장음표시 사용
141쪽
ara Theologicarum Institutionum Lib IV. Car. XIV. docent , quidquid veri de.Deo dixerint Philosophi , alauebraeis accepisse. Ita Iustiuus Aρol. II. Eusebius Liba XI. Praei'. EMaug. cost. 1 O. Basilius Homit. XVI. , Theodoretus Semn. II. de Graec. assectionib., Clemens Alex. Lib. V. Strom. , Augustinus Lib. II. iale Doli Christ. cap. 23. Ergo etc. Vide Natal. Alex. Inst. m. Mundi aetat. cap. 2. , et Huetium tum 1 a DemonStr. Epung. , tum in Aluctanis. Solountur objecta. Objic. I. Zoroastres Bactrianus , qui tempore Sem ramidis floruisse dicitur, duas saltem personas divinas quovit, Patrem, et mentem Secu, Mam. Mercurius vero Trismegistus , quom Moysi coaevum suisse serunt, et xe dicit in Pimandro : mnas gemit monadem, et inae suram reflexit ardorem : quae verba Patrem, Filium, et Spiritum Sanctum aperte innuunt. Etiam Sybilla Erv- thraea Iesum Christum, Dei Filium conceptis verbis
U. Neg. Cons. Suppositia enim sunt Zoroastris, Tri megisti , et sebillae istius opera ; et ab ipsis Christi Mis animo quidem , et siue nou malo, sed tamen fraudulenter composita. Vide Petavium Lib. I. cv. II Casaubonum Exercit. I. coni. Baron. Quoa si contendas , carmina Sybillina non posse diei , saltem omni ex parte supposititia , quippe quae a Patribus laudata sint contra Gentiles ; respondendum est, Sybillas non natua ali lumine ea cognovisse, quae scripserunt , sed per divinam revelationem , et prophetiam , quae cum sit gratia. gratis data, potest etiam esse in peccatoribus, ut in BaIaam Num. XXIV. , et in Caipha Io . XI. Si., multoque magis in ipsis Sybillis ob meritum fortasse virginitatis , ut nonnulli Patres opinantur. Objio. II. Plato in Epist. II. ad Dionysium , et in At. VT ad Hermiam, Erastum, et Coriscum, Verte tres Personas tu Divinitate distinguit , quarum primam, appellat Patrem ; secundam Princlytum , mentem, ορμγicem ό tertia in voro animam mundi. Hinc Patres pa1- situ Gentilibus, et Haereticis Trinitatem Oppuguantibus, Pla ιonem obiecerunt. Eino. N. Dist.
142쪽
Do Trinisa re. 'Re. Dist. ant. Dcs perSonas agnovit diversae naturae, Loc est tres Deos, iratissat. Ejusdem Haturae, neς.
Ita Platonis mentem explicant ipsi ejus diseipuli. V ide Macrobium Lib. I. in Somnium Scipio n. caρ. Illi . , I)lotinuin Enneade V. Lib. I. caρ. 3. et seq Unde C miliis Alex, Lib. III. in Inlian. Plato , inquit , 'unti
qtiidem esse Ostificem statuit omnium causam , quem et mundo attentum ait fuisse ; sed a nte eum extilisse Deumralterum , sire ideam boni. Tertiam autem etiam causam abricatur , ordine quidem , e e natura Primis inferiorem , quam et rerum animam amellat. Ita etiam loquuntur alii Patres , ut merito dixerit S. Thomas, Platonem Ario praelusisse. Cum igitur iidein Ptii res contra Gentiles, et haereticos Platonis no tori talem urgent , non ita intelligendi sunt , quasi accuratam SS. Trinitatis scientiam ei attribuerint ; sed ut eos revincerent, longius a veritate recessisse , quam Plato , qui licet veritatem ipsam non tenuerit , ad eam tamen aliquo pacto
Obio. III. Aristoteles Lib I. de Caeso Textu 2. do
Cet, Veteres numero tornario Deum coluisse. Ergo Trinitatem agno erunt. H. Neg. coras. Colere enim Deum numero tertiari
apud Aristotelem Don est agi secre Devia trinum: sediti cultu Dei , sive in precibus , et sacri liciis ternarium Numerum , cui persectionem quandam inesse Veteres ceu sebant, adhibere., Seholion. De iis Philosophis intelligenda propositio est, qui an te Christum scripserunt. Postquam vero Christiana religio propagata est, mirum Videri non debct , si Plat Dici multa e nostris accepta iti suos libros derivarunt, ita ut dicere potuerit Augustitius Lib. PII. confes. Cays. et Hibi in quibusdam sc Hatonicorum libris primum Evangelii Ioatinis caput licet aliis expressum verbis , invenisse. Quod autem Clericus, Ilushemius, aliique hac- retici effutiunt , ex Platonica potius Philosophia Patres nonnuna de aerisitate mutuatos , non minus stulltim ,
quam impium est. Vide Ρ. milius Defense des S rnis
143쪽
i o Theologicarum dissitutionum Lib. IV. Cap. XIMPeres accussis de Platonisme . . . Lamy de recta Ch Latianorum in eo , quod rusterium Trinitassis attinet ,
Posita fdε , possunt aliquae in rebus creatis Obserpari imagines, quae Trinitat- aliquatenus adumbrene , licet imperfecte. Prob. Ia. pars ex Patrissius, qui varias ex rebus creatis similitudines ad illustrandum hoc mysterium adhibue-xunt. Prima , et praecipua est ipsius animae rationalis , in qua tria sunt, esse , intelligere , et vellet et haec tria una eademque anima Sunt. Hac comparatione saepetititur Augustinus u). Altera est radicis , trunci, et rami in eadem arbore. Ea utitur Τπtullianus Lib. conLPrax. cap. 8 , et Augustinus Lib. de ide et Symbo-ἐo ωρ. 9. Tertia est solis, radii , et splendoris. Quarta , sontis , rivi , et fluminis. Quinta , ignis, splendoris,
et caloris. AIiae quoque sunt ejusmodi similitudines re-xum , in quibus tria quaedam distinguuntur , quorum unum ab alio procediti sed tamen unum sunt. Prob. 2a. pars. In omnibus hisce comparationibus non est una, et simplicissima res in tribus suppositis subsi- tens , ut patet cxcurrendo per singulas. Quare Hilarius Lib. I. da Trin. n. I9. merito advertit : Si qua nos deria ra Dei . . , tractantes , co arationum me la afferemus , nemo ea existimet alsolute in se rationis periectionem continere; co aratio enim terrenorum ad Deum nulla eSt . . . . omnis igitur comparatio homini
potius utilis habeatur , quam Deo αρια i quia inteΗigentiam magis signiscet , quam ex eat.
stria copiιarem homines An sei sis ... esse, nosse, vel e4 Sumaenim , eι vovi, eι volo. Sum seleus et volent: et scio esste ne, es veιιe , et volo esse , eι se re. In his igiιur tribus quam sit inseparabilis vita, et una vi a, est uris meus, eι na essenia
144쪽
mnum mysterium SS. Trinitatis possit negatios demon-ltrari, hoc est utrum possint ratione naturali dissoloi , quae ex iμsa ratione contraliud n sterium oreonuntur. Ado. I. Eposita revelatione , certum est, non posset dissolvi omnia , quae naturali ratione m sterio SS. Trinitatis opponuntur; non quia ipsa revelatio aolutiones objectorum suppeditet; sed quia tam sublime
est hoc mystorium, ut ratio sibi relicta non suspicaretur esse salsa, quae cum tanta veri specie objiciuntur. At Posita revelatione , cum certi simus side divina , Triuitatem existere , recte concludimus , non Posse Vera esse, quae contra ipsam pugnare videntur : ideoque conside Tantes attentius argumenta , quae prima fronte solvi non Posse videbantur , tandem detegimus , qua in re peccenti II. Non est tamen necesse , ut tanta evidentia dissoru antur , quantam habere possumus in lis. rebus , quae minus a sensu , aut ratione humana remota sunt; sedaatis est cum aliqua verisimili ludine ostendere, argumenta illa non esse apodictica, et evidentia. Cum enim babeamus exploratam divinae revelationis veritatem , ne possit ratio humana divinae revelationi esse eontraria
alioquin ipse Deus esset auctor meDdacii ; quia ipse tum revelationis , lum rationis est auctor , ut diximus Lib. I. cap. 5. ; sufficit ostendere , humana mente excogitatas rationes non esse ita evidentes, uti adversarii iaciant , ut certo dicamus illas esse falsas, quippe quae veritati divinitus revelatae OPPonuntur. III. Quidquid contra SS. Trinitatem est unquam ab aliis excogitatum, Creuius , PUOlkelius , et Volso nius , Sociniani collegerunt. Nos Praecipua proponemus eorum argumenta omnes enim eorum ineptias peraequi non εst operae Pretium.
145쪽
h4et Theologiearum Institutionum Lib. IVGap. XV.
Posita reoelations, potest SS. Trinitatis sterium negaripe demonstrari.
Propositio probatur ex ipsa solutione obiectorum ; tio genim est negative demonstrare , ut supra diximus. Obio. I. Quae sunt eadem cum tino tertio, sunt e dem inter se. Atqui Pater , Filius , ct Spiritus Salictus sunt idem cum natura divina , quae una numero est. Ergo sunt rinum, et idem inter se i so proinde una est persona divina tribus nominibus insignita. Urget etiam hoc argumentum Baelius Dict. Hi3t. Crit. art. pyrrhou ut probet, rationem reislationi esse cori rariam' a). s. Diff. mo. Quae sunt eadem cuin uno tertio sunt eadom inter se in e . in quo cum nrio tertio Sunt eadem , conc. In eo, in quo non sunt eadem , neg. Cum igitur Pater , Filius . et Spiritus Sanctus ratione naturae sint unum , et idem cum natura divitin unica , et simplicissima , recte sequitur, esse unum Inter se in natura i hoc est unam , et eandem numero trium personarum naturam. At eum ratione personac non sint idem muri natura divina , a qua Mirtualiter distinguuntur, non Sequitur, esse idem inter Se ratione personae ; hoc est , unam , et eandem e Re in divinis pdrsonam. u. I. Lic t p rsona virtute distiuguatur a natura ;re tamen noti distinguitur. Ergo ad summum ex pir&ια-ti distinctione personae a natura divinu sequi Potest , personas esse inter se virtute distinctas ; sicut etiam ex eo quod misericordia , et justitia virtute distinguuntur a natura divina, sequitur , eas esse virtute inter se di
146쪽
De Trinitate. I 43U. Neg. Cons. et comparationem ad eius confirmationem allatam. Misericordia enim , et justitia non opponuntur inter se relati e : et potest uua , eademque res esse mi4cricordia simuΙ , et iustitia , propter varios , quos producit, essectus. At Pater et Filius, spirans ct Spiratus resatipe inter se opponuntur : Deo potest idem esse sui. ipsius Pater et Filius, spirans ct spiratus. Licet ergo inter personam , et naturam realis distinctio non Sit, quia persona naturae Don opponitur relative i tamen inter ipsas perso cas , quia relatipe opponuntur , di-ε tinctio realis eSt. Inst. a.' Non potest esseclus esse maior sua Causa. Atqui causa disti lactionis personarum a se invicem est distinctio pinuatis personae a natura. Ergo si illa distinctio est lantum pirtualis . distinctio perSonarum.a SeinVicem non potest esse realis. N. Neg. min. Tum quia in divitiis nulla est causa , sed principium , et ratio ; tum finia principium , et ratio distinctionis personarum a se invicem non est distinctio pirinalis Cususque Personae a natura; Sed oppositio relationis , quaeli riter ipsus perio ratas inlcrcedit. Sic in homine , qui est rationalis secundum mentem et irrationalis securidum sorpus , rationalitas . et irration iuras , ut Scholae njtini , non distinguuntur Nisi virtute ab ipso homine ; sed ipsa rati Dalitus reipsa ab irratio-Dalitate distinguitur ; quia ipsi per affirmationem , et
Degationem opponitur. Inst. 3.' Si distinctio personae a natura non est realis , sequitur . Patrem non posse' Filio communicare naturam sine persona. Ergo sicutinatura . et persona Filii
idem sunt ; ita persona Patris , et Filii idem esse debent. Idem dicas de Spiritu Sancto.
U. Dist. αns. Sequitur , Patrem non posse communicare Filio naturam sine persona forviraliter , neg Idenrice , Sive Per concomitantiam , cons. Sensus distinctionis est , quod cum Persona Patris Dori distin titur rei ΑPsa a Natura, profecto ipsa persona Patris est in Filio per circum insessioiaem , de qua supra diximus cni'. 8. ζsed non sequitur, personam Putris formaliter sussistero in Filio , cui relatioc OPPonitur.
147쪽
144 TheoIoglearum dissitutionum Lib. IV. cap. XV.
Objic. II. Una natura non potest nisi in una persona subsistere ; persona enim est ipsa natura subsistens , et incommunicabilis alteri. Ergo vel in Deo una natura est. et una erit persona; ni tres sunt Personae, et ines
U. Dist. ant. In Creatis, conc. In divinis , net..Li-eet enim in rebus creatis . et sinitis, una natura unau, habere possit personam, nec ullam habeamus in creatis contrarium exemplum ; quia una persona ita totam ex haurit, et amplectitur naturam ni tam , ut haeo in una Persona subsistat omni modo , quo subsistere Potest qnon ita tamen cogitandam est de natura infinita; a fini to enim ad inflatium non recte concluditur. Quod autem additur , nempe personam esse ipsam naturam sub isten tem , et incommunicabilem , nihil aliud probat , nisi naturam , quatenus in una persona subsistit , non posse alteri communicari; hoc est, Patrem non posse esse Fi- Iium ; sed non probat , naturam divinam , quae uno modo subsistit in Patre, non posse alio modo sutatotere
Ast. I.' Sicut persona sinita totam naturam finitam amplectitur , et exhaurit; ita persoua infinita naturum totam infinitam exhaurit, et amplectitur ; alioquin esset dicendum , Don lotnm naturam δivinam tu una persona subsistere ; quod absurdum est. Ergo valet hau tu reconclusio a unito ad institium. U. Dist. aut. Persoria infinita exhaurit , et amplectitur naturrem totam institiam quoad illum modum subsistendi , qui est illius personae Proprius , conc. Quoad alium modum subsistendi , cujus natura insitiit a capax est, et qui non est illius personae Proprius,ineg. Dexsona ergo Patris exhaurit totam iraturain divinam , quatenus potest in Paternitate subsistere; sed non quatenus
Subsistere potest alio modo , qui non est Proprius Per sonae Patris , nempe in Fitiatione. in Inst. R. ' Ergo una persona divitia impexsecta est ;quia est alius modus subsistendi, quem ipsa nou habet, quia non est ipsi Proprius. U. Neg. sequel. Tum quia relationes Paternitatis , Filiationis etc. non sunt persectiones simpliciter simpli- S , ut Supra diximus cap. 9. i adeoQue nou deber cen- rati by Gorale
148쪽
De Trinitate. 14steri imperfecta persona Patris, eo quod non habeat formalitet Filiationem tum quia iis qualibet persona
e iam aliae sunt per circuminsessionem , ut supra do
Objic. III. Valci hoc argumentum: Pater est pers na divina , Filius est persona divina , Spiritus sanctus
est persona divina ; ac proinde tres sunt personae divitiae. I rgo valet et hoc alterum: Pater est Deus, Filius est Deus, Spiritus Sanctus est Dcus: ergo Sunt tres Dii. U. Νeg, cons. et Parit. In priori enim argumento persona disjunctive nccipitur, scilicet hoc sensu : Pater est persona divina, Filius est altera persona, Spiritus Sanctus est alia pcrsoua ; ac Proinde tres personae esse debent. At in altero argumento Deus idem semper in
telligitur hoc sensu ; Pater est Deus , Filius est idem ille Deus , Spiritus Sanctus, est idem ille Deus ; atque
idcirco falso concluditur i ergo sunt tres Dii. , Obvio. IV. Sicut repugnat tres esse Dians; quia unus carere deberet persectionibus alterius, ac proinde non sci Deus : ita repugilat tres esse personas divitias, quia uni persotiae deesse debent persectiones alterius , ac Proi de Don est persoria divina. U. Neg. ant. et Parit. Ideo enim repugnat esse tres Deos, quia unus carere debcret alterius persectionibgs , non solum iis, quae dicuntur simplices, verum etiam iis, quae simpliciter simplices appellaninr ac proinde non esset Deus , quia deessent ei persectiones illae, quas melius est habere, quam non habere. At cum tres per sonae divinae eamdem habeant divinam naturam , una non caret Persectionibus alterius , quae dicuntur simplicia fer simplices 3 licet careat Personalitate , et relatione auterius , quae est persectio Simplex, quam non est melius habere, quam non habere i ac proinde ejus Degatio no cssicit, ut persona illa non sit Eus persectissimum ; cum Praesertim persona uua alias etiam duas per circumluses sionem in se habeat. Inst. Ergo natura divina est aggregatum Perra e dens ; constat enim ex tribus entibus persectis. Atquilloc est absurdum. Ergo.
Neg. SequeL Aggregatum enim Ao accidens est quod constat ex pluribus entibus inter se non son Sis r
149쪽
ta6 Theologiearum Inuitiationtim Lib. IV. Cap. XV.
At inter tres personas divinas tantus est Corinexus , ut ipsae sint unum ens absolutum , una nati a divina.
o te. V. Posito Trinitatis mystcrio , sequitur , idem
simul esse et non esse. Nam 1. Filius esset productus , et non productus ; producitis quidem ratione per onae , non productus autem ratione naturae 3 al persona, et natura Filii non distinguuntur re ipsa , Sed Una , et Simplicissima res est. Ergo idem simul eSSet , et non esset. 2. Deus esSet, et non csset ens simplicissimum ; esset quidem Ens simplicissimum propter ea, quae diximus m Lib. III. cap 4. ; Dora esset vero tale, quia Pater, gi. nendo Filium, pariem sui communicaret, nempe D turam S partem Vero retineret , nempe Personam , et paternitatem. 3. Qua libet persona esset trina , et non esset; esset.quidem trina, quia quaelibet persona Deus Deus autem , posito hoc mysterio, est trinus . non esset vero , quia quaelibet persoua una est. Ergo. V. Neg. ant. Ad. 1m. Licet natura Filii, ejusque persona non distinguantur reipsa , sed una, et simplicissima res sint; distinguuntur tamen virtute, Propter quam distinctionem potest Filius dici productus, ac non producitis diverso I spectu. Ad a. Negandum est, Patrem, gignendo hilium, partem sui communicare , Partem retinere commun cando enim naturam, communicat etiam Personam ,
Nou formaliter quasi paternitas subsistat ita Filio ibod.absurdum est ); sed , ut Scholastici loquuntur,
identice , per conconritantiam , et CircuminS Satonem. Ad. 3. Deus est trinus , si consideretur adaequate , quatenus in tribus Persouis subsistit ; non vero si in dequale consi deretur seoisim quaelibet persona ; hinc lalsum est quamlibet personam esse tritiam, et non trinam. Objic. VI. Posito dogmate Trinitatis, tres essent divinae substantiae ; persona enim est rationalis naturae individua substantie ; ideoque ires Persouae trea substantiae esse debent. Λtqui unica est Dei substantia , quia unus est. Ergo. R. Dist. Int. Tres essent subtantiae , si Domine Sumstantiae intelligas subsistentiam : quo sensu aliquando e res substantiae Domen adhibue runt, conc. Tres esSent
Gubstantide si eo uoruiue intelligas id , quod Per se ex
150쪽
enim est Dei substantia , quae, qilia tribus modis in sistit, tres sunt personae ; et quaelibet persona est illa substantia singulari modo exist eos. Objic. Vst. Persona est , quae ultimo terminat nai ram , et reddit eam alteri incommunicabilem. Ergo aut dicen flum est, naturam divinam . si sistentem in persona.
Patris , esse alteri intommuniectiterat , et hinc sequitur, unam esse Dei personam, nempe Patris; aut dicendum , naturam dimnam in Patre , et Filio subsistentem at huc esse communicabilieni Spiritui Saneto , et hine sequitur , solum Spiri rum Sanetum esse veranti perso nam , via naturum divinam ultimo terminat , redditque
m alteri incommunicabilem. N. Diff. ant. Porioua est , quae ultimo te minat na turam , redditque eam alteri incommunicabilem , qua tenus eo moao subsistit, Conc. Quatenus alio etiam modo potest subsistere , neg. Et quia in creatis una natura linum habet sibi proprium subsistendi modum; hinc una natura , creata , terminata ab una persona , non est alteri communicabilis. At Datura infinita , quia tribus modis potest subsistero, idcirco terminata a persona Patris, quatenus quidem in Paternitate subsistit, non est alteri communicabilis ; at communicabilis cit, quatenus potest alio modo subsistere. List. Vel Pater est perfectus sine Filio, vel non.
Si primum dicas; ergo frustra ei additur Filius. Sin
U. Ad ant. Dico , Patreri esse persectum sine Filio in natura divina; esse quoque Peliactum in ratione Ρatris εine alio intrinsecus sibi adjuncto; sed non esse perse etiam Patrem sine Filio , qui est terminus , ad quem PA
ter refertur, et sine quo cogitari Pater non P Le t.
Binc DionysIus Alex. v. Athanas. Lib. De entent Dionys. Sιngula, inquit, illa inomina , de cyreo stoc tus Sum, insegregabilia a se inuicem sunt Nec dioidiqueunt. Patrem cum dico , etiam sine r Πιιone Filii , Filium sub Patris uocabulo indicatum Motui. Contra si in mentione Filii Patrem omisissem tamen ille sub nomine Filii intelligi debuit. Trastat u Sms Lauren