Sebennytae Reliquiae

191쪽

γυπτιστὶ Μενδος. Ex his omnes antiqui et recentiorsis interpretes effecerunt hircim ab Aegyptiis vocari Mendeθ. Sie Nonnus apud ablonsh Panth. Aegypt I p. 272): Toν

Vossius de or . et progr. Idol. III 4, p. 13 I. Bochartus Hie g. parso lib. I c. 52, p. 41, ablonsh. I p. 273, qui tamen Herodotum errasse confitetur); Hengsten bergius, libelli saepius laudati p. 2I4, alii.

Sed constat neque in libris Copti is neque in sacra monumentorum dialecto vocabulum Mendeδ, aut eiusmodi quidquam, hircum i significare. ita ut, si interpretes Herodoti mentem recte ceperint, mandesti erroris hie convictus sit. Sed de hoc ipso dubito. ea sententia Ἀράγος , qui particulis τε - καί cum an arctissime coniungitur, non quivis hircus est, sed ille εἱ μάλιστα τιμώμενος , de quo paulo ante sermo fuerat. Sic nihil aliud Herodotus dixerit, nisi hircum deo Mendet ante omnes sacrum, eodem nomine, quo ip8 deus, ab Aegyptiis vocatum esse. auo quamvis praeterea nemo vetet in affirmet ), tamen Legyptiae eultus ingenio satis defenditu Vade deae 'Ἀθυρι nut de Is. c. 56x inprimis sacra eodem modo 'Aθυρι vocabatur Hesychius: 'Aθυ μὴν καὶ Ιου παρὰ Αἰγυπτίοις. Neque inter explicandus te-i Nisi sortasses Plutarchus de Isido c. 73, ubi legitur αἱ τις ὁ ' Απις και ὁ Μένδης), υτ δῆ γαρ τι ἐν Μένδητι ράγ0ν

καλουοι Verba undis inclusa in codd. desideaeantur.

192쪽

deae Bubasti imago habebatur, solvi Βουβαστος ab Aegyptiis audiebat De divino nomine Mende es Bunsenius I p. 44I. Tria ista animalia iam remotissimis aevis ab Aegyptiis

saera habita fuisse monumenta comprobant. An vero Caee-chos huius cultus auctor fuerit non decernunt. ες, ου κρίθ v τὰς γυναῖκας βασιλείας ερας εχειν flures in Aegypto regnasse semina docent monumenta et Diodor Sic. l. I c. 44, qui resert vimque regina Aegypto olim praefuisse. Memorabile autem est in nulla antiqua regum serie, neque in toichographia Abydena neque in hebana ullam reginam inter rege memorari, quamquam certo scimus tales tunc temporis reVera regnum obtinuisse. Sic in tabula Abydena omissae sunt messes, Macheres et Athethes, quae loco fratrum minorum in Aegypto regnaverint, quae que in Manethonis compendiis Suo loeo commemorantur.

εκ ου μυθευεται Τον νεῖλον μελιτι κεκραμένον et μεραις

ενδεκα ρυῆναι J Designatur haud dubie extraordinaria aquae coloris mutatio. f. insenius II p. 104, et, quem citat, Hengste ergius p. 104.

Μεμφιτων βασιλευον Quomodo hinitis successerint Me phitae indomitum est. Verisimile mihi videtur primum huius dynastiae regem ultimi praecedentis generum fuisse, eique

successisse quum ei filius non esset. εφ' ου ιβυες απεστλ7σαν ΑἰγυπΣιων κτε. De sonte, unde haec Manetho hauserit, vide protegom. p. XLII. Ceterum Libyes, aut potius nonnullas Libyae gentes nomades, tam remoto aevo in Aegyptiorum potestate fuisse unus Manetho tradit Utrum reete, ex antiqvis monumentis solis diiudicari

193쪽

poterit , non inauditum saltem est barbaros, si in iis quodammodo laborare visa sit, ita territos fuisse, ut sponte se dediderint. Similia exempla multa in historia Graecorum et Romanorum inveniuntur. Legimus . . apud Herodotum l. c. 4 , Lydos et Medos, quum olim bellum gererent, subito deficiente sole, adeo territos esse, ut bellum componerent. Ουτος Ἀσκλvπιος ΛἰIυπτίοις κατὰ τὴν ἰατρικὴν νενο-

μισΤαι J Aegyptiorum deus, quem Graeci cum Aesculapio Suo conferebant, non Sesorthus aut eiusmodi quid sonabat, sed Moulfi ut apparet e papyro Graeco, a Letronnio, Corp. inseris etc. p. 9 , laudato, in quo legitur δσκλyπιος , ο εστιν 'Lμουθ ). Hoe ignorare Manetho non potuit. Quare eius verba sic explieanda videntur Sesorthus, ob merita in medicinam, non minoris ab Aegyptiis aestimabatur, quam apud

Graeeos sesculapius Tenendum Semper est nos non ipsius Manethonis verba sed epitomen eorum parum accuratam habere. καὶ την διὰ ξεστων λίθων οἰκοδομίαν ευρατο Anti

quissima Aegyptiorum rchitecturae mon aenta pyramideSaliquot in Thebar de suae, e rudibus lapidibus, aut e coctilibus laterculis constriicta sunt. yramides contra a quartae dynastiae regibus positas ex quadratis lapidibus aedificatas friisse apparuit Bunsenius II p. 4. ἀλλὰ καὶ γραφῆς πεμελήθvJ Quamnam Sesorthus in amscripturae impenderit decem nondiu potest. E paucissimis

monumentis, quae ad anteee88Orvi illiu regni uti periinere videntur, Satis liquet a mn cripturam ab eo non adeo muta tam Sse poMe. X cum aliori tanti uti monumentoriun huius

tempori observatione quaestio illa aliquando poterit illi utrari. Non possum quin h. l. obiter animadvertam, quam plane eadem Meanus et Eusebius de hoc rege tradant. Dubitare non licet quin Manetho Sesorthi merita in medicinam, rur

194쪽

chitecturam et eripitu am multo uberius exposuerit, et tamen Eusebius Manethoniana in eadem Omnino verba, utque Africanus, contrahit auod fieri nunquam potuit, si Eusebius ipsa Aellyptico ante oculos habuisset, ut nonni illi Volue u cff. quae hae de re supra, protegOm. p. LXIX,

disputaVi. De reliquis tertiae dynastiae regibus nihil annotatum est. Eorum nomina partim iam in antiquis circum pyramides sepulcris, prope pagum laeti, reperta sunt, de quibus egit Bunsenius II p. 10 sq. et X Sq; et uberius, Speramus, et Lepsius in libro mox proditui o de Aecyntiorem re smonum forum cum Manethonia collineis. Vide prol om. p. X.

Ex nulla dynasti manifestius Manethonis chronologiae praestantia patet, quam ex hac ipsa, de qua nunc agimus. Nam quum pyramidum conditores, secundum erodotum et Diodorum, post Troiani belli tempora regnasse vulgo putantur, unus Manetho eos viginti saecula prius vixisse tradit, et inter quartae dynastiae reges ponit. Non mirum est utiquiores eruditos, et inter eos praecipuum erigonium ), quibus Manethonis auctoritas nondum stabilita erat, tantam antiquitatem eiusmodi Gδfructionum miraculiδ, ut ea merito Vocant, abrogasse, et absurdum censuisse remoto illo tempore tantas operum moles saetas praedicari. Et tamen unus anetho vera retulerat. Iuum ante hos decem annos Anglus quidam V M pyramides accuratissime ubique perserutabatur, reperta tandem sunt conditorum nomina lapidibus inscripta, et hae nomina eadem sunt, quae Manetho in quarta Hynastia tanquam pyramidum auctores enumerat ).i Orig. Asypt. p. 436 sq.

Cf. Lepsit apistola in opuscules Lenormanti de sarcophago Mycerini paris. 183 4'.), p. 44 sq.

195쪽

aeterea toichographia Abydena unum eorum, Mencherem, in idem tempus refert a Manetho, ita ut dubitare non amplius liceat, utri hac in re, Herodoto an Manethoni, fides sit habenda ). Sed non solum quod ad aetatem horum regum sed etiam quod ad ordinem, quo sibi successerint, Diodorus et Herodotus a Manethone discrepant, ut patet ex sequenti tabula comparationis:

Manetho. Herodotus l. II c. 124sq. Diodor I c. 63 sq.

Quum vero in una re Manethonem praeserendiu esse iam pateat, insenius erodotum in altera sequi non debebat ). Mudem etiam ii Nostri relationem praestare et a monumentis postea confirmatum iri arbitror. Duplicem Suphim, ut Noster, Sic monumenta quoque regnoScunt; cf. Lepsius apud Lenormantium l. l. p. 46. ro 12Polegendum mihi videtur ΣΩΦPIo, quod annotare, nescio quomodo, Supra neglexi.

1 Hengstenbergius hoc ii aventum non magni momenti ad persuadendum Manethonis obtrectatoribus esse censet. In annot ad alcem p. 252 illud tantum commemorat. 2 Litera prima in nominibus Suphis et Sophris Aegyptiae proprie sonato sive ch, sed posterior aevo h. Ex hac diversa pronunciatione diversae nominum scripturae facile explicantur. εμ βης Diodori euphoniae causa pro ἐβδεὶς scriptum est. Ad monumentorum scripturam proxime Manetho accedit Diodorus narrat Chem bis successorem ab aliis vocari Cephren, ab aliis Chabryci quod tamen unum nomen esse, sed varie pronunciatum, sponte intelligitur.' Bunsenius propterea cogitur statuere Pammem Eratosthenis et ham- phthim Manethonis eundem esse quem monumenta haphra appellaut.

196쪽

nominis diversae tantum Scripti ae sint, Manetho Herodotum iure reprehendere non potuit quasi alii regi, quam oportuisset, maximam pyramidem adseripsisset. Attamen Herodotus castigationem merebatur, quod pyramidis conditorem post Troiani belli tempora posuisset. Et praeterea, ut ex IOSepho novimus, Herodotum ignorantiae quod ad res Aegyptiacas accusare Manetho amabat. s. vero B senius II p. 136,

qui aliter haec verba explicat, idque passio subtilius, ut mihi

videtur. ουτος δἰ καὶ περοπτ' εἰς θεους γενετο Herodoto I. II c. 24 sacerdotes narraverant Cheopem ες πασαν

nethone excerpsisse friginum, sed de suo addidisse, ipsa verba ἐκεν σὰ μ' ἐν Λἰr. Is νομενος Satis ostendunt,

et Sic quoque censent Bunsenius II p. 129 et Boee ius p. 177. Tempore Didani bibliothecae abundabant libris, inprimis hemiam tractantibus, qui haraonibus euepso, Nectanebo, aliisque tribuebantur cff. Fabridius, Biblioth. Graec. l. III c. 20 in fine, Marshamus, p. 77 Reu-vensius, Epist ad Letronti III p. 77. Africanus, quum in Aegypto erat ), fortasse librum Suphidi adscriptum invenerat, quod Silentio praeterire noluit, quum huius nomen e Manethone in canonem suum transtulit Eusebius totam glossam ita mutavit ut a Manethone eam prolaetam rederent dectores,' et praeterea ex coniectura addidit Suphidem

i BF reculphus Lexoviensis, Chro iis. t. II c. 4 reseri, fricanum ipsuin iarrare Se excitatuin eructae episcopi fama, Alexandriam prosectum. ossius, do histor. Gra p. SP, edit 'esterm.

197쪽

sacrum illum librum scripsisse, quum priδί-ὶ impietati ibum pomiferes. Sic Eusebius excerpere solet Aliud exemplum, ex quo patet eum egyptiaca ipsa non vidisse in annot. critic ad h. l. attuli. --EPHΣ Herodoto YKEPINOS, monumentis ME EPA. Se indum Herodotum l. II c. 129, patris hie saeta oderat templa ab eo clausa reseravit, populoque ultimis calamitatibus asstiet ad opera et sacrificia redire permisit. Iua re ex omnibus regibus hune maxime Aegyptii laudabant. Confirmantur hae omnia antiquitatis Aegyptiacae reliquiis. Unius enim encheris nomen in sacro lib= o Mortuorum exstat M. Lepsius, prole m. ad Libr. Mori. p. 11. Eiusdem regis sarcophagus nomine et titulis eius insignitus in tertia pyramide, ad pagum lata, inventus est, hodieque in Muse Britannico servatur; vide libellum, saepius iam laudatum, enormantii, de sarcophago Mycerini, et Bunsenium I p. 169.

Ceterorum huius et sequentis dynastiae regum nomina magnam partem hieroglyphice Xarata reperta sunt, de quibus cf. -8entUS.

Hane eum sequenti Memphitarum dynastia συγχρονον adit B senius II p. 82. Sed Lepsius testatus est inscriptiones, quas in sepulcris circum pyramides invenerat, sibi persuasisse quintum 6 8fiam uoceδHδδ quartae. s. oeckhius p. 3,

et protegom. p. LX et III.

Tria posteriora nomina, ut videtur, in fragmento ἀναγρα- cpῆς aurinensis servata sunt, in edit Lepsit ab IV col. IV; nominantur ibi

198쪽

Ingeniose et, nisi Vehementer fallor, verissime Bunsenius Π p. 89 sq. liuitis dynastiae Africani originem ex coniectura Vosuit.

Antiquae inscriptiones, toichographia Thebana aliaeque, regem hephe tanquam dynastiae caput designant ). Hic Phiops haud dubie Manethonis, et pappus seudo Eratosthenis est. Quid igitur Manetho Othoem aut eum in eadem dynasti ponit Hoc satis explicat glossa thoi apposita

ος π των δορυφορων ἀνyρεθχὶ lata enim probabile fit in Manethonis Aegyptiacis traditum fuisse quoi do poείOthoe ultimum illis familita regem, si asellilibu inferfectam , Phiυδ, novae dyn tiae calus, re o polita ris. Quod quum male Africanus intellexerit, Othoem ad sequentem dynastiam retulit, eodem modo, quo infra menemen, XII ' ni h primum regem, ad praecedentem miliam e peram adiunxit ). robabilis, credo, conieetura, sed quae admitti nequit, si voluminum subdivisionem in dynastias Manethoni tribuimus, ut lacit Bunsenius. Iuare ex hac ipsa insensi coniectura argumentum peto, quo ea, quae in protegom. p. XXXIII de divisione in mastias statui, con

firmem.

Eiusdem meae sententiae aliud argumentum haec ipsa dynasti praebet. Vix enim dubium est quin recte insenius viderit eosdem reges, hiopem et Menthyophim, perperambis enumeratos esse Verisimiliter duas easque diversas τωναναγραφιῶν relatione Manetho ilibuerat secundum quarum unam Phiops 53, et Menthyophis Pannos regnavisset Secundum

1 Toichographia Thebana inscripti iii hypoge prope Chenoboscion, a Uilkinsone reperta, aliaeque inseriptiones iuxta Phiopem alium

regem , Merenra nomine , commemorant. Hic , ni fallor , quamdiu Phiops minor erat, pro eo regnabat. Non mirum ergo eum a Manethone omiSSum esse. 2 Bunsenius Othoo et Onnum eundem esse censet Incerta res.

199쪽

alteram, quam Sequeretur seudo-Εratosthenes, ille 100, hieinium tantum annum. Utramque diversam notationem iuxta se invicem descripsit Africanus, et sic e duobus quatuor reges facti sunt. Eiusmodi vitia in computatione annorum singularum dynastiarum non negligentiae solum Ahicani tribuenda sunt, sed studio etiam, quo ducebatur, ut profanae chronologiae vanitas incredibili annorum serie, quam complectatur, lucide

appareret cf. prolegom. p. LXVI.

NonKPoJ Nobilissimae huius reginae, praeter Manethonem et seudo-Eratosthenem, mentionem facit Herodot. l. Π c. 100 in monumenti eius nomen nondum repertum est. Quare, quoniam Babyloniae quoque quaedam regina idem nomen gessisse dicit , inguenberius p. 259 -- prudens contendit, non ad Aegyptiorum sed ad Babyloniorum historiam reginam eiusmodi nominis pertinere. Sed si ad utramque historiam Nilocris pertinere non potest, dubium non est quin iniuria eam sibi Babylonii arrogent, nam nomen Nilotas, Ne oster, haud inusitatum Aegyptiis erat. Gerebat illud v. c. uxor Sammelichi I cf. Lemans epist. ad Salvosinium p. 123. Facillime quoque ad radices Aegyptiacas referri potest: Ne dea est, quam cum Athene Graeci componebant, et oster, Coptice Po, vincere Signascat. Nomen igitur 'Aθονα νικη7φορος, Minerva victriae a seu Eratosthene recte vertitur, cf. Champollio Enchirid System. Hierogl. p. 162.

ξανθη την a ροιαν Ex quo fonte haec hauserit Manetho, indicavi in protegom. p. XXXVII. v τὴν τρίτην χθειρε πυραμίδα Τertiam pyramidem, prope pagum lata, non noctis condidit, sed Mycerinus, ut recte tradit Herodotus Ι Π c. 34. Si igitur Manethonis narrationem aecurate Africanus retulit, isse sine dubio erravit. Sed fortasse erroris auctor unus Africanus fuit. Intelligi saltem nequit quomodo sacerdos Aegyptius, sacram

200쪽

linguam et scripti iram callens, pyramidem alii tribuere posset, non illi cuius nomen tanquam conditoris in ipso monumento inscriptum exstaret. Et Mycerini nomen in tertia pyramide inscriptum fuisse diserte dicit Diodorus I. I c. 4. Quare non improbabilis mihi videtur insensi coniectura II p. 16 et 38 sq. tertiam pyramidem a Mycerino quidem

inceptam, a Nilocre vero auctam et perfectam esse. Nam, praeterquam quod, Secundum Diodorum c. 64, Myeerinus προτερον τελευτyσεν, ἐπερ ὀ Γργον λαβε συντε-

λειαν, ipsae aedificii reliquiae indicant maiori mensura illud esse persectum quam qua aedificari inceperit, et praeter Mycerini sarcophagum, alius etiam rudera in altiori pyramidis parte reperta sunt. orro Herodotus . II p. 34 sq. et Strabo I. XVII p. 45 edit. me . fabulam citant, qua non Myeerinus, sed ταῖρα quaedam, Rhodopis, pyramidis conditor fuerit. In Rhodopim autem i. e. oδe vultu ornuta , Zoega de obelisc. p. 390 et Bunsenius II p. 23 Mω-

suppositio non extra dubium ponatui', tamen adeo fit probabilis, ut in auellionis gratiam afferri mereatur.

Mεμφιτων βασιλεων , οἱ βασίλευσαν ημέρας Corrupta haec esse in annot critica monui et nemo est, qui neget in correctione vero discrepant viri docti Bunsenius, II p. 24 sq. parum credibile iudicans aliquem, qui dies tantum regnum obtinuerit, totam δε mastiam in αναγραφαῖς Aegyptiorum constituisse, locum Si emendandum censet:

i K annorum numerum eo numero regum Sequentis dynastiae adtrahit. Plures eiusmodi emendationes, acuto Bunsenio indignissimae, egregium eius opus foedant quales Si semel Admittantur actum est de arte critica.

라틴어 텍스트