장음표시 사용
81쪽
dom r i revelatae rationem. non esset propterea negam dum quod a Deo revel nium est. Caeterum asserre rationes possumus , quae licet reluctantem haereticum omnimo revincore non valeant, fidelibus tamen persuadent.
Sicut enim in mente nostra , quae est ad imaginem Dei Geta duae sunt actiones , quae terminum habent intra mentem: una quidem intellectus , per quam producitur verbum , altera Voluntatis , Per quam producitur amor ita in Deo unus atque idem actus , qui virtute multi Iex est, intellectui et Voluntati aequivalens, ver-hum et amorem producit ' hoc tamen discrimine , quod
in mente nostra Verbum . et amor accidentia sunt; at in Deo, in quo nihil est accidens , sunt personae subsistentes. Hae autem subsistentes Personae aliud, ertium , et alium Spiritum non producuut, tum quia earum m-tellectus et voluntas non est actus ab Intellectu , et vo
Iuntate Patris distinctus, tum quia si producerent, nota essent ipsae persectissimae ; quia esset aliud , erbum , atque alius Spiritus, qui alias persectiones haberent, sa
tem numero distinctas , quibus ipsae Carerent. Obite. III. Processio infinita omnem aliam processi nem excludit. Atqui processio Filii infinita est. Ergontiam processionem excludit, ac proinde unica In Deo
Est Dist. maj. Processio Insnita in omnI'genere, Conc. In uno genere, subdist. Excludit omnem aliamvroc suonem in illo genere, couc. In alio genere, neg. Itaque prooessio Verbi , quae est Infinita in genere a telleetionis , excludit omnem aliam in illo genere processionem : ideoque nonnisi unum potest esse Verbum. Sed non excludit aliam processionem tu ullo genere s
Inst. Processio Filii est in omni generea persectionis
infinita ', quia est processio personae'divinae , quae de hei esse in omni genere infinita. Ergo. u. Dist. aut. Est inlinita in omni genere perlectionis simpliciter simplicis quam melius est habere, quaru non habere . cono. In omni genere persectionis sinistii cis . ner. Paternitas autem, Hliasio , Δρι ratio pasn-- , ut infra dicetur , sunt persectiones simplices , nee est urat lius tinam habere , quam aliam.
82쪽
obis. IV. eoni. 3 m. pari. Quare processio verbi dici debet generatio , non item processio Spiritus Sanctitu. Si ab haeretico fiat haec interrogatio , respondendum est, nos id nescire ἔ quia , utpote ad salutem mi Mime necessarium , non est a Deo reVelatum Dec propterea negandum quod revelatum est, quia ratio ejus revelata non est. Ilinc Augustinus Lib. II. coni. Maii- min. cap. I 4. Distinguere , inquit , inter illam generationem , et hanc Processionem, nescio , non Valeo, non
sussicio. Et Tract. XCIX. in Dan. n. 4. Quid intersit
inter Procedere , et nasci, et longum est quaerendo dis serere , et temerarium, Cum disserueris , desnire. Similia docent alii Patres , quos vide.apud Tournely Tom. II. Quaest. a. art. 4. , Petavium , et alios. Si vero interrogatio fiat a. catholico , respondendum est, Patres et Theologos Varias a re probabiles hujus discriminis.rationes, ex quibus nos, Vcrisimiliorem amplectemur, cum agemus de divinarum processionum Principio. Corollaria.
Ι. Bino sequitur, qua nor esse in Deo retationes reales, eaeque sunt Paternitas , Filiatio , Spiratio ac Da, et ruratio Passioa. Ad relationem enim realem eonstitue am tria requiruntur , atque suffciunt; scilicet subjectum, terminus reipsa distinctus, et fundamentum relationis. Atqui posita processione duarum personarum, nem Filii . et Spiritus Sancti , haec tria reperisantur in quatuor relationibus, quas paulo ante diximus. Pater enim sm. gr. est subjectum , Filius est terminus processio Fi hi a Patre est fundamentum , seu ratio , qua Pater re fertur ad Filium. Ergo. Idem de aliis relationibus dicas. II. Sequitur etiam, quinque esse in Deo nouo stive ιδι ωματα id romata. Notio enim est character e ri mens aliquam personae dignitatem , propter quam iuuaab alia distinguitur. Atqui posita proeessione Filii , aetSpiritus Sancti, quinque sunt hujusmodi chnracteres , Nempe Innascibilitas , Paternuas, Filia is , Spiratio acti , et Spiratio passisa. Ergo etc. Et innasciniastas quidem, licet nomine negativo exprimatur, significati men Praecipue rationem primi principii, quae eat ira
83쪽
ino negat, et in Trinitatem agnoscit. Spiritum Saneturia Ρatre prodedere, aperte docent Scripturae Dan. . V. 26. , et definitum est in Concilio Constantinopolitano contra Eunomianos, et Macedosianos. Sed gravissima mota lis est a Graecis contra Bomanam Ecclesiam ιquam ha reseos accusant, eo quod doceat, Spiritum Sanctum procedere a Patre simul , et Filio. II. Primus omnium Theodoretus soribens contra An
phemrim asserere , 'iritum Sanctum ex Filio, et per F lium exstantiam habere t ex quo BeΙlarminus Lib. de Christo nap. a ., Petaviust Lib. VII. de Triniime cum I., aliique viri docti censent, Theodoretum primum fuisse erroris Graecorum architectum ; Iicet nonnulli eum benigne interpretentur, ut infra Videbimus.
III. Saeculo VII. iam Graeci cum Latinis cohtendere incipiebant de processione Spiritus Sancti, ut patet ex Epistola mximi martyris ad Marinum , in qua Latinos de dit. At saeculo VIII. ea disputatio aerior
esse coepit, ut eoustat ex variis Conciliis Italiae , Gauliae , et Germaniae , in quibus coutra Graecorum criminationes processio Spiritus Saneti ex Patre , et Filio
IV. Cum Pholius saeculo α. constantinopolitanae Sedis invasor, a qua senatium adhuc Viventem ejecerat, a Nicolas Ι damnatus esset, vesano surore in Romanam Eeclesiam deba huiust, praeter alia , quae ei impude ater objecit, in eis eliam .Latinos accusavit, quod docentes processionem Spiritus Saticti a Patre , et Filio, a recta fide desecissent. V. Post Photii mortem , Graeci pro innata Ievitate suctuantes , nunc cum Latinis redibant in gratiam, nunc ab iis deficiebant, donec saeculo XI., agente MichaeleCaerulario Patriarcha Constant. , confirmatum est Schisma Graecorum, a quibus haereseos nota in ta est Ecelesiae
84쪽
Romanae , eo quod Spiritum Sanctum ex Patre, es Filio Procedere doceat , et particulam ipsam Filioque
svmbolo Constantinopolitano inseruerit. VI. Ad conciliandam pacem , et eontroversiam II niendam , praeter Provinciales si nodos Gentialiacensem , For julenscui , Aquisgranei Sem , Barensem , in quo S. Anselmus egregie pro catholica fide certavit . tria Concilia oecumenica habita sunt , Lateranense IV. Sub Innoc. III. autio. MCCX V. Lugdunense II. sub Grego vio X. anno MCCLXXIV. et Florentinum sub Eugenio IV. anno MCCCCXXXIX. In his Conciliis Graeeiter cum Latinis renovarunt Pacem , ac symbolum cum additione particulae Filioque decantarunt : ast ad Ecclesias suas rcversi , in pristinum errorem, et schiSma tersunt i elapsi .a In Concilio pracsertim Florentino , Omnibus Graecis Episcopis subscribentibus. Duus obStitit Mamcus Ephesin j, qui reversus iri patriam Graecos com Plures Pervertit , et a pace tot laboribus conciliata re vocavit : ita cujus sciteris , ut creditur , poenam paulo posv in ipso Pentecostes die, Cotistantinopoli a Turcis Capta , Graecorum Imperium extinetum est ; eosq. Deus ira errore, et. schismate, quod adhuc perdurat, dereliquit. Non defuerunt tamen etiam ante Concilium Fl reutinum ii,tcr Graecos viri docti , qui catholicum dogmaeum Latitiis descia derent , inter quos celeberrimi Ioannes Beccus , et Nicephorias Blenuavdes: uce desulit modo complures Graeci Romanae Ecclesiae et fide, et communionc conjuncti. Vide Le Q uicti in Panopita adμ. Graec. Aliatium in Graecia Oxili. cic.
Spiritus Sanctus a Patre , Pt Filio ii . Glii Est dogma silet. t
Prob. I. Ex Scripturis: I. Q ille procedit a Patre, et Pilio , qui aeque, dicitur Spiritus Patris, et Spiritus Filii; non enim aliam ob causam dici potest Spiritus P tris , quam prostier processionem a Patre ; ac proinde si dicitur etiam Spiritus Filii, procedit etiam 1a Filio. At qui Spiritus Sanctus aeque djcitur in Scripturis Spiritus
85쪽
8a theologicartim Institutionum Lib. IV. Cap. VII.
Patris , ei Spiritus Filii. Matth. X. 2o, Non enim o estis oui loquimini , sed Sρiritus Patris pestri , qui lo- vultur in yobis. Ad Gal. IV. 6. misit Deus Spiritum Filii stii in corda restra. Ergo et C. a.' Ille Procedit a Patre , et Filio qui aeque mitti lur a Patre , et Filio , Missio enim ipsa Processis est , inquit Gregorius M. Honi. XXVI. in Eoang. ; et consentiunt Graeci Patres. Atqui Spiritus Sanctus aeque mittitur a Patre, et Filio. Λ Patre quidem; nam Dan XIV. 26. ait Christus: Paraclitus titilem Syiritus Sanctus , quem millet Pater in nomine meo. Α, Filio vero ; ait enim ipse Christus Ioan. XVI. I. Si enim non
abiero , Paraclitus non peniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad pos. Ergo.
3. ' Qui aliquid accipit a Filio . ab illo procedit ;cum enim natura divina individua sit , qui aliquid accipit naturam ipsam accipit. Atqni Spiritus Sanctus
accipit aliquid a Filio ; ait enim Filius Ioan. XIV.
54. Ille me clarifcabit: quia de meo acciyiet , et annuntiabit pobis. Omnia qnaecuinque habet Pater, mea ενnt; propterea dixi : quia de meo accipiet. Ergo.
Prob. II. ex Patribus Graecis, quorum auctoritatem ad- vergarii reverentur, atque suspiciunt. I. Athanasius Orat.
III. coni. Arian. Quaecumque, inquit, Spiritus habet, haec a Verbo habet. Et Epist. I. ad Serapion. n. ΣΟ. Ex P erbo , quod eae Patre esse conceditur ulget Spiritus et ab eodem mittitur , ac datur. a.' Gregorius Nyssenus L b. I. cons. Eunom, Otiemadmodum Patri Filius conjungitur , es cum eae illo originem ducat,bPOStasi tumen Posterior non est ; sic etiam SPiritus Sanctus ad Filium se habet; nam in sola princlaii ratione Filius p ius , quam Spiritus Sancti h)postasis con-C itiar . . . ita ut excepta principii ratione, sanEtissima Trinitas in omnibus probe sibi consonet. 3. CiriI-ius Alex. Lib. I. de adoratione in spis. et perit. SPiritus est Patris , et Filii ; qui substantialiter em utroque, nimirum eae Patre Per Filitim profuit. Et in Thesauro Aueri. XXXIV. Cum igitur Spiritus Sanctus PrOcedat a Patare , et Filio , manifestum est , dioinae Suh- stantiae ipsum esse. Denique in Epistola contra Ne
torium, quae Iecta , probataque est iu Conciliis Ephesi-
86쪽
ub , Chalcedonensi , et Constantinopolitano. II. 'Diatus non est a Filio alienus, quandoquidem Spiritus o stitatis nominatur , Christus autem est perita s; et Perinde quoque ab illo , atque a Deo Patre procedit sa) . 4. Idem docent Basilius Lib. II. et III. coni. Ennom.
Epiphanius merest LXII. et LXXIV , et alii si ). Ex
quibus Patrum Graecorum Iocis constat , inanem esse eorum responsio sem, qui ajunt, Patres. cum Spiritum Sanctum a Filio quoque procedere amrmant, non depersona, sed de donis Spiritus Sancti intelIigondos osse. od est verbis Ss. Patrum maviseste contrarium , qui kloeent, ipsam Spiritus Sancti hypostasim distingui a F1lio ratione principii, sicut eadem ratione Lilius a Patre distinguitur. Ergo etc. Prob. m. ex Patrihus Latinis, qui eo tempore ho- ruerunt , quo Graeci Romanam Ecclosiam , cui conjuncti, et sublecti ierant, tamquam veri totis magistram ha hebant. I. Tertullianus Lib. coni. Frax. cai'. 4. Vilium inquit, non istiumri deduco, sed ex substantia Patris ... Sρiritum non aliunde puto, quam ex Patre per Filium a. Hilarius Lib. D. de Trimz qui de eo non necesse est, qui de Patre, et Filio auctoribus confitendus est. 3.' Ambrosius Lib. I. de Sytr. S. ca'. Io. ritus quoque Sanctus , cum procedit a Patre , et Fimo, non separatur a Patre , non separatur a Filio. 4.' Augustinus Lib. I V. de Trin. cap. 2o. Nec possumus dicere , quod Sρiritus Sanctus et a Fuis non procedat.
Neque enim frustra idem 'Ditias et Patris, et Filii Spiritus dicitur. I. ' Leo Μ. Epist. XV. Alitis qui genuit, alius qui genitus eri, alius qui de utroque processit c)-
a) idem saepe repetit Lib. de recis βδε ad Regin. Lib. a. ea XI. Comment in Ioan. bl dimus lib. II. de Sp ἐν tu s, Maximus Mart. Traetoae Candelabro , et in Est 1ι. ad Marin. c Aldi possunt Marius Victorinus lib. I. coni. Arium Gennadius l/D de Reta. i oem. cap. 6 Gregoriuq M. Bonia XXVI. in Evane, Fulgentius lista de Fide ad Petrum evarie, Auctor Sumboli S. Aιhanasii, anselmus tib. de Procer Diqitigod by Cooste
87쪽
. 84 Neologicorum Institutionum Lib. m. Cap. VII.
Porro ex his Ambrosius, Augustinus, Leo Μ. tamquam catholici doctores laudati sutil. in Conciliis Documenicis apud Graecos habilis , nempe Ephesino , Chalcedonensi, Constantinopolitano II.. Ergo. iProb. I V. Eae ConciIiis generalibus ex quibus tria in Oriente habita laudarunt coriuι Epistolam , in qua, ut supra Vidimus , processio Spiritus Sancti ex Patre et Filio asseritur ; tria balia in Occidente eandem doctrinam, consentientibus: Graecis , et Latinis , desinierunt', praeter plura . Concilia Provincialia Italiae, . Galliae, et
Prob, V. Ex rationi s Theologicis : M' Quidquid
Paler ., habet et Filius, excepta Paternitate, ut docent Patres ex laudatis Christi verbis: Omnia quaecumqtie hsbel Frater mea stini. Ergo. u.' In dio nis nulla est distinctio, tihi non interest relationis Oppositio : quod est irtium apud Theologos axioma d sumptum ex Anselmo Lib de proces Spir. S. CaP. 2., et Augustino Tracti XXXIX. in Iovinc ubi ait: hoc εο-IO numertim insinuarit . . . quod ad invicem sum. Ergo si Spiritus Sanctus non procederet a Filio , ἰ- pxoinde non haberet erga Falium relationem oppositionis , quae ex Processione, oritur, non distinguere iur a Filio. Ita
. homas I. P. Q. XXXVI. art. a. Sed quia Be
xicus Quod lib. . V aera IX. et Seolus in Din. in contendunt, Spiritum Sanctum adhuc distinclum iri ae Filio , etsi ab illo non procederet; ideo cum Grae-
' - Cis disputant S , non nimium rationes Theologicas urgere oportet in re tot Scripturarum , Patrum in et Conci- Iiorum . auctoritatibus stabilita , ne novam iNis praebe
mus litigandi materiam . a. Tia..
a 'Vide hs e fusius 2pud Leonem Allatium .in Graeeia orthodoxa aliisque ejus operibus, Le Qου ien Diisera. I. in Damaseen et in Pan tia , . Natalem Hlexandrum GH ex in mum Aeet. Saec. IX., Petavium etc.
88쪽
, Solountur Objecta. Objic. I. Scriptura numquam conceptis verbis do-oet , Spiritum Sanctum a Filio Procedere : sicut e contrario expresse docet, ipsum procedere a Patre. Ergo. N. Dist..unt. Et tamen id implicite perhibet verbiς idipsum sonantibus, conc. Secus , neς. Cum enim Scriptura nos doceat, Spiritum Sanctum esse Spiritum
Filii, mitti a Fili D ,- accipere a Filio ; quid aliud haec
innuunt ac signiti cant, nisi eum a Filio procedere 7 Cum autem aliquando solum Patrem nominat, non excludit Filium : sicut cum dicit, Spiritum mitti a Filio, non excludii Patrem : Si ergo de Pasre, es Filio procedit Sρiritus Sanctus , cur Filius dixit: De Patre procedit Z Cur putas , nisi quemo Odum ad eum soIet referre et quoa ipsius est ρ α quo et ipse est y Unde illud est, quod ais: mea doctrina non est mea, sed ejus qui misis me. Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam , sed Patris 3 quanto magis illis intelligendus est et de ipso procedere Spiritus Sarietus: tibi sis ait; de Patre procedit, ut non diceret de me non procedit i Verba sunt Augustini Tract. XCIV. in Dan. Obio. II. Concilium Constantinopolitanum , loquens de processione Spiritus Sancti in Symbolo , solius Patris mentionem facit, et videtur cousulto abstinuisse a commemorando Filio. Et in 'iritum Sanctum Domianum, et viMifc μι- , qui ex Patre Procedit. Ergo. U. Dist. ant. Solius Patris mentionem facit, quia
processio ex Patre tunc negabatur ab haereticis , conc.
Quia ex solo Patre procedit Spiritus Sanctus, ner. Quod
enim Spiritus Sanctus ex Filio procederex neque a camiholicia tunc , neqae ab haereticis negabatur ', sed Eunomiani , et Macedoniani docebant , ipsum ex solo Filio Procedere , quasi esset Creatura. Cum igitur ea sit Conciliorum consuetudo , imo et religio, , ne quid de sui iant, et multo minus Symbolo inserant, nisi quod est nece sarium, satis putarunt Patres definire, Spiritum Sanctum ex Patre procedere , ideoque esse Deum.
Vio. III. Theodoretus in Confutatione Anathematismi
IX. S. Cyrilli eum reprehendit, quod dixerit, Spiritum.
89쪽
86 Theologiearum Institutionum Lib. IV. Cap. VII. Sanctum ex Filio extantiam habere ; et in Epistola ad Monasteria ait de eodem Cyrillo: blasphemat et in Spiritum Sanctum, non ex patre cum procedere dicens secundum Domini Pocem , sed ex Filio esse , Idem docet in Exposit. Emst. ad Rom. caρ. 8. , et in I. ad
U.umg. cons. Praeter Bellarminum et Petaomm supra citatos etiam Gariterius Dissert. III. de Fide Theodoretica'. I. scitetur, Theodoretum errasse. Sed cum ejns scripta contra Cyrillum reprobata primum suerint tu Ephesina Synodo, in qua contraria Cyrilli'doctrina probata est et deinde eadem Theodoreti opera dum nata sint in Concilio V. et VI. Oecumenicis , nihil ex ejus auctoritate contra Catholicae Fidei dogma concludi valet. Potest atri odore us excusari eo quod errore facti, cum impongius Nestorio faveret , quem credebat innoxium , putaverit in illum docuisse, Spiritum Sanctum p cedere ex Filio . excluso Ρatre aut extantiam habere ex Filio , quasi unam eX.creaturis 3 Sicut sententiam suam explicat in Expositione Gisi. ad Rom. loc. cit. Spiritum Sanetum et Dei α'vella u, et Christi , non quod, ut Do Iunt haeretici execrandi, e. v Deo Per Vilium creatus sit. Et ipsa E istola ad Monasteria ita resert Curilli sentetitiam male a se intellectam: blasPhemat et in Spiritum Sanctum, non ea Patre USum Procedere dicens: quae fuit haeresis Macedonii. Obite. IV. Damascenus Lib. I. de Fid. Orth. en'. II . Spirctum Sanctum , inquit, ex Patre esse dicimus , et Fatris Spiritum n npellamus. EX Filio autem Spiritum Sanctum non dicimus, sed Filii Spiritum nominamus. Ergo 1. Q Nonnullos concedere , Damascenum in eo er-xore innoxie ante Ecclesiae definitionem versatum esse eumque esse Ioannem illum , contra quem Synodus A. quis an tisis anno DCCCt X. declaravit , Spiritiam Sanetum etiam a Filio procedere. Sed cura Ioannes , de quo Synodus loquitur, dicatur Hierosobmitanus, non
videtur cum Damasceno Confundendus. U. a.' Dist. ant. Non dicimus esse eae Filio , tamqquam ex primo principio , aut tamquam creatore Spiritus Sancti . conc. Socus neg. Solent enim nonnulli Graeci Patres banc adbibere cautiomui, ut Patri tribuant
90쪽
Propositionem ex , Filio Proposιtionem per ἔ quod et Apostolus servavit I. Cor. VIII. 6. Unus Deus Pater , ex quo omnia ... unus DUminus Iogus Christus, Per quem omnia ; non ut negent, Filium esse etiam principium Spiritu, Sancti idem euim significant propositiones ex . et Per, ut SuPra docuimus Cay. 5. ; sed ut innuant, Filium non esse primum principium sese principio , sed prooedere ex I 'atre. Ita Cardinalis Bessurion Orat. Pro union. Damascenum explicat : idq9e confirmatudi ex verbis ejusdem Damasceni Ioct. cit. quemadmodum eae sole est radius , et splendor Use enim vi radii, et splendoris fons est sed per radium sylendor nobis communicatnr : ubi comparat Patrem soli , Filium radio,
Spiritum Sanctum splendori : manifestum autem est, splendorem esse a Sole , et radio ; Seu a sole per radium. Caeterum hanc cautionem non omnes serVant Graeci Patres , ut videre est in locis supra recitatis.
Objie. V. dii Spiritus Sanctus procedit ex Patre , et Filio , duo erunt. Spiritus Sancti principia. Atqui hoo tamquam absurdum rejiciunt Concilia Lugdunense , et
Florentinum. Ergo. N. Neg. Gut. Sicut enim res Creatae Sunt a Patre ,
Filio , et Spiritu Sancto , et tamen non Sunt tria , sed Urium rerum creatarum principium ὶ ita quamvis Spiritus Sanctus sit a Patre, et Filio, non duplex, sed mihim erit ejus Principium. Ad multiplicandum enim principium non sus it multiplicatio personarum, sed requiritur etiam duplex forma ,, seu operatio. Cum igitur Pater , Filium geucrando, communicet et eandem num ro naturam, et cum natura eandem virtutem spirandi, sive producendi Spiritum Sanctum , quam ipse habet, sicut personae duae Pater et Filius non sunti duae u turae divinae , ita non sunt duo principia Spiritus SamCti, qui ex utroque aeternaliter tamquam ab uno Princia Pio , et unica spiratione procedit: verba sunt Concilii Florentini in Decr. union. , cui praeiVexat Lugdunense. Irest. Vel virtus spirandi est. Peraonalis , vel esctenti tis. Si primum ergo est solius Patris , quippe qui Proprietates personales cum Filio non communicat: si secundum i ergo etiam Spiritus Sanctus sui ipsius , vel alterius