장음표시 사용
41쪽
Athenarium, ipsa perspecta contione tangam. pam priuSquum accedam, quaeSti exoritur, quando composita Sit oratio. Nihil quidem certi do hac rot); 0st utalcidas pacem i. e. OS annum 387 confectum puSculum SSO On- Stat post Isocrati Panegyricum quoque credam, quia multi loci X e manasse videntur. Sed ipsius rationis p ra fusiuspiciam uir). In prooemio Socrates, quem loquentem Plato secit, dechira 236D-237 But re ita verbo secundum logem mortuo honorandos esse;
non mirum, quod hic deest illa Thucydidis modestia II, 35)dicontis difficii osse tali muneri satiSfacere, quippe quod
Socrate in sermonis parte acile esse Athonienses intur Athonienses laudare gloriatus est. Dilucidam capitum collocationem δ orator praemi Sit: δει η τοιουτου τινος 23 Ε
νος . seinde etiam in tr0s partes dividit laudoin την 237 Α-Bευ γενειαν .... 7r9ωTO εγκωμιάζωμεν, δευτερον ἐτει φ ῆν τε καὶ παινείαν επὶ δε τουτοις νην νων εὐγων πραξιν επιδειξωμεν -). Tum Origo Atheniensium effertur αυτόχθονας ' eos esse β), matrem habere ipsam terram; unde terrae ac patriae laudem oriri nec0Ss esse 237 - 238 Be duabus rationibus certamen de terra factum testimonio osse eam a diis dilectam Sso et primum non sera Brocreavisse sed prudentissima animalia, homines eosque Athenien-1 Cf. Ueberweg. Unterstich. i. d. Echthei v. Zeitiolge Platon. Schristen, p. 220 2 l. 2 De sermonis partu diligetitissime iam disseruerunt Och et Berniit, qui etiam ut en illand quorum libros attuli p. 37 annot 3 h. l.)
de Socratis Orsona multa XΡΟSuerunt.
3 Ut Beri ult l. c. recte nimadvertit similiter atque in convivio l94 βουλ0uαι πρωτον μεν ειπεῖν ως rox με εἰπεῖν ' ubi nec verba sunt Agathonis Gorgiae discipuli. 4 Τhucydides civitatis laudem sic dividit; cf. p. 33 h. l. 5 Thucydides indigenas eos extollit f. p. 33 h. l. Isocr. Paneg. M.
42쪽
sium maloies. Dein Orator explicat, quod mater fuisset terra,
eorum nutrimenta του των πυρων καὶ 9ιθων καρπον '
et postea d0num illud, πόνων αρωγνην , i. e. Oleum et seducationem diis ipsis magistris eam illis praebuiSSe i); uti de 238C-239 optimam rei publicae formam maiores constituisse haud
mirum 8Se quocumque nomine appelletur, eam re vera SSe
Optim0rum dominationem qua explicatione decedere vid0 tur orator a Thucydidis sententia, Sed interpretatur Sic βασιλεῖς μὲν γαρ n ζμῖν σίν ουτοι ὁ τοτε ἐν ἐκ γένους, τοτε δὲ α ιρετοί ἐγκρατες δε τῆς πολεως τα πολλα το πληθος . . . landam senta talis libera rei publicae Sse γην ἰσογονίαν καὶτ λὶν ἰσονομίαν. Ita civitate Optime inStituta maximus res 239l gestas esse dicens Plato transit ad factorum praedicati0nem; subulas bella contra Eumolpum t), contra Amagona SuSCΘΡta,
pietatem ac religionem septem Argivis contra Thebanos)praestitam praesidium Herculis filiis praebitum nam eam materiam poetis. concedit celeriter atque eleganter 239E-242 attingit acturus iam de rebus bellis Persarum gestis. Regum PerSarum potentiam, ingentes copias, quibus ad Graeciam appulerint, describit et praedicat longiore narratione vict0rias ad Marathona, ad Artemisium et Salamina, ad lataeas reportatas alia proelia, pugnam ad Eurymedontem commiSSam, expeditiones in Cyprum insulam, in Aegyptum factas tangit Quibus factis Atheniensos summam auctoritatem ac 242Α 242 dignitatem assecuto in invidiam incidisse, unde enata essent bella Graecorum contra ipsos Graecos, declarat eaque percurrit missis, ut in laudatione, Atheniensium vitiis et calamitatibus. Primos Athenienses contra Graeco pro Graecorum libertate pugnavisse bello Boeotico demonstran transgreditur 242C 243 0rator ad bellium Peloponnesiacum tangendum. eius et in
1 seco τὰ μὲν ὀνόματα πρέπει ἐν τι τοι cohs αν , id quod pietatis et religionis lex fuisse videtur Himerius, ut iii tea Videbimus, Omnes enumerat et nomine appellat quia illa verecundiu iam evanuit. 2 CL Isocr. Paneg. 68 et Panath. 93 de sequenti laudationis ordine iam apud Herodotum servato in fine huius capitis agetur.3 CL hucyd. II, 41, 4; facta non fabulosa uterque Orator utat
se melius quam Oeta laudare POSSE.
43쪽
prior et posteriore parte, sigilificatur is serrima illa in Siciliam expediti O - generosissimos, OrtisSimos, OnStantiSSini OS Athenienses sese praebuisse post illa bellum civile ut bellum 243E-245 ECorinthium usque ad Antalcidae pacem exponit non desinens repetere omne pugna et labores amore et studio libortatis commotos Subiis Se Atlienienses. Haec summa et comprehensio
modo rerum. Laude communi mortuorum brevissime tacta 245E-246 Borator transgreditur ad alteram partem, qua gras πινεύειν
vult vivos 236 Ε), qua quid om in duo separata est capita, in
adhortationem et consolationem. Ac primum occisos ipsos 246D-248Dalloquentes inducit filios se ipsos exempla virtutum dignis ot severis verbis filiis proponunt eosque admonent, ut Selmituntur suamque fortitudinem et gloriam adaequent dedecusque vitent. t hic quidem aliquid immortalitatis spui interluc0r videtur in mortuis praenuntiantibus: καὶ αν μὲν ταυτα επιτηδευσλητε, φίλοι παρα φιλους γημας αφιξεσθε 247 C) s0d inferos intelleg0r Platonem p puto non Suam animae immortalitatem). Tum loquentes Se vertunt ad parentes relictos OSque consolantur et adhortantur, repulsa similiterat tu apud Thucydid0 lamentatione δ): memores Sint se mortales sed bonos et sortes filios genuisse dignitate atque asequitatu serant calamitatem, abstineant nimio luctu et dolore.
Solatium sibi quaerant ex cura uxorum et liberorum Superstitum civitatem monent, ut consula Senibus atque insantibuS.
1 Id quod animadvertit Berndi . . sed communis locuti mihi videtur esse non propria Platonis. 2 Cf. lat. Apol. c. 41 quo ex fonte hauriens postea Hyperides describit quo modo inseri acceperint et salutaverint viros sortes. Hyp. epit. d. Blas g 35).
44쪽
Hautumis militum allocutio tum addit suam orator ad-248E-249 C hortali0ilom et coii solationem. Enodum sero sunt enlotitiae quae praecedented maiore vi Solatii causa commemorat Plato civium curam in Superstite habundam honoresque, litibuS 249 D mortui assiciantur; nam civitas αυτους ὁ του τελευτησαντας
prioris partis libelli praeb0nt p. 20) Platonis temporii, us
o post bellum Corinthium pacemque Antalcidae, i. e. s. n. 387 Epitaphia' illa, qua quotannis ludis adhibitis committebantur, iam certa constitutaque erant i). sed redeamus dii iem orationis: rursus hortatur orator, ut aequo animo erant amiSSionem Suorum Superstites et claudit formula simili qua Pericles r utebatur νυν ὁ γ δνὶ μεις τε καὶ οἱ αλλοι
Hac in oratione dilucidam se charam dispositionum partium di Stinguere possumus, quae Sunt laude S, . admonitiones et consolationes ipsis ut 0rtuis attributae, HI admonitio ut consolatio Oratoris, IV conclusio. Nonnulla d singulis partibus addere sebeo. Integrum Solitum rO-oemium dialogi parto praeeunt deesse iam dixi dispositio praemissa in eius locum Suecessit. Laude acriter Se cernuntur Sic laus originis, laus patriae laus civitati et legum, laus rerum gestarum Thucydides, ut rerum Scriptor, laudationi civitatis et l0gum maiorem concessit locum haec brevior apud Platonem, longior praeteritorum praedicatio, quam Superbum praesente Statu Periclem praetormittentem se it Thucydides. Ne tu omittit fabulas Plato iam firmam doctri-D. nam Oratore tenuisso Atheniensium nudandorum comparato Α .:., iues. Herodoti libro cognovimus Herodotus. 0nim legatis T l6 l)l Cf. p. 19-2 h. l.
45쪽
cle priticipatu certantibus Atheni sensem prasedicantum facit solos Athenienses indigenas i 0sso, et postea Iler. 9 27 Tegeatis ut illuniensibus aut pugnam Plataeensem ri Xantibus, cuniambo in acie sibi sinistrum cornu vindicarent Athenien Ses gloriantes inducit sese et Herculis liberos tutatos esse et Eurysthei superbiam punivisse et septem Argivorum epulturam Th0banis invitis confecisse tram agones vicisse et bello Troiano se sortissime sessisse atque ad Marathona a Persis
victoriam reportaSSe. Hae Omnia argumentari maiorum
laudationis sexcepto bello Troiano, quod quidem alio modo attulisse Periclem in Samia oratione vidimus et quod posteriores
Oratores item non negleXerunt. Sed revertatur Sermo ad Menexeni sent sentiarum collocationem. Quantum in deSeris De Monex ni
tione rerum Vere geStarum a Veritate aberraverit. 1 StorI-corum S inquirere non autem Obliviscendunt est hac in parte Platonem maxime Xtra fines Suos vagatum e SSe omninque Secundum propOSi tum ad Atheniensium emolumentum
vertere debuisse cur tantum tribuat spatii bellis narrandis et praedicandis facit intellectu est: iratorum suae aetatis usui se accommodat, qui opibus pristinis labefactis bacchantur in amissa magnificentia atque auctoritate eo vividius et splendidius describenda, ut eius secordatione animos audientium esserant memoriamque praesentis aetatis haud ita laetae obscurent Quod attinet ad consolationis atque admonitionisi Opinionem fortasse audaciorem prolerre audeam Herodotus priorem Periclis Samiam orationem unebrem audivisse videtur Verisimile est laudem Atheniensium indigenarum tum solitam esse dici, cum eam in altera ratione assumpsit Thucydides nam hune locum fingendae veritatis causa praetermittere non debebat); haec sententia, ubi in mentem venit Herodoti, alterius quoque remini se ebatur i. e. Om-Ρarationis iuventuti cum vere, eamque Statim opposuit in Sequente Gelonis responsione haud ita apto loco. 2 Quae argumenta summa dicendi arte Xornavit Isocrates in laude Athenarum, quam inscripsit , Πανηγυρικός quod OPUS in ΡOSterum exemplar urbis praedicandae fuisse constat quod Platoni quoque. cum illa aetate Isocrates eloquentiae gloria floreret, ante Oculo quidem versatum esse mihi videtur.3 Usum illum Demosthenes sic reprehendit id l) ,.οὶ ἐν
46쪽
partes, qua re runa Scriptor pro proposito coleritor percurrebat, in iis Plato pro sua natura diutius nosti. Ipsos mortuo Sloquente inducere potuit quia omnino ficti orant. P uino a se partes gravitatis et Severitatis sunt philosophiam Platonicam. id quod dixi, luro nequeunt utpote in contione populari. At dignae Sunt, quae quotannis publico recitentur Mos Christiano ingenio accommodatus est diebus nini, qui martyrum sacri erant, in ecclesia commentarii illi de vita ut morte marinum Scrista, quae Vocantur μαρτυρια, quotanni recitabantur ' ;sensus idom illic milites patriae hic milites occlesia illi pro liburtate, hi pro fido mortui colubrabantur eo honorandi, o Steros ad imitationem incitandi causa.
D Euripidis Antequana missi alias itu aetati orationes rogrediar
eX UΓSIOnem, quum Commodiori compnrationis causa distuli,
in tragoediam factura sum Euripidis Supplices enim attirigam, quam tragoediam Uilamowit - 1 sectissim epitaphium tragicum declarat eodemque paene Sensu AriStophane grammaticus iam dixit et δε ρι ut εγκωμιον Ἀθηνων' δ). thenienses, qui iura mortuorum defendunt ac tutantur, hac fragoedia celebrantur; quas virtute Aeschylu quoque rue
mann l. c. p. 48. Pariter celebrabant Elopstocli aliique illius temporis Germani poetae antiquos Germanos Germanin ipsa discissa et curente potestate atque imperio. 1 Cf. Christ, Griech. Lit Gesch. 4. Aust. p. 957 rationes, quae iis et laudationibus antiquis intercedant, suo libello inquirere Operae pretium
rum laudes proferuntur, mi Medeam, Herael et prius Oedip. COl.eXemplicata Sa nominem, hoc loco tractari nequeunt; nec versari OSSum in V. 94l-943. Rhes tragoedia quamquam tacta Athenarum Musarum urbi lauS Si V. 9l5-950. quia Musae oratio mihi videtur esse lamentatio solacium poste-V. 948-949. rioris temporis ae spectis Xtremis verbis κc τωνδε ut 60ὀν παιδ' iro vG ἐν γ κ curet θργηνῶ iocpior λὶν ' αλλον iv ἐπί douαι
47쪽
dicavit tragoedia quas Ἐλευσινιοι inscripta erat i); sed amissa est Euripidis tragoedia in sonsenam producta est R. 42lvel 420 quod tragoedia sorma tractavit poeta hano materiam, tostimonio est illo tempore floruisso morem. Pernota tabulae capita sunt Adrastus a Theseo petit auxilium, ut Thebanos mortuos tradere cogat Theseus ei obsequitur ipsoque illos vicit occisosque prino ipse Sepelisendos curat: Si occasio datur totius sollemnium funerum pompa adhibendae. Ne quamquam in principes altorius civitatis laudatio habetur Athsenarum solita praedicatio deost in chori procatione appellatur Atheniensium virtus infirmos adiuvandi iustitiam ut studi his versibus: Gμυνε 1 ιατ9ι, πολις, αμυνε IΠαλλάδος, V. 377-380. νομους βροτων ' μιαίνειν. συ τοι σεβεις δίκαν, τὸ δ γησσον δικιανέμουσ' si6σον δυστυχῆ πάντα υλὶ . et in Sequente disceptatione cum praecone Thebatiorum inita liberam Thesuus rem publicam sic laudat: πρωτον εν ῆ9ξω οὐ λογου Ῥευδως, ξενε, V. 403- 408.
ενὸς προ ανδρος, αλλ' ελευθερα πολις. δῆμος δ' ἀνάσσει διαδοχαισιν ν μερξιενιαυσιαισιν, ουχι τ πλουτρο διδους το πλειστον, ἀλλὰ δε πεννὶς χων σον eamque sententiam pluribus explicat . 429 sqq. ot postea v. 537), quam gravia uicia in mortuos habenda sint, ostendit. Tum p0Stquam principes OcciSOS, qui afferebantur, matres miseratae Sunt, Th0Seus Adrastum, ut profiteatur laudem mortuorum in Citat; sed quid quod hoc munus Argivo cividuserat atolio suus Atheniensis, cum orationem in peregrinos dicere noluerit, duci eorum hunc honorem per interrogationem si mandat
i Opiniones, quas de hac tragoedia et d institution ipsius orationis Heauvette fovet quibusque Wilamowit avet, iam tetigi p. 22 h. l. 2 V. 44Tl subaudiri Periclis illa iuventutis cum vere comparatio
48쪽
Adrastus orgo non sollemnem laudationem ab sero sed Thoseo modo respondere iusque imperiis obsequi vid0tur; ne quo militum universitatis honoranda causa sed sociorum praedicandorum gratia verba facit. Hoc iuganti modo Euripides legem moremque vere Atheniensem non offendit voluntatibusque audientium, qui laudationem in publica pompadosi durabant, satisfecit Adrastus sergo V. 857 859. ακουε λὶ νυν, inquit, κα γαρ υκ κοντί μοι διδως παινον in τα)νὁ ἐγω τε βουλομαι φιλων ληθη καὶ δικαι et ιπεῖν πε9ι. V. 860-906. Tum singulorum ducum virtutes praedicat, ut iam Mus- grave II, p. 366 animadvertit, in iis laudandis nobilium Atheniensium vitam et mores effingens effert eorum modestiam et temperantiam, clem, quam in amico praeStiterint, Veritatem, aequitatem, innocentiam, iuStitiam, fortitudinem, Constantiam singulis attribuens singulas virtute sed in univer- Sum id quod persuasum mihi habeo imitatus illam Gorgino )Omnium mortuorum laudem quae ratio novum argumentum Gorgiana declamationis inter annos 426-2 pra0finisenda semihi videtur sessu δ). Vestigium laudis ducationis invenimus in versibus il 9lsi sic incipiens: V. 9ll. τ γα τραφῆναι μη κακως αιο φε9ει set postrum se brevis coniuncta haec admonitio v. 17 o Drco παῖδας ευ παιδευε τε , quam quidem in filios dir0 tam inserva repsitit v. l213 - 1226); nam otiamsi Theseus alloquatur Adra-Stum et matres, tamen eos, ut grato animo in Athonisenses sint, adhortatur, ut hos versus orationis sun0bris partem interpretari nobis non licunt. Quod iam sentationes sit parentum se liberorum, qua persona Thucydides et Plato respiciunt magnum occupant locum v. 955-989; 080-ll64), consolatio suam noni Cf. Mus ravo II p. 365, qui sequentem quoque laudationsem ad imaginem epitaphiorum fictam esse dicit. 2 Cf. p. 2 h. l. 3 CL 2 h. l.
49쪽
clom adhibuisse vid0ri dixi) adhortationem. Quo Euripides a sabula in casenam producta set 0nderit Wilamowit gin verisimilem explicationem habet post pugnam Doliam 424 Th0banos mortuos sepeliendos Atheniensibus tradere noluisso. quam sancti iuris offensionem poeta significare civesque ad pacem ad inon ero os . 74 et 50 sq. voluerit. sed cum lin0amenta modo tragoediae adumbrare mihi proposuerim redeat undo digrossus si sermo ad orationem solutam et post Platonis Menexenum Lysiae quae fertur ratio, percurrutur.
Hoc quoque loe primum de auctore quaerendum nobi o Lysiao
ost Lysiam nudationes funebre ScrIpSISSΘ, ut Xempla oratione.
daret discipulis, n0gari utiquis testibus exstantibus se non potest, eas non publice habuisse eo apparet, quod civis
Atheniensis non rns. Sed quae ratio eius nomin tradita est, re vera LySiam compoSuisse nego; nam antiqui testes nominant plerique επιταφιους λογους non hanc lanna spectant; non me fugit Pseudodionysium se Theon sem V. Ot 2 pius nomen referre et Harpocration0m Lysiam auctorem firmare verbo Γεράνεια sed hic unus certe traditam Lysiae nomine orationem Spe tat quem locum Aristo-toles Rhet. 3, 10 laudat, eum me potius attribuere Gorgiae epitaphio suo loco Xposui δ). Contra illud Harpocrationis festimonium stat sil sentium Dionysi Halic in iudicio do Lysia
50쪽
lato non puto, Si vera exstitisset Lysiae laudatio lanebris de ea omnino non iudicaturui suisse Dionysium. Nec laudationis tumidum genus dicendi Lysiae osse concedo. Sed
quid quod Tacitus altoram loqu0ndi arto in adhibuit in libris historicis, alteram in libro illo, qui in Scribitur dialogus de
oratoribus 2 At e duobus operibus, quamvi magna Sit diversitas scribendi generis, acultas sit vis dicendi Tacitiolucet nec in Platonis Monexeno omnino Platonis ars desideratur. Sed haec oratio, etiam si Lysias sententiaS, quae epitaphiis inesse solebant, neglegere non potuisset dem0nStrativique generis dicendi ubertati sese accommodaSSet, tamen in dispositione et collocation tantum abest id quod Qxaminabimus, a Lysiae claritatis et simplicitatis modo et usu, ut cum iis, qui subditam declarent Orationem, consentiam, in quibus sunt r. A Wolf, Blassi ordon λ), orationem
sexercitationem rhetoricam esse iudicantes, quamquam genuinam eam es Se censent estermania, mirard, luegmann, Maass, Caifiaux, et eaus). Menexenum spectare ad hanc orationem iam negavi δ); post Platonis opus scripta est maioreque e parte, qua in re Sentio cum Bur08ch l. ), pendete Menexeno ); sed auctor omnibus rationibus Platonem non imitatus est; nam similis omnium epitaphiorum materia orat. Altera autem nascitur quae Stio, utrum Isocratis Panegyricum
1 Wolf ad Lept. p. 365 Blas l. c. I p. 443 et III, 2 p. 339;
Norde l. c. p. 38 Burese l. c. p. 90 91 Chaille l. c. p. 33 sq.; Hoelscher de vita se scriptis Lysiae dissert Beri. I 83T).2 gestermann l. c. p. 32 - 35; irard Rev. archeol. 3);Κluegmann de magonibus); Maass Hermes 22 p. 573 Cassiauxi. c. p. 70, qui epitaphium perfectissimum nominat L Beau Lysias Epitaphius ais echi erwiesen Stutigari 1863). contra quem Chaillet 1, 35 l. e. disputat. 3 V. p. 36 h. l. 4 CL Sch nborn, sebo das Verhidinis, in elchom latons Menexenus u dem Epit d. Lysias stetit Progr. Guben 830 Rochi. e. p. 3 annot 3 h. l.). o CL Chaille l. e. p. 48 sq. Wolf ΗOelscher, Blas quoque So
