Heliotropium, seu, Conformatio humanae voluntatis cum divina : libris quinque explicata coram ser[enissi]mo vtriusq[ue] Bavariae duce S.R.I. Archidapifero Electore Maximiliano et ser[enissi]ma coniuge Elizabetha : eisdem ser[enissi]mis pri[n]cpib[us]

231쪽

LIBER I v. . 69hes iusseris , ibit. Siquidem : optabam

ego ipse, inquit, anathema esse a Christo pro fratribus meis. Quid ais Paule, inquit Chrysostomus, nonne j a dixisti: Quis nos separabit a charitate Christ i hImo Chrysostome , quia Paulus unice amabat Christu , avelli cupiebat a Christo,& a suavissimo Christi consortio, ea

tamen lege , ut plures amarent Christu. Itaque optabat Paulus velut ex imperio caeci amoris,separari non quidem a chaistitate Christi, sed a beatitate dc gloria

cum Christo.En quam immotos oculos haec Aquila in divinae voluntatis sole fixerit. Tanti est autem haec tam fortis ad divinam voluntatem Conformatio, ut prae illa parum sit vel mille Mundos ridere . Plerisque sanctorum martyrum non adeo dissicile fuit suum sanguinem, ni rem vilissimam tyrannis propinare et inter tormenta solatiis divinis assiuebat, hinc supplicia ipsamsue mortem de facili spernebant. Craticulae candenti,vel ut fessus viator scamno, incumbit Laurentius; funestam crucem, velut thalain

mum regium salutat Andreas ; lapidum

imbrem, velut roris guttulas admittid Stephanus. At vero qui sub onere tot aerumnarum quotidie fatiscit, & lentis. sime mori se sentit, nihilominus tamen in jus divinae voluntatis concedit, & ad omnia separatissimum offert, hic sanerem magnam praestat: si tamen ,ut dixi, AD OMNIA aeque secundum Dei arbitrium

232쪽

aio DE CONP. VOLUNT.bitriu promptus sit. Et ita fieri oportetnam omnia & corporis, 3c animi, &quae vocamus fortunae bona a Deo accipimus , quid in his reddendis excipere possumus t In scholis quidem tritissimuillud Nulla re uia sine exceptione: hic

penitus explodendum. Divinae voluntatis regula sine omni exceptione est. Quisquis secundum hanc cupit vivere, discat & se, & sua omnino omnia divinae voluntati subjicere. Hujus rei illustrissimum nobis exemplum proponens: Bernardus: Audi denique hominem,inquit, quem secundum cor suum invenerat D Ε v s. Paratum, inquit,cor meum, lD E V s , paratum cor meum. Paratum lad adversa, paratum ad prospera,paratu ad humilia, paratum ad sublimia;paratu ad universa quae praeceperis. vis pastore ovium facere Θ Vis constituere regem

populorum Paratum cor meum,DE US, 2. Reg. paratum cor meum. Si autem dixerit m lν - - non places; praesto sum, faciat quod bonum les coram se. Digna religiosissimo princi- lpe demissio animi , & propriae voluntatis abdicatio. Quid est enim pii Non places. Si dixerit Deus i Nolo te lxegem esse , nolo te vivere : Prasto sum, inquit David. Si iusserit Deus r Vo-llo te iterum exulem , iterum esse fugi- ι xlviim , & loco mali soceri pessimum habere filium, qui patris diadema & j Rulum petat. Et tamen , Prasto sum , ait David. Quod si Deus imperet et Volo te ruris j

233쪽

LIBER IV. 2 Emrsum stabire speluncas, & serarum la- ibula; iterum vivere mendicato , Scluotidie mortis adire discrimina.Nihiloninus, Praesto sum, ait David. At si dicat eus: Volo te solatii loco, in Calainitae tua proscindi convitiis , etiam a tuis ibditis; lapidibus instiper appeti,& diis omnibus devoveri. Nec istud quidemespuo ait David,Dom u faciat quod boum est coram β. O sanctissimi principis

eroicam virtute qua vel sola fieri po-uit acceptissimus Deo, praesertim cum .aec lacrymans diceret, & veste lugubrindutus. Tanti faciebat, Deo, vitecundum cor Dei, ut eam gratiam li-

ertate & liberis, & omnibus divitiis, et ipso regno,vita etiam ipsa libentissiae redempturus esset. Modo David di-inae voluntati possit obsecundare , ad la omnia paratissimus dicebat: Paratuor meum, Deus , palatum cor meum.

C A p v et 1 Lu quod exitium per trahat voluntas proin

pris,si non patiatur se frangi. MElli suus doctor Bernardus:Proia

pria voluntas, inquit, quantum in ipsa est,Deum perimit,omni oeni m vellet Deum peccata sua aut indicare non posse , aut nolle P aut ea iescire. Vult enim eum non esse Deum, tuae vult eum aut impotentem aut in-

234쪽

αr2 DE CONP. VOLUNT.justum. Deinde ad quaestionem quae fantiam sapiat, aut stultitiam,respondi Cui rei explicandae subserviat hic apilogus. I. Quondam faex hominum,&furun Iavernionu , essractorum ampla societ

libellos supplices porrexerunt judichus, rogaruntque patibula & furci

auferrent, rem foedam ante urbes, pacendum oculis & naribus viator u tran

euntium. His a judicibus responsum es Si quidem antiquatum cupiant morer patibulandi, prius ipsi consuetudinei abrogent furandi, iudices in mora nofuturos, quin protinus cruces tollant e patibula, modo ipsi prius cessare jubear furta. Hic e furtim albo audacior unu Venerabiles domini, ait, nos furtoruri auctores non sumus: quod ergo nos no invenimus, nec etia abrogabimus. Qui hus iudices responderunt: Neque nos o viri, patibula excogitavimus,ergo ne, etiam abolebimus.

Humanae gentis primi parentes itfurto deprehensi sunt: haec scelerum ori o, haec inhaerentis peccati contagio, Sinc inserorum supplicia. Nos jam serne potes ex hac furum familia querimus gehennam donstitutam, & ideo sarpe li. bellos supplices Deo porrigimus, & rogamus : o Domine, tantum non detur.

hes nos ad Erebum , 6 Domine si rogos

Avernales tolleres , continuo nos metia

liberares. Iore optimo respondet Deus:

Auserae

235쪽

LIBER IRauserte vos culpam, & ego extinguam

lammae. Sed nos iterum obducimus: O omine, nos primi steterum inventoreson sumus, cur alienam & nativam lalem luimusthaec noxa est primigenia. At obis Deus iterum : Nec ego , inquit,aussa sum inferorum, sed Superbia, sed nobedientia di Neque istud Orci prin- apium fuit, torquere homines, sed dia- olusi inferorum ignis paratus est diabo- Mattii re angelis ejus. Ne ergo conqueri possi- ca. a. s. is,vos alienis malis involvi,mitissimum 'pe. I. go decretum per servos meos pronuniari curabo,cui nemo poterit obtrectae. Quod hoc obsecro decretum , quis ronunciavit8Bernardus e fidissimis Dei Ab ervis no infimus, tam paucis quam cla- ρ- s verbis jam pridem procIamat , qua 3 Gatione gehena facillime possit extingui. aec proclamantis verba sunt: Cesset υο-ιntaspropria, ct infernus non erit. Et hujus ei luculentam ratione sic reddit: Quid nim odit aut punit Deus praeter pro-riam voluntatem p In quem ignis ille esaeviet, nisi in propriam voluntatem tiam nunc cum frigus aut famem, aut

liquid tale patimur , quid laeditur nisi

ropria voluntas p Quod si voluntarie astinemus,ips jam voluntas communis st tam scilicet Dei haec immittentis, uam hominis haec sustinentis 3 Porro oluntas propria quo furore Dominuma estatis impugnet, audiant & timeat P a

236쪽

servi propriae voluntatis .Prima nameseipsam subtrahit , & subducit ejus cminatui, cui tanquam aut ori servi jure debuerat, dum essicitur sua. S' Nunquid contenta erit hac injuria 3 silit adhuc, & quod in se est, omnia quque quae Dei sunt, tollit diripit. Q

enim modum sibi ponit humana cui ditas Nonne qui per ustiram acqui pecuniam modicam , similiter mundulucrari conaretur universium, si non desset possibilitas, si suppeteret volunta facultas i Dico fiducialiter , nemini q sit in propria voluntate , posset univesus mundus suffcere Sed utinam vel ridus istis est et contenta, nec in ipsuilliorribile dictu desaeviret auctore. Haest crudelis bestia, fera pessima,rapaci sina lupa , 3cleaena sievissima. Haec e immundissima lepra animi, propter quin Iordane mergi oporteat, Sc imitateum qui non venit facere voluntater suam. Vnde 3c in passione : Non mea f. inquit, voluntas sed tua fiat. Cuset volun eas propria , ct inservus non erit . Non e cpuerilis, nec vana est 'uaestio ; An, quomodo extingui possit gehenna potest omnino. Non absurdae sunt preces rogare Deum, ut destruat Orcum. Para tus est Deus id facere ; unicum istud in1m operis mercedem postulat: Ce et voluntas propria, ct infernus nou erit. Sed quis omnes omnino homines eo adigat, ut suam quisqtie voluntatem abdicet, eam

237쪽

LIBE R IV. 27sue impendat divinaei Tu , mi homo, si

'in serio agas, tu tuam in te voluntate

pugna, dc jam sustulisti sedem illamat alligandus , & in qua cruciandusiisses apud inferos , perinde ac si Ereus destructus. & Erebi flammae forent xtinctae. Cesset voluntas propria, cesset; refernus non erit. H. oc idem & alii cu Ber-ardo clamant: Oculus, ait ille, janua Am Irdis est & ntuarius,claude oculum &aluntas habendi non erit, cesset volun

is , & ecce infernus clauditur. Id C.

I I. Ah , quanti patiuntur multa gra- auct , laque, sed inviti, sed repugnantes, ne- h .ue enim suam divinae voluntati ad- 3 I. adicunt. Deus vult illos pati, hancque Iluntatem suam apertissime exponit, 'im ea, quae patiuntur , immittit, non iter certe quam si vox caelo laberetur: olo vos pati. At nollent illi, & modo ossent, onus quod serunt, excussissentim pridem. En voluntatem propriamum divina minime consentientem. Norunt parentes , quanti laboris sit ducare liberos illos quorum contuma-ia prima non est fra Aa , quoties in diel amandum et Sile,quiesce; hoc age,relin ue hoc, omitte istud. Quandoque tam requieti eas domi turbas excitant, ut tiam mitissima mater graviter eXcan- escens, virga S, aut baculum, aut quic-juid ministrat ira, corripiat,& in hunc,

hum , ac proximum quemque filium iste saeviat, quandoque solis vocibus

238쪽

tonan S exclamet: Non estis mei liberis

Non agnosco vos, nihil mei cerno in vcl bis, nec patris nec matris ingenium rei fertis; abite ad carnificem degeneres Ita Deus agit nobiscum,ueluti parente Cum inquietis ac contumacibus liberisit Quoties ebrioso aut luxurioso minatur4 quoties illi suam crapulam huic luxuri suam arcanis objurgationibus ob ocu litos ponit quoties dehortatur & moneti En , corpori noces & animo; arcam :valetudinem exhauris , gratiam meandi caelum amittis : scis equidem isthaec a me vetita; nosti voluntatem meam athac omni turpitudine quam plurimum abhorrere; nec ignoras quam extremeabominer & detester voluntatem meatam refractariam. Tandem mitissimus pater virgas rapit aut baculum , & improbitatem filii sic punit, ut puniri se

sentiat. Vbi hoc saepius factum, nec ad frugem se corrigit filius, aut e vitiis Isaia emergit, demum iratus pater e Super

c p. I. quo, inquit,percutiam vos ultra Frustra percussi filios , disciplinam non recep runt. Spuria vitulamina non dabunt radices altas.Abite improbi, dimittam vos secundum desideria cordis vestri, ibitis in adinventionibus vestris. Gravissima s ira est formidabilior omnim. 8O. Ita etiam cum homine superbo &aNW- 3 rogante agit Deus , eumque increpat:

Nec mihi placesinec hominibus, quibus

239쪽

LIBER IV. 2Iγl ne spreto, plurimum placere cupis : ab

is quos arrogantiae tuae applausurosperaveras,rideris di de mea tibi voluntae pridem constabat: scis quod superbo.

um neminem tolerare possim, nec An-

elum quidem , ne dum hominem ; strinterbis me singulariter resistere quis necit Z superbiam tu tuam nihilominus erseveras. Sic Avarum Deus,sic & Ira- undum: sic Invidum & Obtrectatorem ecretis impulsibus trahit ad meliora, uamque iis voluntatem varie ingeritectandam. Vnumquemque ducit Deus

3er viam ipsi convenientiorem .Regi He- 1 3raeo Sauli in os objectum : Nonne cum 3arvulus esses in oculis tuis, caput in me. 1

ribubus Israel factus es t .are ergo 19. Oaon audisti vocem Domini , Ied versus 23. ad praedam es, Sc fecisti malum in oculis Domini &c: Pro eo ergo quod abje- isti sermonem Domini, abjecit te Dominus ne sis Rex.quoniam quasi peccatum ariolandi est , repugnare, dc quasi scelus idololatriae , nolle acquiescere. Quisquis igitur divinae voluntati etiamianum repugnaS, Veni, obsecro, Veni, non

ad aquilarum, sed ad corvorum gymnasium te ducam , hic disce. III. Cur , quaeso, Deus Eliam Thesbiten a corvis velut a dapiseris cibos voluit accipere t Quid hoc rei t avium iuracissimae prandium re coenam perferunt ad eremicolam obsequiis fidelissimis. Hoc ideo voluit Deus, ut teimi ho

240쪽

veS,Pel Invita natura, voluntati suae o

aliud her1 mandasset. Sed est uui hObiiciat: Facillimum est Deo ut asturque feras ad imperium faciendum Cooem non ideo parent,quia volunt,sed qui

in te servallite vult siervire, & siccius