장음표시 사용
131쪽
IIa DE STATU IMPERII tibus Rheni & Sue viae , &ubi jus Fran- conicum in usu ; hic ubi jura Saxonica vigent. Interdictum tamen iisdem Duda Principum, & quae per 'vexillum
conferri moris, cuipiam attribuere; nec minus res Imperii alienare aut Oppignorare. Caeterum quae gesIcre , abS recens creato Imperatore confirmari solent. Nupero interregno post mortem Ferdinandi III. Electori Palatino super Vicariam controversitam movebat Bavarus. In qua id cumprimis callide ab hoc observatum, ut quid moliretur , altissima dissimulatione premeret, ne mature ipsius destinata possent eludi. Et cum per dispositios cursores ipside obitu Imperatoris nuntiatum esset, idem quaquaversum confestim literas dimisit, susceptionem Vicariatus indicantes : ad quas plerique statuum renon satis perpensa cum praepropera m tutatione responderunt, prius' uam Palatino de morte Imperatoris fere innote siceret. Nec jus suum involari segni
ter tulit Palatinus , sed di ipse pallim
132쪽
denunciavit, potestatem sese vicariam deincepS eXerciturum, non sine querela super injuria Bavarica. Et satis constat, non paucos Principum doluisse, literas sese ad Bavarum retractare non pone. Verum ut sit, alienam litem in sese nemo derivare voluit. Res postea inter partes per scripta publica agitata. Ubi quanquam nemini mirum videbatur, Ba' varum isthanc dignitatem ad se conari pertrahere ; quippe qui jam tum florentibus Palatini rebus Electoratum sibi de- heri contendere non dubitaverat, ac nunc potentia propria & favore Austriacorum fidebat: Plerisque tamen a partium studio remotis Palatini scriptores sat manifeste judicabantur ostendisse, Vicariatus dignitatem haut quidquam partem aut appendicem esse Archidapiferatus, sed peculiare jus P alatinatui ac Rhenum
perpetuo anneXum. Prout etiam SAXO,
non qua Elector, sed qua Palatinus Saxoniae Vicarii munere gaudeat. Enim vero cum non pauci in Bavarum favore Propenderent, caeteri eundem aperte Ose
133쪽
fendere nollens; neque Principibus mos 4it facile de sita injuria confiteri, lis indecisa hucusque permansit. s. 9. Imperatori quandoque extra Ordinem adjungitur Rex Romanorum, Verbo quidem , ut tanquam generalis ipsius Vicarius eodem absente aut impedito Rempubl. moderetur, & defuncto demum sine ulteriori electione succedat. Verum necessitatem aut utilitatem Reip. semper obtentui sumi tralatirium' est. Genuina causa fuit, saltem circa plerosque, ut se vivis filios, fratres, proXi mosve agnatos faciliore negotio ad Ιmperium proveherent, prensante eo,quem penes summa rerum. Et arctioribuspos sunt legibus adstringi, qui vacante Milo libere adsciscuntur. ' . ι'. . CAPUΥ V.
De Potestate imperatoris , limitata per Capitulationem, Leges atque . Conisuetudines Imperii, 9 3 pb i
134쪽
CV occasione Proceres Germa-Iniae enormia incrementa, & adi Ieges Monarchiae haudquid-Iquamnquadrantia ceperint, jam supra i traditum fuit. Nec minus quod, libe- ἰra Regum electione ad ipsos devoluta, opes semel partas omnino conservaret iisdem cordi fuerit. Quo ipso Regibus , ademptum de summa rerum pro lubitu Idisponere , ac necessitas imposita circa praecipua negotiorum consensum Pro cerum eXquirere, & plura apud eosdem. autoritate, quam imperio moliri. Quin verosimile est , juramento, quod omnibus fere Christianis Regibus praestare solenne habetur, mature per ProcereS Ge maniae hanc quoque clausulam fuisse in-lsertam, quod Rex velit jura omnium &1ingulorum Germaniae civium tueri, &laudabiles atque receptas in Imperio consuetudines observare. An vero suc-icessu temporum peculiares quaedam te ges additae, & scripto quidemicomprehensae, non satis liquet. Neque enim ante Carolum C ejusmodi Capitulatio - . - Π:b H a nis
135쪽
D E STATU IMPERI et ius exemplar lucem adspexit; & si Et quod in Aurea Bulla electus Imperator statim jubetur confirmare omnia jura, privilegia & immunitates Principum Electorum per literas & sigilla, illud ad hos peculiariter videtur pertinere, adeoque diversum quid notare a Capitulatione, qua totius Imperii libertati prospicitur. Cur autem Carolum TeXpressis istis & prolixis legibus vellent adstringere EleAores, in causa erant istius Principis potentia, artas juvenilis, altique spiritus, quos suum illud plus ultra satis a guebat ', & ne patrimonii sui amplitudine abuteretur ad Germanos in ordinem redigendos: utque nosset, alio modo sibi gubernandam Germaniam, quam reliquas ditiones. Semel receptum institutum, & si fortasse hae rationes non aeque urgerent, retinere visum, ne ampliora sibi indulta crederent successoreS. g. 2. Hae porro Capitulationes hactenus a solis Electoribus Imperatori suerunt praescriptae, inconsultis reliquis ON
producuntur , sublestae habenturdinibuS.
136쪽
GERMANICI CAP. V. II dinibus. Qua de re tamen hi aliquoties
sunt questi, & in ipsa pace estphalicamentio facta, ut proximis Comitiis deliberaretur super concipienda Capitulatione perpetua. Quae an unquam ad liquidum sit deducenda, merito dubites. E re quippe Imperatoris essh, ut Electores caeteros Principes emineant. Hos enim utpote paucos facilius in suam so sententiam posse pertrahere, quam universos ordines ; quibus vicissim aliquid a se indulgeri aequum fuerit. Ex ipso Principum Senatu non valde adversari, qui familiis Electoralibus sint prognati. Reliquorum petita facile posse eludi. Nec congruere moribus Germaniae dure aliquem suo utcunque quaesiito per vim
aut coitionem exturbare. Acutut non
inique postulent reliqui ordines, ut in Capitulatione aeque sui, quam ElectOrum habeatur ratio; tamen vix concipi posse formulam, quae deinceps non aliqua correctione opus sit habitura , mutata temporum ratione. Et in prioribus Capitulationibus multa adparere adjecta aut
137쪽
n8 DE STATu IMPERII interpolata, prout ex usu pra sentium temporum visum, & obstruendis rimis, per quas Caesares elabi erant conati. Electores porro non dissiciles futuros, ut admonitu reliquorum ordinum Capitulationi inserant , quae ipsorum libertati tuendae videbuntur inservire. Denique valde absurdos esse, qui Electoribus vitio Velint Vertere , quoci emolumentis suis plus quam caeterorum velificari sint visi, quasi isti soli communem hominum inclinationem teneantur exuere, qua quilibet
sibi proximus esse gaudet. s. 3. Quicquid tamen hujus sit, saluberrimo videtur more introductum, potestatis Imperatoriae leges expresso Scdistincto scripto comprehendi. Nam utique ad existimationem ordinum facit, ut, cum imperari sibi ad modum caeterorum Monarchis subjectorum non patiantur, non credantur ex contumacia,
aut per meram usurpationem id facere, sed quia in tales leges Imperatorem adsciverunt. Eorundem quoque libe rati & juribus praeclare consulitur prae-
138쪽
GERMANICI CAP. V. II9fixis terminis , quos Caesari transilire nefas. Praescinditur quoque hoc mOdo Caesari querelarum causa, quod non ad reliquorum exemplar, Monarchia.
Tum imperare possit iis, qui se ipsi subjectissimos multo cum verborum honore vocant. Nam ab initio Capitulationis profitetur , sese in has leges Imperium suscepisse, inque easdem cum Electoribus pro se & reliquis Ordinibus per modum pacti convenisse. Atqui si istae conditiones displicebant, licebat dignitatem illam recusare , aut Electoribus
Ostendere, dictas leges iniqui aliquid
aut absurdi continere ; qui talia sine dubio libenter correcturi erant. Ubi semel limitatam potestatem acceptarς placuit, Imperatori nefaS plenam & regiam potestatem in Ordines affectare saut si tale quid ausus fuerit, his impune non parere licebit. Nam quin non solum regia potestas certis limitibus includi queat, sed & potestaS detur, quae campiti corporis alicujus foederatorum cOPetat, quaeque a regio,& pleno imperio
139쪽
disserat, haud negabunt, queis penitior Doctrinae civilis intellectus. g. 4. Ceterum in multis scriptoribus, quando de Capitulatione agunt, obsedivare licet abjectam adulandi libidinem, aut insignem Doctrinae civilis inscitiam. Impudenter non nemo asserit, per Capitulationem potestati Imperatoriae terminos non poni ', sed id tantum agi, ne Imperii vires per alienationes, Oppignorationes , & similia flaccescant. Pleri-Jue agnoscunt, per eandem certis quiem limitibus circumscribi potestatem Imperatoriam , adeoque absolutam esse desinere; non tamen summam, seu, uti cuidam loqui amant, eandem plenitudini potestatis quid detrahere, non tamen summitati. Quod uti sequenti Capite curatius erit examinandum ; ita illud heic obiter monendum, falli eos, qui putant, controversiam hanc solide expediri distinctione allata inter leges, quae obligant ex praescripto superioris, &quae ob placiti fidem & ex conventione
stringunt; ad quod posterius genus C
140쪽
GERMANICI CAP. V. Tripitulationem referunt. Nam eXeo tantum probatur, Imperatorem non esse subjectum ordinibus ; non autem , ipsum in eosdem obtinere imperium proprie dictum. Ut enim aliquis summum obtineat imperium , non sufficit, superiorem non habere: Sed requiritur, ut jussibus
ipsius citra tergiversationem, aut pro vocationem caeteri teneantur obedire. Multo minus rem conficiunt, qui sufficere aiunt, ut quis sit summus in ordine ad suam rempublicam. Nam ct in Veneta Rep. Dux est summus, cui tamen ideo nemo summum imperium tribuere ausus est. Ac praeterquam quod & in Rep. optimatum , & in Democratiis dentur Principes proprie dicti, quos recte summos in sua republica vocaveris: etiam in Systematibus sociorum dari potest aliquis eminentior, & cui communis cura rei peculiariter sit commissa, qui in isto quidem corpore recte summus & Caput audiat, utut imperio proprie dicto in socios destituatur, seu iisdem ad modum subditorum uti nequeat. Verum satius opinor fuerit