장음표시 사용
171쪽
168 Theologicarum Insistus. Lib. V. pars. I. cap. VI.
illa est formale peccati. His igitur ita distinctis. si considerentur actus illi, ut aliquid physicum , atque materia Ie , boni sunt; et secundum generales eveniunt naturae Ieges , quas Deus , utpote universalis rerum gubernator , Constituit , et servat. Si vero consideretur in illis inordinatio , sunt utique peccata , non a Deo movente facta , sed a creata voluntate, quae ab ultimo sine dcficiens , concursu Dei , qui honus est, abutitur , ut in creaturatamquam in ultimo sine quiescat; qua de re queritur ipse Dcus opud Isaiam. XVIIL. 24. dicens : scroire me fecisti tu peccatis tuis. Inst. 1. ' Ρhysicum, et formale peccatum non distinguuntur reipsa ; vel saltem ita inter se conjucla sunt , ut divelli a se invicem non possint. Sic in actibus interioribus , ex gr. in odio Dei, non potest reipsa distin-
ut physicum , et formale peccatum ; sed ipse physicus
actus malus est. In actibus vero externis , ex p. in
homicidio , motus , qui ad illud perpetrandum adhibciatur', ita conjuncti sunt cum sormali peccato , ut nullo pacto Separari ab illo possint. Ergo si Deus concurreret ad phy-Ficum peccati , etiam ad formale CODCurreret. '. A W. cons. Quando enim es cliis aliquis a duabuβ causis pendet , qtiarum una persecta est , altera Vero imperfecta , alque deficiens ; tunc desectus , et inordinatio , quae in effectu illo est, licet reipsa ab eo non distinguatur , vel separari non possit, Non tamen est a Caufia persecta , sod ab imperfecta , et deficiente. Ita si artifex excellentissimus pravo utatur instrumento , desectus Certe , qui in opere est, licet ab opere ipso minime distinguatur , nec separari possit; non tamen ab artifice est , sed ab instrumento. Pari ratione quamquam animus est , qui pedem movet ; claudicatio tamen nou animo, sed male assectae tibiae tribuitur, ut S. Thomas advertit. Nullo magis ergo cum peccatum Procedat non
ab instrumento inanimo , sed ab hominis voluntate lili xv, impe ecla, et desciente , licet fiat concurrente Deo, Cau a persectissima, neque in eo distinguatur reipsa Phyricum , et formale; tamen defectus , et inordinatio Honest a Deo concurrente ad Pissiciam actum , sed a V
Inst. 2 ' Non licet concurrem eum alterius action'
172쪽
hona , eum qua necessario, Vel saltem certe coniunctum est peccatum ; haec eniin esset illicita curn peccato alterius coo'eratio. Ergo licet id, quod est physisum hi peceato , non sit malum i tamen cum illud cum peccato formati conjunctum sit i nota potest Deus ad illud
Din. ant. Non licet personae privatae , atque iis in causis, quas , de charitate disputantes , explicabimus , cono. Non Iicet pro risori generali, nempe Deo,
qui ad honum totius universi, iuxta generales naturae leges, cum Onstibus creaturarum actibus concurrit, neς. obsee. ΗΙ. Si Deus eum omnibus creaturarum actibus Concurreret, profecto concursus hic vel praecederet d germinationem creaturae ad agendum, vel Sequeretur. Sed neutrum dici potest. Non Primum ; uvioquin Concursus non disserret a 'hysica Praemotione. Nem alterum ; tum quia absurdum est, Deum sequi determinationem causae secundae: imo in illo actu creatura esset causa prima; tum quia illa determinatio. si Dei concursum Praeee- 'dcret, sine ullo concursu Dei fieret; ideoque Deus non con
curret cum omnibus creaturariam a libus. Ergo. U.' Dei eoncursum nec Pra edere erea urae determinationcm , nec sequi : sed esse , ut ajunt, simultaneum fh. e. Deum creaturis agendi virtutem indidisse , eamque singulis momentis conservare , etiam in illo instanti mo. mento'; quo potentia agendi exeritur, ac prodit in actum', conservatio autem ejus Virtutis , dum de potensia transit in actum , concursus Dei est.
ν creaturis inertibus non ursus Dei ad singialos earum actus non absurde dicitiar Phrsica yraemorso, sive mediata , sise immediata. Prch. Creaturae 4nertes moveri non possunt, nisi ab alio motae. Si Ergo immediate a Deo moventur , erit haec immediata praemotio physica. Si vero moveamur ab alia causa , et haec ab alia , atque ita deinceps , de veniendum tandem erit ad primum auctorem Deum tum quia logitari non potest in moru progres us in insini
173쪽
aeto Theologie um distini. Lib. V. Pars. L. CV. VLetum alioquin motus esset impossibilis ὶ; tum quia si
aeon sistas tandem in Deo primo moVenis, dicendum esset , esse aliam primam rerum causam praetcr Deum .
quod absurdum est. Ergo erit illa pracmotio physicin
creaturis actuosa pi Pollentibus , quales sunt substantiae intelligentes , et liberae, Praemotis Physica agno . Menda est in iis accibus , quae bonum-genere resyiciunt: in singularibus ores actibus . quae pertinent ad electionem cujusque singularis boni. s scit concursus Dei simultaneus in actibus nuturalibus.
Prob. I ' pars. Nemo Iibet est in appetitu boni in Tere , in quod unusquisque sertur , et inclinatur in elabili necessitate. Ergo ad bonum illud appetetidum Hssice praemovetur a Deo , qui Creaturis rationalibus hoc veluti pondus in ipsa creatioue indidit. Alteram partem nonnulli probaut duobus rationibus. I. quidem , quia P sica maemotio libertatem creaturaexationalis omnino destruit ; a.' quia facit Deum peccat. Ctorem , quippe qui Physice Praemovet creatam VO- lautatem ad actus malos. Sed utraque ratio insirma est: imo non decet calumniam adeo atrocem Scholae Thomista- Εαm. bene de Ecclesia meritae , impingere. Nam , quod Pertinet ad Iibertatem, si creata meris potest Sei PSam , et facultates suas moVere juxta earundem facultatum naturam , intellectum quidem necessario , voluntatem augem libere ; multo magis Deus, qui mentem ip sam cre vito, et est illi intimior, quam ipsa sibi, potest eam S eundum ejusdem mentis naturam , illaesa ejusdem liberta- α , movere. Quod Vero pertinet ad peccatum , nosi seSt, qui eodem modo ab auctoribus physicae praemo nonis solvitur, quo a fautoribus sim itanei concursus. Πis igitur rationibus, omissis , i, Prob. a.' pars. Creata mens jam est ad bonum iragmine inelueta Lili necessitate inclinata. Ergo ut sing Iam bonam eligat, et amplectatur , non nova requisi
174쪽
dat: quod quidem si ostendat ut generale bonum , v luntas illud necessario appetit ; si vero ut bonum sing Iare , in quo species aliqua mali possit apprehendi , -- Iunias ita illud appetit, et eligit, ut possit non appet re : in quo liberias arbitrii sita est. Praeterea duplex est ratio , quae Thomistas impuIit ad praemotionem physicam adstruendam : primo quidem , ut constet subjectio creatae mentis , ita ut Pendeat a prima causa ; deinde Vero, ut Voluntas , natura sua indisserens , determinari possit ad unum. Atqui haec subjectio , et determinatio rite servatur, Posita senerali illa impressione , ac motione voluntatis ad ho- Dum,iuguam ei Deus primum indidit, et singulis m
meiatis conservat. Cum enim omnis Creatae voluntatis
actus pendeat a generali illa , quam a Deo accepit, inclinatione in botium, constat ejus subjectio, qua Pen. det a prima causa ; cum vero ejus indisserentia non sit mere passisea, s d actioa , potest seipsam ad bonum sing lare , ex iudicio intellectus , et generath iuelinatione in bonum determinare. Non est igitur physica praemotis ad
Singulos actus necessaria. Neque ab hac sententia S. 21omas videtur alienus. Ait enim I. u. Q. IX. art. G. ad 3. Deus mooet poluntatem hominis , sicut tinioersalis motor ad unipersale objectum poluntatis , quod est bonum', et sine hac unipersali motione homo non potest alia
quid pelle; sed homo per rationem determinat se ad se Iendum hoc , pel illud quod est pere bonum , rei apyarens bonum. Sed interdtim quod diligenter advertendum eit speetaliter Deus mooet ad aliquid deIerminate polendum , quod est bonum ; sicut in his , quos mooet Per gratiam'
uuibus verbis S. Thomas ad solos supernaturales actus specialem videtur adstruere Dei praemotionem. Qua documque igitur Doctor 'acutissimus ait , causas Seeu das in naturalibus actionibus moveri a prima, Deum causas secundas inclitiare, et cetera ejusdem generis , de Praemotione generali ad bonum commode Potest intelligi.
vide Lauri Berii Lib. IV. cap. o.
175쪽
ir a 'Neologicarum Institutionum Lib. V. Para. R Cay. m.
Obis. I. Crcata voluntas erga bona singularia indisserens est. Ergo non potest unum eligere nisi moveat vah alio , qui non potest esse nisi Deus ; si enim esset aliquid creatum , hoc rursus moveri deberet ab alio et illud ab alio , atque ita in infinitum. . Ergo. i . - ου Dist. ant Est indisserens indisserentia actiore , eostor Passipa , nex. Nimirum hoc interest inter indifferentianet inertium corporum , et liberae Voluntatis, quod illa nota acceperunt a Deo vim se moVeudi: ideoque eorum Indiis, relati a Possi- est; haec vero praedita divinitus est 'irtute agendi, et seipsam movendi ad anum, praeeunte Iintelkectus judiolo. f. ' 'Inst. Nemo dat, quod non habet. Atqui ereata V Iunias , antequam moνeatur ad unum, non habet in semotionem illam. Ergo non potest eam sibi ipsa dare valloquio novam persectionem ex nihilo in seipsa produ
u Dist. m0. Nemo dat quod non habet neque in MIentia, neque in actu , cone. Quod non habet actu, sed habet in . potentia , ueg. Cum ergo creata.volunta praedita sit a Deo potentia seipsam movendi . ea Pote tia utitur, dum scipsam Cum Dei conservantis Concursa. movet. Neque tunc novam rei lectionem substantialem ex Mihilo educit , sed novam quandam modificationem, cujus modificationis producendao virtute habet a Deo. Objic. ΙΙ. Ιn creatura agnoscenda est summa subjectio a , qua pendeat a Deo tum in ieri , tum in esse, tum in osterari , ut scholae Munt. Atqui non esset summa subjectio , si non Physice praemoveretur a Deo τposito enim c0ncurvi Dei., de q o supra dietum est, Potest exoretiari subjectio major , qua creatura a Conditore suo pendeat, rupe Physica.Praemotio. Ergo, apst Disc. maj.9Agnosce uda est summa subjectio. , quae
176쪽
De rerum Creatione. I 3 conveniat sapientiae Des, et Variae creaturarum naturae , Cons. Sum ua absolute, um. Cum ergo creaturae dupli eis sint naturae aliae quidem inertes, ut corpora ; aliae liberae ; omnium quidem subjectio , qua a Deo pendent, debet esse summa , sed non eadem omnium. Porro in ereaturis libertate pracditis summa , quae excogitari possit , subieetio in actibus naturalibus est concursus Dei
Ohic. III. Creaturae omnes etiam liberae in singulisaci Lus.cgent concursu Dei generali. Atqui concursus ille idem est, ac Phrsica praemotis ; nam , ut supra di-. tum est, ConcursuS Dei est conserVatio creaturae , et proprietatum ejus , dum est in motu . Atqui conservatio est quaedam continuata creatio , ut supra demonstratum est. Ergo concursus Dei est quaedam creatio rei, quae mOVetur ; ac proinde est y sica praemotio ; qui enim rem creat in motu , utique eam praemovet V Neg. min. Ad consim. dist. maj. Concursus est eo servatio , quae potest dici continuata crcatio ; sed Ιiaeci creatio potentiam respicit operandi, quam Deus creaturae indidit , conc. Respicit ipsum actum ejus pote tiae , neg. Deus itaq. per cor cursum cotiservat in crea-
ura illam agendi potentiam . quam ipsi indidit , et quidem eam conservat in eo instanti momento quo cre tura rat in .motu ; Sed ipsa creatura utitur potentia illa, et seipsam ad agendum determinat. Itaque Concursus Dei respicii potetiliam agendi ; P sica vero Praemotio respicit ipsum actum , quem Deus in creatura producit. Quod si Thomistae hoc ipsum per Praemotiovem se i telligere contendant, quod alii per Concursum , nos de Domine nou solemus instituere Controversias. Quapropter utantur quidem ipsi suo loquendi more , modo lamen et uos more nostro loqui pati autur.
177쪽
3 4 Theologicarum InsiliuKonum Lib. V. Pars cap. VII. C A P. VII.
meum aliquid a Deo creatum Miquando redigatur in nihilum. Hu Dosse Deum, quidquid ereavit, in nihilum rex digere , extra controversiam est i utrum au. em id iaciat, est inquirendum. Et de creaturis quidem spiritalibus , quod eas Deus numquam in nihilum redacturos sit, dicemus inserius , ubi de spirituum immorta litate pauca adjiciemus iis, quae dicta sunt in Metaph aicis. De animabus brutorum quidam cariosius quesiverunt, an morientibus helluis , in nihilum redigantur Ised eum non constet, ratrum eae spiritales sint , an eo poreae s est enim hoc naturae arcanum de iis dispi tare superUa a Deum est. Restat ergo , ut eYpendamus , utrum mundum hunc aspectabilem aliquando Deus in nihilum sit , saltem Aliqua ex phrte , redactinu .
' Verisimillius est. Deum mullam omnino creaturam redacturum esse in nihiliam. Prob. I. ex Scr*t. EceI. III. I 4 Didici, quod Omnia opem , quae fecit. Deus , perseperent in Re etuum. Prob. II. ratione D. Thomae L P. Q. CIV. rt. 4. Quidquid Deus facit, vel est in ordine naturae, vel supra naturam , ut sunt miracula. Atqui neutro modo Deusereaturas suas in nihilum rediget. Non quidem in ordine naturali; constat enim , nihil posse naturaliter in ni Bilum redigi; quia substantiae spiritales , quae non hahent Partes , neu corruptionis principium , sunt Natura Sua immortales : substantiae vero corporeae , licet Corrumpi possint quoad formam ; secundum malariam tamen , et Prima elementa destrui non possunt. Sed nec in ordine supernaturali per miraculum. Supernaturalia enim pertinent ad gratiae Dei significationem , et commendationem , sed ad gratiam Dei non pertinet, quoaxes aliqua redigatur in nihilum, cum e contrario in es
178쪽
De rerum Creatione. λ I Smaris disina potentia commendetur , quod res in esse
Obie. I. Nihil frustra facit Deus. Atqui Post gen
ratis judicii diem frustra erit multarum rerum Conservatio ; nulli enim usui erit terra , aer , Plantae etc. Ergo videtur fore ut Deus tunc ab earum rerum C Servati ne cesset ; ideoq. eas in nihilum redigat. Neg. min. Neseimus enim nunc, Mam in sormam haec omnia post fatalem conflagrationem mutabuntur , dicente Joanne Apoc. XXI. mdi caetram novum , M erram nOoiam e neque vero affirmamus , futuras tunc Plantas . aliaque ad hominam , atque animalium vitam servandam , atque augendam instituta ; ac proinde Dese reus cui usui ea reservet Deus ad gloriam suam ; sicut etiam nescimus eui usui inserviant innumerabiles corpo-Tum Species , quae non solum in globo Lunae , Celer rumque plauetarum , verum etiam in interioribus terrae Nostrae visceribus continentur. Videbimus haec in patria, et mirabimur , et laudahimus Dominum. Objic. II. In Saeramento Eucharistiae substantia panis , et vini redigitur in nihilum. Ergo. U. Neg. ant. QuamVis enim in Eucharistia per tran--bstantiagionem panis , et Vinum in corpus , et fam inem Christi convertantur ; ea tamen conVersio anni-
hilatio diei non potest , ut ostendit S. Thomas 3. P. Q. LXXV. am 3.
De Creatione Angelorum eoruntque natiam , Promie tutibus , et ordinibus.
Inter omnes creatas res primum merito sibi Ioeum vi dicant Angeli , Veluti puriores luminis aeterni seinti lae , et radii , nihil terrenae concretionis habentes , -- Premi rerum Imperatoris viciniores administri. Multa Se Iastici subtilissime de Angelis disputarunt , praesertim D. Thomas : inter Dogmaticos autem Petacitis Copi εissime , atque eruditissime de hoc ars umento disseruit. Eos iis , quae in Scriptura , et traditione fund mentum Iiabent , breviter expositis , reliqua, ue praestitutos lim
179쪽
De renum Creatioue . m. Angelos, inquit, novimus ex me , et multis, ρα sise scriptum tegimus , nec Inde disitare Da no
Etiam ex Pentalencho , quem Sadducaei agnos hane divinitos inspiratum, possunt ipse evidenter revinet.' G nes. XVI. 7. Cum Unoenis,et eam Agar ) Angelus' 'Domini juma fontem reqαae in solitudine. Ibid. cap. XIX. i. miserunt Eus Angeli Sodomam, et sedenis Lot in foribus et ollatis. Ihid. cap. XXIV. Dominus Deus coeli . '. Use mittet Angrium suum corvin te. Fit etiam eorum mentio Exod. XLV. 19. , Num. XXILRa. , et alibi saepe , ut mira sit hac in parte Stad
'Ex ratione etiam nonnulli eonati sunt Angelorum existentiam ostendere i non quidem a Priori, quia poterat Deus iJI6s Don creare; sed G Posteriori, nempe ex admirandis effectis , quae suprll humanium naturam cernuntur in energumenιs , ut videre est apud Martinum dei Rio , Tartarotum , Catmerum , O Bmnium, alios que. Vide Henrieum Morum Enchirid. Metu M P. I cap. 26 Sedaeum essecta ista, si sint bona , vel inata physicas, possint ab ipso Dco sieri ; mala vero moralia ab ipso mergumeno ; argumentum inde petitum, a revelatioue sejunctum, non est nisi probabile , in eo jecturale. P6tius id evincitur ex consemione omnium
gentium , ei philosophorum ,' de qua vide Petaoiam , Huetium in Alneianis Lib. II. cap. 4. , Vossium de idololatria Lib. I. cap. 4. Quippe non solum Graepiri verum ἐtiam Asgyptii , Chaldaei, Sinenses, aliaeque gen
tes substantius quasdam intelligemtes, et invisibiles agno verunt , quos δmmum dixere Graeci Haec autem uni- Versalis consensio nonnisi ex prisca. et perpetua uaditi ne a primis hominibus divinitus edoctis ad omnes. Post vos dimanare potuit. Fictitium autem Volterii commentum saeue esset refellere , non solum ex eo quod Lib. Lostendimus, sacrarum scripturarum libros non ex hominum opinionibus concinnatos , sed inspiratos esse divinitus ; verum etiam quia libri Chaldaeorum, atque Perbarum , a quibus mentitur iste , Angelorum opinionem ad Hebraeos manasse , longe sunt Mosaicis, atque Pr
pheticis libris recentiores i ita ut quamvis fingamuν, hos Tom. u. - ri non
180쪽
1 8 1 heologicarum Institutionum Lib. V. Pars. II. cap. I.
non esse divinos, absurdum talneia esset, eorum auctorcssu Age aliquid a Chaldaeis, aut Persis mutuatos. Sed iaostrum non est Cum scurra isto mendaci fisimo disputare. Dices yro Sadducaeis, Moyses rerum Creat Ionem in Genesi describens , de Angelis silet. Atqui eorum creationem praetermittere non debuisset, si revera existerent; ne sorie Judaei ad idololatriam proni putarent, eos esse Spiritus non creatos . ac Proinde Deos. I rgo quoties in Pentaleuclio ipse. Moyses. meminit Angelorum, Hon intelliuit pcrsonas sed ipsam Dei Virtutem , quae ex te riori aliquo signo cjus Voluntatem liomuubus .patefacit: Cum praesertim nomen Angeli Don Personam aliquam , sed ossicium , et operationcm deSignet, nempe nuncἶum, ut observat Gregorius M. , AuguStinus, aliaque Ι'atres.
i. ' Dist. maj. Silet de Angelis ; II. e. Non receu et eorum creationem explicite , conc. Non recenSet am-nlicite per ea verba creavit caelum , et terram : quae comprehendunt quidquid caelo terraque continetur , ut observat S. Thomas L P. J LXI. α'. I. ad 1. ne in a.' MD. min. Nam quia Hebraei nilni spiritale Comprehendere valebant, ut ait Chrysostomus Hom. II. in Gen. , et aliunde proni crant ad idololatriam rerum sensibus objectarum ; ideo necesse erat eos edocere cuncta haec Vasibilia a Deo creata esse : non oportebat autem de spiritalibus naturis mitio libri mentionem fieri. Nec refert quod Moyses postea Augelorum memiiut 'Ioquitur enim de iis , .ut Dei ministris ae nunciis ut periculum idololatri ac non esset : unde non Iegimus, Iudaeos unquam Angelis divinum cultum exhibuiSs . Nomen autem Angeli est nomen ossicii non νὶ abstracto, scd in persona , quae hoc onicio iungitur. Sicut nomen Bestis , oratori , legati. Talibus autem characteribus Noyla Angelorum personas describit , ut eos reVera personas non esse , sud Virtutem De I, eluSque auXIllum, nulla ratione , ne, poetice quidem, iIngi Possit.