장음표시 사용
131쪽
xa' Theloolearum Jnstitutionum Lib. IV. cap. III.
eadem sit Cum iωtux ues Personae dicuntur aequales , et unitos naturae , et num x , atque distinctio personarum explicatur. Unitas quidem naturae quia nulla Poteεt 1 eo aequalis esse persona , Dui eandem uaturam habeat: distitictio vero Personarum i quia Demo saltime ipsi aequalis dici ullo modo potcst. XI Reete autem dici potest : Pater est sua aeternetas , initu intus , etc. Essentia est Pater , Filius Spiritus Sanctus : quia essentia a Personis reipsa distincta non est sed di Cere.ne fas est.. Pater est filius , aue Paternitas est Filiatio ,h propter realem eorum dinii
XII Ill id etiam quaesitum est , an I'aler dici possit sapie .. saμiantia genita, Sive Verbo' et an Patre , et Filius dii aut se Spiritu Saucto ' Qua in re distinguetidum est: si sapere, et diligere, dicantur Hottonali sensu . hoc est : Pater Sapiendo , Sιue tallelligendo . Aa-uicutiam , si Verbum genrrut et Pater , et Hlius dilia endo se , Spiritum Sanctum Produciaut , utraque propositio vera erit. At si sapere et diligere dicantur esse ruraliter eo sensa , quati Verbum torma sit , et principium intellecti ovis Datcrnae , et Spiritus Sanctus sit soritia ei principium dilectionis , t alsae erant ambae propoSitiones, quare eo sensu ejusmodi Proposition rejicil Augustinus Lib I. Retract. cap. 26. et in Libris de Trinitate pluribus locis. XIII. Praeterca nomen Deus plerumque pro naturati Rurnatur: sed aliquando Pro persona una, ut cum Filius dicitur Deus de Deo: quod ex ipsa sermonis Serto diiudicaudum e t v . XIV. Disputatum etiam est a Theologis , utrum in Deo tria inuioidua proprie dici possint. Et Thomistaenuidem PassinI negant; quia indις. Itium directe natu-xam figui sicut , Oblique personam , in qua subnstit. eriam si addatur, aliquid, per quod ad personam directe
significandam coarctetur oratio, cur tria individua die non ΡOSSint , Don satis causae esse videtur. I e quis lamen Ioquendo Seholas adversum se concilet Theolog rum . satius erit ab ea dicendi ratione abstinere. XV. Denique advertendum est, inter nonrina ProPria,
132쪽
, proci propria nomina culusque Personae notionem exprim i , nec alteri convenire possunt: an pristἄν vero omnibus sunt personis communia, sed aptantur
propter cruandam cum ein notione congruentiam
vide de his loqueudi regulis Estivita in L. Sent.. νια viam in I, Part. S. Thum. ete.
Utrum notitia , terii Ss. Trinitatis ait ad salutem
Ado. I. N Otitia mysterii hujus alia imρ icita, alia.
explicita est. Hior est qua confuse creditur unius Dei existentia, ignorato prorsus Perso rum numero ; sed Vulta tamen sublimitate ejus naturae, quae humanae mentis aciem , et captum longe exuedit Qui enim satetur esse Deum, issumque , prout in M. est , a nobis Oognosci non posse , i licite Trinitatem eonfitetur si Deus enim , prout in se est, Trkitas est. At eae plicita cognitio Trinitalis est, qua guis credit esse unu Numero Deum in tribus personis. II. Exylieita Τrinitatis notitia nou erat ad salutem ne- essaria iis , quibus ante Evangelii Promulgationem nonruerat clare revelata , quales luerant omnes Gentiles et rudiores Iudaei. III. Post Evangelii promulgationem Eaereti et Rentonvistrantes, licet Trinitatem agnoscant ; eontendunt tamen eius notitiam non esse articulum fidei fundamentalem 'ita ut sine salutis dispendio ignorari , imo et negari possit ; quam ob rem ipsi eum Socinianis commutatone conjuncti sunt. IV. Nonnullos alioquin eatholicos , moralis Theologiae auctores dicere non puduit salutem consequi posse homines, licet culpa sua ignorent mysterium aerinitatis , et Incarnationis. Caeterum licet Τheo ogi omnes doceant, necessariam esse ad salutem fidem Trinitatis explicitam , non tamen inter omnes convenit , utrum ea dioeuda sit necessitas medii , an praecepti.
133쪽
a 34 Theologicarum rasti tutionum Lib. IV.Cv. XIn
se mangelii promultationem fidos SS. Trinitatis
ex xiis ad saltitem necessaria est necessitate
Prob. ex Scriptam.' an. IIL I8. Qui credit in eum, non judicatiar : qui autem non credit , jam judicastis est quia non credit in nomine Unigeniti Filii Dei. Ex Petrus Act. IV. 12. de eodum Filio loquens, ait Nonast in alio aliquo salus . Nec enim aliud nomen est MYδ caero datum homAnibus . in quo oPorreat nos sal os seri. Quibus , aliisque similibus locis manifestum est , a 3 salutem requiri non solum fidem in Dcum unam . verum etiam in Patrem , et Filium, et quidem incam Dalum. At non potest' haberi fides' incarnationis sine de etiam in Spiritum Sanctum , cujus opera et Filius incarnatus est, et homines Filii merito sanctificalp sunt, ut advertit S. Thomas 2 a. Iae. Q. LI. art. 8. , et ante etiam Ambrosius Lib. I. de 'D. S. OP. 3. Qui unum dixerit, Trinitatem signifestose. Si Christum dicas, et Deum Patrem, a quo unctus est Filius , et ipsum, qui rectus est , Filium , et 'iritum , quo unctus est , derignasti. Ergo. ιακ a . Praeterea Mith. XXVIII. 19. et Marc. XVI. 16. Mures docete omnes rontes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti . . . . Qui credid rit , et baptizatus fuerit, salous erit: qui oero non crediderit, condemnabitur. Quibus verbis exigit simul Christusos haptismum, et fidem in SS. Trinitassem, ut medium , sins quo nemo salutem consequi potest : imo magis fidem , quam ipsum Baptismum , ut ait Bernardus EPist. HXVII. Caute , et pigilanter non repetisti : qui Merohdptizarus non fuerit'. sed tantum: qui pero non crediderit , innuens solam interdum subicere sdem ad sa--em , et sine lasa stuficere nihil. Unde Ecclesia fia lam Trinitatis ante Baptismum semper a cathecumenis exegit. Quapropter merito Innocentius XL anno 1679, eam pruositionem proscripsit : Absolutionis capax est homo , quantumias laboret ignorantia mysteriorum,Hei:
134쪽
, ' De Trinitate. I3et etiamsi 'er negligentiam, etiam cu*rebilem, nesciat sterium SS. T initatis , et Incarnationis Domini. Quae propositio damnata etiam est ab Academia Lovani mia anno I 653. , et a Ciero Gallicano anno a Too. Diatiuntur Objecta. OEA. I. Id solum ad salutem necessarium est , quod solum exigit Apostolus. Atqui Apostolus exigit dum a
xat iidi: in in l)eum remuneratorem : Neb. XI. 6' cre- clere ... OPortet acce ratem ad Deum quia est , et quod inquiren thias se remunerator sit. Ergo non requiritur
sides Trinitatis explicita. N. Ner. min. Ex verbis enim Apostoli patet , necessariam esse fidem in Deum remuneratorem, tamquam hasim , et fundamentum nitorum ; sed non solam sulficere ; id enim non dicit Apostolus , nec dicere poterat, xeclamantibus aliis Scripturae locis. Obse. II. Si fides explicita Trinitatis necessitate me ini requireretur ad salutem, multa hominum millia damnarentur , qui de hac fide nihil audire potuerunt; imo ni illa etiam Christianorum malia, qui rudi oris sunt 4ngepii , nec claram Trinitatis ideam possunt apprehedere. Atqui hoc absurdum est, si infinitam Dei honitatem , et misericordiam attendas. Ergo. H. Neς. maj. quoad aui. ρα l. b ullus enim est ingenio adeo hebes. ut, adjuvante fratia Dei; non possit, sil lcm rudi ter quantum susiacit, Mysterium Minitatis apprehendere. Quod si quis revera sit ejusmodi, is certe insantibus , et semitatuis comparabitur , quibus utiquo ignorantia non erit salutis idip edi mento. At alse. Im. Part. maj. Multa hominum millia damnarentur ob hane ignorantiam, neg. ob alia peccata, eonc. Infidelitas enim negatisci in iis, qui mysteria fidei nudire non potuerunt. Peccatum non est , ut suo loco dicemus : non ergo ob eam damnantur , sed propter eorum peccata. Quod biquis infidelis negati s , ὸivino auxilio adjutus , omni R praecepta legis Daturalis servaret , non deesset ei Deus , ut revelaret ei vel per praedi ea torua ' vel per Angeios . Vel per interiorem reveΙationem ea, qu e scitu necessariabunt ad salutem , si cnt non defuit Cornelio Ceseu fioni Ia ac
135쪽
33a Theologiearum Institutionum Lib. IV. Cap. XIV
Act. X. meo est responsio S. Thomae solidissima. Siaeut enim Deus incepit iri eo insideli opus bonum, adjuvans illum , ut omnia legis naturalis Praecepta servaret ; ita Deus ipse opus suum perficiet , adducens illam ad fidem. Si vero quaeras , cur Deus non ita adjuvet infideles omnes negativos , ut a pueritia Omnem naturae legem servent, atque hinc adducantur ad fidem p respondere nolle possemus , Deum nonnullis propter eo-amn peccata denegare gratiam , quia justus est; aliis nutem largiri. , quia misericors est; sed si iterum urgeas. Cur erga istum potius, quam erga illum justitiam v Iuit, aut misericordiam exercere I unum est quod ve-νpondere possimus .: O altitudo disitiarum say.emias , et scientiae Dei I ... NMmquid iniquitas apud Deum a Rom. o. I 4. et n. 33. .. Corollarium. Craviter ergo peccant, non solum qui addiscere negligunt, sed etiam qui . cum ex officio debeant , doeo re non curant mysterium Triuitatis ; quae enim necessaria sunt necessitate medii , etiam necessitate praecepti necessaria sunt; ideoque omnibus discenda praecipiuntur ; nonnullis etiam docenda.
Ado. I Emonstrari potest aliquid vel positire , ex υ intertiis scilicet causis, atque principiis ;vel ne alipe, scilicet objecta diluendo.
II. De nestativa demonstratione , quae minus a Curate demonstratio dicitur , infra erit dicendi Iocus. Quaeritur ergo hic , an mysterium Trinitatis demonstrari Positive queat, seclusa revelatione , aut saltem posita revelatione r uua in re tres sunt sententiae.
III. Prima sententia est Claudiani Mamerii Lib. II. de Statu Animae cap . , qui tenet, Posse hoe mysterium. εοla ratioue uatiuili de*0u,qui, etiam seposita re e-
136쪽
Ialione , unde ait : Plaso Mnum Deum , et fres in dioinitate personas laudabili ausu, mirabili ingenio, inimia tubili eloquio, quaesivit, inpenis. prodidit . . et i dioisam irinitatem non solum ita credi oporcere docuit , sed etiam csnoicit. Allera sentetitia est Petri
Abaelardi, de quo Bernardus Eρist. CXC. ; et mimundi Ltilli Lib. de articulis fdei, et Lib. de Demonstratione
Mequiρarantiae , et aliorum qui docent, posse id demoti strari , saltem posita revelatione. Tertia est inter The logos communis, nullo Pacto , etiam posita revelatione, mrsterium Trinitatis ratione demonstrari posse.
Nullo pacto potest naturati rationa sterium Trin talis , etiam posita reMelauione , demonstr-i. N
Prob. I. Scripturae docent, mysterium hoe absconditum esse , nec alia ratione , nisi per reVelationem, et sidem cognosci posse. Matth. XI. 27. Nemo norit Filium , nisi Pater : neque Patrem quis noote, nisi Fiatius , et cui poluerit Filius repetare. Et Matth. XVI. 17. cum Petrus Christum Dei Filium coufossus esset, respondit Christus : Beatus es Simon Bar-Iona : quia caro et sanguis non repet Wit tibi, sed Pater meus , qui in caelis est. Isaiae LIII. 8. Generationem ejus quis enarrabiar Et Apostolus I. Cor. II. Q - Quae Dei sunt , nemo cognopit, nisi Syiritus Dei. Ergo eis. Prob. II. Patres docent, Trinitatem Ionge esse supra humanae rationis captum. Augustinus Lib. XV. de Trin. cv. 6. Quis , inquit , disyutandi modias , qua nam tandem pis intelligendi , ωque polentia , quae Wλνacitas rationis , quae acies cogitationis ostendit , quO- modo sit Trinitas y Idem docent Athanasius Epist. Dad Sera tonem , Hilarius Lib. II. de Trin. , Hieronymus Lib. XVIII. in Isaiam sa).
Prob. sa Fulgintius Lib. I . ad Trasimvnd. eap r. , Ambr.stu Lib. I. M Firi ad Graiian. cap. i8. Bernaedus Lib. V. Cea; id. cap. 8. Diuitiaco by Corale
137쪽
34 Theolagicarum Institutionum Lib. IV. ρ. XLV.
Prob. III. ratione S. Thomae T. P. Q. XXXLI. artis 1. Omnis demonstratio Vel est a priori, sive per causas; vel a Posteriori, sive per effectus. Atqui Trinitas nota potest demonstrari a priori, cum nullam habeat causam, quia est ipse Deus 3 neque a Posteriori , cum nullum
habeat effectum extra Deum ἔ creaturae enim a Deci essectae sunt, non quatenus Trinu, est, sed quatenus unus , eL Oinuipotens est. Ergo.
Duntur Objecta. Obie. I. Sunt quaedam nota lumine rationis, ex quibus , saltem posita revelatione , potest demonstrari mysterium Trinitatis. Ergo. Prob. ant. I.' Mens humana , inae ad imaginem Dei condita est , intelligit , et vult et intellectionis autem , et Voluntatis foetus sunt verbum , et amor. Ergo etiam in Deo debet esse Priina persona, quae Per intellectionem producit Verbum, et per volatitatem tina cum Verbo producit Spiritum Sanctum. Dixi una cum Verbo ; nam voluntas non operatur nisi Iraclucente intellectione, et Verbo mentis. Ea est,oni natura , ut sese diffundat, et communicet quantum potest; ac proinde bonum infinitum , nempe Deus , insitiite seipsum communicare debet Non potest autern communicari insinite eaetra se ; quia creatura houi ins Nili capax non est. Debet igitur infinite communicari in- ra se ipsum per in inuectionem , et voluntatem, ideoque tres erunt in Divinitate persona 3 ' omnes creaturarum persectiones exceIlentiori modo sunt in Deo.
Frgo si in creaturis est virtus producendi sibi simile , debet etiam esse in Deo : unde ipse Deus apud Isaiam ea '. LXVI. D. Numquid, inquit , ego qui alios P rere fracto , Use nou Pariam ... 3 si ego , qui generationem ceceris tribus , sterilis ars r Quae ratio proba ε allem , non esse unam Divinitatis personam. Ergo. N. Neg. - . Ad Im. Licet humana ratio cognoscat , esse in Deo Intellectionem , et politionem , ipsa tamen Fola evincere non potest, terminos intellectionis , ac νο- titionis esse duas personas a se invicem , et a prima distitietas; quin etiam propter insinitam Dei simi licitatem, quam evidenter costioscit, eoueluderet, quod sicut in
138쪽
-' -- Trinitam. 13stellectio , et voluntas in Deo non sunt diro , sed unus simplicissimus actus, ab essentia non distinctus ; ita et Verbum , et Amor non sint distinctae , et subsistentes personae , sed una persona ab ipsa intulligentia , volu
tate . et essentia non distincla
Ad am. Cognoscit quidem humana ratio, Deum esse bonam infinitum ; non inde tamen sequitur , ut debeat intra se in productione aliarum personarum infiniis diffundi. Sufficit . ensin , ut diffundatur extra se modo infinito, hoc est per iusini tam potentiam , quam in crea- tione adhibuit ; ner hanc enim verum est , bonum infinitum infinite seipsum communieave 3 non quoad rem sed quoad modum. Ad 3m. omnes creaturarum peclectiones sunt in D covel formaliter, vel emineuter, eonc. Omnes formaliter, neg. Persectiones enim creaturarum , quae impersectum aliquid includiant , non sunt in Deo , nasi eminentur, tamquam tu euusa. Omnis autem generatio ; lumine n rurusi nota , imperseetum aliquid vel supponit, veI i eludit. Supponit enim I. ' naturam esse sinitam , quae fieri potest in mdividuis multiplex ; et mutabilem, quae
Per generationem cunservari dxbeat. a.' iticludit etiam maturalem deibctum , qus seisitus genitore minor est , ubeoque pendet, tamquam a Causa. Igitur si sola consul tur humana ratio , concludendum esses, non esse in Deo generatio m. Locus Imias vero non de generutione Verbi , sed de mirabili Christianae religionis propa satione , ct multiplicatione iideiuran intelligendus est. Sed cisi intelligondus esset dB generatione Verbi , vera esset Prophetae conelusio; sed ex sola fide, non ex ratione naturali illius veritas ostendi potest. Obie II. Mystextum Trinitatis non potest demonstrari impossibile. Ergo Potcst demonstravi possibile. Prob cons. Inter possibile , et impossibile nihil est medium. Ergo quod de mons rari non potest impossibile, necesse est , ut demonstrari possit possibiIe. v. Neg. cona. Ut enim aliquid demonstrari non possit impossibile , sussicit ut argumenta omnia solvantur quae Suadere videntur , rem esse impossibilam. Sed ut demonstretur possibile , neeesse est, ut ex insitis r
Liuiabua , atque principiis id esse possibilo ostendatur. Licet
139쪽
Licet autem ratione possint utcumque dissolvi argumen aecontra mysterIum Trinitatis ; non tamen potest ex insietis prineipiis possibile demonstrari. Ad eo rmatione dicimus , quod lices inter possibile , et impossibile nihi ait medium , cum sint duo eontradicentia I tamen euris demonstrare possibile , et demonstrare impossibile , nota int eontradicentia , sed ambo amrmantia, datur interea medium, nempe quod non potest demonstrari neque ossibile , neque impossibila. Objic. III. Creaturae habent neeessarium eum SS- Trinitate eonnexum ; quia ab illa pendent , et produ-aetae Sunt. Ergo Potest ex ereaturis demonstrari Tri
v. Dist. ant. Habent nee sarium Cum Trinitate connexum lumini naturali notum , neg. Lumini naturati impervium . conc. 'objie. IV. Praeter demonstrationem a priori, et P steriori , datur etiam demonstratio , quae a Raimundo Liatio dicitur demonstratio aeqM arantiae, sive a re Simili. Ergo ex eo quod SS. Trinitas non poss t neque ae Priori neque a posteriori demonstrari , non estiet inr , mullo pacto demonstrari pome. u. Dist. ant. Dari potest demonstratio aequiparantia inter res similes, transeat. Inter res infinite dispares , Meg. Cum enim inter Deum , et creatuxas infinἱta d Elatilia sit , patet , demonstrationem a re simili DBn possehio habere locum. Dixi autem transeat, quia eum nu 1a res sit alteri adeo simiΙis ; quiti aliqua inter eas i tercedat dissimilitudo , plerumque argumentum a re fi mili tion potest ad evidentiam. demonstrationis Perti
Gentiles Philosophi ae rara SS. Trinitatis notitia
Prob. I a. pars. Nullus e veteribus Philosophis elare .gDovi , et docuit, unam esse numero divinam naturam in uitius Peraonis. Nam Plato , qui ceteria sublimius
140쪽
visse : tamm 1.' non constat . utrum persona, ipsaspitiaverit distinctas , an vero unam, eandemque pers nam tribus attributis ornatam e 2. ntiam naturam miribus personis non agnovit et sed potius tres Deos : aut unum Deum, alias vero duas, ereaturas omnium D M issimas Unde S. Thomas Lib. IV. con. Gent. Cap. Sinquit: Haec Positio Arii, et Eunomia piritur a Platonicorum dictis exorta , qui Ponebant summum Deum , Patrem, et Creatorem omnium rerum, a quo Primitus si uxisse dicebant qua n m mentem , in qΠa eventCmnitim rerum formae , .usteriorem Omnibus aliis rebus, quam Paternum intellererem nominisant, et post hamae rinimam mundi , et Zeinde alias creaturas. Et seriuras Aiax. Lib. VIII. eoni. Iulian. Verumtamen ctim rro
Primigenias ispostsses imi quoque Platonici si
ν-m , et usque ad tres DPostases essentiam Dei risere asserant, atque interdum ipsum Triaris tistimens MocMutum , Christianorum s monitin semenetiis e necud eam rem quidquam eis deesset is consubstanitiatis scabiadum accommodare Melisnt irmus Dyostasibus, tiretiam una intelligeretiar natura Dipinicatis. Praeterea Origenes in veterum Philosophorum Ie-etione versatissimus Lib. I. de Prine. ca'. 3. amrmat, omnes Philosophos ignorasse Spiritum Sanctum; quamvis aliqua de Deo , ejusque Verbo obscure cogi overint.
Idem docent Didymus Lib. de Spiritu S., Augustinus
primis Platonem , et 'thπ-- , diu , Dinitutoque Percgrinatos esse per Phoeniciam , et AEgyptum , ut v
Tum Scientiam unde suaque colligerent. Ergo eredibile Don 'est, eos non consuIuisse vel libros. vel Sacerdotes D Braeorum , ut eorum Theologiam sublimitate , 4t maje-atate sua Veneratidam , scrutaremur. 'Dino merit. Patres
Denique si aliqui ea CognoVissent, et docui irrisioni patuisset hoc