장음표시 사용
401쪽
nusi altus Oino caret lumine .psectovi quis in illustratione pie ariratio arfectus est: in alio actu magis: in alio minus in aliquo nihil sic dici pol davere alia et aliaue no habere et alia magis aliam minus. Da et maiorere in stocharitas ibin illo: et ideo recte poli unius dicere et aliqua in isto nulla in illo Η rei periinet ad cyamate que pietas est:et ui uno domne uido crninio e habeas pudicum in patientia:et maiore dodie in deri in xiicit in ea, et adduc no habeat cotinentia et habeat no parua miniat. Ea vi generaliter vreuiram coplectar qua de virtute habeo iotione virtus est charitas quald qi, diligendu est diligitur decet in aliis malo: est malus mino::et ι alqs nulla est.plemilaua vero que iam no pollit augeri iudin hie homo vivir innmune est.' ic insinuari vides: . aliquis ea ratione possit dici dabo navirtute magis id aliam q: per charitati: magis asticitur in actu unius vi rivis co alteruas: et D pter dissemitia actust ipsas virtutes magisvel minus habere dicis. potest et aliqua non habere in tamen sim omnestet pariteruabearque tum ad mentis habitum vel essentiam cuius: In actu vero alia magis aliam ininu s da bet:aliam ena no dabet ut vir iustusvrcs coiugio non dabιr cotineimam in ami quam tamen habet in habitu. Cur ergo nodicantur paria peccata. sorte quia magis facit contra charitatem qui gra Rom.xii. uius peccat minus qui leuius. nemo enim peccon in aduersus illam fau acobi.u. ciendo que est plenitudo legis,3deo recte dicitur.Qui offenderit ii uno factus est omni uin reus.id est contra charitatem facit in qua pedent omnis. Praepetit de cdaritate vi adda quo tota lex ex ea pendet. C.. est tota lex pendet et piophete aduertendu est quo hoc fit:cum in lego pro -δυ ' phetis multa fiterint cerimonialia mandata que si ad chari ratis sanctilis carionem pertinuissentividerentur nondii debuisse cessare. Quia vero non iustificationis gratia quam facit charitas instituta sunt sed in ligura his
turi et in onus posita: i dco claresccnte veritate chinaueriint velut umbra. rumtameniet ipsa cerimonialia sim spirituale intellectu que corinent:et om nia moralia ad charitate referuntur.pertinent enim omnia ad dec; madata in tabulio scriptaubi omniu sumnia perstringituri. quibus cetera manant sicut in sermone diti octo virtutes premittuntur ad quas cetera reseratur.Et sicut ad dece mandata decalogi cetera rei me ita et ipsa decem ad
uri ysii rumpossidet charitas qua deum proximulum diligimus que radix est om- . nium bono:um. Unde veritas ait.3 in his duobus madatio uniuersa lexpe η' da et prophete. Si ergo novacat omnes: paginas sacras perscrutari:omania inuolucra ferinonu euoluere: tene charitate ubi pendept oinnia qr pedita sectio est et finis omniur unocium et precepta et cosilia recte fiunt in rcserii ςς' tur-diligenda de si et xximsi propter do. vero tim ope peraevel aliqua interione carnali fit xx non referatur ad charitatemonda fit sicut fieri opore' tctouissim videatur.3nimiciis enim iuititie est qui pene timore no pecu - cat. P micus vero iustitie qui e saniore no peccatis innium ergo hec sum
V g r maestur intelligatur legis et omnium diuinaru scriptura in plenitudo esse Bu de t oe pii xko dei et proniiii.
piana.' ' dea pucipua quo cetineans in duob'maratis charitatis. n
402쪽
iam distributio decalogi que in duobus man
datis copletur consideranda est. Dabet mini decalogus decetii Uepcepto prece pra que sunt decacordum psalteriviti que sita sunt distribii ru dolost a ta ut ma que sunt in pruna tabula pertineant ad deuiu .Lad co distictio e ignitionSu et dilactionem trinitatis septem que sunt in secunda tabula ad colla toeaddilcctionem pis pinu. scripturas Ude pulmo precepto. . D tabulamy.
prauium in prima tabula est. M o babebis deos alienos:
non facies tibi sculptile iam otiane similitudine etc. γα Origenes dicit duo mandata: sca Hii g. viiiii ldoc enunipi uin q6 dixerat ne i)abebis deos .iet Joebigraria. Si quis in auro vel in ligno vel alia re raciat specie serpentisvetauis vel alterius rei: et statuar ad adorandii no idolii: sed similitudinci fescit. Auilaero facit specie qua non vidit oculus: sed animus sibi finxit: vi K quis trumanis inebris caput canis vel arietis formeti vel in uno h abitu otinnis duas facies no similitudine sed idolii facit: qt facit quod non l)abet aliquid sinule sui. 3dco dicit Epostolus: q: idolu nihil estan mundo.non , enim aliqua ex rebus costantibus assumitur species: sed quod mens octo; sa et curiosa reperit.Sunilitudo vero est cu aliquid domisque sunt vel in re nillo vel in terra vel in aquis formatur Hug.vero ita exponit illud.3dold n hil ei in imindorid est inter creaturas mundi non est fornia idoli. materia enim formauit deus: i in stultitia hominum formam dediti ueciuim facta S mpςrsunt naturaliter facta sunt per verbii: sed forma dominis in idolo no rst fascia per verbu: sicut peccatu non est factu per verbu: sed est nimi:et niihil sitit homines cum peccant.Sed queritur quo hic dicatur sorma idoli no esse tacta Perverbum G alibi lagatur.Omnis Druixomnis compago:oninis codi ' 'cordia partium facta est per verbii. γocautevi in diuersi arie soluit. ii ri clam enim dicunt omnem sormam et quicquid est aveo esse inliu est:et sot mam idoli uiaetu est vel ineptu forma est a deo esse: scd non in*tu idoli est: id est posita ad adorand u. 3n hoc enim non est creatura sed peruersto creature.zicurillii 'quod peccatu est in&tu peccatu est nihil est: et donunes capeccat nihil nut: st: ab illo qui vere est scparans. In Dierone.Quod cxdeo 22q mno eiti qui soliis vere est:no ei se dicit:3dcom pctin quod nos a vero esseab: ducit nihil esse vel no esse diciε. Alii vero dicunt omnem forma que so naturae R Q p raliter est: et omne qued naturaliter est esse a deo: sed forma idolinio inna: cepto silueriualiter: qet nature tui titie no mi.3d enim naturaliter esse dicie qd sint: taudie pira nature iustitie que deus est nillitaturo resultat: et natura creatam non Isido in lanariSinni pzec ruast.sno a flames 'ionicit dri iiii invanu.Os est dicere per exod cfinlitera. 3 o:ἰ iurabis pro nilλilo nomen dei. Hllegorice vero precipitur vi vr non putes creatura essemustani dei filiunti quia omnis creaturauanita taeterno seti subiecta estistaeqnale patri .certiumvero prcceptu3.Memento vi diein septo sabbati sanctifices tubi secundum literam precipitur sabbati obseruantia. c ψ Πλ Ellegorice vero ut requiem et dic a vitiis et i' futuro in dei contemplatione cruore m- expectes exspiritu sanctorid est ex charitate et dono dei: non in spiritus sano spuistis βιαμ sine patre et filio hoc operetur. Eccepit vitae ecclesia l=oc donum v inyp is umspiritu sancto fiat reluillio peccatorum. Quani reimissionein cum m rim, x pG uuas iaciat: pioPMe tamen ad spuatuintanctum dicitur veram re :caroxuu
403쪽
quia ipse est spiritus adoptionis filiorum. 3pla in patris et filii amorer connexio vel comunitas.3d cp tultificatio nostra et requies ei attribu itur lapius.Dec nint tria mandara prime tabula ad deu pertinentia. t p:i γmu quide quod est de uno deo colendo pertinet ad patro in quo es nitas nosti. viti. et auctoritas. Secundu ad stliu n quo est coequalitas. coitu ad spinia Tu.6 bla; sanctu in quo est utriusq3 comunitas. phemiaspi CDe mandatis secunde tabulci ....
μυ- secunda vero tabula scptem erant madata ad dilectio
nem pdoxum pertinentia quorsi primu ad patre carnale resertur sicut pmmu prime tabule ad patre celeste.Quod est Donora patre tuu et matre tua ut sis longevus super terra so viventiu .oarentes vero sic iunt hcmorandi Urim Deri ut eis debita reuerentia exhibear:et necessaria ministrent. Secundu est noo fi 'Cinaeides: ubi sim littera actus domicidii prothibes.sinx spiritu vero etiam votahule. luntas occidendi .unde huic mandato hin littera sit inpadditio incitan matb .. iio: quia littera euangelii exprimitur quod legis litterano exprimebatur. - Μ' Euangelii liticia expriniit intelligentia spirituale: id est quam Omni les dabent: etem qua inualiter vivitur.Σaltera legis senstri cama te: id estremo quem camates habent: et sim quem camaliter vivitur: cui facta est lupa Eeeom. dui Cernu est.non me taberis id estne cuilibet miscearis excepto sede, suau.suo matrimonii .a parte enim totum intelligit nomine ergo mecbie oto concubitus illicitus illo:u quo pinebroin non legitimus usus prohibitus d3o tim intelliguQuariu est. non furtu facies: ubi sacrilegia et rapina omnis risibetur. 3aon enim rapina diuisitii furru prohibuiti sed rum note bene intes, go ouario ugivoluit oem illicita usurpatione rei aliene. Sacrilegi si tribus modis es
F nulti e qn so uel sacra de sacro .ves no sacru de sacro vel iami de non facio PH p ς' aula tu . Sacra Vm, dicit quicqd mancipata est cultui diuino vi ecclesii
vel res ecclesie.Dicetia usura prothiber que sub rapina corines. D ter usuras querere vel fraudare.aur rapere nihil interest. Comoda stam tuo et accipe q6 dedisti et mihil supstituqras: qrrupabundantia i usura cor tat.Estem usura ut ait Pu g. Cu quis plus exigit in iniuria vel qualibet re plero, in sim acceperit., te tuero. pluant aliqui usura messe in pecunia: sed intellis dam epta. gant vluravocari stipabundantia. s. ecquid est si ab eo qd dederit plus est. migu. suo ut ii in hucine demus dece modios. et in messe. rv.rccipiamus. Si vero urizos.lud. de filiis istaeid dfio iubete ab egyptiis mutumerui vasa aurea et arget Diero. suo et vestes pciosas et asportauersit vim furtu comiserint. micimus eos Q ut mech. xiii. pareret deo iubete illud fecerit no fecisse furtu nec esino peccassciuii Hugatiq.iii . . pu 3 fractite no furtu fecersit: sed deo iubete milutarisi pbuerat. Doc em deustant. instito lege dedit. sicut minister indicis sine peccato occiditque lex preci
Si furisi se pit occidΩ0 si id spote facit homicida emetia si eu
cerat filii isce occidendu.3nstrini aute qui ex cupiditate egyptios deceperiit magis psrael queς milii sunt hoc facere illis qui iure talia passimum tum Dic opponit g expoliaverut boni in illo ope peccauerunt: quia naturale lege cui concoadat eruangeliu3 vptios . ct lex moralis pceptionis rransgressi sunt q est. M tibi non vis neri ara neriugii. lup teceris .Qua verilao scripsit in corde hois et quia non legebat in corderii modum. rauit in tabulis. ut vocenninsecus admota rimiret ad cor: et ibi inueniret Hu u. tuo quod extra legeretia anc ergo illi pilaricari vident in illo tacto aluo facienos .rud. o. res quod nolebant sibi fieri.Sed ibi subintelligendu est iniuste:ut non alii . v. . dixit ici iniuste facias quod tibinon vis tim. alioquin huius prevaricato: eudominus . . udex dum punit reum nolens aliquid tale sibi limota etiam et illusi do
404쪽
mini verbium. Omnia querun* vultis ut faciant vobis dotes etc. de bonis Galeares.
accipi cndu estque nobis inuice exlhibere debentus. Iumtu pleceptu est.no riteuarica loquaris contra proximu tuu salsum testimoniu .ubi crimen mendacii et p*-rcili
inru prohibetur. Solet aut queri: utra prothibitu sit omne mendaciuetraui re ad coiada dicunt illud tib .phiberiqs obest et no prodin ei cui 6:. Talem no est matb. vi. a crsus xxviiii: ut io videar l)oc addidisse scriptura .SI de medacio ma Luccivit. acstqstio que nec cito explicari potest. De quinto Ode triplici genere mendacii. ri Uecepi'
Ticndu tamen tria cile genera mendaciora. Sunt dia. ζῆ
enim mendacia queda M salute vel comodo alicuius non mali; oe mcnda: cia: sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentite sunt et cisi tibi Ohi. Est et aliud mendacii genus quod iit ioco quod no fallit. betur.
Scit enim cui dicitur ca ioci dici:ethec duo amendacioru non sunt sine culpa.sed non cum magna. persectis vero non conuenit mentiri nec ma a remporali vita alicuius ne pro corpore alterius anima sua occidat. iacet mi. remiuaute eis veru tacere: sed no patruin dicere ut si quis no vult homine ad tum me distinute prodere verit taceat: sed no falsum dicat Cemu vero genus mendacii eitctione Breum ex malignitate et duplicitate procedit cunctis valde cauendu. vis videt utoo risbe innui mendacia illa que fiunt loco vel pro salute alicuius imperfectis esse Tobluini venialia peccata perfectis vcro illud quod pro comodo alterius dicit esse tatu citare danabile quoa etiam demendacio iocoso putari potest precipue si iteret. oooositarn me mendacio aut obstetricu et raab π fuerit veniale.Hugu. tradit dicens rami fimo
sopsitan sicut obstetricis no remunerate sunt . c. -- Ga - -U
qua frit veniale peccatu . Sed ne putet quimin ceteris pct is si xpratione hominu fiant ita posse coctai vcnia .multa em mala detestanda in 'iosue xi. te sequutur errore. possumus em et furando alicui prodesse si pauper cui datur lautit comodii et diues cui tollit non sentit incomodu.3ta et adult de mendacio tradita aue diligenter notanda sunt ut appareat quoa meda fultuetate. cium sit veniale et quod danabile. mimii capitale est mendaciu longeae fugiendu quod fit in doctrina religionis. ad quod nulla causa qui sae due adoduci.Secundu quod tale est vi nulli prosit: sed obsit alicui.eternu q6 itan Tu. i min. dest alteri ut alteri obsit. Marea sola mentiendi fallendi s libidine quoa maximu niendaciu est. tum tu quod sit placendi cupiditate de suaui locio Dis Oibus euitatis sequie sextu genus quod et nulli obest et p:odest alicui: Au .s. vii ut si quis pecuniam alicuius iniuste esse tollendam sciens ubi sit nescire se Aiby meninentiatur. Septimii quod et nulli obeste i pzodest aliculavi si quis nolens dacii. mi. hominem ad mortem quesitui plodere mentiatur Octauit quod nulli obest d. v c.i Thet ad hoc prodest: et ab ininiundicia corpoὲis aliquem tueatur. In his auo capitale. tem tanto minus peccat quisae dum mentiatur otomagis a primo recedit. Et ibi vide Misae vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaueri nia aurit: decipit seipsum turpiteri cum honestum esse deceptorem aliorum arbi: te ton' hustretur. Omne ergo genus mendacii summopere lage:quia omne medaciu3 vis capria
405쪽
mis. Dic videndu est quid sit mendacium: et Oid sit mentiti.
- Deinde utrum omne mendaciu sit peccatum et quare.mem actu est ut aieni .salsa significatio vocis cum intentione fallendi. rtergo mendaci is is sini cesseest:vt falsum prolata et in intentione fallendi. Doc em malit in ' propitu mentientis aliud habere clausum i coQαaliud p ptu in lingua. Quid sit mentiri. C
ribentiri vero est loqui contra hoc quod animo sentit us
siue illud sit veru siue non. Pinnis ergo qui loquitur mend actu inentituri quia loquitur contra hoc quod animo sentit: id est voluntate rauerici: sect
non omnis qui mentis mcndaciii dicit: qt q6 verum est loquitur austri me tiendo sicut econuerso fallani dicendo aliqfi veraxem de ait usu, aesino sane mentiens indicandus est qui dicit falsum quod putat veru: quia numo sane mentiens indicandus est qui dicit fusum quod putat veru: quia Motum in ipso est non fallit ipse: sed fallitur. non ergo mendacii arguedus N' cst qui falsa incautus credit ac x veris habet. potium' econtrario ille me; ritur qui dicit veru quod putat falsum. Quanta em ad animii eius a tinet
dicit quia non quod sentit dicit Quis verum inueniatur esse qs diciti nec ille liber est a mendacio qui ore nesciens loquitum uir scies aut voluntate mcntitur. Dic queri solet si indeus dicat christu esse deum: cum non ita sentiat animo virum loquatur mendaris. non est mendacist quod
- - . dicit:quia licet aliter teneat animo veru tamen est qliod dicit: et ideo non Mnψ de iu* in niendacium: mentitur tamen illud quod verum indicensiarii vero
Ο q piat mendaciu sit peccarii diig.insinuat.mihi inquit videtur omne mendacia J hev esse peccatu: sed multa interest quo animo et de quibus rebus qui' inena
pQ m turi non enim sic peccat qui consulendi ut qui nocendi voluntate mentit: ο'Qum ut nec G nocet qui viatore mentiendo indivcrso itinere mittit 'tum qui via psi xum vite mentire do deo rauat.Porro omne mendaciu ideo dicendii est enepe μμ , μοὶ catus quia hoc debet loqui homo quod animo gerit: siue illud verum sit quis
mat scire quod nesci το vero enim app;obat falsum quod est errous pli suae putet et non sit . uerba em ideo sunt instituta non ut per ea homines inuice fallant: sed p ea in alterius notitia suas cogitationes ferant.uerbis ergo uti ad fallacia non ad quod sunt instimia: peccata est. nec inco elim vlla mendaciti putandu est non esse peccata: quia possumus olicui aliqn Gnare oe mdesse menticndo. possumus em vipdutu est et furando et adulterando menda u3 odeste.naend aci si quom non tunc tin esse possumus dicere: qn aliquis te sit pam, diiur. Cum emasciente dicit falsularimendaciu est siue quis siue nemo lonimi ench. das. cce ex his constat oe mendacia esse peccatumon tii de Oi mendacio aer' RQ me cipicdu est illud po. perdes omnes qui loquutur mendacia. aec illud. Isaod non quod nimiis occidit anima. 1 α oe med acisi isto precepto p hiberi videtiest pcun qτ nec pinissa descriptioe mendacili ioci includupk est. Cubi cum periculo erratur vel non. D
etia sciendii est Q in quibusda rebus magno malo:
de miuir in quibusdam paruo: in quibusda nullo fallimur. In quibus rebus nihilo ucstio su- interest ad capescendu dei regiisi .utra credant an non:vel vita vera putenema oosita an falsa siue sint siue non his errami .aliud pro alio putare no arbitradabs,isti. . est esse peccato: vr si est iiiiiiiiiiii avd lemissimum. Et sunt vera queda Suis . - non videant que nisi credant: ad vita elema non potest perueniri. Et licet
406쪽
prium.ueruntamen in quare quisquis erret interest plurima. Sunt enim
que nescire sit melius Θ scire. 3tem nonnullis errare profuit aliquando: scd invia peda non invia motu . Solet qucri de lacob qui se dixit esse Esau: aliter animo senticiis viruin mentitus utatae hoc Aug. air.3acob π matre lacit auctoreut falleret patrem si diligenter attendatur: videtur non esse me me et obdacium sed mysteriumontendebat enim matri obedire que per spiritu in si iii iii est nouerat inrtariu:et ideo prop aer familiare consiliu spus ancii quod ma- oen.nevi. ter acceperat a mendacio excusatur 3 acob.
nc de periuriovideamus. periuriu in menda μή
cium iuramento firmata Dic queritur virum sit periuriu ubi est mendacium. auod quibusda videtur ex auctoruate Diero. di κ μ W ccntis.ni aduertendu est op iusiurandui tres habet comites: itatem: iudicium:et iusticia: si ista defuerintinon erit iuramentu: sed periuriuubi autem falsuin iurativeritas deest. Si ergo falsum iuretur: et si non sit ibi intentio lauendi: videtur esse periurisi quia deest veritas. nuibusdam n placet non esse periuriu ubi non est mendaciu:et sicut dicitur alinii falsumune mendaciorita iuratur falsum sine periurio.salsum larte dixit aposto; ci Ai2. ius cum se ventum ad Corinthios promi sit mcc tamen sicut ei imponebat taculpa mendacii contrant: quia sic animo sentiebat:etiam si iurameeto ii R 'sine mendacio: ita iuratur falsum sine periurio.salsum larte dixit apostoius cum se ventum ad Corinthios promi stimcc ta G
culpa mendacii contrant: quia sic animo sentiebalud firmasset non periuriu incurrisset: quia cotum in ipso ruit veru dixit: etsi inratione addidi sset Q tum in se foretv iii iurasset: et si aliter euenerirq; dixit 'deo sicut quis non est mendax nisi aliter sentiat animo ili dicit: siue ita sit siue non: ita vides quibusda nemine pinrum constitui: nisi aliter sentiat animo in loquit: siue ita sit siue non.
Sed melius creditur et ille peierare qui falsum voluntate
fallendi iurariet qui falsum putans quod verum est iurat et qui uerum pu Tuine ver tans quod falsum est iurat.vnde Hugustinus. omines falsum inrant uci bis riplicum fallunt vel cum fallunturi.aut putat homo verum esse quod falsus est sermoneu
et temere inrat: aut scit vel putat fallam ei et tamen pro vero iurat et ixi: visi mi q. hilantinus cum scelere iuratimisimit auteni illa duo periuria o ue coinino troies. motam.s ac illum iurare qui verum esse putat:pro Quo iurat verum putarei et tamen salsum est mon ex animo iste peierat sed tallitur. oc pro verro habet quod Dinun est: n pro falsa re sciens inratione; interponit. Dasilium qui scit talsum esse et inratiano verum sit quod scit falsum esse.uidetis ae ista detestanda sit belua.1'ac alium qui putat falsum esse et uratranssi verum sit et forte verum est.uerbi gratia ut intelligatis. pluit in illo loco.Interrogas hominem: et dicit pluisse: et tunc pluit ibi: sed putat non pluisse:periurus est.Interest quemadmodum verbum procedat ex animorram linguam non facit nisi rea mens sit. Dis euidcnter traditur q) tripus citer peierat homo ut supzad rimus: dum vel scicns falsum iurat: vcl pnatans falsum quod verum est inrat: vel estimans verum quod falsum est tuarat. Sed hoc extremum non videmr eme periurium: etiam si periitrium nominetur:eo quod falsum iuratur :non videtur reus esse perium qui sic iurat quia no est mens eius rea et io nec lingua:imo et 'mem, rea est du iu
407쪽
est: c omnis qui peierat mentituri.sed omnis mentiendo iurans peierat: et omnis qui falsiim iurat sine mentiens siue non pereratiCu vero cis in vel iurando loqui falsum sine intentione fauendi vel iurando loqui verit
t . iii rus est siciit iste de quo agimus est ex quo Spositum mutat uci ternuo num stolaredituriiuratio talis fit periurium reatu. Cnmuratio sit malum- . Y
Si autem queritur utrum iurare sit malum. Dicin aliqii
malum esse: aliquando non.Sponte emet sine necessitate iurarevel falsus iurare peccatum grande emex necessitare autem iurare. Lvel ad an creda. - innocentiam vel ad sedera pacis confirmanda:vel ad persuadendum auu
mqne d u amotium faciendu est in necessariis i cum pigri sunt Dies crederen 'te' utile.3uratio non est bona:non tame mala cum est necessaria Πηγ rup 'h5estabo teda sicut bonamec in fugienda tanto mala cu3 est necessana ad Aon est 2 c5tra preceptu dei iuratio. Sed ita intelligitur dns .phibuisse ο- a iurandio vi mium in ipso est quilio no iuret. Duod niuiti faciunt in ore 'g', habentes uiratione tant magnu arm suave aliquid. Dpostolus ei nouit. Hug.6 ser inia iurauit. rodibemur em iurare vel cupiditate vel deleamo'ς psti , Gaiic ne iurandi .Quod ergo i s ait in euangelio.Ego dico vobis non in ηψnt 're Oino ita intelligitur precepisse nequis in sicut bonu3 appetat iuramemati v tum et assiduitate iurandi labatur in periuriu.Quod vero addidit sit sermo vester est elimon non: bonum est et appetendum. Quod autem ampli' est a mala est.i.st iurare cogeris scias de necessitate venire instrinitat, e rum curibus aliquid inades:que inlirmitas uti malum est. nos quotidie liberari precamur dicentcs . libera nos a malo. 3deoae non dixit vis amplius est malum est.Tu enim nonsaris malum q bene vreris iuratiocisen a malo est illius qui aliter non credit. i.ab infirmitateque aliquando pena est: aliquando pena et culpa 3bi ergo diis viribuit malu3:suasu bo: numandulsit necessarium α Croe iuramento quod per creaturas tu. id
Queritur etiam virum liceat iurare per creatura3.Suod
meu .vs. non uider cum in lege scriptum sit. ddes aut dfio iuramenta tu et x cuti.xiii in euangelio precipiat no iurare omninoin per celui nec per terraminec Vit ui. per hierosolvmammec per caput tuum, Iudeis sist paruulis est concessio Hero. suo iurare per crearo omet preceptum ut si iurare contingeretino iust per creamalthe ut torem iurarent: per creaturanuq: iurantes per angelos et elanieta creaα R enctabantur honore et meli' erat hoc extribai deo id creaturis In finiura ergo illud .pdibuit: sanctis vero qui in creaturis creatorem venera
408쪽
licimii in eo veneratus quo positus crat in infimis. xps vero ita p creaturas iurare prohibuit: ne vel aliquid diuinum in eis crederet pro quo reuerentia eis deberetur: vel ne per ea iurantes falsum domines se iuram to teneri non putarent. Ioue inratio magis teneat an que fit per deu3:amque sit per euagelium vel per creaturas. E
Si autem queritur quis magis teneatur an qui per deu3
anu per euagellii vel per creaturas iurat. ridicimus Q per des :qr per deusancta facta sunt.rinde Chrs. Si qua causa fuerit modicii videt face Cbrvsi qui iurar per deu. ii vcro per euagellu maius aliquid fecisse videtur Suibus dicendu est.Stulti: scripture sancte piopter druin facie sunt: non deus propter scripturas ito creature factoeunt propter deum Euauidor dicere per deum iuro.
Dic queritur quid sit dicere per deum iuro: hoc est ictam Rom.
adhibere deum. urauit em apta dices.Testis est mihi de' ac si dicisseim 30 empe 6 deum ita estiunde Hiig.Iudiculuis putare hoc sid icas p deu iuras.si di pyyyy Q. si siccas testis est mihi de': non iuras. Quid est em per deu, nisi testis est nubi rapy qi ς' de aut quid est testis est de' nisi per deuii Quid est aure iurare nisi ius ot p aut τdeo reddoeqn per deu inrasous. Lveritatis et non falsitatis.3tem. Ecce si dico maritari vestre et qui per lapide iurat falsum: periurus eis q: non laqN
pident qui non audit: sed eius creatorem adhibet testem.hoc est ergo iuraeste adhibere.m etiam quod α qisonia
re per qualibet creaturam.s.creatore eius teste adhibere. A Sinus iuramen grauissimum q6 iit p execratione:vt cum homo dici in illud lacu. illud patiari vel illud contingat filiis meis : sim que modiit accipitur etra interdui cu aliquis inrado dicit: per salute meam vel per storios meos et huiusmodi obligat em hoc deo.vnde nug. Cum quis ait per salute mea:salute sua deo obligat.Cum dicit per filios meos:oppignerata' strinoe eos deo ut doc eueniat in caput eoru q6 exit de ore ipsius. Si veriti verum: li tali uini favum.Et sicut st hoc iurans aliqii hoc deo obligati ita p deum iurans ipsum adhibet testem.3n omni ergo inratione aut de' testis adbis . eamyd deo oppigneratumr boc sit iurare. Ldeum te item addidem vel deo aliquid oppignerare. oc est ergo iurare per nua libet creatura.f. creatore eius testem adhibere. 'sime illis qui iurant per falsos deos. E
vost hec queritur virum fide eius utendum sit qui p de,
monia vel idola iurauerit me hoc Aug. scribens ad publicolam ait. et e , --
prius considerare volo virum si quispia per deos fallos iurauerit et fide, i ut 'non seruauerit non tibi videtur bis peccati Eis uti P peccauit: qr iurauit in
per quos non debuit: et contra pollicitam fecit fidem n uod non debuit 3- si dis pq m qui utitur fide illius quem costat iuras e per deos o et uritu rei
l;us non ad malum sed ad bonum non peccato illius se sociat cui Der diei tonia iurauit: sed bono pacto eius quo fidem seruanit. Et sine dubitatio,ie minus malum est per deos falsos iurare veraciteri. . per deum verum fallaciteriouanto eritin per quod iuratur magis sanctum est tanto maxnt penalep murtum. Quod iuramentum quo incaute iuratur non est obseruaud si nee votum nec promissio iniuste facta.
nunc superest videre virum omne iuramentum impleda '
409쪽
Beda omrsite. Si enim quis alicui iurauerit contra fidem et charitatem quod obsera xliiii uarum peiorem vergat in intum potius est mutandum .implenda. jn u.6 ossi Ambrosius. Est contra officium dei non uua ymissiuri soluere sacramen
esis. mi. qtum ut herodes fecit. Ite Isidorus. In malis promissis rescindesidemunitii. c.eetia turpi voto muta decretu .Quod incautevovisti ne facias.impia ethetymisca ar.vi sio que scelere adimplet oden non obseruandum sacramentum quo mamat.xiii. tum incaute promittituri ut si quis adultere perpetuam fidem cum ea per In sinoni manendi polliceatur. Tolerabilius erit est non implere sacramentum sinis.xxihq permanere in stupro.3tem Beda. Si quid nos incautius iurare contigenti .c.imalis quod obseruatum peiorem vergat in exitu libere illud salubriori conullo initi inia mutandum nouerimus: ac magis instante nectilitate peierandum esse nouibi. o ea bis ἐν pro vitando periurio in aliud crimen grauius essedui tendit. V obstri ia6 . min iurauit David per deum occiderenabAlvirum stultum:s; ad prima Beda i om intercessione Abigail femine prudelis remisit minas: reuocauit ensem uiritu vaginanimec aliquid culpe se tali periurio contrarisse dolui t.3 tem Ting. 3bide. c. si in David iuramenim per sanguinis eiursione non impleuit .mato; pietas aliquid. fuit.3urauit Uauld temcre: sed non impleuit iurationem maiori pietate. 3.Reg. v. Ex his aliis p pluribus ostenditur quedain iuramenta no esse obseruada In simone et qui sic iurat vehementer peccat: cum autem mutat bene facit. Qui aurei da. deii.q non mutat dupliciter peccat:et quia iniuste iurauit: et quia facit quod notus .c. dd demet.
Si est periurus qui non facit quod incaute iurauit .i 3
. . Qui vero mutat utrum periurus debeat dici solet queri.
V q itu Beda supra tale iuramentum vocavit periurium. oannes etiam Apocrie actione. rarius orientalium sed iuue dirit.Sermo patris nostri sopi mnii significat in melius est iurantem peierare * seruare sacramentum in fractione sanuctarum imaginum. Sed periurium dicitur tale iuramentum non obserauatum/et peierare dicituri qui non implet quod falsum iurat :non quia
inde reus sit quod no obseruat:sed quia iurauit iniustum:ex quo reus est sicut ille qui peierat. De eo qui verborum calliditate iurati at
3sis.ili. q. Doc etiam scienduin est quacunque artevectorum quis
om. Vm q. iuret. deus tamen qui conscientie testis est ita hoc accipit sicut ille cui tuo. h. c. qcussi. ratur intelligitimupliciter autem reus fit qui et nomen dei uiuanum assumit et prorimum dolo capit. fide illo qui cogit aliquem iurare. Σ
Sueritur etiam si peccat qui hominem iurare cogit. De
,h, hoc Hug. ait.Qui exigit inrationem multum interest si nescit illum iuro εάρει , turum falsu3 an scit. Siem nescit et ideo dicit: iura mihi vi fides et silmo peccatum: tamen huniana rentatio est. Si vero scit eum fecisse :et cogit V eunt iurare domicida est.3d .Qui prouocat hominem ad iuration τα, sina. s scit eum falsum iurare vincit homicidam quia domicida corpus omnimestrille animam tinnio duas animas:et eius quem iurare ruocauit etsi .
rabies, Cex concilio Aurelianensi. o
ibide.illed Sancta sinodus decreuit nisi pro pace faciendavi omnes
hominem . Edeles ieiuni ad sacramenta accedant.
E e socto et septimo p:ecepto secunde tabula. ri
410쪽
i xiiiii tui. Septimum est.non concupi sces domum proximi tui: non seruu3: non ancillam etc. Sed videtur preceptum de no con 5 ei, o is cupisccndis rebus proximi unum esse cum eo quo incitur ι non ocii,
furaberis: et preceptum de non concupiscenda uxore unum esse cum eo quo te hi, Asse dicitur non me inaberis. poterat em precep tum non fur adi in illa genera i litate intelligi ubi de non concupiscenda re proximi precipitur: et in eo q6dicrum est non mechaberis poterat illud intelligi non concrupisces uxoreptorum tui. Sed in illis duobus preceptis non iuccidandi :et non furandi: ὰ, spsa opera norata sunt et prol ibita: in idis vero exucinis ipsa concupisce:*: σμ'ς na multum ergo disserunt illa ab istis.unde illi precepto non mecidandini superadditio in euangelio: ubi omnis concup licentia ine mandi pisibi Rbetur.Sed ciun l)ic prothi beatur concup iscentia alime uxoris et aliene reti di quare tucitur lex compriniere manum et non animum: euangelium vero et manum et antiarum, Illud de lege tucitur secundum caunonialia non se: hari. ..
cundum moralia.uel quia in lege non est generalis pis ibitio Ois motus fere concupiscentitavi in mangelio. 2 l: . 'i Quid sit Litera occidens. B MURM
Si vero queritur qua indicat apostolus literam occiden
terra. Ea certe est decalogus qui non dicitur litera occides eo quod mala sit i. ist. l . sed quia moldibens peccatum auget concrupiscentiam et addit pretiari Hug li berationem nisi liberet gratia: que gratia non sic abundat in lege ut in eua ba puuios gelio vel secundum eorum carnalem intelligentiam.Levergo bona est: et ru vel Itamen occidit sine gratia cum sit virtus peccati que iubet quod sine gradi et maginitia impleri non potest. oratia autem deerat: et id in litera occidens eratdistantia .Pistat autem euangelii litera a lcgis litera: quia diuersa sunt promissat
ibi terrena Pic celema pis mi truntur. iuersa etiam sacramenta:quia ilata tantum signincabant: dec conserunt grati auri brecepta etiam diuersarquantum an cerimonialia. nam quantum ad moralia sunt eadem: sed
plenius in euangelio continetur.zuidistis decem eordas psalterii virim sex ii impositas que charitate tangende sunt ut viciorum sere occidantur.