장음표시 사용
291쪽
De remm creatione. 28sdito ea . I. loquens de sormatione Hevae : Non anima,
inquit, ex anima, sed os ex ossibus, et caro de carne.
generatur , nec ullum agnosca Patrem , Praeter eum, Cum Ius Ooluntate creata est. Idem docent meroumus,
Theod a resus , ortuus , aliique sa. His accedit omnium
Scholasticorum consensus, quem aperte sequitur , licet rem non desiuiat, Concilium Latcranense sub Leone X. Sesti XIII. , ubi defluit, singulas auimas coryoribus siciingulis infundi : quod verbum creationem significat. Ergo. Prob. III. ratione. Anima est substantia spiritalis , et simplex , propriam operationem habens ; ae proinde, nascente homine , incipit eSSe substantia , quae prius Dorierat : et in his differt nativitas animae a nativitate Corporum , quae, antequam nascerentur , erant in 'alia forma. Atqui substantia esse incipiens , quae prius uom ierat, non si nisi per creationem, quae solius Dei opus est. Ergo etc. Alias rationes vide apud Hugonem Victorinum , et S. Thomam , qui pluribus in locis copioso hane quaestionem versat h . Unde eoncludit Estius λIL. Dur. HII. 3. ib. quod licet Veteres nonnulli de
hac re dubitaverint; niano tamen yost tot grarissimas e de re Theologorum Scholasticorum divutationes , re di ιigenter excussa , omnibusqMe in unam sententiam indubi eanter euntibus, non poterit Profecto maximae temeritatis notam ess gere, si quis deinceps pel dioersam Oμinionem
292쪽
mo Tholor. Instit. Lib. V. Pars IV. Cay. II.
V. cap. 4. art. 3. I. I i. Bellarminus, aliique; atque ideo quod ait Norisius in Mindiciis Au stini cap. IV. 3. , cui subscribit Bertius 3 Suspenderet igitur etiamnunc assensum Augustinus: divinando dicit de tanto
Solountiar Objectiones. Obj . I. Gen. II. 3. et Exod. XX. II. Deus die ge-plimo requimit ab omni opere, quod Patrarat ; quia licet res omnes assidue conservet ; ut ait Christus Ioau. V. t P. Pater meus usque modO OPeratur. lamea cessavit a crcatione, dans ipsis animautibus potentiam gignendi sibi simile, sicut de Adam dicitur Gen. V. 3. Genuit ad imaginem , et similitudinem suam; quod praecipue ititelligendum est de anima , per quam homo no ui similis est ; alioquin homo non homi vem gigne
ret , sed corpus luanimum. Ergo non est agnoscenda
Iir. Dist ant. Requievit ab omni opere eo sensu, quod novas inde rerum s pscies non Creavit, conc. Quod non essiciat ultra aliquid ad conservationem rerum iam tum creatarum , neg. Crcatio autem animarum pertinet ad conservationem humanae speciei , ut notat ipse Α
gustinus Lib. X. de Gen. ad lit.-ωρ. 3. Nec inde se-guitur , hominem non gignere sibi simile; quia cum leus corpori jam dispolito Secundum legem ab ipso statutam necessario infundat rationalem animam, ipse homo est causa secunda conjunctionis animae , et corporis . per quam filius , qui terminus generationis est , similis est patri. Cum ergo ex homine non nascatur eorpus inanimum, sed homo ; recte dicitur Adam , aliique homines gignere ad imaginem , et similitudinem suam. Obic. II. Gen. XLI. 5. Abraham, et Lotis dicuntur tulisse animas , quas fecerunt in Haran : et Gen. XLVI. 26. sexoginta seae animae egressae de Iacob. Ergo. U. Neg. con . Anima enim ibi , sicut et saepe ita Scripturis , per Θnecdochen dicitur de homine. Obic. III. Augustinus , Gregorius , aliique supra memorati maluerunt de hac re dubitare , quam quidquarix desinire. Non est autem discipulus supra Magi trum ἀ
293쪽
. . . ne rerum mea ne. Sarigo prudenter et nos de hac re debemus dubitare.
U. Dist. ant. Dubitare maluerunt, re nondum satis excussa, nec unanimi Doctorum catholicorum eonse aione firmata,. Conc. Seeus, neg. Augustinus licet semper
de hac quaestione dubitaverit λ tamen rem in dies in sis , ac magis excutiens in . Posterioribus suis libris valde in sententiam nostram inelinavit, ut patet ex Lib. V. coni. Iulian. σαρ. 3. Imo in Mist. ad meram Licet , inquit nemo facias ορι-do, ut verum sit quod Merum Mon est; lamen, si feri PDβsφι, Omurem , in hasa sententia de nova siugularum animarum creatione ) pera esset. Unicus ipsi restabat scrupulus, quem si abiecisset, sine dubio in eam sententiam pedibus ivisset; quomodo acilicet, posita. ealione animarum , Peccatum originale salva Dei bonitate , . ac iustitia, uadueatur in parvulos.
Daverit Pelagianos asserentes, Peccatum originale nota Contrahi , nisi anima xraducatur ex Adam , quod et hodie universa damnat Ecclesia , , et ipse Augustinus sat tur Lib. V. coni. Iulian. , cast. 3. , soriasse hodie: a tus Doctor a commuisi Catholicorum Oententia non reae α
deret. Sed si ad c hodie dubitaret, ut eredit Norisitis,
non esset aequum . inhaerere Potius Q dubi attoni unius , aut alterius quamvis minimi Doctoris , quam communi
cinium doctrinae. toti rationibus firmatae. ' ..ν.
ωVio. IV. Posita animarum creatione, intelligr nou potest, quomodo Pecostum originala traducatur ex Adam, et quomodo constet justitia , et bonitas mi , qui ina centes animas inlaudit corporibus , in quibus Mecatum,
et infinitam malorum seriem Contruhant. rigo. . M. Transeat anti , NWλcona. Quia tio sunt nega
-da , aut in dubium re cauda fidei dogmata , eo quod -nestamus . quomod9 eveniant. Dixi transeat ; quia infra ostendemus , Potest id aliqua ratione explicui. i
294쪽
Ado. rhotes naturales , quibus Deus primum homi-Σ ILI nem moxna vit, vel pertinent ad animum , Milicet ad ejus intellectum , et volantatem ; Ver ad cose ju . De prioribus hic breviter disputandum est ; de psesterioribus enim iam diximus caP. I. quautum satis esse videbatur.
MDeus intelleerui Adam infudit omnium rerum notitiam,
Prob. I. Deus hominem eonstituit a. φ totius ferme naturae principem e in praesis yiscibus maris, potatilibus inarii et festiis, unipersaeque inrae. Ergo decebat , ut et earum rerum notitiam infunderet , quibus eum pra .eMe volest. 2. ducemis et magistrum totius humani seneris , ergo scire debuit , quae doceret: a.' boni , malique m Talis capacem; ergo naturae legem Dosse debuit, qua inter bonum malumque discerneret. Hine dieitur meli. XIII. 5. DisciHina intellectus repti a tuos. Crearit illis scieremiam spiritus, sensu implerit cortuorum, et mala et hona ostendie illis i Pomu oeultimaratim super corda illorum, ostendera tuis magna ita
Prob. II. adarn G-. LI. s. eunctis anim initius propria nomina imposuit. Atqui λο opus summae βο- Pictitiae est, ut ait Plato in Crabis . et ante eum P thagoras αν. Cicer. Lib. L. Tufeia. Ergo. ι α 'Idam credidit scrpetiti , se pomum Velitum suturum ut Deum , seientem honum , et ma- Ditis simi Dii , scientes bonum, et malum. Gen. Atqui hic crassissimus error est, summam notans inscitiam. Em v. Reg. nis. ΑΗ enim Apostolus I. Tim. II. 34. Adam non via maiacma , mulier ouom uducta ... Mit: c L Dom
295쪽
ι De rerum Creatione. 293tiora quia et ipsa non habuit saltam ahquod sussici senarationis lumen, quo fraudes inimici.posset detegere ;sed quia jam sibi placendo peccaverat, et obscuratum erat prae superbia cor illius. Peccavit Ergo Adam sciens, et prudens , ut placeret uxori ; sicut et Salomon omnium sapietati Mimus , ut infra dicemus.
Ex verbIs Apostoli I. Tim. II. I . paulo ante reeia talis sequi videtur , non tantam in Hepa fuisse scientiam , quantam in Adam ; nee profecto tanta illi nec se
Voluntas hominis libero arbitrio maedua est. . Eu dogma mei. Prob. I. M S latura. Eces. XV. M. Deus ab initio constituit hominem , et reliquis illam in manu comins lii sui. Adjecit mandata , et praecepta sua. Si poluseris mandata Serpare, conseroabunt te . . . Aρρosuit tibi aquam et ignem : ad quod polueris porrige manum tuam. Ie hominem pila et mors , bonum et malum : quod placuerit et , dabitur illi. Nihil clarius. Prob. II. ex Patribus. Augustinus Enchir. cap. 25; Mortis, inquit, supplicium Dominus homini comminatus erat, si peccami ; sic eum munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imρerio , terreret exitio. Item pluri-hus libris idipsum contra Manichaeos ostendit. SuperU caneum est aliorum Patrum gententias proserre. Caet Trim quae suo Ioco Lib. VII. proserentur pro libero h minis arbitrio post peccatum, a fortiori probant, illud valuisse ante peccatum. . Prob. III ratione. i. ' Deus Adam praecepit , ne de ligno scientiae boni , et mali comederet ; poenamque in Glit pro violatione praecepti. Atqui is, qui libertata arbitrii caret , nee praecepti capax est; cum necessario gati nec peccati, nec poenae. Ergo. a.' Voluntas h minis ad sinem ultimum , seu ad universala bonum ne
296쪽
Theolog. Instit. Lib V. Pars IV. '. III.
cessario determinata est . sed tu electione boni partieularis , seu mediorum ad linem , Sequitur rationis judicium. Atqui omnia bona particularia ratio non concipittit bonum universale ; sed ita judicat bona , et utilia ad finem ultimum , ut possit iudicare vel mala , vel inutilia, vel non Decessaria. Ergo Voluntas non potest illa necessario appetere ae Proinde libera est. Dices. Voluntas Adami , imo et cujuslibet hominis .
non poterat appetere malum, quatenus malum .est. Er-fo cum ratio aliquid malum judicabat, non poterat V unias illud appetere : et vicissim quando aliquid judicabat bonum , non poterat illud voluntas rejicere , ae proinde libera non erat. U. Neg. cons. Cum enim res aliqua iudicatur ut par- iculare bonum , potest volutitas intellectum movere , ut aliquem in eo hono desecium consideret, Propter quem vel majus honum impediat, vel saltem in peculiaribus temporis , loci , et personae'circumstantiis non bonum , sed malum videatur. Et idem contraria ratione dicas de eo, quod iudicatur particulare maluin. Licet enim voluntas Non moveatur, nisi intellectu quodam modo sa-eem praeserente ; ipso tamen intellectus mirum in mo.
dum voluntati blanditur in eo , quod ei placere videt.
Erant m poluntate primorum parentvm aliquae Passione illae scilicet. quae ordinantur ad bonum ; non erarit tamen in eo natu , in quo ferunt , et Sunt hodie post peccatum. Prab. Ia. pars. Si nullae in Adamo suissent passiones, ne ilIae quidem , quae ad Lot iam diriguntur , ex, p. amor et gavdiiun de bono praesciati , Odimn ac detestatio ma Ii, desiderium et spes honi absentis' lunc non homo , Sed truncus quodammodo fuisset , caretis iis adiumentis , quibus ad bonum Pr sequendum , maluniquo figiendum incitaretur. I rgo. Prob. 2a. Pars. Hujusmodi passiones , ut sunt in Do
his , fueruntque in Adamo post peccatum , ratione Pr criniunt, eique reluctatitur , iueoque passioues di
297쪽
m rerum Creatione. Us carniuF ; quia Scilicet eas patimur inviti. Atqui in Adamo ante peccatum hujusmodi inordinatio non erat, ut dicemus infra de justitia originali. Ergo ere. Dixi aliquas passiones in primis parentibus fuisse. Illae enim , quae miseriam , 'et molestiam asserunt , in illo statu selicitatis nota suerunt: ut ex dicendis ominata. CAP. IV.
De imagine ,- et similitudine Dei in homine.
Ado. I. . Uod ait Dominus Gen. L. 26. Faciamus'. hominem ad imaginem, et similitudinem nostram , ADt Opomorphitae corporeum singentes Deum, ita intelligebant, ut in corpore hominis imago Dei esset, Hos refutavimus Lib. IV. ΙΙ. Lieet Patres unanimi consensu doceant, imaginem , et similitudinem Dei non esse in eorpore hominis, sed in antina non uno tamen modo id explieam. No nulli enim rationem imaginis ponunt in intellectu , ut Augustinus Lib. VI. de Gen. ad Gl. cap. II . et alibi'. alii in 1ibero arbitrio , ut Basilius Hom. IX. --- , Ambrosius Lib. VI. Hexam. cap. 8. aliique a) : alii in cominata super terrenas creaturas , ut chrysostomus. Hom. VIII. et IX. in Genes. alii denique in tribus hisce simul, ut Nyssenus Lib. de Creation. M- cv. 17. , Damaseenus Lis. II. de Id. Cay. 12. III. Nonnulli etiam ex Patribus imaginem a similitu dine voIunt esse distinctam :'ita ut imago quidem in donis naturalibus , similitudo vero in ornamentis gratiae sita sit. Ita sentiunt Irenaeus Lib. III. cap. a O. , Ba altius Rom. a. mxamer'. aliique ι . a Hieronymus 'tu ad Damas. , Bernardus sem. Mannuntiat Dom
298쪽
Theotis. Instit. ris. V. pars IV. cap. IV.
Mogo Dei in anima hominis Ponenda est , in triHita Milicet facultate , intellectu, libera coluntate,
et dominatione in res meatas. Prob. I a. pars. I. Ad hoc dicitur homo factus ad ξmaginem , et similitudinem Dei, ut 'raesit piscibus maris, potatilibus caeli etc. Atqui haec praestantia, ac praefectura non in corpore, sed in animo constat 'stum quia dominari , ac praeesse animi est; tum quia Lalsum est, hominem Comoris robore cunctis anima tibus praestare. Ergo. γ' Apostolus Coloss. III. Q. hortans fideIes , ut imaMnem Dei in se renovent, ill- Iam renovationem utique in anima constituit et exsto Lantes pos Meterem hominem cum actibus mis, et in duentes nOptim, eum , qui renovatur ad agnitionem , secundiam imuinem θυι, qui crearit illum. 3i' Spiri rus est Dctis. Dan. IV. 24- quod nos Lib. III. demonstravimus. Ergo Dei imago non potest esse ira corpore : idque confirmatur ex omnium Patrum, et Theo
Prob. 2a. Pars. a.' Deus est spiritus intelligens, IM here volens , omnibus dominans. Ergo si in anima ho minis sila est imago Dei , utique in intellectu, Volunt te , et dominatu sita esti a.' Deus ereavit mominem ad Imaginem suam , ut Praesit eis. Atqui praestantia haectet dominatio necessario secum revirunt intellectum , et Iiberam Voluntatem ; et contra substantia spiritalis , et intelligens necessario habet etiam liberam voluntatem ,
et dominium aliquod saltem suorum actuum 7. Ergo in his tribus homo ad imaginem Dei saetus est. 3. In hominis creatione ipsa SS. Trinitas operata est , et ad imaginem ipsius SS. Trinitatis conditus est homo , ut colligitur ex iis verbis e faciamtis hominem ad imaginem, et similitudinem nostram : quibus verbis et natu-xae unitatem , et plures personas indieari, demonstravimus Lib. IV. Atqui non in solo intelJectu, nec in soIa Oluntate e meo in Potentia sola , sed in tribus hisce eonstat ratio imaginis SS. Trinitatis , ut in Libris de Trinitate fuse disserit Augustinus. Ergo.
299쪽
I. Ergo etiam Angeli ad imaginem Dei facti sitnt:
imo tanto persectius , quanto in ipsis est praestantior intellectus , voluntas eis. , ut observat Gregorius Hom.
XXXV. in Eoang. ideoq. Esech. XXVIII. Augelus
dicitur signaculum similitudinis. IL Ergo salso Αucior Quaest. Vet. et MO. Test. Quaest. XXI. et XXIV. v. Avustin. , et Auctor Commentarii in Paulum Ambrosio Perperam tributi in I. Cor. XL pntant, mulierem non fuisse ad imaginem Dei sormatam. a.' Etenim et mulier intellectu . v Iuntate , et dominatu aliquo praedita est. a. Id d Eent SS. Patres , Basilius uom. X. Hexam. , Ambrosius I b. VI mxam. cap m. , Augustinus Lib. XII. de Trin. Cv. q. et aperte docet ipsa dicriptura cum enim dicit Gen. I. a . ad imuiuem Dei crcapit illum : statim addit; masculum , et femiuom creas it eos. Et ca'
IX. 6. prohibens homicidium, addit . ad imaginem quippe Dei factus est homo , quod de Viro pariter . et mulielle dietum est. Quod autem ait Apostolus L. Cor. M. I. Vir imago , et gloria Dei eει i mulier atitem gloriariri est, eum habet sensum ν 1. ' quod vir immediate ad imaginem Dei saetus est ; mulier, interveniente Viro. ex quo formata est : quo sensu Adam Gcn. V. 3. dici tur genuisse ad imaginem, et simιlitudinem stiam ; Iieet filius etiam fuerit, mediame Adam, ad imaginem ,
ei similit inem Dei : a.' quia viro magis , quam mu- heri competit domitiatio in res creatas , quia ipsa mulier naturaliter viro su cera Gl. Vide S. Tliomam L P. Q. XCIV. ari. I. ad 1.
III. Ergo imago Dei non est in homine abolita per
Peccatum, sicut iam in Augelis , cum sita sit in ipsa spiritali natura. Est tamen vatile de ormata , tu in propter iacturam gratiae , quae eam ornubat tum propter Caeeitatem intellaei , pravitatem Voluntatis , et ipsius dominationis coarctatos limites , ut infra dicemus ; ideoque Apostolus nos admonet, ut ni ovemur ad imaginem Dei. Aon est tamen usque adeo detri a imago Dei. ut ait Avaustinus, ut nulla in ea lineamentu ri ni se
300쪽
Patres scribunt, peccato hominis imaginem IJei esse deletam , vel improprie loqui utur Q vel imaginem usurpant pro accidentalibus ejus ornamentis, sive donis ,
I. Homo dicitur creatus ad imaginem Dei in quo distinguitur a Verbo Dei , quod est imago . Patris ciu- Creata se et Persectissima , ερlendor Hortas , et Murrasiabstantiae ejus... Heb. I. a. Vide Augustinum Ludi sto
II. Lioet imago Dei in animo constet ', in ipso tamen corpore divina imago quodammodo relucet , ut observat Augustinua Lib. VI. de Gen. M lit. e . I a. et L
de Genes. coni. Manich. cap. 17. i. Pronaque Cum SPectent animalia cetera terram , t
, os homini sublime dedit, caelumque tueri Iussit, et erectos ad 1idera tollere oviuus , 'ut ait Poeta.
Licet similitudo Dei in homine intelligi possit de ipsae
imagine ' non absurde tamen SS. Patres eana in donis suyar naturalibus constituunt.
Prob. I R. Pari. I.' Gen. I. 26. Postquam dictum estτ
, faciamus hominem ad imaginem , et similitudinem no- atram , paucis interjectis subjungitur : ad imaginem Det
ereapit alium : et contra Gemm . I. sola similitudo memoratur: ad similitudinem Dei fecit illum - . quod satis insinuat . idem esse imaginem , ac 2 similitudinem. 2Gen. IX. 6. et Eccli..XVII. I. sola imago nominatur : ad imaginem quipye Dei factus est homo γ et contra Iac. ΠΙ. 9. sola similitudo :, ad similitudinem Dei facti sunt homines. 3.' Si similitudo: accipi debet' pro Fratiae Aonis, etiam imago idem significat . L. Cor. XV. 49. sicut portaMimus imaginem icrreni , portemus et
.mv. nem Caelestis. Ergo etc. ' . . in
