Canonici Juris Institutionum libri tres

171쪽

3. Fabula illa repugnat omnibus sanctis Patribus & Canonibus qui de Concilium illud praecesserunt & proxime sequuti sunt. Ac tandem vix est ut Osius Cordubensis Clericorum nuptias probare potuerit in Nicaeno Concilio, qui non multum antea, in Can. 33. Illi

berit. eas condemnaverat.

Ecclesia quidem Occidentalis ab inutio etiam conjugatos, deficientibus aliis ordinavit, sed semper voluit a suis majoribus Clericis servari continentiam. In d. can. 33. sic habet, placuit in totum prohiberi Episcopis , Presbyteris, Diaconis , & Subdiaconis abstinere se a suis conjugibus. Prohiberi, id est praecipi aut juberi, sicut in prima ad Timotheum cap. 4. prohibentes abstinerea viris id est praecipientes, ait ibi S. A

selmus. Nec tamen eas plane abiiciebant ; sed eas habebant quasi sorores Aconversas ad eamdem videlicet co

tinentiam, Can. 2. ct 3. secundi Arelat. Concilii. Quod etiam docent passim Tertullianus , Hieronymus , Ambrosius,& Augustinus. Et D. Lex. . Cod. . de Ep. 9 CL quae ad Latinam E clesiam pertinet, mittitur enim ad Praefectum Prael. Italiae. Disciplinam hanc

breviter indicat Hieronymus in Q. So.

172쪽

In Itution m Liber I. I 37 sicut inquit Apostoli, aut Virgines erant aut Continentes,ita & Episcopi, Presbyteri, & Diaconi, aut Virgines eliguntur, Vidui , aut certe post Sacerdotium in aeternum pudici. Eam quoque confirmat non etiam primus introducit Siricius S. P. in D. i. ct . Atque ita ut si in-

Continentes viverent, deponerentur, δίad Laicam communionem redigerentur; ut est in 3. 2 . Aurelian. Concilio.

Cum Ecclesia illa conjugatis Clericis

continentiam imponeret, semper etiam voluit eos , qui Ordinati essent innupti, servare caelibatum , sed cum illud non satis observaretu circa sextum saeculum, in χ. 24. Concilio Toletano , prohibuitne uxores ducerent, Can. 4. ct 6. dist.28. & postmodum in eam rem innumerae prodierunt δc Conciliorum , de Summorum Pontificum constitutiones, quae tamen frequentissimas Clericorum nuptias tollere dc impedire non potuerunt, forte sensim eas abrogarunt temporales quaedam poenae, quas Christianissimi Reges Philippus Pulcher, Philippus Audax , & Alii, conjugatis

Clericis irrogare ceperunt , puta ut tallias & alia vectigalia solvere tenerentur; ut non amplius haberent Ec

clesiastica Privilegia , ut uiis Beneficiis

173쪽

ipso jure privarentur , quamvis eorum matrimonia post Ordinationem contracta, ipso jure nulla essent propter votum castitatis in Ordinatione adhubitum , ut docet Hago do Sancto Vuctore ex Basilio ad Amphilochium, Gn. 6. & Innocentio II. in D nodo Rom. Denique Latina Ecclesia semper minoribus Clericis permisit contrahere nuptias , imo & posteriores Pontifices volebant eos retinere Privilegia & Beneficia ; quod omnino abrogatum

est.

Nunc de Orientali Ecclesia. Cum

Stephanus III. in Can. ult. dist. 3I. ait Orientales Presbyteros , Diaconos ocSubdiaconos matrimonio copulari,

hoc nihil aliud est quam post Ordina

tionem suam propriis uxoribus uti

Nam constat eos non potuisse matrimonium postea contrahere , Can. a

Naeocaesar. Concilii, & loquitur secum dum sui temporis usum circa finem octavi saeculi. Verius autem est eam Ecclesiam ab initio 3c a prima origino a eiusdem fuisse opinionis ac Latinam,

seu Occidentalem, ut nempe non aliter conjugatos Clericos propter aliarum penuriam ordinaret,quam sub lege con tinentiae , seu ea tantum conditione, ut

174쪽

Institutionum Liber I. Is 'omnino a suis uxoribus abstinerent. Hoc omnino adstruunt Graeci Patres. Origenes in homilia 23. in Numeros.

Mihi videtur, inquit , illius esse solius offerre sacrificium indesinens, qui

se indesinenti voverit castitati. Eusebius lib. i. de demon'rat. Evang. cap. v. Christiani Sacerdotes deinceps se Continere debent a commercio suarum uxorum. Epiphanius in haeresi ue s. Ecclesia eum solum ordinat quia sua uxore Continentiam promittit, ac si aliter obtineat in quibusdam locis,hoc est contra canones, aut per aliquam dispensationem. Chrysostomus idem sere habet in homilia 1 o. in primam ad Timothenm, Nec dicendum est illud ita tantum ob tinuisse, quando sacrificaturi erant: nam inquit Balsamon de ipse Graecus ad can. 13. sexta Synodi in Trullo. quomodo se excusabunt qui quotidie sacrificant 3Idem occurrit in Graecis Canonibus. in Nicano can. 3. ut supra diximus. In Anci n. can. Io. ubi si Diaconus, in Ordinatione sua professus non fuerit, quod uxorem ducere velit, continentiam professus intelligitur. Priorem alia ejus Canonis partem abrogat Iustin.

thagin. Concilii secundi ; si quis Diaco-

175쪽

nus cum uxore sua incontinenter vix rit , ad Sacerdotium non admittitur.

in can 3. V. Carth. Concilii Episcopi, Presbyteri, Diaconi, se ab uxoribus cotianere debent secundum prima statuta, ut legitur in Coae Canonum Eccl. Africi Can. 23. & apud Gratianum in Can.

. dist. 8 . duo quidem illi Carthag. Canones latine primitus editi sunt, sed in d. Cod. Graece scripti sunt , eo quod a Graecis, inserti sunt in Cod.

Can. Orientalis Ecclesiae. Sicque veteres Graeci, nec etiam ordinabantur nisi sub lege continentiae ; sed tandem ab ea omnino recesserunt in 6. Synodo Can.

I 3. circa sin. septimi saeculi: quod non omnino improbat Innocentius III. in cap. 6. ext. de Cier. Conjug.

176쪽

Ecclesia licis es earum acquisitione.

prout alicujus fieri possunt, dc quatenus in humana so

iliae sint divini Iuris, alaae sint humani. In his In . titutionibus vix agitur de rebus humani Juris, quae nempe in bonis singulorum hominum esse possint: quamvis enim Ecclesiastica bona utcumque videamurcietate gubernantulguntur. L. I. Od. de Vet. Iure Summa earum divisio ea est, ut:

177쪽

res humanae: attamen recte dicuntur diviniJuris, qubd divinis usibus consecratqsint. Ita de videntur quidem res hominum,quod singuli Clerici ea possideant; sed ea tenent tantu,quasi Ecclesiae Minustri&Dei Jc Ecclesiae nomine possident. , Sicut vero Iurisconsulti res quasdam

simpliciter faciunt divini Iuris & qua dam quodammodo divini Iuris, *. Sancta In h. t. Ita & in Iure Canonico dici potest res quasdam Ecclesiasticas proprie & veluti per eminentiam esse divini Iuris: quae nempe sunt omnino diviax Institutionis quae in Ecclesia nullum

alium authorem habent quam Deum; qualia sunt Sacramenta, quae dicunturres Dei apud Terullianum in Apo- et- p. 39. Atque etiam quasdam effores quodammodo divini Iuris quς nempe ab hominibus institutae sunt ad Dei cultum, & Ministerium : qualia sunt Ecclesiastica bona; quae proprie non sunt res Dei, sed ab hominibus instituta in

Ecclesia; & tamen utcumque sunt diviqni Iuris, quia sunt patrimonium Deo creditum , ait Cyprianus in lib. de Ope re ct Eleemo 'nis. Omnes illae res dicuntur Ecclesiasticae, quia commisissent Ecclesiae. Secunda earum rerum diviso ea est

178쪽

Institutionum Liber II. I 63 ut aliae sint spirituales aliae temporales. Ea fluxit ex iis Apostoli verbis i. ad Corinth. cap. 9. qui spiritualia seminat, corporalia metere debet: quae eadem plane sunt ac temporalia aut carnalia. Spirituales sunt quae ad solum Spiritum aut ad solam animam spectant, seu quae a Spiritu Sancto datae Spiritum vivisucant, ait sanctus Anselmus ad eum Apostoli locum. Quales sunt sacrorum confectio, Sacramentorum administratio, celebratio divini officii, remisso peccatorum: qua ut diximus, Tertuli. sunt res Dei, de Agobardo Lugdunensi res Domini. Res temporales dicuntur quae ad tempus, ad solam vitam corpori prosunt , -m spirituales in perpetuum prosint animae; vel etiam res temporales sunt quae temporali pretio aestimantur & comparari possunt, ait Gerson in Moralibus scientiis. Aliquando quidem Ecclesiastica praedia dicuntur etiam ut in cap. 2. Ext. desedio. Sed improprie & attributivhtantum quod Spiritualibus inserviant δίad ea referantur,ait idem Gerson in Le tione 2. ad S. Mareum. Et in libro de viata Spirituali animae cap. 3. Et recti sim me Galli Canonistae in Beneficio E

clesiastico spirituale distinguunt, pura

179쪽

trationem ei a Canonibus adscriptam a temporali , qualia sunt praedia aut stipendia ei adscripta. Sicut vero Iurisconsultus in eodem Institutionum suarum titulo, simul egit de rer. divis. & acquirendo earum dominio ; ita forte non inconveniens erit huic rerum Ecclesiasticaru divisioni, sub jicere modos illos,quibus omnes illae res fiant Ecclesiae. 1. quidem sacramenta Maliae res Dei, fluxerunt ex latere Christi Domini, ait sanctus Augustinus : sacrum

illud est depositum , quod Ecclesiae suae

custodiendum tradidit , ut ex Apostolo Vincentius Lirinensis ait in commonitorio. Ex rebus temporalibus aliqsunt mobiles, de quibus suo loco ; aliae immobiles, quae quomodo esse ceperint Ecclesiae videndum. Quidam haeretici contendebant olim Ecclesiae non convenire possessiones, aut res immobiles sub paupere Christo qui tantum

habuit loculos. Sententiam illam pluribus rejicit Maistrarus in illa Z. sacri P

trim. lib. I. cap. 4. & addit Ecclesiam vel etiam ante Constantinum non habuisse praedia. 1. Quidem Fideles vendebant sua praedia , & eorum pretium offerebant Apo-

180쪽

Institui;onis Liber II. stolis. Statim placuit ea ipsa Ecclesiae

tradi , at non transitorie, sed perpetuo ex eorum fructibus subvenire posset pauperibus , ait Petrus Damianus lib. I. Ep. 13. 9 lib. 4. D. I . Novae illius disciplinae multa exempla occurrunt in Apostolorum Can. 38. Apud Eusebium lib. io. Hist. Eccl. cap. s.ctlib. de vita Constantini cap. 39. in

pimia fecunda Pii I. In Epistola VII.

Urbani secundi. Nec obstat lex I. Cod. de Sacros Eccles ubi Constantinus dicitur 1. fidelibus dedisse licentiam ut quid voluerint ex sitis bonis, relinquere possent Ecclesiae. Nam vel etiam sub Ethnicis Imperatoribus, semper licuit praedia Ecclesiae donare inter vivos,

perinde ac quibuslibet Collegiis. L. 1'. f. de don. ct tot. tit. dig. de Potitioit. Sed cum sub iis , Christianorum

caetus essent incerta & illicita cor

pora, haereditates & legata iis relinqui

non poterant. Ulpianus Tit. χχ. Const.

Magnus In d. L. I. eam Iuris subtilitatem abrogavit, & voluit ut quilibet ει delis in suo testamento quidquid voluerit, Ecclesiae relinquere poss1t. Cumque morientes, vulgo sint liberaliores quam viventes Ecclesiam huic Constia tutioni omnia fere bona sua debere no-