장음표시 사용
91쪽
m Theologicarum Institutionum Lib. IV. Cay. VII. Spiritus Sancti est principium. Quod utrumque absur
Esse proprietatem Personarum duarum, Nempe Patris, et Filii ; quia licet Pater non possit commuMicare cum Filio proprietates personales , quae relativo opponuntur Filiationi , ut est Paternitas ἔ communicattamen virtutem spirandi , quae Filiationi non opponitur. Vide haee, linitis pertractata apud M anuelem cale in in Libris quatuor contra Graecos , Bessarionem in Lib. 'Processione Spiritus.Sancti, S. Thomam in opus .coutra Graecos, Pithaeum in Libro de Processione Sρ ritu neu, Petavium , Natalem Alexandrum eis.
Corollaria. Iia Ergo Sphalio activa , quam diximus esse unam ex quatuor divinis relationibus , unica , et simplicissi ina est. Patri Filioque communis. II. Quamquam inter personas divinas non sit ordo emporis . aut dignitatis , cum unaquaeque eandem habeat naturam ; est tamen ordo originis. Prior enim ori. fine Pater est , seeundus Filius ab eo genitus, tertiuspiritus Sanctus ab utroque procedens
rum reste Srmbolo Constan inopolitans addita fueris particula illa Filioque.
, Ado. Haec quaestio a superiore distineta est potest enim aliquod esse dogma ficiei , et tamen non inserendum Symbolo. Sod Graeci utrumque conjurigunt. Αju ut enim L ntinam Ecclesiam corrupisse sumbolum per additionem illam , utpoin falsam , et fidei contrariam quam cantiletam a Photio, aliisque inceptam, Graeci Schi matici repetere Doti cessant. NOS POStquam oStendimus , Processionem Spiritus Sancti ex Filio ad domata Fidei βPectare , recte etiam hoc dogma Symbolo osse insertum sex addiιionem particulae Filioqiae, demonstramus. Pw
92쪽
Recte Ecelesia particulam Filioque Θmbolo adjunxit Est dogma Fidei in Horentina Θnodo, Graecis esiam stist aguntibus , dynitum. Prob. Habet Ecclesia auctoritatem Vel in Symbolo , vel ita alia publica prosessione sidem explicandi , quando
eam videt ab haereticis labefactari , et expedit saluti si delium, ut hac ratione Miscenti malo occurratur, fid les ab haereti eis discernuntur, et ipsi haeretici, ad E clesiam redeuntes , fidem suam publice testentur. Nam hoc non solum pendet ab auctoritate pascendi gregem , quam Christus Edelesiae dedit in qua auctoritate continetur etiam potestas condendi de integro ipsum Symbolum , ut secerunt Apostoli tamquam Ecclesiae pastores;
et a fortiori addendi aliqua symbolo iam composito ;
sed etiam exemplo et praxi ipsius Ecclesiac probatur. Nonne enim Nicaena Synodus Symbolo Apostolico, quod
tutio in universa Ecclesia servabatur , κddidit vocem Conmbstantialis, et alias, quae expedire Visae sunt contra nascentem Arianorum haeresim y Nonne Synodus Co stantinopo=itana addidit alia , quae visa sunt opportuna
contra haeresim Macedonii ' Atqui cum addita est Symbolo Constantinopolitatio particula Filioque, expediebar, ut hoc dogma explicaretur in Symbolo. Schismatici enim ex eo quod in Symbolo Const: dicebatur Spiritus ex Patre procedere, occasionem arripiebant docendi, eum procedere ex solo Patre ; et Ecclesiam B om anam, quae contrarium docebat , a fide excidisse. E rgo recte Ecclesia additionem illam probavit, et servat. ε . Solpuntur objecta.
Objio. In Cotiellio Ephesino Part. L. Ace. VI. , audito impio Nestorii Symbolo oblato a Charisio Ρresbytero,
quem Photius, et Anastasitis Nestoriani excommunicaverant, eo quod eidem symbolo subscrihere noluisset, Statutum est, alteram Idem nemini licere profore, sui con-4cribere, μι componere, praeter desnilum a Sanctis PM
93쪽
so Teologicarum Institutionum Lib. IV Cap. VILeribus , qui Nicaeae cum Syiritu Sancto congregati fuerunt. Qui Secus fecerint, Episcopos quidem, et Clericos deponendos ; laicos μero excommunicandos. Idem statuit Concilium Chalcedonense Acr. XI. Imo Patres Concilii septimi , sive Nicaeni II. post sdei des mitionem conclamarunt : Nos eos , qui redduut quid , pel adimunt, μα- thematizamus. Ergo particula Filioque Sumbolo Nicae-No-Constantinopolitano adjecta. est contra Canones in
tribus Conciliis Oecumenicis sancitos; ideoque impro 'banda. U. Dis . ant. Prohibuerunt Concilia illa , aliquid in symboIo Nicaeno mutare , addere , minuere , quod esset contra fidem Nicaenam , cono. Quod esset ipsius Fidei Nicaenae clarior expositio , Subdistin. Prohibuere privatos , conc. Ipsam Ecclesiam , neg. Vetant igitur Patres aliquid mutari , addi , minui in symbolo Nicaeno , quod ipsam Nicaenam fidem violaret , quale erat symbolum Nestoriatium a Charisio oblatum : idque si- gnificatur a Patribus per alteram fidem ρraeter desnilam:
non vetant autem additi Oriem Nicaeno Symbolo consonam ; alioquin nec ipsum symbolum Constantinopolitanum recipiendum esset ; quia aliquid addit Nicaeno.. Ninc Concilium Chalcedonense Actione L anathema dixit Dioscoro, eo quod in Ephesino Latrocinio deposue xit Maoianum, et Eu ebium Dorilaei Episcopum, propter additionem factam Nicaeno symbolo eorum verborum: et consubstantialem nobis secundum humanita lem Quod quidem anathema injustum fuisset, si Concilium Eptiesinum poena depositionis , et excommunicationis quamcumquoadditionem prohibuisset, etiam non contrarium Nicaenaesidet. Sic Ioannes Abtiochenus , ceterique orientales Episcopi v. CFrillum Alex. in. Eρist. ad Ioan. Antioch. prosilentur , se nihil addere fidei in Nicaea a Sanctis Patribus e Osilae: et tamen post professionem hane, IonLam fidei consessionem edunt , in qua multa addunt de Incarnatione , aliisque dogmatis , quae in Nicaeno Symbolo non sunt. Cautum etiam est, ne quis priVatus aliquid addere audeat Nicaeno symbolo ; sed id non impedit , quominus ipsa Ecclesia , quae eundem nunc habet auctoritatem, quam habebat in Concilio Ephesino,
et Guluedouemi, addat ea, quae sibi expedire visa sunt;
94쪽
De Trinitate. 9 mna haec additio pertineat ad disciplinam pro tempo-xum varietate mulabilem.
Inst. Leo III. R. Pontifex anno DCCCIX. restitit Legatis Concilii Aquisgranensis petentibus , ut additio particulae Filioque tacta symbolo ab ipso Leone probaretur e imo symbolum sitie ea voce Graecis, et Latinis Ilieris duobus scutis argenteis insculpi jussit ad perpetuam memoriam. Iudicavit igitur quamcumque addistionem a quocumque factam esse illieitam. N. Dist. ant. Ita se gessit Leo , quia additio fiebat ab Ecelestis paticularibus , necdum ipsi videbatur necessaria , conc 'Quia absolute erat illicita, neg. Haec enim contigerunt ante Sehisma Photii, ex quo Graeci coeperunt impudentius Latinam Ecclesiam accusare haereseos
propter doctrinam de processione Spiritus Sancti ex P ire , et Filio. Quaeres, quonam tempore additio illa saeta sit 'N. Manuel Calecas et Genebrandus eam additionem tribuunt Damaso Pariae saec. IV. Baronitis post S. Antonintimῆ. Iuliantim Cardinalem in Sess. D . cono. Florent. et alios, putat, factam in septim1 synodo Oreum nica. Sed haec non satis probata sunt imo valde suspecta redduntur ex secto Leonis III. , de quo paulo ante diximus. Quod certum est, primo invenitur haec addi tio sacta in Hispaniis in Concilio Toletano III. - anno
DLXXXIX. , deinde in Galliis , et in Germania in Concilio Aquisgranensi anno DCCCIX. 3 postremo in Italia, et
in ipsa Romana Ecclesia medio Saeculo IX. circa tempora Nicolai Ι. , ut constat non solum ex objectior,ibus Photii, Verum etiam ex responsione Ratramni Corbejensis Lib. II. Responsionum ad objeci. Graecor. , qui Probat, eam additionem in Ecclesia occidentali recte saetam; tandem totius Eeclagiae judicio probata est in Conciliis me menicis. De additione vocis Filioque vide Petrum Pithaeum in Historia Contrapers. De Process. Spir. S. Iam enim aliqua de processionum divinarum principio asdenda sunt, ut suus etiam Scholasticis quaestionibus tribuatur locus. Quas tamen non more Scholasticorum tractabimus , qui magnas his de rebus , atque prolixas polent ciere controversias 3 sed diungemuo leviter , ue
95쪽
set TeoIogicarum Institutionum Lib IV. Cap. VII. aut omnino contemsisse Scholas ; aut diutius, quam p. erat, in iis immorati Videamur. f. IV. De mine to diMinarum Procesaionum. Ado. I. Duplex Theologi principium distinguunt, quo Tum alterum dicitur princirium quod, alterum priscosum
quo. Prius est persona, quae producit; alterum est virtus, qua producit; et hoc iterum duplex est remotum. et stro ximum. Proximum est virtus, quae immedime producit; remotum, quod mediate. Bes explicari potest exemplo artificis. Sciaptoris persona ex. gr. est Princ*ium quod Producit opus ; actiones enim Sunt supPositorum , seu personarum: Virtus autem ejus est Princ tum quo. Et noe duplex est ; aliud remotum , nempe natura humana , intellectus , Voluntas , ars , brachia, manus ; aliud Proximum , nempe malleus , et scalprum. Sic etiam in aetibus interuis intellectionis , et voluntatis , persona Petri est Princ*ium quod: natura humana est principium quo remotum: intellectus , et voluntas principium quo
II. De principio quod divinarum processionum nulla
est inter catholicos controversia constat enim, Patrem
generare Filium : Patrem , et Filium spirare Spiritum Sanctum ; unde Patris persona est Principium quod Filii : Patris, et Filii persona est principiam quod Spiritus Sancti. Sed controversia est in Scholis agitata, quodnam sit principium quo i licet enim nulla sit in Deo realis distinctio inter haec principia , est tameo pirtualis.
. Principium quo remotum esSe Daturam divinam, consen-
iurit Theologi. Principium vero quo Proximum Durandus in I, Dist. o. q. a. Putat, esse ipsam naturam divinam, prout est foecunda , et infinita; S. Bonaoentura , ipsas relationes paternitatis , fliationis , spirationis, de quibus infra agemus ; S. Thomas, et reliqui Theologi,
intellectum, et voluntatem , non absolute considerata ;sic enim tribus personis Communia sunt, nec tamen sit
gulac personac aliud Producunt terminram ; sed quatenus adjuvetas habent relationes paternitatis , et spirationis
96쪽
De Trinitate. actἰvae, tamquam conditiones, sine quibus intellectus, et voluntas nihil producerent.
Natura dioina est yrincimum quo remotum, sed non
proximum divinarum proce3Sionum.
Prob. I a. yars. IIlud est divinarum processionum pri mei pium quo remotum , in quo tamquam in radice coni ιmetur producendi virtus. Atqui virtus producendi. qua cumque tandem illa sit, eontinetur in natura divina, tamquam in radice , a qua nostro intelligendi modo. Omnia Dei attributa, et omnia operatio manare intelligi-
Prob. 2 a. yars. I .' ex definitione Conrilii Lateranen-lsis IV. sub Innoo. III. , in quo contra Libellum Abatis Ioachim probata est .ententia Petri Lombardi I. Sem.
Dist. 5. nempe : Nasum, Dioina est quae mi sti α res , , quae nec gignit, Nec gignitur , nec Procedit. Nos, inquit Pontifex ca'. pacro apyrobansse Conc lis , credimus , et confitemur , quod una quiaedam summa res est, incomprehensibilis suidem , et in abilis . Hae peracicer uese Frater , Filiu3, et 'iritus Sanctus ... et i illa res non est gener-s, nec genita , nec Procedens. Ergo natura divina non est principium quo Proximum
Inter produceris, atque productum realis necesse est latercedat distinctio ; absurdum enim est, ut aliquid semctipsum producat. Ergo si natura divina esset princi- Pium quo proximum divinorum processionum Filii et Spiritus. Sanctii ε jam ipsius Filii, et Spiritus Saneti natura esset numero distincta a natura Patris: quod repugnat uuitati essentiae divinae t imo Filii et Spiritus S. personae a natura dimna reipsa distinguerenture quod absurdum esse Lib. III. cay. 3. demonstxavimus. Ergo etc. 3. ' Omnis natura nihil immediate per se producit , sed per facultates suas. Ergo OHic. I. coni. im. Pari. ConeiIium Lateranen in IV., ut paulo ante dictum est, definivit, naturam divinam nonia erae *ec Oeuerauum , nes scutiam , nec Pisuerintem.
97쪽
Neologicarum Iustitutionum Lib. IV. Cay. VII.
Ergo non est principium.quo remotum divinarum pro
π. Reg. cons. Laudata enim desinitio intelligenda tantum est de principio quo Proximum , non autem remoto. Cuius rei ea ratio est, quia Si natura divina poneretur ut principium quo proximum Processionis Filii, et Spiritus Sancti , necessario sequeretur , naturam Filii , et Spiritus Sancti esse numero di Stinctam a natura Patris , ut mox ostendimus. Et revera Abata Ioachim hanc doctrinae suae consequentiam Vidit, et docuit, unitalem naturae divinae. non eue peram , et Proyriam , sed quasi eollectioam , et similitudinariam : quemadmodum dicuntur multi homines ureus populus , et mulli fideles una Melesia, juxta illud ACt. IV, 32. multitudinis credentium erat cor unum , et anima una. Sed si natura divina statuitur principium quo remotum divinarum processionum , absurdum illud Dori sequitur. Virtus enim generandi, atque spirandi , quae tamquam ex sente a
natura divina fluere intelligitur, nihil aliud est , nisi virtus communicandi cum Filio , et Spiritu Sancto ea
objic. u. coni. 2 m. pari. Nulla est realis, distinctio inter essentiam Dei , et ejus attributa , et operationem. Ergo qiiaecumque Virtus, et operatio principium
divinarum pro ossionum esse dicatur, Semper'Verum est.
ipsam Dei essentiam csse processionum principium. Dist. ant. Nulla est realis distinctio . sed tamen agnoscenda est distinctio Pirtualis , ut Libro III. cas'. 3. diximus. conc. SeCus, Neg. Fatemur, in Deo intelligere, velle , et esse non distingui reipsa; sed cum Oirtute distinguantur , dicimus , principium Processionum non esse statuendum .proxime in ipsa essentia ; si enim haec virtualis distinctio susscit ut dieainus , essentiam Patris commun cari Filio , non Vero personam ; susscit etiam ut dicamus . non esSe essentiam' principium quo proximiam processi otium, Sed aliud Dirtute ab ipsa essentia distinctum. Inst. Patres doceut . Filitam esse de substantia Patris , de essenIia Patris.)Suniciant pro omnibus Patres
Concilii Toletani XV. anno DCLXXXVIII. Filius Θinquiunt , Dei de essentia Patris natus est, essentia de e
98쪽
De Trinitate. genua , scut natura de natura , et substantia de stibis
Manlia ..... sic et Moluntas de poluntate . . ,... quia non
esι aliud Dei poliantas , aliud Dei natura. Sie et Hil rius Lib. de Srnodis : omnibus creatis substantiam Dei poliantas attulit; Filio pero natura dedit. Et Damaseenus Lib. I. de Fid. ora. rv. 8. ait, generalionem
N. Dist. ant. Docent , Filium esse de essςntia Patris ad evertendum errorem A manorum , qui asseretant, i Jum esse ex nihilo erea in m. cone. Ad constituendam essentiam Irincipium qtio Proximum proeessionis, neg. Non ergo iis in laeis propositum erat Patribus enucleatius explicare principium qtio proximum processionis ; sed tantum Arianos oppugnare , qui docebant, Filium esse creainram libera Patri voluntate ex nihilo eduetam.
Intellectus, et poluntas sunt in Deo principium quo proximum generationis Filii , et processionis Spia ritus Sancti, non quidem absolute specta a , Sed quatentis adjunctas hah ni relationes Paterniam is , et Filiationis.
Prob. I a. pars. nempe intelleetum Patris esse principium quo proximum generalionis Filii. I. Sacrae litterae Filium appellant Verbum Patris. Ioan . I. Ire principio erat. Verbum. Et quidem hoc pomitae enm ab aliis per sonis distinguunt L Ioan . V. I. Tres sunt qui teStimo nitim dant in caelo : Pater, Verbum, et Spiritus Sa vitis, Atqui Verbum est terminus intellectus. Ergo. Prob. II. ex PP. , qui ideo Filium, docent appellari Verbum, quia de Patris mente, alque intelligentia procedit. I. ' Tertnllianus Lib. coni. Praxeam cap. 5. ait , Filium esse Dei rationem , quod cogitando Pater illum gemmi. 2.' Basilius Hom. VI. Cur fer um I Ut per μcraum sit, yrocessisse ex mente. 3.' Gregorius Naziam.
Orat. XXXVI. Versum porro dicitiar, quia ita se hambet ad Patrem , ut sermo od mentem. 4.' Augustinus Lib. IV. de Trin. eap. 13. I eritini notum ρει ... de Pu tris acientia, de Patris Sapientia. O.' Fulseutius Lu,
99쪽
'si Theolog Icarum institutionum Lib. IV. cap. 't.
LIL ad Movim. c. I. Sic est Vrebum astud Deum, si cui en ire metite Merbum , frcut in corde consilium 3 cimi enim mens αρud Se perbum habet, utique cogitando habet - sum myrii alvi est apud se dicere, quam aptid se
cogitare. Ctιyn ergo mens cogitat, et cogitando perbum intra se generat , de Stia SuhStantia generat Uerbum.
Prob. III ratione Theologica. Filius Colos. I. I 5. dieitur imago Dei inoisibilis : et Neb. Ι 3. Splendoe
gloriae et Mura bstantiae Pcuris. Atqui ens maxime spiritale , rit est Deus Pater, non ali afratione potest na-tra se gignere sui ipsius imaginem , et figuram nisi per intelligentiam; mens enim intelligendo imaginem objectae rei intra se sormat. Ergo etc. Et quamvis in mente creata verbum , SiVe imago rei objectae , persona non sit subsistens, sed mera oblectae rei idea, ita Deo ta-umen imago cum persectissima sit, subsistentiam habet ;alioquin non persecte personam Patris , qui est persona
subsistens , rapraesentaret. Prob. 2a. pars. Spiritus Sanctus vocatur a Patribus
Charitas, Amor, Dillectio , Unio , et Complexus Patrisa et Filii . Atqui haec omnia a voluntate proficiscuntur. Ergo et . Ipsum Domen Spiritus actum Vbluntatis designat spiritus euim motio est , atque impulsus : Vo-Iuntalis autem est mentem in rem amatam movere , inclinare , impellere. Ergo etc. Prob. 3 a. pars. Intellectio, et Molitio absolute spectata communis siclus est trium persoriarum; non minus
enim Pater , quam Filius , et Spiritus Sanctus intelligunt , atque omant quia unica est tribus operatio, sicut una natura. Ergo si intellectio, et Volitio absolute prir cipium essent processionum, profecto Filius , et Spiritus Sanctus alias etiam personas producerent, et ita Processioues tui divinis essent numero itis nitae. Quod abs nrdum espe, Nemo non Videt. Ergo intellectio, et volitio produerint Verbum, et Spiritum Sanctum, quatenus conjunctae sunt cum Paternitate, et Spiratione activa, non tamquam principiis ad productionem concurrentibus . ut.Dotiuulli
volunt Scholastici, quia earum relationum munus, Da Virtus non e t produceres, sed dumta Xat terminare naturam, et resurre unum ad alium λ Verum tamquam cotidi
tione, sine qua intellectio , et Volitio subsistentes termi-
100쪽
nna nos proflueerent: sicut Petreitas, ut aiunt , in Petro non est principium ejus operationum : sed tantum natura humatia , quae in abstracio quidem operari noci Posset, quia subsistentia careret; operatur tamen qu- tenus a persona Petri terminatur , ita ut ipsa Petri per sona sit cotidii io , sine qua natura humana , quia nouuon subsisteret , Operari non posset. Corollaria. I. Ergo solae relationes paternitatis, et Filiationis, non sunt , principum quo Proximum divinarum proces sionum. Si enim non sunt principium etiam conjunctae eum intelleetione, ac volitione, ut dictum est i a se tiori si solae sp tentur
II. Ex iis , quae de principio processionis Filii, et
Spiritus Sancti dicta sunt, erui potest aliqua ratio , cur processio Filii dicatur generatio, non vero ita vocetur processio Spiritus Sancti. Quamvis enim Petavius Libia VII. CV. 13. novem recenseat rationes a veteribus 'excogitatas hujus discriminis ; verisimilior tamen est sententia S. Thomae L. P. Q. XXVII. ari. I. rem . , et Q. XXXIV. art. a. Generatio enim est origo pioentis a ripenge principio conjuncto , in similitudinem. naturae ri yrocessionis : quae est definitio generationis apud Theologos. , et Philosophos recepta. Atqui in en te spiritali solus intellectus virtutem habet producendi si-hi similem imaginem , ut supra dictum est i VoluntavVero natura sua non ad similitudinem tendit, sed ad unionem. Ergo Filius , qui procedit per intcssecium, Visuae proce sionis similitudinem habet cum Patre; auproinde ejus processio recte generatio dicitur. Processio Verbi , inquit S. Thomas , tu dioinis habet rationem. gener tionis i Procedit enim per modum intelligibilis actionis , quae est operatio pilae, et α ρrinciρio conjuncto , et secundiam rationem similitudinis ; quia Conceptio intellectus est sι militudo rei intollectae , et ira eadem natura existens. Vide quae Petavius Lib. VILC P. 14. Congerit ex Patribus testimonia pro hac Dis Thomae docuitia. Haec tamen pro catholicis non ut certa , sed ut verisimilia dicta sint. Haereticis euim om-