Heliotropium, seu, Conformatio humanae voluntatis cum divina : libris quinque explicata coram ser[enissi]mo vtriusq[ue] Bavariae duce S.R.I. Archidapifero Electore Maximiliano et ser[enissi]ma coniuge Elizabetha : eisdem ser[enissi]mis pri[n]cpib[us]

151쪽

LIBER II. halium, quid hic ais t c Equaister cum est Sa

Deo de omnibvia a te, ita me, ita singu--6los curat providentissimus Deus , sicut universos,neque tantii quod melius, sed

quod optimu est semper,& tibi,& mihi re singulis , & omnibus vult, re quod

vult exequitur efficacissime. Gregorius pulcherrime: Sic,inquit, intendit omni-Dus,ut adsit singulis;sic adest singulis, ut i 6. simul omnibus nunquam desit: sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis 'praesens est, ut a superioribus non recedat. Cura est Deo de remnibus. De filiis, seucharissimis Dei amicis res certa & evidens : sed nec circa damnandos alium se gerit: pater est, nutritor est, defensior est usque ad ultimum vitae momentum: hic demum judex, punitor,hic vindex est tiobstinatae in se perfidiae. Objicias secundo i Et quomodo tanta pei providentam ac cura tot sequuntur in convenientia , ut miti vocabulo utar, fiunt lite illic absurdorum absurdissima quaeque. Vti Deum dicere dormientem nolim, sic ad minuta quaevis vigilantem assirmare,num bene ausim Z O te oviculam , sed profecto malami quamvis crediderim hic te alienam gerere persona. Vtique Deus vigilat ad quaelibet vel minutissima. Ioannes Damascentis tuo sta-pori aptissime respondens : Deus,ait, no D.a

nunquam aliquid absurdi & praeposteri πη

fieri permittit,ut per eam actionem qua absurditatis speciem habet,magnum ali- Fide '

152쪽

χ3o DE CONF. VOLUNT. quid & admirabile conficiatur,quemadmodum per crucem hominibus salutem

comparavit. Num haec negabis verat Ergo Deus non quidem peccata vult, sed efficaciter permittit, seu, permittere vult,& inde proventus elicit utilissimos sibique maxime gloriosos. Augustinus Aug. perspicue id asserens: Propterea,inquit, in m. divinae Providentiae etiam ista dispositio tribuenda est , non quia ipsa peccatoreS facit, sed quia ipsa ordinat cum peccaverint. Quare licet homini secundum se spectato melius esset non peccassessi tamen tota series naturae & gratiae attendatur, multo fuit melius a Deo peccatu permitti. Notum Ecclesiae testimonium :i

Felix culpa,quae talem ac tantu merusia -- it habere Redemptorem. Haec de divi-

na voluntate tam cognoscenda qua am-

Et plectenda. Vtinam humana gens, Vel hac una in re caecutire desinat, & divinai. ii Volantate,quam facile potest agnoscere,.bUdι Velit etiam prompte amplecti.

assertio lesi hae r Deus Omu's effectus veros ct reales quarumtiber caussarum secundarum,adeoque omnes a tiones nostras liberas , etiam malas qua entia sunt, sicut ct ipsam peceati cujuslibet permisionem; atque etiam mala solius poena . ab Aterno, adeoque prius tempore quam fant, etiam in pani ἀculari aliquo modo pradefinivitae praeordanavit. P. mus Tanneri . I. Theol. dist. a. Dis.. 7 π.7.

153쪽

I3r Imaginis sequentis brevis

explicatio. H Ominis ad divinam voluntatem eonformati

exacti um exemplar fuit rex David. stis amni exceptione vera major, Deus ipse: Inveni,ait. Daiid filium Iesse,vimm secundum csir meum. qm . 1 faciet omnes voluntates meas. Heliotro um, minoribus uisimitibus D undum 'se' oribus,reprasiniat maxima virtutum incrementa, rua ex hac una ad Dei voluntatem onformatione Voveniunt, quam virtutum omnium parentem re Te appellaro. Duoeorda,Deiae hominis, eo senexuramplectun ur,ut cor unum videripsit. Verba in eorti divina una, ACCIPE, REDDE, FVGE. acripe beneficium , Redde gratias . Fuge quicquid ina veluntati adversatur . Cον humanum Iure pondeat o Q V OD VULT DEUS, id , licetis ego voti.Hine amoenim me parari'semum, utrumque com cingit. Hine gladius maeroris is litoris excutitur; hinc corolla e rosis fugacisima πο- Utatis texta defluit.Aliger e ealo felicitatis aterme austi mum fert nuntium,quo homo divina volu ati demotus ad immortalitatem invitasvν. Non pia tu esse miser, quem tam beatus vocat nuntius.

154쪽

Miris cauit omnes voluntates meas

155쪽

D E HUMANAE VOLUNΤAΤIS ad divinam consormatae

animo tranquillitatem conciliet hα mana voluntatu ad divinam Conformatis

DIvimyis, qua ratrone divinam voluntatem nosse , qua nostram illi jungere possimus. Nunc porro di-rendum, quid emolumenti proveniat, 1 humana divinae semper sit conjunctis

sima.

I. Tam liberalis est Deus divitiarum

k donorum, ut non tantum aeterni S NOSleliciis beare statuerit, sed diem aeter altatis velut praeoccupans , quo nos ad amnia paratiores promptioresque rediniat, e in ensa sua mittit caelestis convivii ron julsidem , jubetque libare saltem ternae selicitatis gustulum. Ira nec in cerenti hujus mortalitatis nos comi oleest magnae illius aeternaeq; coenae V lit an recoena. Elid in hoc Orbe inferio- e quies est aliqua ,sunt etiam hic Iblatia: caelo missa.Neque hic impendiis magiis res agitur, sola opus voluntate a 4 di- inam conformata. In rupe Taboreja vix guttula gusta-K a rad

156쪽

rat Petrus caelestis beatitudinis, & mox: Marc. Bonum est,exclamat,nos hic esse, imo ς η'- 9- jam ebrius videri poterat ab hoc necta isolebat quid diceret. O Petre, proe properum est,hic nectar & ambrosam expectare: loco meliore dabuntur ista sed nondum. Angelus ille Apocalypticus Ioannes: ae. Factum est, inquit, silentium in caelo. cap. 8. quasi media hora. Quies aliqua designa exsΙ--beato Gregorio interprete, quam hic ast equuntur, qui divinam voluntate sexequi perinde, ut in caelo, desiderant, eaque ratione velut in caeli vestibulo de Pss4. gunt. Eo anhelans David: Et volabo n. π s I. quit, & requiescam. Quo volatus iste iutique ad divinae voluntatis suavissima contemplationem, eo quisquis pertigerit, jam demum respirare incipit & jucundissime quiescere. Nihil enim arden. tioribus votis expetit, quam hoc unum: Fiat voluntas tua , sicut in caelo , & in

terra. Inter ea certe quae maximam animo pacem & tranquillitatem conciliat, primarium hoc numeratur : Omnibur votis contendere atque aspirare ad con. stans divinae voluntatis obsequium. Ita Thom. Optimus ille scriptor praecipiens; Opta a Sep. inquit, semper 3c ora, ut voluntas Dei 3- integre in te fiat. Ecce talis homo ingreditur fines pacis quietis. Quisquis ligitur cum sanctissimo rege illo volarepta=a Cupit re quiescere,his profecto alis eve. i Pib. 3. hi in altu potest, & patrare admiranda. l

157쪽

LIBER III. 13sII. Optimae fidei scriptor commemo- δε- it de viro religioso, cujus vestes, vel πω - allimmodo tactae valetudinem multis 'stituebant,hinc ille apud aegros vene flς φώ

itioni, apud suos admirationi esse coe- io.

it, cum tamen nulla in eo virtus singuairiter splendescerer, vitam enim agebat . 6.ro more ceterorum in coenobio , nec et mitilis insolitis rigoribus sese macerabat; qui toc unum studiosissime cavere solitus, e quid aliud unqua vellet quam Deus. um itaque sine pharmacis mederetur epius, rogatus a coenobiarcha ejus rei

ausam i Mi rari seipsum, ajebar,& pu- ore ob id affici,cum ceteros jejuniis re recibus vix aequet, nedum superet. Ita st , inquit coenobiarcha , te hominematum esse, non nescimus , cetera non

uspiciendum prae aliis. Simul in omnia /ressius inquirere,& multa sciscitari coetit antistes, ac animi arcanum reserari upere. Hic vir ille religiosus : Eam,in intuit, mihi gratiam a Deo factam jure Pommemini, quod ad divinam volunta-em ita me conformarim, ut adverso eo nil unquam movere velim. Neque ero etiam metuo res utiquam fore tam urbidas, ut animo cadere, aut conqueri

ubeat: sed nec ulli, puto, tam prosperi uccessus mihi sic blandientur,ut ob eosingulari me patiar gaudio compleri.Na,mnia sine discrimine de manu Dei ac--:ipio,neque postulo ut ea quae fiunt, ar- itratu meo fiant.sed ita ri quaeq; vo-

158쪽

Io ut fiunt . Ita nihil me voluptate, nihilli moerore assicit, nihil me turbat, sed nec beat quidqtiam, nisi sola, nisi una atque unica Dei voluntas. Ideo in omnibus omnino precibus , hoc iunice flagito, ut divina voluntas in me semper, rebusque

creatis omnibus quam integerrime perficiatur. Miratus haec vehementer antistes: Et amabo te,inquit,eX pone sodes, i quis tibi nuper sensus , an non una no-hiscium acerbe ferebas , cum nefariu Shomo ignem subjecit nostris sedibus, Casabulum Sc horreum,tam multum frumenti Sc pecoris combustu, damno paene irreparabili 8 Ad quae coenobita: Hoc, inquit, scias velim, Pater reverende, nihil inde moeroris me contraxisse. Nam in more positu habeo , pro h Is talibus Deo gratias agere, cum certissimus sim, quicquid rerum fit, divina perm Tttente Pro vi dontia fieri, idque omne in nostrum emolumentum. Ideo curae mihi non est, modicum an multum habeamus sustentandae vitae : Deo fido, qui quemvis nostrum aeque sinistillo panis poterit nutrire , ac pane integro. Ita laetus dego Malacer. Hic Coenobiarcha multa contradicere, & variis quaestionibus hominem

urgere, ut sic suaviter exprimeret laten. tes animi sensus. Post: varia : Quin imo,

ait isste, perquotidianam mei oblationem divinae voluntati, eo de veni, ut si praescirem ego, ad ilrteros me dejiciendum decreto immutabili, Deo tamen refractarius

159쪽

TIBER III. us esse nollem, modo simul liceret sc1', sic Deo visum esse, ita Deum vellerno etiam si oratione Dominica vel se-ael pronunciata divinum illud decretuescindere potestas esset, sane id audereon velle, sed potius geminas has Deo

reces admoverem, Ut aequissimam fanistissimamque voluntate suam in me pereret exsequi, & , Vt hanc unam mihi ratiam faceret, qua vetarer tota aeteritate, divinae voluntati quidquam con- rarium cogitare.Cohorruit ad has voces oenobiarcha,& paene in lapidem stetiti borto utrimque silentio. Demum r Iro,nquit, ito, mi Pater, & propositi hujus

enacissamus maneto. Caelum eXtra caeum reperisti, & hoc interpreteris gra- iam paucissimis factam. Rarae immu-litaris est a nemine turbari, a nemine aedi pos e. Arcem quietissimam habita uisquis se totum ad divinam voluntateon format.

I I I. Ita coenobitam suum a se dimiit antistes, ipse alto stupore defixus,haeCecum coepit ratiocinari , dc : Iam mihiiquet, ait, unde huic viro, quem homitem ridiculum censebant, illa medendi:ratia sit. Haec tanta cum divina volunare conjunetio, ad hoc fastigii suos eve-iit. Et qui possit Deus hunc talem honinem aeternis flammis addicere t re- ugnat id infinitae bonitari. Et sane fa-eri cogor, nec longum esse, nec dissicie iter, ad hoc culmen solidissimae Tran-

160쪽

I38 DE CONF. VOLUNT. lquillitatis: nectite enim hic opus inusi- ltata vitae severitate,non crebris jejuniis, non prolixis vigiIiis certandum , omne thoc negotiu peragit unicum generosiim VELLE, se1 hoc vELLE quotidie pinstaurandum , sirineque statuendum,

contra divinam voluntatem prudenterra nil unquam admittere. Ita enim, inquit

Chrysostomus, esscit posse, uti nolis lposse. Magna vis est volunta- l tis,quae essicit nos posse quod volumus, i& non posse illa quae nolumus. Quod si quis mane ita se Deo comittat: O Dominus meus Deus meus, lego me tibi offero in omne beneplacitum tuum : hodie sciens prudens'; contra tuam voluntatem nil agam : is tame leodem hoc die aut vetitam ganeam, aut lini ame prostibulum subeat, aut aliis ad vitia occasionibus temere sese indulis i geat, hic quidem homo cum Deo ludere,& altera panem, hac vero manu scompione porrigere censendus est. Ita pror-

siis dioinae voluntati subjectissimum se squi leni polliceri, nihilominus aliorum opibus , aut famae nominique insidias struere, invidiam in se sponte admittere, ab ira non praeveniri, sed illam ultro ac- lcersere, hoc jocari est cum Deo,& vitiorum moram impellere, atque ostiu aperire vix dum rogantibus admitti. Et quodnam hoc amoris symbolum Amo lte,sed hunc a me colaphum accipe: aut: lNon patiar me separari a telat cum oc--l