Heliotropium, seu, Conformatio humanae voluntatis cum divina : libris quinque explicata coram ser[enissi]mo vtriusq[ue] Bavariae duce S.R.I. Archidapifero Electore Maximiliano et ser[enissi]ma coniuge Elizabetha : eisdem ser[enissi]mis pri[n]cpib[us]

121쪽

LIBER II. 9

nis,uti Iobum calumniabatur Saram Iob. a , ted nec poenae formidine , ne in gehen- 2 aam ableger, sed oculo simplici tuam 4blius voluntatem intueor: volo, quia in ris, mi DeuS.i Secundo. AMANTER: Fiat volum

itas tua , id ego hic χlum specto, ut iid tibi quod ago placeat, utque vel hoc'4Modo, nominis tui majestas per me ser: iulum inutilissimum propagetur.Tua,O' Deus, placita tan- aestimo, ut arbitrer latis hoc esse Naemii, nec diliter Chryse mu exaudio objiciente

ligere nescis quid sit placere Deoin clam

inercedem qua S. Tertio. P R o H P T E : Fiat volunt. I tas tua. Tarde velle , nollentis esti: Sratissima sunt obsequi Paxat , facilei accurrentia, ubi nulla lora est. Propriu est libenter facientiν, cito facere. Bonae Moluntati tantum gratiae dumitur, quan-3 Rm morίη adjicitux. Ergo paratum cor P l meum euS, paraxum cor meum, ad fasthiendam omnςm voluntatem in m. ἔαMrto. HILARI et Est: Gaedam alis celeriter facimus , sed non faxisibenter.Non ex tristiti aut mi necessi 2. Graiate: hilarem enim datore diligit Deus. 9-

aui Dei voluntatem in finem sibi prs, in Z.itituit, si quid taedii aut moeroris interis,

urrit,non gravate id devorax, eas enim jlelicias inhiar,ut dicat: Cibus meus est ut facia voluntate ejus qui misit me.Fian ergo volutas tu sicut in caelo& in terra. H aeuinis i

122쪽

minio. INTEGRA . Fiat voluntas litua , nec apice quidem , illius indice i tomissis. Homo divinae voluntatis vere t istudiosus nullas quaerit exceptiunculas, nec illius sunt hae voces : Volo , Domi-il sne,sed nondum: obtempero, Domine, i ised modo istud non imperes : Omnium I pedes lavabo , & osculabor etiam, m do non cogar hoc officii praestare hosti lmeo P Contemni me feram , modo pu-lblice non pudefiam: Paratus sumi adjOmnia, modo illud non exigas a me . ni ita voluntatis divinae amans; nihil exci lpit, nullis se ictibus subducit. Contra potius : O mi Domine, inquit,vis plura svis acerbiora patiar ecce-me , promptus paratus sum et graviora impera, seve frius castiga, modo fiat voluntas tua. Sexto. PERSEVERANTER : Fiatrii voluntas tua, post primam,nec non post lalteram, post tertiam etiam, post deniq; decimam annorum decadem fia volun-4ltas tua,& fiat in omne aevum : Inclinavi lcor meum ad faciendas justificationes ltuas υδ aeternum. Vi S , Domine , ut hoc lcentum , hoc mille annis perferam 8 Si lvis, volo. Et hoc est Dominicam oratio is linem devota voluntate recitare. Hae illaestini Seraphinoru alae, quibus ad diuinae lvoluntatis notitiam evehimur altissime. lΙΙ. Illud hic singulariter observandii, theatos in caelo copiosius laetari, de exe- cutione Voluntatis divinae , quam de lmagnitudine suae gloriae. Hinc omnes, l

123쪽

dc suo singuli praemio contetissimi sunt, nec ulli displicet se minus altero habere. Sic enim qui Deum vident, ad divinam voluntate non tantum consormati,

sed ab illa etiam absorpti, transformati que sunt in illam,ut jam solius Dei velle velint, & magis gaudeant hanc esse Dei voluntatem ut sint beati, quam se

beatitudine hac frui.Hanc humanae Voluntatis cum divina consormitatem seis quitur excellentissimus amoris effectus, qui non tam conformitas, quam humanae voluntatis cum divina unitas vocari

potest. haec beatos sic assicit ut totis viribus , & quam ardentissime velint Deum esse,qui est tam sapientem ac potentem, tam misericordem ac justum, quam est,tam dignum omni honoris regloriae amplitudine ac majestate. Que- admodum filius ad optimos mores forismatu S tam non invidet suo parenti felicitatem quam sibi, tamque cupit parentem suum honoribus affici quam se, aut etiam plus quam se : ita beati tam gaudent de beatitudine qua Deus fruitur, quam qua ipsi. HinC illi concentus in caelo festivissimi: Alleliij a Salus & gloria, & virtus Deo nostro est, quia vera& iusta judicia sunt ejus &c. Allelu ja,

quoniam regnavit Dominus Deus noster omnipotensi Gaudeamus, & exultemus, Zc demus gloriam ei. Hanc beatorum non tam conformit tem,ut dixi,quam unitatem cum volun

124쪽

tate divina, & nos quoque in nostris precibus imitari possumus hac ratione: Intellectus quidem Dei Potentia, Uteris it 'nitatem, Sapientiam,Pulchritudinem AcBeatitudinem infinitam, immensam,velut attentissimus spectator conte pletur r luntas vero gaudeat, Deum esse bonii l infinitum,omnium opulentiarum sente, it nullius indigum , omnia possie,in omnes

liberalem, rebus omnibus praesentem. ii

Hunc maximum ac perfectissimum di- livini amoris esse aistu censent Theologi. J' sicut enim nullus amor potest esse major liquam quo Deus seipsum amat,sic dc no- is r amor non potest esse melior, quam lsi amori divino illi quotidie fiat consor- lmior. Philosophorum scitum est, non esse aliud , amare, quam alicui bonum velle. quo constituto sequitur, ut quanto majus bonum cuipiam volumus , illum tanto magis amemus Atqui Deo bonum immensius velle non possumus , quam suod ipse est,bonorum omnium bonum immensissimu ,ergo nec etiam possumus Deum ardentius amare, quam sua illi bona omnia velle. Quocirca hoc etiam maxime modo voluntas Dei,sicut in caelo & in terra fiet. III. Et hi tam coniunctae cum Deo voluntatis homines , Fulgura illa sunt, . de quibus Iobus e Nunquid mittes , in-38. i. fulgura , & ibunt, & revertentia. dicent tibi: Adsumus t Fulgur & fulme ignes subtilissimi, natura petunt subli

125쪽

LIBER II. Τοῖ ae , at quia Deus deorsum illa mittit, hae naturae oblita, incredibili celeritate ad ima ruunt,serru, rupes, sc quicquid esistit, perruptura. Christi fulgura dix-rris eos qui suam voluntate pessundant, at pareant divinae : alta quidem aspha - enisi suos impetus sequeretur, sed quia Deus vult aliud, ad infima sese non invitile mittunt, idque alacritate summa; diDacultates omniaque impedimenta per- ampunt,nec itione tam crebra fatigan-

ur,jussis peractis, instar fulgurum 1llo in um revertuntur, dominoque suo se sistunt; Ecce Adsumus, quid jam paratissumus, etiam occumbere;jube quod vis. Sicut autem fulgura quod hic observes non ex aqua vel terra, sed e nube densa neque clausa prosiliunt: ita prompta haec & ad omnem obedientiam ductilis. Oluntas, provenit ab oratione & Meditatione, quae nubium instar sublimes volant ; sensibus corporis undequaque clausis. Si quis enim attente consideret, quibus obsequiis in caelo tot milliones Angelorum subserviant Numini; qua ratione ipse Dei filius Patris voluntatem in praesepi, in pannis ac paleis, in itineis libus , in cruciatibus , in cruce sit amis plexus, non se continebit, quin velut fulingur, promptissimam obedientiam polliceatur , suamque voluntatem cum divina integerrime conjungat. Et hic demuorationem Dominicam , & illud praeci- Pue t Fiat voluntas tua, sicut in caelo, R

126쪽

ro DE CONF. VOLUNT. in terra) animo sincero pronuntiabit. Ajunt Principem aliquem uni suo rii nobilium dixisse : Oportet te cras 1Deis cum ad venationes proficisci. Aulicus festivum se fore ratus: Non oportet, inquit, nam lubens faciam. Qui divinae voluntati se intime devovit, nihil invitus aut coactus, sed omnia lubens facitdcvolens.Tam parvo emitur tanta libertas. Quam hic Epictetus praeclare : Me

lius , baquit, illud judico quod Deus

disseri. Vult, quam quod ego. Adhaereo illi ut .ap. 7. minister & pedissequus t cum illo de- circa sidero, cum illo expeto : denique quod

ωρ - ille vult, idem & ipse volo. Quid Christiani dicant sanctius

I V. Beatus Iacoponus e sancti Francisci familia vir integerrimus , ut suam voluntatem divinae quam arctissime adstringeret, ex animi sui sententia cupiebat omnes labores , aerumnas, angores, molestias & dolores qui verbis exprimi aut animo cogitari possent, tolerare pro Christo, nec inserorum poenas perferre recusaturus, modo suam cum divina voluntate haberet coiri unctam : Deum a uintem a se amari hoc indicii loco habebat si Deus negasset, quod ille ardentius petiisset. Hic idem dicere solebat: Rarionem a conscientia quaesiisse, cur se non amplius, ut plim assigeret, nec sibi jam ullum facesseret negotium,huic vero conscientiam respondisse : Hoc egoca de caussa facio,quia te divinae volun -

127쪽

LIBER II. ros ali penitus submisisti,& in eo quod illate te statuit, absque omni expostulatione acquiescis. Huc insignissime facit illud Augustini, qui praeceptum Protoplastis datu de non tangenda malo eXaminans, Adami personam indutus : Si bona est arbor, inquit, cur non tangoy si mala est , quid facit in paradiso Huic Deus di Ideo est in paradiso , quia bona, sed nolo eam tangas, quia obedientem

te volo , non contradicentem servum.

Eccur hoc quia ira servus, 3c ego Dominus sum. En tibi mille rationes sub

hac una, quia Deus, noster est Dominus, voluntatem suam nobis sequendam proposuit, laon judicandam , noS autem i servi sumus, aequissimum ergo est, hac nos ire,qua nos ducit voluntas Domini. Angelus Apostara callidissime ac De. Gen o.

i quissime quaesiit in paradiso: Cur prae- 3. . I. cepit vobis Deus aerendum fuisset:

Cur hujus arboris fructus non editis Ad hanc enim quaestionem aptissime rein sponsum fuisset: Quia Deus id praecepit. i At vaferrimus serpens responsione praeripuit , ex eaque fecit interrogationem, Cur praecepit Deus t Qitotiescunque igitur scitur Deum quid velle, non ulterius licet quaerere : Cur hoc Urgentissima omnium caussarum. caussa est : Deiu ita vult. Abraham filium mactare jussus, quas non rationes potuisset excogitare& opponeret Tacuit tamen & paruit;

128쪽

V. Parentes explorando liberoru is nio subinde quaerunt: An non luberet l ν die tam commoda in hortum concedere, aut rus ire quid si hodie libris missione demus, Sc chartulas pictas substituamus'filiorum vicem Si respondeant liberi: ti Sicut domino parenti placuerit; prout avult Dominus parens &c. argumentum redunt educationis optimae, dc maturae fprudentiae. Quod si ambulatiuncularum f& lusus tam avidos se non dissimulent, t& parentibus nondu annuentibus , jam revolent in apricum , indolis non bonae lspecimen prae se ferunt, & tunc optime lPater: Heus pi er,inquit,reconde supel- l slemlemlusbriam, ad scholas hodie itan. l idum. Hic dejectus vultus, moeror in o- culiq, murmura, libroru non lectio, sed lotiosa volutatio,hic inpe fletus & que- lrelae contra parentum tyrannidem. En istultos infantes, dc ad parentum nutum . parum tractabiles. Tales sumus saepitia lsime; in omnes oblectatiunculas effu- lsissimi & sacile obmurmurantes , cum Deus, optimus pater, aut ludicrum nostrtim turbat,aut ad opus amandat. Si si pimus, liberos aemulabimur optime in stitutos, nec aliud unquam dicemus,

qua illud i Prout domino Patri placuerit:prompti parati sumus ire, non ire;facere,non facere ; laborare, pati, quic-Hoc ipsium Epictetus sapienter Inculis

di sti cras; Ignavissime holuo, inquit, aliud-

cap. I.

129쪽

LIBO II. . Xob ne expetis quam id quod melius est 3 navero Aiud quippia melius , quam quod visum Deo fuerit Huc apposite Ioannes Taulerus quesupra nominavi) Si cui Deus,inquit,optionem faciat dicatque : Vis ut te immunem praestem ab omnibus & corporis & animi miseriis,teque Paradiso restituam Non aliud respondendum qua hoc ipsum : Domine prout vis r ω adimere miserias potes : & relinquere;hoc autem mihi erit gratissimum , quod voluntati tuae congruentissimum. Revera sic ampliorem gratiam Obtinemus, quasi ad arbitrium nostru amplissima quaeinque munera capiamus. Deus certe virtutum non lenis exactor,sicut severi patres , durius solet educare suos. Itaque cum videris homines probos Deoque acceptos laborare , sudare, per arduum ascendere, malos autem lascivire & voluptatibus fluere, cogita illos filiorum modestia delectari, istos licentia vernularum i illos disciplina tristiore contineri storum ali audaciam. Deus hominem s/α.

sibi charum in deliciis non habet; eXpe- opis litur, indurat, sibi illum praeparat. Me lius in malis sapimus; secunda rectum,

auserunt.

Quare nos Deo, velut vacuas sportas offeramus, arbitratu divino aut implenis das , aut inanes destituendas. Hieronymus Iulianum submonens: Tu te putas,

inquit, in virtutu culmine constitutum,

130쪽

inos DE CONF. VOLUNT. si partem offeras ex toto. Teipsum vult sDominus,hostiam viventem: te da Deo, I

sint hi dicia ct signa humana voluntatis a s ad divinam confirmata. s

NIhili secerunt militem Romani, i

qui non habuisset firma latera, t&torosos laceitos ad quaevis ge- standa onera; insuper arma tersa & ni-tentia, & maximam in suum Imperato- lrem fiduciam. Nemo se jactet Christi militem, nemo se divinae voluntatis stu- ldiosium credat, nisi certa in se signa de- iprehendat, suam voluntatem in omni- 'libus pendere a divina. Qua in re ut quis is iii psius possit experimentum capere, lihaec signa sive indicia observabit. lI.' Signum. Omnia cupere ad divinae livoluntatis nutum facere , 8c ideo nihil l , ordiri rerum , ope divina non prius im- l iplorata. Qui Dei voluntatem sequitur, i in ullum negotium aggreditur quin Deum lisibi ante postularit adjutorem. Quod si liquid maioris momenti videatur, aut j inctu dissicilius , subsidium a Deo fre- l tquentius sagitat. Hoc legis instar sit iis qui seria tractant negotia,& ad clavum i isedent,nil unquam temere aggredi, Do- ' i tmino non consulto. Nemo mortalium t locile aestimet quantum hinc damsi serat i

Orbi sal