장음표시 사용
41쪽
Ver Su praeter mi SSO, quocum alii cohaerent, hi alii Iuvenco sunt praetermittendi.
Cum lavendus Ioh. v. III 22 Post haec venit Iesus et discipuli eius in Iudaeam terram et illic demorabatur cum eis et busti ubat n0n respiciat, ei praetermittendi sunt versus quoque I0h. IV ergo cognovit Iesus, quiuaudierunt Pharisaei, qui Iesus plures discipulos facit et magis bustieabat quam Johannes l) quamquam Iesus non baptigaret, sed discipuli eius M , qui redeunt ad I0h. III 22. Quoniam Iuveneus utili versus XXI Ait ad illos Iesus Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic uetus est in casu unguli, rati0nem non ducit, versum quoque 44 et qui ceciderit super lapidem istum confringetur super
quem vero ceciderit, conteret eum Omitti necesse erat. Iuvencum Ner Su praeteriis Se puto quia versui
hexametro haud idonei erant, praecipue eo Versu S, qui multa Omina f0pria continent: Intelleximus hane fuisse unam de duabus ausis quibus perm0tu iuvencus Mitti eaput primum praetermisit. Marcidus affert alterum exemplum, utili X - 4, in quo insunt nomina
diseipulorum Iesu. Idem intellegitur e Mith. XXVII 56 til.
Iuvencus fugit plerumque repetitione uni u eiu S-dem quae rei. Ii bibliis saeris it ips, in evangelio un0 saepissime unum idemque repeti nem est qui neget. - Cum
fieri non possit, ut imia exempla asseram, e tant numero pallea graVissima proferam:
Lueae v. II 52 Iesus prosiciebat aetate et sapientia et gratia apud deum et homines Iuveneus n0n iam respieit, quod Le. v. II 40 in quo idem fere legitur esuem autem crescebat et confortabatur sapientia et gratia domini erat cum illo, in v I 278-280 explicavit Matthaeus memoriae tradit duobus o eis verba, quibus Christus diseipulis suis p0testatem peleatorum SolVend0rum
aut ligand0rum tribuit, et XVI I et XVIII 8. Iuveneus eum versum VI li explicaverit III 84-287, praeterit locum XVIII 8, qui quaerendus est post v III 429.
42쪽
mereat ire templo expellat Iuvencum illos versus misisse apparet, quod hanc narrati0nem iam sequndum I 0 h. III 4 l Iuv. II 55 l62 tractavit. In sermone hebrate figura exstat et membrorum qui dieitur parallelismus, quae saepissime occurrit in grandi sermone librorum veteris testamenti. Sed etiain Christus
adhibet hane figuram in orationibus. Praeclare describit Fr Bulilius' eam his verbis: Die reinste Form des Parallelismus test vor, o de Inhali ines nichi u langen Sulae in variterter Form viederholt vird, o dui der u ei te Sute te in Echo des ersten ling - de Sog. vrio Nume Parallelis mus Neque autem Iuvencus obtinet hanc liguram. Exemplis demonstretur:
Versuum Mith. VI 7 et , qui eandem cogitati0nem continent, petite et dabitur vobis, quaerite et invenietis pulsate et aperietur vobis p . Omnis enim, qui petit, accipit; et quaerit, invenit; et pulsanti perietur b) . Iuvencus tantum versum 8 respici I 668 69.
Eodem modo agit Iuvencus, cum evangeli Sta X- primit unam eandemque sententiam et positive et
negative. Nihil aliud obtinet nisi sententiam aut positivam aut negativam:
Veluti apud Mith. VI 4 l legimus si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater caelestis delicta vestra l4). Si autem non dimiseritis hominibus, nec pater vester dimittet vobis peccata vestri ib)s,
unam eandemque ergo Sententiam et positive et negative eXpreSSam; Sed Iuvenco sussistit sententia positiva
60l-603. Ita res se habet Iob. V 46 47 si enim crederitis Moysi, crederitis forsitan et mihi de me enim ille scripsit 46). Si autem illius litteris non creditis, quomodo verbis mei8
43쪽
37 credetis' 47), sed Iuvencus retinet tantum sententiam
Eius enim scriptis vester si crederet error, Crederet et nobis Moysi quam scripta frequentant. Ut Juvencus uotos versus imittit, cita amputat
interdum versus cum praeterit Sententias eorum singulas Has praetermissiones appello detractiones, illarum numerus est magnus tamen non tanti esse puto, ut omnes Significem.
Quod Iuvencus Mith. XXVI 56 sententiam priorem Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur scripturete prophetarum , non respicit, facit eo onsilio ut repetiti0nem fugiat, cum haec verba nihil aliud dicant nisi quod versus antecedens XXVI 54: Quomodo ergo implebuntur scripturae prophetarum, quia Sic oportet fieri' , quem Versum Iuvencus reddit IV 530: Sed scriptura meis complenda est debita
Illis detractionibus, quae ad singulas sententia SSpectant, pponunt Ur, quae ad rem ipsam Spectant, ex quibus ipsis optime intellegitur Iuvenci carmen nihil aliud esse nisi circumlocutionem poeticam velut graece di eam παρα ρμγ at v. Saepissime Iuvencus eis loci quibus et membrorum
parallelismi, figura exstat nihil aliud reddit nisi quod
evangelistae versus continent. Reddit igitur non tam Verba ipsa quam Verborum Sententiam. X empla proferam: Iuvencus ut membrorum parallelismum sugiat comprehendit Matthaei verba VII 7, 8, 20 λ) Sic omnis arbor bona fructus bonos facit mala autem arbor fructus malos facit ID. Non potest rbor bona fructus malos facere neque arbo' mala fructus bonos facere I fructibus eorum cognoscetis eos 20J. duobus tantia iuversibus I 699 700: Utque arbor proprio vestitur germine pomi Si dolus illorum fructu monstrante patescit
i v. 19: Huis bor, ure tuon fuci bonum fructum, exciditur et in ignem mittitur, mittit Iuvencus hoc Oeo quod eundem Versum supra I 336 tractavit secundum Mith. III 10.
44쪽
Etiamsi Iuvene conversio rigida, tamen vituperanda non est. Tolani similitudinem, quae agit de b0nis a malisb0minum saetis comparatis cum bonis a malis arborum fructibus complectitur paucis, Sed perspiguis verbis, quibus sententia S0la redditur. Ex eadem causa Xplicat Matthaei multa verba XXV
20 23 Et accessit qui quinque talenta acceperat et obtulit alia quinque dicens Domine quinque talent mihi dedisti, ecce ali quinque adquisivi 20'. Et ait ille dominus suus Euge serve bone et delis, quoniam in minimo fuisti sidelis supra maior te constituam, intra in gaudium domini tui PD. - versus 22. legitur ut 20. Sed pro
quinque pone et duo versu 23 legitur ut i , paucis
Se geminasse illi siriter concredit monstrant. Illos studui erus potioraque credere tantae Promittit de . . . . Uno Vocabulo alter complectitur versus 2 et 23. Quos evangeliorum locos ab iis qui carmen legunt intellegi non p0sse Iuvencus putavit, quod ut h0mines antiqui aliter senserunt et iudicaverunt, aedilit ita ut inanibus ter spieui siani Itaque plerumque monam pitu exprimit quam quae evangelistae verba
Apud Mith. V 28 legitur e . . . . omnis qui viderit mulierem ad conci inscendam eam, iam moechatus est eam in corde suo, quae verba iuvencus reddito 22: Nec minus optati quam facti poena luenda est, . Quod idem evangelista dicit V 38 et . . . . Oculum pro oculo, dentem pro dentes, reddit Iuvencus I 549 bene: Laedentem semper similis vindicta sequatur s.
In Matthaei verbis II 6 inest validinium qu0d indicat ubi Christus nascatur Et tu Bethleem terra Iudaeorum, numquid minima es in principibus Iudil ex te enim exiet
duae, qui esset populum meum Israhel. Quamquam haec verba digna Sunt, quae accurate tractentur, explicat Iuvencus I 238 240 tantum ea, quae verba continent:
45쪽
Tunc manifestatur Bethleem quod moenibus illum Prostisini muneat, cui sacram ducere plebem Istrahelitarum sancta virtute nece8Se Sto. Ita res se habet in loco alter Matth. II 8 Vo in Num audita est, ploratus et ululetius multus Γαchel ploranssilios suos et noluit consolari, quia non sunt ler 3l, 5), idem Iuvencus reddit II 65 66
. . . . Suboli miSero pro funere matres
Horrendis graviter caelum pulSare querellis . Saepissime Iuvencus una tantum voce significat, quod apud evangelistam pluribus verbis vel integro versu exprimitur. Ε permagno illorum Xemplorum numero paue et gravissima asseram: e verba et vinum et sicer sim non bibet , quae ad Iohannem Baptistam pertinent,e0mplectitur Iuveneus Irat verbis: Sobriu aeternum . . . Voste aeternum exprimitur templi futurum bibet s.
Eiusdem evangelistae verba I 60: invenisti enim strutiam apud deum , reddit Iuvencus I 60 verbis creelesti iussu, - Matthaei sententiam X nolite solliciti esse quomodo aut quid loquamini reddit Iuveneus II 64 ver
Maxime Iuvene est in deliciis id, quod in codicibus latinis exprimitur sententia relativa, unavit e rivi dire Verba κα si ετ αῖ et 6 Mith. XII A eo diei bus in latinis convertuntur per et qui cum illo erant, quod Iuveneus II 572 Xplicat verbo substantivo comite SA. Eodem modo exprimit verba qui bona egerunt ni τὰ ἀὶ χθα tot σαυτ ac et qui mala egerunt 6 et χ αὐλα
Ut poeta occasione data locos quosdam silentio praeteriit, ita nonnulla addidit. Horum additamentorum duo sunt genera l. ea, quae vera 'unt addita.
46쪽
menta a poeta ipso facta, . ea quae amplificationes')appello, qui bii id, quod in evangelio exstat, aut poetice aut explicandi causa amplisigatur. Nonnullae amplifieati e poeticae exortae sunt alii e poetis, praecipue Vergilio, de quibus amplificati0nibus in capite tertio agam.
In numero additamentorum a poeta ipso faetorum habentur, l. quae poetam testament in vetere petivisse illi 0, 2 quae e poetae ingenio exorta Sunt 3 quae explicandi causa adigit 90eta. Certo sunt repetita e testamento vetere, quae IuVencus
in versibus II 545 546 et III 265-67 de Elia propheta
dieit Iuveneus postquam Christi verba Matth. I l4 et si vultis accipere, ipse se Iohannes est Elias, qui venturus eSis expressit II 543 44 e Si ulti Molucris penetralia noscere saecli, Corpus Iohannis fellae ubi tu bile sumpsit Helias, pergit:
. . . . quondam quem turbine mi Ssa corusco
Flammipedum rapuit simulatio quadriiustorum . Simile facit additamentum Iuvencus loco quo discipuli Iesu quaerenti quem me dicunt esses homines', lith. XVI l3 respondent Iohannem Baptistam, illi autem Heliam villam responsionem reddit IL 26 L sq. Verbis illi autem Heliam, explieatis II 264 65: e Par memorat Molucris famue sibi cognita verbet Helium venisse iterum, addit Iuveneus 265 267:
Turbine caelesti quondam simulat quadrivis Istris inseruit rapidae vis fervida flammae. De Elia autem in caelum transcendente pluribus serbis traditur in Regum libro IV 2-ll. In versu li autem legitur
λ De addita montis et amplificationibus tractavit breviter Maro idus i. c. p. 334 q. et Vivona, de Iuvenci poetae ampli cationibus, Pulerino I902, quam comm sentationem nequo bibliotliseea rati8taViensis neque Berotinensi habet.
47쪽
. . . . ecce curru igneus et equi ignei diviserunt
utrumque se Eliam et Elisaeum): et ascendit Elias per turbinem in caelum, In delesiastidi libr0 48 l3 et in Maedabaeorum libr0 II 8 idem sed paucis verbis narratur. Quod Iuvencus his locis de Elia dieit, narrat priore loco in Ovidi m0dum, ubi hic Phaethontis fabulam tractat, alter l0eo in catasterismi modum cs. e. c. et II
Alterum additamentum, quod e testamento Vetere Sumptum 88 puto, est Iuvencus III 466 4 lues tangit quod corda muriti, Nihil de hae re invenitur apud utili XIX Si ieet homini dimittere Xorem Suam. quacumque eae cau8a , quae verba Iuveneus III 465 explicat: Coniugis an liceat reiectum scindere vinctum
Quicquid erit . . . . , DUDU SeqHUntur Verba supra citata: C. . . . laesi tangit quod corda mariti. Minime haec verba esse ampli-fieationem poetieam puto, sed repetita esse e Mosis verbis V 24 l: Si acceperit homo Xorem et hubuerit eam et non invenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam foeditatem . . . . , praesertim cum verba evangelistae quae sequuntur redeant ad illum Mosis locum Iuvencum ergo testamentum vetus ipsum inspexisse apparet. Sane seri p0tuit, ut in manibus haberet Matthaei commentarium qui remisit ad illum veteris testamenti loeum. Frequentiora sunt additamenta poetica, quae eum omnia commemorari non possint, graVisSima Xeitabo.
Quae verba Lucas L l 9 sq. Gabrielem angelum facit 0-quentem 'in enim sum Gabriel te bene inchoat Iuvencus I 32-34: Si tibi mortalis subolem promitteret ullus, Ad desperundum forsan cunctatio mentis Debuerat tardis haerens insistere verbis , quorum verborum nihil simile exstat apud evangelistam. Maximum autem additamentum poetidum legitur I 685-689 4 At si quos nimium fallax inlexque malorum Planities suu sit deformi lubrica repsu,
48쪽
Adrisit hos pronosque trahit velut impetus amnis Aut lucer sonipes ruptis effrenus habenis,
Aut rectoris egens ventosa per aequora puppi S.
Hi, adidit Christi verbis duleibus VII 3 q. quae Iuvendus haud male reddit 1 679-684. Recte Sabati erus i)adnotat ad ill0 versus 685-689 4 At horum vestistium uultibi alias reperimus, ut vero simile omnino sit Iuvencum in arstumenti tractatione liberius excurrisse, Etiamsi rem ipsam e poeta aliquo Iuvencum sumpsisse demonstrarin0n potest, tamen pauca verba e Vergilio petivisse apparet, Veluti sonipes pro equo, et in versu 689
Verba vento Sa per equoras, quae occurrunt iisdem
versus pedibus Georg. I 206 et en V 335. Cum verbis rusti .... habenis c0nferri potest en XI 600
In libr0 II exstant versus 65 66: Iamque hominis stupidum decusso daemone pectus Insperat suae veneratur don Salutis , qui a poeta narrati0ni inserti sunt. Nam nihil simile in venitur apud Mareum , quem hoc loco Iuvencus equitur, ut supra p. 8-2l demonstravimus. Iuvencus equitur hoc loco modum p0etae epici, qui Singula re c0piose et sus describit. Ad additamenta a Iuvenco explicandi cau Sasacta, quae iam Maroldus y c0mmemoravit, appono
At ferus Herodes sibimet succedere credit, Quem callens astris quαe8i88et cura Magorum quibus versibus Iuveneus insantium caedem argument 0nfirmare v0luisse mihi videtur Quod Herodes verebatur, me Christus sibi regni dignitatem adimeret, omne ius ante sider0Sint ei se iussit δ).
y Sabatior, Biraliorum recrorum latinae versione antiquae euvetus tuliere, toni fert. p. I. g l. c. p. 336.3 de hac re heinisches Museum 54 474 l.
49쪽
4 Apud Iuvencum inveniuntur additamenta quoque,
quae paucis verbis id quod equitur quasi praeparant. Exemplis demonstretur: Verbis Le. I et non erat illis filius, eo quod esset Elisuboth sterilis et ambo progressi erant in diebus suis ,
quae Iuvencus complectitur versu I , diei v. Gratius ut donum iam desperantibus 88 et , qu indieat 0hannem nasci. Simile additamentum praecipiens exstat in versibus II
e Illu cadunt diversa solo Sortemque locorum Pro virtute ferunt Hae verba praeparant Similitudinem de seminatore et vario agro dictum, quae tractatur ei Sibus sequentibus.
nec cuncto ille sub unu Condicione premet ,
quae verba speetant ad verba Mith. XXIV 40 4 l . Tunc duo erunt in or unus adsumetur et ulter relinquetur 40)Duo erunt in lecto iacentes, unus dimittetur et lius adsumetur 4l) , quae redduntur in Iuvenei v. 7 et 8equentibus versibuS. Longe frequentiores quam additamenta Sunt amplificationes, quae ut Supra dixi, sunt aut poeticae aut explicandi causa iaciae. Nunc pauca dicam de poetieis: Amplificationes poeticae exornant verbis pluribus id quod ab evangelista simpliciter Sive una voce sive paucis verbi Silicitur. Quarum aut plificationi 1 numerii est tum iungDUS, Ut 0 Omne commemorare p0SSim. Locos iam a Mar0ld0 tractato praetereo.Quo loco evangelista Lucas narrat Iesum a Maria et Ι0seph parentibus requiri, dicit simpliciter II 44 . . . . et requirebant inter ou nato et notos , cum IuvencuSp0etice ampliseet I 28: sq.: Illum e vicos urbis per quo abdita tecta Perque iteris Stratas e Noto ρerque rost inqυ08siuaerebat genetriae .
50쪽
Et postquam parentes reppererunt puerum diei Marias c. Ι 8 . . . . Ecce pater tuus et reo dolentes qua rebamus te , quam V0cem dolentes, poeta ita exornat
Nate, ait, amissum lacrimis te uetero profusis Inaei cum genitore semen SP.
Matthaei versus IV 5 incipit a v0eabulo simplici tunc quod Iuvencus amplis dat I 382 383: Rursus ut ille dolos versutis artibus aptans
Nectere temptator properat . . . .
Quo in versu II 50 Scindebatque graves ut lanea
fila catenas e catenas graves , quas homo a Remonibus c0rreptus scindebat, comparat cum laneis filis , imago orta est e poetae ingenio. - Eodem modo exornat IuVencus v. II 42-l44: Praeceptis parent et Tenes undasque coronant
Conpletis labiis lapidum tum spuma per Ora SConmixtas undis auras ad summa volutat . evangelistae Iol, verba III 4 et impleverunt eas se hydrias)u Sque ad Summum f. - Quod apud Ioh. IV 50 Christus simplieiter loquitur ad denturionem Vade filium tuus vivit . . . . , amplifieat Iuveneus II 337 38: . . . , Sed perge et sospite vita sedibus in vestris dulcem complectere natum . Quod didit Matthaeus XII 30 Qui non St mecum, ad Ner Su me est , Iuvencus bene explicat II 6 19 20: Quisque meis aberit discretus miles ab armis Hostis in duersa consistet fronte duellis, imaginem adhibens quam e rebus militaribus petivit. EXornatio poetica clarissima est vocabuli saltare, Mith. IVAE: Die autem natali Herodes saltavit Herodiadissilia in convivio . . . .), quae invenitur III 56 57:e In medio iuvenem reginu sili vivo Alternos laterum celerari Sinuamine motu S, Conpositus cantu iuristit modulante choreuS .