장음표시 사용
161쪽
x53 Theologiearum institutionum Lib. V. pars. I. CV. IILProb. II. ex Augustino , qui coni. Felicium Arianum c . I. sic desiuit creaturam, ut ad ejus essentiam pertineat non esse ab aeterno. Creatiam, inquit, est ex eo , quod aut adhuc non est, aut aliquando non fuitrsi eujuslibeg corruptibilis, quiantiam in sε est , Per Om
n*otentis Dei poluntatem facta substantia. Et Lib. XII. de Ciν. Dei cap. 15. Quapropter si Deus semρer hoc est omni tempore Dominus fuit, semper habuit crea
tiaram suo dominatui semientem ' pertim tamen non dsi 'so'genitam , sed ab ipso de nihilo faetam , nec ei coae ternam. Erat quippe ante illam , quampis nullo temporetine illa quia tempus cum creatura incepit non ea Spatio transcurrens, sed manente perPetuitate sive aeter uitale praecede is. Similia docent Damascenus Lib. I. cap. S., Hugo Victorinus Lib. I. de Trin. cv. I. , et alii. Ergo.
Solountur Objectiones. objic. I. Deus ab aeterno existit, ab aeterno est omnipotens, ab aeterno operari potest , et quidem ini tanti momento uno , sine motu , et succeεSione. Ergo potuit ab aeterno cuncta creare. U. Neg. cons. Omnipotentia enim Dei, quae ah a terno eSt, repugnantia essicere nou potest, qualis ostcrcatio rerum ab aeterno. St. I. Nullam videtur involvere contradictionem creatio rerum ab aeterno. Nam 1. Augustinus Lib.
VI. de Trin. cap. I. docet, splendorem, qui rignitur σb Qve , atque dijunditur , coaepiam esse illi, et eSSe
coaeternum, si esset ignis aeternus. a.' Si pes ab ae terno fuisset puΙveri impressus , vestigium esset causae suae coaeternum e quo exemplo utebantur Platonici apud Augustinum Lib. X. de Trin. caρ. 3 . EISo. N. Neg. αnt. et comparationes m consirmationem assa - s. Recensiti enim essectus , seiIicet splendoris , et Vc stigii , non sunt creationes ex nihilo. Creatio autem ex nihiIo semper significat, rem autea nou uti Ac , Q.
162쪽
De rerum creatione. a 30 proin , non esse aeternam. Adde quod eiusmodi exempla ignis , ct pedis ab aeterno existentium , Sunt τον αδυνατων , sive rerum impossibilium i ac prolude mirum non est si ex impossibili hypotest impossibilis co sequentia sunt. Inst. a. In divinis generatio Verbi ab aeterno non involvit contradictionem ; quia licet Genitor sit Genito Prior i non tamen prior est tempore, sed ordine, et origine. Ergo Puciter creatio ex tithilo non Involgit contra- uictionem i quia nihilum potest esse re creata prius non tempore , sed ordine. U. Neg. Cons. et starit. Generatio enim Verbi eum non sit ex nihiIo , sed ex substantia Patris , necessario debet esse Patri coaeterna , sicut et Verbum , quod est ipsius 'generationis terminus; quia Pater , ejusque generatio, et generationis terminus, ab essentia divina, quae aeterna est , tion distinguuntur reipsa i atque ideo. Pater , non potest esse prior Filio nisi ordine tantum , ct or sine. At contra creatio ex nihilo significat, rem ante non extitisse , quid est enim nihilum , nisi quod nora extat 3 a C proinde creatio ostendit, nihilum fuisse prius non solum ordine , verum Miam tempore , 1iVe acter
Utrum Deus creaturas ex necessitate produxerit. Adsu JUOnnulli , quorum meminit S. Thomas L. P. 1. Q. CIV. art. 3. in Cory. asseruerunt, Deum ex necessitate naturae res extra se produxisse : quorum error , sdei catholicae contrarius , resutandus es .
163쪽
so Theologicarum Institutionum Lib. V. Pars. L. cap. IV. PROPOSITIO.
Dogma stibi est, Deum non ex necessitate , sed libera
ooluntate creaturas ProduxiSse. Prob. I. ex Scriptura. Ephra. I. II. Deus operatur Omnia secundum consilium Ooltimatis mae. Consilium autem volunt alis est Voluntas non necessario, sed ex de-
Iiberatione agens. Et alibi dicitur, ideo res creasse, quia voluit , et si noluisset, non fuisse creaturum: quod oste dit, Deum nolle potuisse, atque ideo libere eas creasse. Ita ex. gr. Sap. XL. 26. Quomodo posset ciliquid 'e manere. , nisi tu MOLASG 7 Ergo. . Prob. II. ex PP. Augustinus vel quivis auctor Lib. de Ide cons. Manich. cv. a'. et 49. Nullam , inquit, hecessi atom patitur Deus: neque necessicate facis, quas facit ; sea summa, et in abili potantate , ac PoleState; decet enim Omniρotentem facere quae solueris. Prob. III. Quidquid Deus extra se vult, Propter bonitatem suam. vult ; ut diximus Lib. III. CV. . 24. Quamvis autem bonitatem suam necessario amet tamen ea , quae propter suam bonitatem Vult , non potest VeΙ- Ie , et amare necessario , nisi sint cum sua ipsius bonitate NeceSSario Connexa , h. e. Disi sint instrumenta ad eum sincm necessaria. Atqui divina bonitas in seipsa persecta est , et potest esse sine aliis , nec aliquid persectionis a creaturis mutuatur. Non igitur eas voluit necessario.
Soruuntur Obecta. Objio. I. In Deo omnia sunt unus , et necessariu
actus. Ergo etiam Voluntas producendi creaturas necessaria est. U. Dist. cons. Est necessaria , si spectetur quoad su stanti m , Cono. non enim distinguitur re ipsa voluntas
a natura divina. Si spectetur quoad ejus relationem ad res citra Deum , ram. Idem ergo actus , scilicet divina Voluntat, necessarius est in Deo , et litar i .eu poterati Dea
164쪽
De rerum creatione. - 161 Deus illum referre tautam ad essentiam, et honitatem suam ad creaturas autem nullo modo. Objic. II. Bonum ejus est naturae , ut seipsum disri .sundat sa) Ergo Deus , qui est ipsa bonitas , necessario debuit aliqua nilo producere creaturas , in ginas effunderet bonitatis suae divitias. N. Neg. cons. Cum enim dicitur , inquit Sylvius I. P. Q. XIX. an. 3. , quiod bonum sit sui di sipum, non significatur , quod actia ae debeat aliis communicare, sed quod possit: ac ν inde quamvis deceat di nam, boni. tatem aliis se com nicare actu , hoc tamen non argute in Deo no m yerfectionem , quod actualiter se comm nicct. C A P. . V. Ostenditur, res a Deo creatas indigere assidua Dei conserMatione , ut existant Baes a Deo creatas ab ipso assidue gubernari, atque eum ad finem dirigi , ad quem creatae sunt, ostendimus Lib. III. cv. 15. Videamus nunc, an creaturae , ut existant, Praeter Creationem , assidua Dei actione egeant ; sicut lumen assidua indiget aationc solis, qua cessante , illico evanescit. Haec autem assidua Dei actio , consereatio dicitur.
Creaturas assidua Dei consereatione indigere, ut existant, dogma fidei est. Prob. I. eae Scriρι. Sap. XI. a6.i Quomodo Posset at quid permanere, nisi tu Moisisses p Ioan. V. 17. Patremaus usque modo osteratur , et ego ορο r. Quae Verba exponens S. Thomas. I. P. Q. LXXIII. - . a. ad a. ait: Deus usque modo OPeratur servando, et adminia atrando creaturam conditam. Act. XVII. 28. si ipso
165쪽
isa Theologicarum diffitiat. y b. V. Pars. I. Cay. V.
Prob. II. ex. PP. I.' Augustinus Lib. IV. de Gen. ad lit. cv. I 2. Cremoris, inquit potentia, et omnipotentis , atque omni tenentis pinus cansa subsistendi est omni creatur E : quae pirius ab eis, quae Cremta Sunt, regendis , si aliquando cessoeret, simuἱ et ipsorum cessare Uecies ἔ omnisgus natura Concideret. a.' Anselmus Mo- nolog. cap. II. Dubium nonnisi irrationabili mensi esse Potest, quod cuncta , quae facta sunt, eodem Uss sustianente vigent, et Perseverant esse quod sunt, quo faciente de nihilo habent esse quod sunt. Prob. III. ratione. Creaturae Cum ab aeterno non extarent, sicut non potuissent existere, nisi Deus voluisset; ita non possunt diutius existere, quam quandiu voluit abaetcrno Deus , ut existerent. At ini voluntas Dei, ut creaturae aliquandiu existant , est ipsa conservatio. Ergo non possunt creaturae in existentia sua permanere sine Dei
Objsc. I. Si res creatae assidua Dei conservatione indi- serent , dicendum esset, eas n tura sua tendere in nihilum; ac proinde transitus rei tu nihilum esset cuique rei creatae naturalis. Atqui hoc absurdum est 4n tantum enim naturae rerum ad Uersatur ejusmodi destructio , ut quid- Iibeti ad sui conservationhm tendat. nec possit in nihilum, misi per potentiam infinitam reverti. Ergo. U. Dist. maj. Transitus rei in nihilum esset cuilibet creaturae naturalis , si creatura Specietur in s ipsa, aut Com- etur cum creatis Oausis, rem . Si spretetur ut ens ex nihi- productum , et comparetur cΗm prima causa, a quam nihilo producta est corio. Pari ratione dis . min. Nasturae rerum adversatur destruetis . et transitus in nihilum , at res spectentui in se ipsis , aut comparentur cum creatis .mSis , conc. Si speetentur ut res ex nihilo productae, et comparentur, cum Deo, a quo productae sunt ex Nihilo, neg. Creatu rae laque cum non existant a se ,
sed ex omui potentissi rua Dei olantate , qui eas ex nihi-
166쪽
Io ereavit, et voluit., ut in ea existentia Permanerent, profecto nec a Seipsis , nec ab aliis creatis causis redigi
possunt in nihilum ; alioquin siliqua creata causa posse obsistere voluntati omnipotentis. Sed ex eo ipso , quod
non existunt a Re, consequens est, ut existentia non sit
ipsis naturalis alioquin essent necessario, et a se ipsis; sed adveniat ivis extrinsecus, hoc est a voluntate Dei; ac proinde si considerentur prout divinitus eductae sunt x nihilo, tendunt in nihilum; et tandiu existunt, quandiu stoluerit Deus, qui eas ex nihilo creavit. Hinc Gregorius II. Lib. XVI. Morat. ca'. 13. Omnia, inquit, tenderent in nihilum , nisi ea manus omnipotentis conis
Objio. II. Possunt homines opera essicere , quae semel effecta pergunt existeret licet assidua artificis manu minime teneantur. Atqui Deus est qualibot creatura infinite potentior. Ergo a sortiori potuit producere res ex nihi- Io , quae semeΙ essectae non indigeant assidua actione ejus , ut pergant existere. Bl. Neg. cons. et parit. . Homines enim non prod cunt ex nihilo materiam, eT qua opera componunt ;sed materia ipsa iam existit, et Voluntate Dei conservatur ; imo et secundum leges motus , quae ab ipso Deo servantur , non potest a seipsa moVeri de loco, in quo ab artifice homine semel locata est; atque idco opera ab hominibus effecta permanwt sine nova ipsius hominis attio ne ; conservantur enim per leges motus , et quietis: quae leges a Deo servantur , a quo statutae sunt. At Deus res omnes ab aeterno non existentes ex nihilo creavit, lina est voluit, ut existerent; ac proinde tamdiu possunt ex stere , quandiu Deus Voluerit. , Corollarium. Conservatio igitur est continuata creatio ; hoe est ex dem illa actione , qua Deus ab aeterno voluit, ut crea turae existerent, volstit etiam , ui aliquandiu existerent. Haec autem voluntas in Deo permanens , conservatio re rum est. Sed jam expendendum est, utrum non solum ut existant , verum etiam ut agaut, et operentur, as idum Dei aetione , sive concursμ res omnes creatae indigem
167쪽
164 Eheologicarum dististit. Lib. V Pars. I. Cay. VL. C A P. . . VI. . De actione V sipe concursu Dei ad singulos creatu
Concursu3 est actio , per quam Deus simuIcum creaturis operatur, et simulos earum actus, atque motus producit. Duplex autern distinguitur eo Cursus , mediatus ; et immediatus , sive simultaneus ῆ ut Scholae aiunt. Prior est ipsa vis agendi, creaturis iugenita. Alter est peculiaris Dci actio, qua creaturam ad singulos actus emciendos adjuvat. Et de concursu quidem mediato, quin sit creaturis ad singulos actus necessarius, nemo eStqui dubitet Sed utrum concursus simultaneus sit ita necesSarius , ut sine eo creaturae nec agere , nec ullo Pacto , ne latum quidem unguem, moveri possint , inqui- rendum est. II. Sunt autem nonnulli , praesertim Thom istae, qui non solum Dei concursum ad singulos creaturarum actus docent esse necessarium , sed physicam quandam praemotionem requirunt, qua Deus creaturas , jam omnino ad agenduin dispositas, ipse per se mO eat. III. Nos creaturas omnes dividimus in Aasses duas , quarum altera est creaturarum intelligentium, quae ingenita vi actuosa , et libertate pollent ; altera inertium Corporum. Loquimur autem hic de actibus creaturarum
naturalibus ; nam de supernaturalibus, qui per gratiam Dei sunt, alibi erit dicendi locus. Quibus rite distinctis; quid de hac celebri inter Philosophos , et Theologos
Controversia SEntiamus , sequentibus , explicamus Propo sitionibuS.
Concursus Dei ad singulos creaturarum actus immediatus , cujuscumjue illae sint generis , est certo
Prob. I. eae Script Act. XVII. 18. ait Paulus: in laso: Deo P riseimus, et movemur, et sumus. Quod ait
168쪽
in imo nos moVeri , non significat creaturas in Deo m veri, quasi in loco; ut impie explicavit 'inosa, sed significat ex ipso, tamquam prima Causa effectrice , ac movente et in Uso , enim , et ex ipso in Scripturis Novi Te flamenti passim eodem sensu ponuntur , ut advertit Gr . tius; et patet ex ipso contextu Cit. cv. Aet. Dixerati enim aurea Paulus : cum Use Deus ) det omnibus ritam , et i syirationem , et omnia: et paucis interiectis, subdit: in
lyso enim Misimus, et mooemiar, et sumtis 2 unde mani-Ifestum est, eum pro causa essiciente, atque movente
laudata verba posuisse. Ergo. Praeterea pleni sunt Scripturaram libri ejusmodi testim ni is, quibus actiones, et motus creaturarum tum irration bilium, tum inrelligentium ipsi Deo tribuuntur. Sic de creaturis irrationabilibus Iegimus in Evangelio Matth. VII. 26. Respieite posititim caeli, quoniam non serunt, neque metunt. neque mur*αnt in horrere : at Pater pestem Caelestis pascit illa . . . foenum agri , quod hodis est, i et cras .in clibaiarum mi lilia. , Deus sic pestia. Et in Psalmo Cm. eleganti oratione,repraesentatur Deus out Paterfamilias , qui unicuique vel minimae ore turaetνibuit et motum , et escam. Denique omnia naturae essecta , venti , pluviae , tempestates, fulgura , tonitrua , et quidquid fieri in rerum universitate cernimus, Deus ipse essicere saepissime dicitur. De creaturis vero intelli
gentibus ait Isaias cap. XXVI. 1.2. Domius . . . . . ωmnia Verre uoἷtra Oyeratus es nobis.. ,
Prob. II. ratione. Deus , ut supra ostendimus, singulis momentis creaturas conservat, sive me si ut in motu , sive in quieto: Atqui conservare creaturam in motu nihil est aliud nisi cum eiusdom motu , et actione concumere. Ergo etc., Adde quod ex valgari assato operari sequitur . esw4 Si ergo creaturae, ut sitit assiduo Dei, concursu , et actione indigent qua cessante , abirent in nihilum ; hinaessicitur, eas, m operentur , eodem couoursu , et opervatione indigere qua cessauin , ne Ialum quidem ungus .
169쪽
166 Theologicaram Institui. Lib. V. Pars. r. cap. m.
. . Objectiones. Obie. I. Si creaturae tu sigulis aotionibus concursu Dei egerent, frustra Deus ipsis agenda vim , et potestatem indidisset. At hoc absurdum est. Ergo. u. Neg. maj. et suyyositum. Supponit enim objectio, Deum unicuique creaturae indidisse vim agendi , non pendentem ab ipso: quod salsum est; alioquin ereatur oessent non causae secundae, sed primae suorum actuum.
Tribuit ergo Deus creaturis vim agendi , quae creaturis convoniebat. hoc est a prima causa pendentem ; haec autem ago di vis per concursum Dei ad singulos actusiuatiis Don redditur, aut iuutilis: imo tuno effectum producit suum. rast. i. ' At ereaturae tali instructae essent agendi vi, ut in singulis aetthus concursu, et actione Dei egerent , dicendae essent merum Dei instrumentum. Atqui hoc falsum est; alioquin actiones non creaturarum essent , sed Dei; quia actio non instrumento; sed causae, quae instrumeum
tum movet, attribuitur. Ergo. - πεν. Dist. mi. Dicendae essent instrumentum impr Prie, Con . Proprie , neg. Proprie enim instrumentum dia.
eitur , quod nulla vi agetidi pollet , ut ascia in manu fabri. Improprie autem dicitur instrumentum , quod instructum quidem est agendi vi , sed quae ab alia causa pendeat' Boc sevsu creaturao improprie dici possunt Dei instru menta , et revera ita dicuntur in Scripturis. Vae Assur , Pirga furoris mei et baeulus ipse est. Isaiae X. 5. Aetio autem instrumenti proprie dicti non istrumento tribuitur , sed causae priseipi. Non ita tamen sentiendum est devotione ejus rei, quae iustrumentum improprie dicitur. Ins/. a.' Eo excellentius judicatur opus, et tanto no bilior habetur artifex , quanto minus maohina indiget manu artificis , ut movexi pergat. Ergo si creaturae non in
digerent assiduo Dei concursu , ut moverentur , non so
Ium id nihil ossiceret potentiae Dei, sed magis eam com
N. Neg. cons. ei. Parit. In eo est exempli dissimili- .
tudo , quod artifex non est materiae conditori sed id
170쪽
De rerum Creatione' IGItantummodo propositum habet, ut partes machinae ita a fabre componat, ut, Conservante et Concurrente Deo , Possint eas Vires exerere , quas ab ipso Deo acceperunt; hinc quo promptius eas vireS exerunt , eo OP S cSt eX-cellentius , et nobilior artifex. At Deus cum sit rerun ex nihilo creator , non poterat creaturam efficeret ab ipso nou Pendentem. Inst. 3. ' Recte servatur subiectio creaturarum Primae Causae , si nihil ag nt, quod non oriatur ab illa generata agendi potentia , quam a prima causa acceperunt; licet in singulis actibus speciali uoti egeant primae causae.aetione,
atque concurSu. Ergo. Neg .ant. Cum enim, ut supxa dictum est, Concuraus
Dei ad singulos creaturarum actus nihil aliud sit uisi conservatio creaturarum in motu, Si Creaturae Sine eo concur-
εα moveri possent, atque agere , dicendum esset i creaturas in motu existentes non indigere saltem quoad actuatim motuin Dei conservatione i ideoque a Prima cauSaea in re non pendere. Obie. II. Si Deus ad singulos creaturarum a tus Concur reret , profecto concurreret etiam ad acius impios , et scele Stos. Sed hoc abhorret a bonitate, et sanctitate Dei. Ergo. Dist. maj. Concurreret ad actus impios , alque scele-
.los , si spectentur quoad phrsicum , ct materiale ut Scholae laquuntur , cons. Si spectentur quoad formale , Heg. In peccato enim duo distinguenda sunt; nimirum I.' ipse asilus i quatenus ens aliquod est , quod Phrsicum et materiale peccati dicitur : a.' ipsius actus inordinatio , quae est formale peccatum , ne lue ens aliquod positivum est ,εed privatio recti ordinis in Deum , per quam creatura in. Lip a , tamquam in ultimo fine consistit , ac quiescit. Sic in furto , aut homicidio , extensio manus, aliique motus βunt Physicum , et materiale peccatum : desectus vero recti ordini. borum actuum iu finem , formale peccatum est. A que.haec noti solum in externis actibus, Verum etiam in i terioribus voluntatis operationibus distinguenda sunt. Sic in Voluntate deliberatus homi pidii appetitus , quatenuS est mo tua quidam mentis ex ititellectu, et voluntate procedeUS, Πια-t mole peccati est; quatenus autem motus hie inordinatns est, UStens Iu creatura tamquam in ultimo sine , inordinatio - illa