장음표시 사용
71쪽
n olet earum InstitutDmιm Lib. IV. Cv. VI. divinitate Spiritus S., sicut autea sumus polliciti, moω. atque institulo nostro breviter , ac dilucide disseramus.
De Dioinitate Spiritus Sancti.
do. Quiritum Sanctum esse Deum , ideoque Patrio Filioque consubstantialem, desinitum est contra Macedonianos m Coucilio Coras antinopolitano I. anno CCCLλXXI. , in quo sic est declaratum : Credimus in Epiritum S etiam Dominum , et viviscantem , qui ex Fagre procedit , qui cum Patre , et Filio simiai a -- . et conglorifcratur. Et in Epistola Synodica ad Dα-mnsum B. Ponti cim docet, Spiritum Sanctum esse Pa- rari, et Filio consubarantialem, et coaetcrnum. Eam autem desinitionem Damasus an Concilio Romano confirmavit . Pon Degant igitur adversarii , ex me quarto saeculo Banc suisse totius Ecclesiae fidem , quae hucusque servaturu sed contendunt, eam Scrip ura, et Traditione Dastrum quatuor priorum =aeculorum non fulciri. Satis igitur erit Scripturas , et eorum saeculorum Patres producere, idque ex abutidanti; sumeret enim sola Ecclesiae definitio, ut in Tractatu de Locis LG. II dictum est.
Spirisus Sanctus est oerus Deus ν ideoqua Patri, et Filio consubstantialis. Est dogma Fidei. D
Praeter argumenta, quae supra cap. 3. explicata Sunt ad ostendendam trium simul personarum divinitatem . Prob. L. eae Scriptura. Ille enim verus Deus est, Cui Scriptura constanter Dei nomen, divinasque proprietates, attributa, et operationes attribuit; alioquin ipsa nos Scriptum in errorem 'induceret. Atqui Scriptura haeci Constanter Spiritui Sancto trihuit. i. ' Tribuit illi Dei nomen; qui enim locutus est per Prophetas, vocatur, et est Deus ex Apostolo Heb. I. multifariam , multisque modis olim Deus loquens Patri
bus in Prophetis. Sed qui locutus est per Prophetas, esta ipse
72쪽
Do Trinita M. ap&o Spiritus Sanctus; ait enim Petrus II. cap. I. 2ISpiritu Sancto insρirali , locuti sunt sancti Dei homines ; et Act. I. iti' Ortet imPleri Scripturam, quam praedixit Spiritus Sanctus Per os Dcti id de Iuda. Et Paulus Ait. AXM III. 26. ca verba , quae Isaias caP.
VI 0. a Deo exercituum Iesiova ) dicta resert : aud/re audientes, et ualite intelligere, afvirmat a Spirita
Sancto esse dicta : bene S Piritus Sanctus locutus est per Isaiam Proρhetam ad Patres nostros dicens ; auro audietis ; et non intelligetis. Ergo et . Praeterea Acr. V. 3. ait Pelius: A Zaraia , Cur ι faoti 5 Manas cor tuum, mentiri te Syiritui Saucto . . . urara es meuti ias homini Avis , sed Deo. Et Apostolus I. Cor. XII. 6. et Q Dioisiones operationum Suut, idem Pero Deus, qui Ops ratur omnia in omnibus haec αutρm omnia o 'eratur unus atque idem SPiritus , dioidens singulis prou oiat ; et cum dixisset Cap. IV. It . nescitis quia templum Dei estis ... Z CuP. VI. I9. ait : ncscitis quo iam membra Mestra tem tam sunt Sρiritus Sancti l Ergo. a. o Tribuit etiam attributa divina. Etenim omnipotentia . immensitas , et infinita scientia ita sunt propria Dei attributa ut Creaturae Conveuire non.
possint; ea aut FPiritui Sancto tribuit Scriptura. Scientiam quidem irasDilam ; nam ait Apostolus I. Cor. II. Io. 'iritus omnia Scrutatur, etiam profunda Dot Et Christus Ioan . AVI. 13. Cum penerit ille iritu
peritat a, docebit Mos omΠem veritatem. Immensitatem Veriro ; nam Sαρ. I. 7. SPiritus Domini re leoli orbem. terra m ; et PsH. CAXA III. Quo ibo a Sρiritu tuo et quo a facie tu iugiam r etc. Denique omnipotenti an , ut constat ex Operationibus , quae. poteratiam rem
quirunt iusiuitam ; de quibus mox dicemus. Ergo. 3. ' Divinas etiam operationes Scriptura Spiritui Sancto tribuit , qualia sunt creatio , justificatio , cliaritati dissusio , miracula. 1. ' Crcationem, Psolui. CILI. E mittes viriliam tuum , et creabuntur : et Io. XXXIII. 4. Spiritus Dei fecit me. u.' Iustificationem .,I. Cor. VI. II. Sed abluti estis, sed santiscati estis , sed ju stiscati es is in nomine Domini nostri Iesu Christi, et in Spiritu Dei nostri. 3. ' Diffusionem charitatis Loin. V.
5. Charitas Dei dissura est in cordibus nostris o er Spirituρι
73쪽
mo Theologicarum Instsetitionum Lib. IV. Gρ. VI. Sanctum, qui datus est nobis. 4.' Miracula Matth. XII. di8. ait Christus : si in Spiritu Dei ejicio daemonia. Et Apostolus I. Cor. XIL 8. Alii quidem per SρirMrum datur sermo sapientiae : alii autem sermo scienti secuyidum eumdem Spiritum : alteri in des in eodem Spirisu: alii gratia sanitatum in uno Sρiritu: alii operario Oirtutum t alii prophetia , alii discretio syirituum , alii genera linguarum, alii interpretatio Sermonum. Haectiautem omnia OPeratur unus. atque idem Apiritus. Ergo. Prob II. Ex Traditione priorum quatuor Saeculorum, cujus paucos , compendii gratia , testes Proseremus. . Justitius Astolog. II. refellens calumniam Gentilium . docet, Christianos non esse atheos; quia, licet non colant Gentilium Dumina , colunt tamen , et adorant Patrem , Filium, et Spiritum Sanctum. Verum huno
ipsum Patrem ) , et qui ab eo penit Filium , et Spirittim Sanctum colimus , et adoramus. a ' Athenagoras Legat. Pro Christian. Quis non miaretur , cum audiat: nos, qui Deum Patrem Praedicamus, et Deum Filitim , et Spirisum Sanctum, eorum in unitare in tuIem , et in ordine distinctionem explicantes, α- theos oocari y Ambo haec Iustini , et Athenagorae te-εtimonia licet supra retulerimus , Placuit tamen repetere , cum maximi sint ponderis.
dam animatias est , disserre a Spiritu Sancto ; eo quodam aliis ille sit creatuet in tempore ; at Spiritus Sara Ctos Creator , et sempiternus ; Aliud est afflatus Pilae, qui et animalem sieit hominem ; aliud Sstiritus pio sicuras , qui et siliritualem constituit eum ... Aliud est quod fetum est ab eo , qui fecit. Afflatus igitur te oratis ;
Vuidem est unipersorum Pater , unus est etiam Verbum uni renorum , et Spiritus Sanctus unus , qui et ipse esι tibiqHe.
dem dejinimus , Patrem, et Filium; etiam tres cum Spiritu Sancto .... Duos tamen Deos numquam ex ore Ποεγο proferimus i non qua. i non et Pater Deus, et
74쪽
qtie. Idem Hii docetit M . . Ergo constabat traditio. de Divinitate Spiritus Sancti usque ad Concilium Constantinopolitanum I. , ex quo Lucusque eadum sides intemerata permanSit.
Sol nIur o scia. Objic. I. Qui gemit , postulat, contristatur , mittimtur , non est Deus. Atqui Spiritus Sanctus gemit, et Postulat , ct contristatur, et mittitur. Ait enim Apostolus Rom. VIII. 26. 6se Syititus positilat.yro nobis gemitibtis inenarrasilibus. Et Ephes. IV. 3o. Nolite contristare Spiritiam Satiratim. Et Ioan. XIV. 26 Paraclitus autem S 'Dilus Sanctus , quem millet Pater
U. Dist. maj. .Qui gemit, postulat, et contris laetur proprie, et mittitur cum imperio , tamquam subditus, conc. Qui gemit, Postulat, et contristatur Per metaphoram , et mittitur tamquam aequalis ab eo , a quo Procedit. neg. Atqui Spiritus,Sanctus non proprie , sed per metiu phoram gemit , et postulat quia scilicet nobis gemendi et postulandi praestat assectum ῆ quia gemere , Ct post lare nos iacit. Divitim est, inquit Augustinu&Eρiti. CV, interρellat Pro Sanctis; quia interpellare functos facit; sicut dictum est : tentat pos Dominus Deus noster , ut sciat an diligatis eum , hcio est ut scire pos faciat. Est idem Apostolus Gaim IV. 6. ait ; Misit Deus Syiritum Filii sui in corda oestra , clamantem : Abba , Pater zhoc est facientem clamare. Dicitur etiam per metaphoram eontristari, sicut ipse Deus dicit Gen. IV. 7 yoenitet me fecuae hominem 3 quia enim homines contristati recedunt ca) Cyprianus Lib- de unit. Reet east 4. er Dis . adJu.lcaniam. Dionysius Romanus in sistola conrra Sabellianos apud Arbarias itim de decretis S n. Nie. Gregorius Thauma. turgus in consessione fidei attiae GHegor. Nyssen. in eius Vita. Athanasius φιsti ad Sera onem . Basilius , et Ambrosius. Lib. de Spirisu Sanero. Gre rius Naa. Orat. XXXVII., P
tres Concilii Alexandrini rud Sileratem Lib. III. cap. γ
75쪽
ma Theologiearum Institutionum Lib. IV Cap. VI.dunt ab amicis , a quibus laesi sunt ; ideo cinn=Spirtitus Sanctus recedit ab homine propter Peccatum , EO tristari dicitur. Missio autem in divitiis subjectionem nota 'arguit, sed Processionem, , ut suo loco dicemus. Inst. I. dion est confugiendum ad metaphoram , ubi sensus ad literam planus est, et BPcrius. Ergo. N. Dist. ant. Si sensus ad Ilteram contra clarissima Scriptiirae testimonia , et contra perpetuam Ecclesiae raditionem non pugnet, cono. Si pugnet , utvin hac causa accidit , προς,
Inst. a.' Si Spiritus Sanctus ideo diceretux pustula- Te , quia postulandi assectum inspirat , etiam Pate postulare diccuetur ; quia et ipse hunc infriirat assectum.
Atqui salsum consequens. Ergo et antecedens.
H. A g. Seq. m . . Quia licet opera ad extra , qua- Iis est haec orationis inspiratio, sint tribus personis communia ; per apyrορriationem tamen illi Persoriae tribuuntur tum a Scriptura, tum a Patribus, cujus Perso Nae proprium characterem , et idiorna exprimunt. Sio quia Pater est fons, et origo totius Divinitatis, ei tri-huuialiar opera omnipotentiae e quia Filius est Verbum Patris , ei attribuuntur opera , in quibus sapientia et
Cet t quia Spiritus Sanctus per amorem Patris, et Fi- Iii procedit , ei tribuuntur ea opera , quae ad sanctim
Cationem nostram pertinent , qualis est orationis assectus.
Objic. II. Qui non loquitur a semetipso , Deus non est. Aed Spiritus Sanctus non loquitur a semetipso; Chri- filias enim Ioan. XVI. 13. de Spiritu Sanolo ait : Non
U. Dist. m0. Qui non Ioquitur a senietipso, quia ab ullo pendet, tamquam a causa, couc. Quia ab alio pro--dit , tamquam a principio , neg. Audire igitur nihil aliud est , Gisi scientiam ab alio accipcre : et quia in Deo εci titia , ct essetitia idem sunt, ideo Spiritus Sanctus Bb eo aceipit scientiam , sive ab eo audit , a quo hanet essetitiam , seu n quo procedit: eademque ratione dicitur non loqui a semetipso, , quia ab alio habet essenti4m , et quae ab essentia ei elli nequeunt, scientiam , et operationem Uude Augi istinus Tract. ACIA. iu
Dan, Aon loquetur , inquit, 3emetipso i quia Hora
76쪽
est a semetiyso: quo sensu Dominus dixIt: mea doctriana non est mea , sed ejus . qui misit me ). Sed quaecumque atidiet loquetur : ab illo audiet, a quo Procedit. Audire illi scire est, scire pero eSS ... QMia ergo non est a semetipso , Jed ab illo , a quo 'rocedit , a quo illi est essenιia , ab illo scientia ; ab illo igitur audientia , quas nihil est aliud, quam scientia. Inst. Christus verbo utitur futuri temporis, audiet, loquetur ζ ergo non intelligendus est de scientia, quam habeat Spiritus ab aeterno a sed de sutura revelatione , quae illi siet; ac proinde Deus non est.
U. Ner. cons. Quia Cum aeternitas omnia tempora Complectatur, de eo quod aeternum est, cujuscuinque temporis verbum potiatur , rectissime dicitur-: unde
pergit Augustinus loc. cit. Nec mooeat quod perbum fu-etiri temporis positum est audiet ) ... illa qui pe audien
tia sem 'sterna est, quia semyiterna scientia : in eo autem quod semyiternum est ... cujuslibet temporis perbiam
Ponatur , sive Praeteriti, Sive Praesentis ; sipe futuri , non mendaciter Ponitur. Quampis enim natura illa im-mtitabilis , et in abilis non reciρiat fuit, et erit, sed
rantum est.... lamen P Pter mutabilitatem temporum, in quibus persatur nοStra mortalitas , et nostra mutabilitas , non mendaciter dicimus et fuit . et erit, et est ;fuit, quia numq/ιam d fuit ; erit , quia numquam deerit; est, quia SemPer est . . . Semper igitur citidit Spia ritus Sanctus I quia semρer scit : ergo et sciMit , et scit, et sciet, ac per hoc audiseis, et misit , et audiri. Usus autem est Christus verbo suturi temporis a diet , propter essectum suturum: annuntiabit Mobis. Obio. III. Onmia facta sunt per Verbum Ioan. I. Ergo ipse Spiritus Sanctus factus est. U. Dist. ant. Omnia facta Sunt per Verbum , excludendo reliquas personas, neg. Non excludendo illus , conc. Sicut enim Omnia dicutitur facta per Verbum, ita et per Spiritum Sanctum : Perbo Damini caeli firmati sunt: et spiritu oris ejus Omuis pinus eorum : Psa m. XXXII. Omnia igitur , quae eruata sunt , Per V erhum Crcala sunt 3 sed quia creatio est opus Dei ad extra, tribus personis commuias est, licet una commm orctu L.
77쪽
14 Theologicarum Institutionum Ub IV. Cay. VLO te. IV. Neque Concilium Nicaenum, ueque Cou- stantinopolitanum aperte Vocat Spiritum Sanctum Deum: Basilitis agcns de Spiritu Sancto a voce Detis consulto abstinuit: imo nova. XVII. ait: Neque ipse Detis est , sed Dei spiritus , et astud Deum, qui et a Deo mittitur , et per Filium nobis SMPPeditatur. Pariter se gessitui laetus in Libris XII. de Trinitate. Ergo. 331 4 Dist. ant. Quia ad eorum Scopum necesse non erat , conc. Quia illum non Putabant Deum , n g. In Concilio Nicaeno non de divini late Spiritus Sancti , sed do divinitate Filii agebatur. In Concilio Constantin politano, adhibita sunt ejusdem Significationis verba ad explicandam Spiritus Sancti di vinitatem : imo in Epiastola S1nodica ad Damasum dictus est Spiritus S. Deus Patri , et Filio consubstantialis. Basiliιι scin omnibus suis operibus divitii talem Spiritus Sancti strenue asserit 3 docet enim , unamie.se ejus cum Patre , et Filio substantiam e eum inter CreaturaS non esse numerandum Itios haptigari in nomine Spiritus Sancti aeque ao in nomine Patris , et Filii ; sed prudentis oeconomiae causa ab ilIa voce Detis aliquando abstinuit Habebat enim contra se opposita hinc Arianorum , Inde Macedoniati Tum agmina , quae.si simul aggredereturi, metus erat , ne illi, conjunctis inter se viribus, Catholicos omnos Epia scopos e suis sedibus ingenti Ecclesiae damno deturbarent. Cedendum igitur fuit aliquantisper tempori' quia etsi numquam liceat contra veritatem loqui , expedit tamen aliquando tacere veritatem , cum majus damnum , et scandalum prudenter timetur ; nec est aliunde necessarium eam palam Proferre. Eam autem oeconomiam Mon seruper putaVit S. Doctor Hecessaniam ; nam mmil. e . aperte inquit: Confitendum est, Deum esse Patrem , Deum Filium , Deum 'aritum Sanctum. Ita Gregorius Naa. Orat. XX. Basilium defendit. Quod autem ait Basilius Hom. XVII. nec iρse est Deus, etc. licet eam ob causam in suspicionem Venerit haere- Seos , ab ea tamen ipse Se purgat Epist. LXXIX. , quia Domine Dei more Vestrum , ut Supra Observavimus , intellexit Patrem , qui peculiari quadam ratione dicitur Deus, quia ab alio non procedit. IIilarius praecipue coulra Arianos de divinitate Uerbi pugnat
78쪽
Do Trinitate. ideoque mirum non esset , si de divinitate Spiritus S. siluisset. Caeterum Lib. XII. ait, Spiritum S. non esse creaturam ς imo in Matth. cv. 33. Ioqueus de soriama baptismi :iba tiaremur , inquit , in nomine Patris , et Filii, et Syiritus Sancti , ut quorum una est disin las , sit una largiἔio , nomenque Trinitatis unus Deus Vide haec sustus apud Natalem Alex. in Hist. Eccl. Saec. IV. Disseri. XLIII. Iis igitur expeditis, qnae ad trium personarum divinitatem Pertinebant, et ex quibus satis, ut arbitramur , tum Calvinistae Iiarii impudentia re tunditur. qui usque ad Nicaenum, imo et Costant. Conci- Iium fidem Trinitatis informem, atque impersectam fuisse deblaterat, de quo Bossiaetus docte, atque erudite dispuistat; tum etiam Petapii, metii, aliorumque imprudentia; iam de ipsarum est personarum Processionibus diSPutan
C A D. VII. De Processioni s distinis.
Ado. Rocessio apud Latinos, ut προβολη apud Gra It eos Patres, tu divinis est emanatio unius personae ab alia. Expendendum autem hic est x. inmmagnoscendae sint hujusmodi processiones: a.' quot strue 3. an Spiritus Sanctus a Patre , Filioque procedat, recteque adjecta sit symbolo Constantinopolitano haec ipsa particula Filioque: έ.' quodnam sit divinarum processionum principium.
Utrum agnoscendae sint processiones in dioinis , et quot illae sint.
noscendae sunt in Deo processiones : eaeque duae βunt, nempe Verbi , et Spiritus S. , ex quibus 'Verbi processio dicitur generasis e procesSiorem Spiritus S. simpliciter processio dicitur. Est dogma Fidei.
Prob. I a. pars. Scripturae aperte testantur , esse in
Deo Proeersiones: Filius enim de seipso ait Ioare.
79쪽
nsi Theologicarum Institutionum Lib. IV. Cay. VLTVTILO. Ego ex Deo 'rocessi, et Meni : et Proo. VII 22. Dominus Possedit me i. c. genuit) in initio Oiartim
suarum. De Spiritu Sancto vero Dan. XV. 26. Cumantem penerit Paraclitus , quem ego mittam pObis a Patre , spiritum peritatis , qui a Patre procedit. Prob. 2 a. Pars. Tot Sunt Processiones , quot Persouae
processentes. Atqui hae duae sunt , Filius ,, et Spiritus Sanctus ; neque enim umquam Seriptura Patrem , qui fons totius Divinitatis est, ab alio ait Procedere. Ergo. Prob.Q3a. yars. De Verboidicitur Psal. II. Filias metis es tu:, o hodie genui te : et Psal. CIT. Eae titero ante luciferum genui te et Loiae LMI. b. Generationem ejus quis enarrabit.ῖ,Sed.qui dicitur Filius , et genitus , procedit per Veram is Patre generationem. Esego. Quod autem processio Spiritus Sancti seueratio non sit , patet ex eo quod Filius dictur in Seripturis Unigenitus. Joau. I. I 8. Unigenitus Pelius , qui est in
sinu Patris , ipse enarraMil. Iaein. Ioan. III. I 6. Sio Deus dilexit mundum, ut Filium sutim Unigenitum daret: et L Io. IV. 9. Filium suum Unigenitum misit Deias in mundiam. At non esset Unigenitus , si etiam Spiritus Sa eius per veram generationem procederet. Unde auctor symboli , quod Athanasio . tribuitur , ait : Spiritus Sanctus a Patre , et Filio non factus, nec creatus , nec genitus, sed procedens: quippe ob nominum inopiam generalis vox processio ad signi sic dam Spiritus Saueti
emanationem usurpata Est. Ergo etc.
Soluuntur objecta. Obic. I. coni. Im. Part. Si essent in divinis processiones, una persona esset prior altera. Atqui hoc repugnat trium personariam divinitati. Ergo. N. Dist. maj. Esset prior altera origine, conc. Tem- ore , aut dignitate , neg. Per Processionem enim tota ivina natura, quae iudi vidua est, communicatur ab aeterno cum persona Procedente i ac Proinde persona pro cedens eandem accipit aetcruitatem , dignitatem. et Persectionem , quae est in persona , a qua procedit λac proinde perso ita procedens nou transit a non esse
d Gae i nec a producente Pendet, quasi a causa.
80쪽
nat. Melias , et beatius est dare , quam acclPere. Ergo saltem haec' praerogativa non est in Persona procedente.
U. Dist. ant. Beatius est dare, quam Eccipere in cre iis , conc. In divinis, neg. Ratio autem in eo dispar est, quod in creatis, qui dat, non suam ipsius dat naturam; sed vel . aliquam rem suam ,vel ad summum naturam a teram suae similem , sicut cum Pater generat filium, ae proinde semper remanet in eo, qui dat, praerogativa quae dam , quae in accipiente non est. At in divinis eadem numero natura divina cum persona proledente comm nicatur ἰ ideoque non potest in dante remanere aliquid , quod non sit accipienti communicatum. Hinc non est me Iitis in divinis habere Paternitatem, quam Filiationem : Deo melius est habere Hliationem cum spiratione actipa , quam spirationem passipam, de quibus infra erit sermo. Inst. 2. Posita proccssione Filii, et Spiritus Sancti, solus Pater esset ens a se. Ergo Filius, et Spiritus Sase
u. Dist. ant. Solus Pater esset ens a se , ita ut exin eludat omne principium , cone. Ut excludat causam , neg. Cum mim Pater cum Filio communicet eandem, quam habet , naturam divinam , profecto sicut natura Patris est ens a Se excludens causam , a qua Pendeat, ita et natura Filii . Solus autem Patex principio caret , cum sit sons, et origo totius divinitatis ; sed hoc non emit , ut ejus natura sit major, aut melior natur Fialii , cumbuna eademque Sit. objio. II. coni. anx. yart. Nulla reddi ratio potest , cur duae, et non plures sint in Deo processiones ; si enim Pater generat Filium , eue non item ipse Filius leur non et Spiritus Sunctus η habent enim et i ipsi interui tum , Voluntatem , et proprietates alias , quas habet Pateri r et ita in infinitum... Dist. ani. TvlIa potest reddi ratio extrinseca, nex. Derinseca, subdist. NuIla ratio demonStrans, Conc. Suadens , imo et persuadens ei, qui mentem habet fide imbutam , transeat. Potest igitur reddi extrinseca ratio , Cur non plures sint . quam duae Proee3siones , scialicet certissima Dei revelantis auctoritas. Qua posita ,