장음표시 사용
271쪽
me rerum creation . 'sub tribunalibus oestris , quem daemone vi consteι: jusertis a quolibet Christiano spiritus ille , tam se daemo Nem confitebitur de pero , quam alibi Deum de otio. Et alibi : Lib. ad Se ui. cap. II. ait: daemones non
tantum resPuimus, pertim si reoincimus , et quotidia traducimus , et de hominibus expellimus. Nec esset profecto ausus Tertullianus is a scribere ad inimicos Christianae religionis, D isi existentia cnergumenorum fuisset apud illos exploratissima Atqui repugnare omnium Catholicorum , Judaeorum , Gentilium sensui valde temerarium est. Ergo. Prob. 3. ' pars. ex ipsa experientia, qua docemur , multos, qui evergumeni habebantur ; tetro mεlanchol ashumore laborasse, qui ph ntasiam vitiaverat: quo humolle vel oppurtunis medicamentis , vel solerti oliqua 1raude curato , salva suerunt omnia : nonnullos etiam ex ma
litia id venditasse ; haud e vero detecta , ad saniorem frugem rediisse. Ergo Solerantur objecta. objic. I. coul. I. m et a. n Part. Spiritus non potest propria vi agere in corpus limo. N. Neg. ant, Cujus salsitas vel ex ipso commercio animi , ct corporis humani manifesta est. Quomodo id
fiat, obscurum est, et tamen fieri certissimum est.
Obile. n. Non decet bonitatem Dei Permitiere , ut
Diabolus humauum corpus itis ident. Iride enim sequitur, non solum ipsius homiliis summa viis tria , verum etiam scandala innumcra ob blasphemias , quas homi ucs proferunt impune in Deum , resque divitias , aliaque varude indeuora. Ergo: u. Dist. ant. Non decet honitatem Dei id permittere , si homo sit tu Sicnu innoc ratiae, in quo a Deo creatus est, cons. Si sit peccato obiioxius, nex. Deus non solum bonus , sed et justus est ; ideoque aliquando Permittit, daemonem atrocius saevire , ut boni in hoc Corruptae naturae statu vel purgentur, Vel exerceantur; mali vero puniantur. Si quis vero inde scandalum patietur , culpa sua est; deberet enim potius inde assurgereiad contemplandam Dei bonitatem erga se ; malitiam , et odium daemouis adversus Geuus hQmauum. DR
272쪽
Theologiearum Instilus. Lib. V. pars. II. Cap. q.
Inst. Nonnulli pueri recens baptizati , dicuntur ener- sumeni ; quos tamcn certum est , nihil habere damn tionis , ut ait Apostolus. Atqui repugnat honitati, et justitiae Dei, insanies istos iam ab omni labe purgatos tutita poena anticiari. Ergo satius est dicere, eos morbo po- ius , quum a diabolo corripi, et agitari. Is . Transeat maj. quoad Im. Pari. Dist.2m. Pari. Ni ahil damnationis est in parvulis recens baptizatis , hoc est nullum peccatum, conc. Nullae peccati Poenalitates, quas Deus noluit abstergere per baptismum , neg. Dixi
transeat major quoad im. Partem non enim asserimus, revera eSSe energumenos omnes, qui dicuntur. Sed etiamsi demus, tales esse ejusmodi pueros ; sicut Deus relinquit in illis post baptismum morbos , mortem , aliasque aerumnas ob sapientissimas rationes , quas suo loco , quantum nostrae mentis imbecillitas Sinit , exponemus ;ita etiam permittere potest ut agitentur a daemone. Uno verbo : concedunt adversarii , parvulos esse quosdam post Laptismum extraordinaria alit ictos vi morbi : neque id repupuare bonitati , et justitiae Dei. Cur ergo repugnat , si eadem illa calamitas non a morbo , sed a daemone luseratur ro*ic. III. Videmus , frequentiores esse energumenos iis in locis . in quibus major est superstitio , et ubi haeci opinio de potestate diaboli invadendi hominum corporae aItius animis hominum insedit ; illos vero homines huici malo esse obnoxios , qui Vel tetro humore abundant et vel phantasiae sunt vividioris. Ergo ex ipsis Phantasiae errautis ludibrio res ortum habet.
U. Transcat arat. , ram. ConS. Non enim Negamus ,
plerumque hic locum habere aut tetrum humorem , aut vitiatam phantasiam , aut etiam malitiam , et fraudem Ideoque Ecclesia antequam exorcismos adhibeat, mature expendi vult, utrum revera energumenus sit, qui dicitur. 5ed asserere , semper id a phantasia Oriri, id et Scripturae SaCrae adversum , et Valde temerarium eSt.
Objic. IV. Non sunt multiplicanda sine necessitate Pro digia : et ridcndus esset, qui statim ad supernatur les causas confugeret lad explicandos essectus , quorum naturales rationes ignorat. Ergo si energumen*rum es iecta
273쪽
De rerum creatione. 2 gncta per naturatos causas, et morbos explicari possunt noti est obtrudendum daemonis imperium. N. Cong. totum argumentum. Cum enim suppetit Hia qua ratio explicandi per naturales eausas energumeno. Ium opera, eos energumenos Mon dicimus, nisi scuto ex divitia revilatione contrarium cotistaret. Sed quaedam sunt energumeDorum flecta, quae naturalibus causis tr hui non possunt , ut cum aliquis sanae mentis subito eatatu suo dimovetur , eaque agit , quae longe aliena sunt ab insita sibi indole , imo naturae suae vires superant δin altum sustollitur , arcana sibi agnoia reserat, linguateregrina , quam numquam audivit, aut didicit, reeteoquitur, et alterum ea lingua loquentem recte intelligitiuuaedam vero sunt quae naturali ex causa oriri potuissent ; sed Scriptura , cujus divina auctoritas est , d Eet , iacta a daemone et ut cum in EVengelio legimus , νos dato a Christo liberatos a daemone , qui eos re id erat surdos , mutos , inclinatos, furiosos etc. Haesiquidem inoommoda ex naturali morbo potuissent accide re; sed Evangelium uos edocet, illiis hominibus non amorbo , sed a daemone suisse illata , quo .expulso , restim
st. Scriptura saepe se accomm6dat receptis apud vul gus opinionibus. quas non corrigit, sed juxta eas loquitur cum non sit sacta revelatio , ut nos in philosophia . instrueret, ut observat Augustitius Lib. I. de actis cum Felice Manich. cap. Io. ; sed iustitueret ad pietatem Atqui recepta erat apud Vulgus Iudaeorum , utpote rerum naturalium ignarum, Ilaec opinio, morbos iere om- aes a daem one inferri, ut videre est etiam in libris Ba
binorum : nec ipsi Graeci philosophi ab hac opinio
fuerunt alieni, cum pli 3 sica disciplina non dum esset satis exculta, atque illis strata; unde Plato attribuit daemoni eum morbum , quem Galenus Part. II. O . Tract. 9. repetit ab influxu Lunae. Ergo potuit Evangelium appellare daemoniacos, qui tales a vulgo habebantur ; Nec Christus eum errorem, utpote innoxium , xxigere voluit, sed rudi populo se accomodans , Vim debatur expellere daemonem , cum revera moibum di-
Diat. ms. Quando propositio aliquem verum sen
274쪽
i z et TheoI. Lib. V. Pan. II. Cay. IX. Fum habere potest, cono. Quando nihil uisi salsum si guificat , stibilist. Quando Scriptura orba homitium
historice narrat, couc. Quando Spiritus S. de suo loquitur, nox. Non potest summa Voritas nisi vera loqui. Resert quidem aliquando Scriptura aliquas hominum Senici tias', licet salsas : quia verum est. homines eas protuli Ssc. Accommodat etiam se laliquando hominum captu i , quando Propositio aliquem verum sensum pati po- est ut cum Lunam appellat luminare magnum , quia Tevera sic apparet oculis. At de energum Dis uon semel, Deo obiter Evangelium loquitur , ct Christus inde suam missionem divinam esse probat. Si ergo nulli essetit energumeni , Christus noti modo vulgi errorem non Correxissct, sed eum Verbo , et operibus confirmasset , auxisset, multa luc fecisset ad decipiendos homines quod
Ohyio.4V. In Libro Τobi ac legimus caρ.-VL I9. et VIlI. a. lagatum daemonem Asmodaeum sumo ex joc Te piscis ; ct in Regum historia L R g. AVI. 23. Davi dem sono citharae spiritum malum a Saule expellere solitum. Rescrt Joseplius Lib. LIII. Antiq. ca'. u. Salomonem carmina condidisse ad expellendos daemones. In Actibus Apost. XIX. 14. legimus. Filios Scepae, qui Chri-
Sliuni I Oia crunt, energumenos exorcismis adjurasse. Imo
ipse Christus concedit . fuisse inter Iudaeos exorcistas ectio. XI. 19. Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filia oestri in quo ejiciunt 7 Atqui si energumeni revera a Nefario spiritu agitarentur , frustra sumus , et carmina , et adjurationes ab hominibus institutae adhiberetitur. Ergo. N. Dist. maj. Et inter illos nonnulli erant vere ene gument , in quibus frustra excantationes adhibebantur :tilii salso habebantur ut tales , in quibus aliquando ha- mann r media vim habebant , conc. Omnes erant veri ;vel salsi cnergument , neg. Dist. et min. Si Deus aliquando non permitteret justo judicio , ut superstiliosi quidam ritus essectum habeant, conc. Secus . neg. Nora Contendimus, Esse revera energumenos, qui vulgo tales existimantur. Itaque in iis , qui morbo polius laborabant , quam aSitobantur a daemone , humana remedia Valere pota arit vel ad morbum depellendum , vel ad Corrigetidos vitiatae phantasiae errores . Sed ei in iis ,
qui vere a diabolo agit intur , aliquando magicae eX-
275쪽
De rerum creatione. cantationes valebant ; non quia aliqua iis inesset virtus sed quia ipse diabolus ad conciliandam magiae fidem . adhibitis superstitiosis ritibus , sponte abscedebat ab homine , Deo id permittente in Poenam superstitiosorum hominum ; Videntes enim magicae artis CFectus , magis excaecabantur. Aliquando vero carmina illa , ct superstitiosi ritus frustra adhibebantur, ut accidit filiis Sceoae. Atque haec generatim dicta sunt. Quod vero pertinet t.' ad fumum ex jecorc piscis ; dicimus , ilium
supernaturali virtute fuisse operatum , unde ait Tobias , non ipsum sumum , sed Angelum apyrehendisse daemonium , et religasse Tob. M III. 3. 2.' Saulem nonnulli volunt gravi melane holia laborasse , quae cum in furorem agebat ; sacileque explicant , quomodo numerosis
citharae modis recrearetur. Musi os enim varios conoenius ad sedandos , Vel inflammandos motus antini , alque asiactus plurimum Vulere , Plutarchus , Seneca , et e Patribus Basilius , aliique docent , et probat experientia . Qui vero Putant ,'Saulem a nefario spiritaexagitatum , respondent , illum ad fouitum citharae r Creatum λ Non quia Sonus daemonem expellebat; sed ve1 quia David citharam pulsans , Preces etiam laudebat assi Dominum ; vel quia mutata per citharae sonitum pravae dispositione corporis in Saese , cessabat eum diabolus
agitare. 3. ' Quod ait Christus : Filii oestri in quoeejicitint 8 Patres , ut Clirysostomus Hom. XLII. immat. , Auctor Oρ. Impe . mmia. XX X. , Hilaritis, VeronFmus, et alii intelligunt de ipsis Apostolis, qui in nomine , et virtute Christi daemonia ejiciebant: unda subdit Christus: ideo'i si judices oestri erunt. 49 De
filiis Sceoae, et carminibus superstitiosis, jam satis di-Ctum in generali responsione. Vide ista sustus apud interpretes , praecipue Catinet Dissert. de Daemonibus , an corpora Possideant : Dissert. in daemonem Asmo-daeum; et in Coniment. Ex professo etiam Reherum refutarunt Leidekerias, Markius, Poiretus eis. Inst. Euergumeni aliquando non curantur per Ec I siae exorcismos': Imo illos palam irrident. Atqui si illi a daemone agerentur, Deus id non permitteret tu contemtum Beligionis. Ergo. N. Transeat. major. Dist. min. AOu Dermitteret. nisi
276쪽
aliquod inde bonum vellet eruere ,.con . Non permitter et ullo modo , neg. Sicut permisit Christus , ut Apostoli lunaticum energia metium curare non possent, ut iu- de occasionem haberet eos admonendi , hoc genus daemonici iam non ejici , nisi in oratione , et jejunio ; ita nunc permittit aliquando , nefarium spiritum non obedire exorcismis , ut inde admotieantur exorcistae , ne mente impura , et fide parum firma ad exorciZandum accedant. Caeterum etsi ponamus , ejusmodi homines non agitari a daemone , eadem quaestionis est ratio , cur
Deus il)os permittat irridere exorcismos in Religionis
dedeCUS POlcst vero argumentum in adversarios retorqueri. Si energumeni illi riumquam agitarentur a daemone , sed a morbo, Dumquam Per CXOrcismos Curarentur : quae enim vis in exorcismis est ad morbum sanandum 8 Al qui saepissime sanati sunt : imo in veteri Ecclesia , cum Dequentiora essent miracula , semper sanabantur. Ergo et
mines esse vere energumenos γ).
. . De Mundi corporei Creatione, stoe de sex
SAtis in prima Parte Iiujus Libri contra veteres Phi
losophos, et Manichaeos ostendimus , neque eorP xeum hunc mundum, neque materiam , unde constat , esse aeternam i aut ab .Angelis is aut a malo aliquo principio profreatam. Varias autem tum Vctorum Poetarum et Philosophorum ,. tum recentiorum opiniones de modo, quo pulcherrima haec mundi moles secundum na
turae leges in hanc , quam videmus , sorinam digestae fuerit, expendere, instituti nostri ratio non patitur. Illud Theologo ratum , fixumque esse oportet , quod monet
cain Pateryt taee altera Libri pars . in qua de 4 Angelis disputatum est, si ita Praeceptori aut brevitatis studium , aut temporis angustia suaserit , vel in tempus reservare C mmoa
dius, vel excerptis iis , quae ad fidem pertinent, in reliquis omitti. -
277쪽
ne repam creastino. . IAugustinus Lib. I. de Gen. ad lit. ov. 21. , quIdquid ab hominibus excogitatum narrationi Mosaicae divinitus inspiratae adversatur , id ut commentilium , et sal sum esse reiiciendum. Quapropter de sensu tantum , quo divina haec historia accipienda, atque explicanda sit , et explicata a Patribus, et Theologis, disputandum nobis esset. Qua quidem in re plurimae sunt quaestiones longe illae quidem jucundissimae, quas cum ista scriberem , explicavi; nunc autem studio brevitatis putavi resecandas. Unum igitur hic tantummodo expendemu .
Utrum Deus cuncta creaperia in momento , sire, taesunt, in instanti, an contimis sex diebus.
IILLIo Iudaeus Platonicae Philosophiae s
Ado. I. I. ctator Lib. I. Allegoriar. Legis , et Lib. de Mundi inscio omnia uno instanti a Deo creata essedo it. Quod enim ait Moyses initio Lib. Genes. Deum cuncta singillatim, sex diebus creasse s et repetit tu alibi saepo, tum Exod. XX. 11. Seis diebus festit Deus Caelum, et terram , et mare, et Omnia , quae in eis Sunt, et requierit in die septimo ) per allegoriam intelligendum esse putavit. Rusticanae cnim , inquit, simplicitatis , est, putare sex diebus mundum esse condi- Ium. In eandem sententiam concessit Origenes Lib. VL
II. Augustinus hanc quaestionem subtilissime versans in Libris de Gen. ad lit. Lib. L. ca'. a 5. , Lib. IVcV. 8., et in Lib. XL. de Ciss. cap. s. etc., opinatus est, narrationem Mosaicam non per allegoriam , sed ad litteram signifieare, omnia in momento a Deo effecta esse. Etenim per lucem, quam Moyses ait primo dictereatam , putat Augustinus, non intelligi ad litteram Iucem hane visibilem, et corpoream; sed invisibilem , ipsas scilicet Angelicas mentes i quae cum creaturas si gillatim dupliei modo cognoverint . in seipsis scilicet , et in Deo, factum est in eis oesyere, et mane, crense, tio scilicet obscurior , seu respertina . qua creaturas in 'eipsis contemplati sunt, et matutina , qua in Iaudens
278쪽
1 6 ThmI. Instis. Lib. V. Pars. III. cap. Unie.
Dei assurgentes, clarius ipsas creaturas viderunt in Ver-ho. Cum ergo sex distinctis actibus varia creaturarum genera Per Vespertinam, et matutinam cognitionem iti Spcxerint , factum est sexies Vespere , et mane. Caeterum caelum quidem , terram , lucem , firmamentum ,
aridam, maria , et luminaria caeli uno , et indivisibili
creationis actu condita esse docet: plantas vero, et animalia eodem illo actu creata esse in potentia propter vim scilicet genitalem rebus a Deo inditam; licet non eodem illo actu, sed postea nata sint. Non videtur lamen constansiti ea sententia fuisse. Nam Lib. II. Retract. cap. 24. de libris de Gen. ad lit. ait. plura ibi quaesita , quam inpenta: et alibi Lib. de Catechia d. Rudibus caρ. 27. ait, Sex diebus fecisse Deum caeIum , et terram , et requievisse die septimo ; etsi poterat Omnipotens et uno momento temporis Omnia facere. S. Thomas 'usc. XV. et VII. in sententiam Atigustini videtur inclinasse r at in summa I. P. Q. LXXIV. art. a. rem in dubio relinquit. Caietanus tamen in Exposit. Gen. I. aperte eam tuetur opinionem. Nec desuerunt alii ejusdem adstipulatores , quos in Vindiciis August. recenset Norisius ; ita ut male Cornelius a Lapide , et in Augustinum iniquior Molina, aliique eam ut erroneam, et Scripturae con
Augustimi sententia de rerum Creatione uno, simul mo mento , nulla Potest censura notari; probabilius tamen Midetur , reMera sex distinctis die. i bus cuncta Deum creasse.
Prob. I a. Pares. Illa sententia nulla potest notari cen- . sura, quam Praeter magnum Augustinum , cujus maxima est in rebus Theologicis , et in explicatione Ser Pturarum auctoritas, quique rem ex professo, et dili genter tractavit, alii etiam tenuere Patres , summique Theologi ; nec umquam Ecclesia proscripsit, aut nota- vit. Atqui tatis est Augustini sentetitia de rerum creatione in uno simul momento. Eam enim tenuerunt ex
eleribus, praeter Origenem , Clemens Alexandrinus Lib.
279쪽
VI. Stram. , Isidorus Lib. I. de Summo Bouo Cast. 8. . Cassiodorus Lib. I. Dipia. Instit. Cv. 22. aliique ; ex recentioribus vero Cardinalis CAjetanus Cay. I. in Gen. , et Franciscus Macedo Tom. II. Coll. Gl. VI. His . a. , Cardinalis Noris ius Vindic. August. I. 9. CV. pluresque alii ex Augustinensi familia : imo Scholasti e rum Principes illam saltem ut probabilem habuerunt , ut Alberitis Magnus qui I. P. Q. XII. art. 6. ait: oidetur Augustino consentiendum: S. Thomas, qui praeter Ioca superius laudata in II. Diss. XII. Quaest. L. art.
z. opinio , inquit . Augustini Plus mihi Placet; et iti
Summa loc. cit. neutri sententiae Praejudicari volud: AEgidius Romanus Hexam. I. P. cap.. 26. Ecclesia vero nulla ram notavit Censura. Ergo tantum Ecclesiae Doctorem hac de causa accusare , magnae arrogantiae , ct temeritatis est. Prob. aa. Para. I.' Sensus obvius , et naturali& horum verborum : tenchrae erant suρer faciem abyssi :dixit Deus : sat mae. Et facta est tuae . . . dirisit ita-Cem a tenebris . . . factumque est vespere et mane dies unus . . dies secundus . . dies tertius : non utique alius
est, nisi Deu m revera creasse Iucem hanc visibilem , ex qua divisa a tenebris , quae antea telluri incumbebant , lactus est dies integer. Atqui incredibile est, Mov-Sen rudi populo scribeutem , vel in ipso Libri exordio non esse locutum sensu ObVio , atque nativo , qui statim legenti sese offert ; sed studiose sequutum esse sensum abstrusissimum , qui nonnisi per subtilissimas mentis meditationes potest intelligi. Ergo. a.' Deus Sabatum custodiendum , et sanctificandum ea ratione Praecepit Exod. XX. II. Sex enim diebus fecit Dominus caelum ei terram. et mare, et Omnia, quae in eis sunt , et requiepit in die septinis , idcirco ben dixit Dominus diei Sabata, et sancti apit eum. Atqui
haec ratio non multum vaIeret, si non sex distinctis creasset Deus omnia. Ergo. 3.' In ipsa Mosaica narratione quaedam facta reseruntur, quam simul in eodem momento esse non potue-Tunt , sed successionem temporis necessario postulant rex. p. erant tenebrae, et facta est lux: erat terra undique aquis obducta , et divisae sunt aq uae ab arida.
280쪽
2 8 Theol. Instit. . Lib. V Pars III. Cap. Unic.
Ton enim potucrunt simul esse eodem mometito tene-hrae , et lux ; aquae ambientes omnem terram , utque R . terra divisae. Ergo. Prob. II. eae PP. , qui consensione moraliter unanimi inhaerentes simplici , et naturali verborum sensui , sex dies creationis pro veris , ct naturalibus diebus i iciligunt, explicant.' Ita Basilius Hom. II. in Hexa- meron, Epiphamus EPAt. coni. error. Orig. a'. me ron Ambrosius Lib. I. maram. caP. 7. et Lib. VI. CGP. 2. , Chrysostomus , Gregorius M. et alii' a). Prob. III. ex servata etiam apud Gentiles traditi δε- De , quam Hugo Grotius Lib. de Verit. Reliς- ς. I 4. Non solum apud Graecos , et Italos ; sed etiam apud Celtas , et Indos extitisse probat ex Iosepho Lib. II. coni. APPion. , Clemente Alexandrino , Luciano , Phi- Io Strato , Dione Cassio , et Itis ino. Gentes erat in illae tempus partiri consueverunt per hebdomadas , non Secus ac Hebraei iaciebant, ob memoriam dierum creationis. Ergo etc. Solountur Objecta.
Obic. I. coni. dim. Mart. Eccli. X I. I. Qui piapit in arternutu , crearit omnia simul. Ergo. Iν. Dist. ant. Creavit omnia simul , idcst pariter , unipersim , Sine excepIione, cono. Simul, idest eodem tempore , subdist. Eodem tempore per sex dies distin-Cto , cons. Eodem indivisibili temporis momento , et iterum subdist. Creavit eodem instauti ea, quae per V Tam creationem ex nihilo produxit, cono. Quae eX ma 1eria jam extatate formaVit . neg. Sensus ergo est, Deum omnia omnino creasse , Dihilque esse quod non sit a Deo factum. Quod ex Graeco textu manifestum est , ubi hab 'mus εκτισε τα παυσα κοινη Creapit Omnia COm muniter. Et similis est etiam phrasis in Psal. ALII. 'Omnes