장음표시 사용
381쪽
siasticos, fortὶ illud est contra mentem ejus Concilii, & aliorum veterum, ut mox videbimus. Secundo casu olim Clericus laicum ad secularem iudicem attrahere seu injus vocare non poterat , absque sui
Pontificis permissu, ut optime legunt
Romani Correctores in Can. Clericus.
3. II. q. I. Sed cum suspecta sit Marcellini Epistola secunda , cui Gratianus eum Canonem adscribit , tribuendus videtur tertio Aurelian. Concilio, in quo verba ejus Canonis absque ulla suspicione leguntur. Sed omnino recepta est ea regula, ut Clericus laicum in saeculari foro convenire debeat , vel etiam non petita venia: casus ille fusius cxponetur in lir. seq. Tertio casu laicus actor Clericu reum convenire dcbct apud Ecclesiasticum judicem, juxta regulam : actor sequitur forum rei. Sequens titulus docebit qualitatem negotii aliquando inter Clericos facere forum competens. Sed cum vulgo receptum sit, ut in pluribus causis Clerici solum habeant forum Ecclcsiasticum, disputatum est an huic renuntiare possint, & consentire in alios
judices. In jure civili lex Iulia judiciorum
382쪽
privatis permisit convenire dc consentire in alienum judicem. vel etiam sine consensu proprii. L. I. ct a. d. de judici ac forte verius est non aliter cam conventionem valere, quam si statim adisrint alienum hunc judicem. L. si cono tenerit. 13. d. de furi . Sub Iustiniano dubitatum est an sacerdos cum alio quolibet contrahens in conscribendo
ejus contractas instrumento renuntiare
possit huic foro, quod habet propter
Sacerdotii praerogativam , ratione illius contractus coia sentire in alium judicem. Movebat sane, quod ita si tisfactum non esset legi Iuliae, cum d sideret aditionem alieni judicis, quam non ponit Iustinianus: Et tamen contra constituit servandam esse illam coimventionem, in I. uet. Cod. de Episc. ct Cl. quae repetita est in L Pen. Cod. de pact. Plures affert rationes ; sed duas omnino elegantissimas, quae dissentientium Ct ricorum sanguinem suffundere debent; .& quia non licet venire contra sua pasta, turpe est datam fidem fallere: Et quia contrahentes decipere non licet. Sed Innocentius III. in cap. si diligenti Ir. m. hoc ti'. rescribit Clericum Eccle- fiastico foro ita renuntiare non posse, ut in saeculatem judicem consentiati,
383쪽
eamque renuntiationem ipso jure nutilam esse, quamvis in judicio facta, &juramento confirmata .sit. Tum quia inquit, jus publicum: privatorum pactis mutari non potest. Quod autem Ct
rici apud solos judices Ecclesiasticos conveniri possint , illud est juris p blici quod isti ordini & Collegio Clericali concessum est , ergo singularis quidam Clericus huic derogare non potest. Tum quod sacri Canones severε puniant eo& Clericos, qui apud saeculares judices agant, quasi male sentiant de tota Ecclesia, qui Ecclesiasticos ju- dices fugiunt & rejiciunt. Utramque hanc rationem eleganter refellit Cujacius ad L Cay. i S. Et vix quisquam inficiari potest sucatam esse primam ;.& alterum esse omnino contra sacros Canones abunde probatum est , ubi de
Clericis aliquando ad publicos judices
Sed quaeritur an saltem Clericus propriae jurisdictioni renuntiare possit Mconsentire in alium judicem Ecclesiastia cum Z Nam eo casu dici potest nihil comvelli de authoritate Canonica, cum . potestas illa judicandi domesticis fidei desertur , ut in simili loquitur Marcuusus in se . i. Et tamen Gregyrius Iri.
384쪽
H cap. I 8.ext. h. tit. rescribit, ut ita Cl ricus in alienum judicem Ecclesiasticum Consentiat, eum opus habere consensu Dioecesiani Episcopi. Rationem hanc affert Callixtus primus in Can. I. 2 3. s. q. 3 . qui Ordinare non poterit, quomodo judicabit quasi diceret, alienus Episcopus alienum Clericum ordinate non potest absque consensu proprii Episcopi , ergo nec aliter etiam ius
Addit Pontifex in L cap. 18. privato rum consensu constituere posse alienum judicem, non etiam Clericorum: δύ.ibi laicos vocat privatos, qui privati proprie dicuntur , qui remoti sunt a publicis ossiciis, ait Isidorus lib. 8. OH r. cap. 4. laici autem in Eccclesia, nulla dignitate suffulti sunt, ait Optatus lib. I. contra Parmenianum. Ideo vero laici non egent consensu proprii judicis, ut alienum eligant, quia lex Iulia illud iis permittit. d. l. i. st a. d. de jud. sed ideo Clerici opus habent consensu Dice ceti ni Episcopi, quia sacri Canones vetant ne eum deserant d. p. I. hoc tis. Hodie utimur eo jure, ut si de criminc agatur, CleVcus renuntiare non possit privulegio Cleri ; possit autem in civili neg9-
385쪽
tio Vide Cujacium ad Nov. de M nachis. Raguellum dc Mornacium, ad d. l. Pen. Cod. de Pact.
TITULUS III. au Privatis aut Cimilibus sudicio
IN jure & in facto errant, qui volunt
publicos seu saeculares & regios judices. directam jurisdictionem non habere in Clericosia In jure legant eam legem. Apostoli, omnis anima sublimioribus potestatibus subdita sit, &interpretationem Chrysostomi ad eam legem. . etiam Episcopus vel Pontifex In facto , quatuor aut quinque tituli hujus libri ad eam rem pertinentes eos forte convincent , si Scholastica quae
Totius Iaris nostri summa divisio est, in privatum & publicum : illud ad singulorum & privatorum utilitatem spectat, publicum vero ad statum reipub. hinc fluxit judicia vel esse privata vel publica, de quibus omnibus legem judiciariam tulit Iulius Caesar. In privatis tractantur causae juris privati, in publio
386쪽
In Nimionum Liber III. 3 sycis caula juris publici. Ant. Goveanus ex privatis facit Iurisdictionem civilem, ex publicis criminalem. De civili tum primum in hoc titulo agendum cst, cum ea prius etiam data fuerit Ecclesiae, ac videndum statim quando nam &quomodo eam habere ceperit. Cum in quadam colonia instituituit jurisdictio , non tantum ei assignantiu certi quidam fines , ut docent Authores finium regundorum : sed ejus etiam judicibus certarum causarum cognitio adscribitur. Lampridius de Alexandro
Severo , jussu quid ad quos judices
pertineret. Addendum ne usurpatio judicia legesque confundat, aut judiucibus ordinariis adimat propriam notionem, ut est in l. Σ. Cod. 7 h. de D-ri . Hoc omnino praestitis Constant nus Magnus in Ecclesiasticae jurisdictione & quidem forensi, ut di ximus toties primus eam instituit solemni edicto, quod sane non extat, sed ejus ille ipse meminit in L p. CH. N. de Ep. judic. Sicut & Eusebius & Sozomenus , nec forte adeo specta est fides ejus legis,
primar, quam in partes discerptam Gra, tianus habet causa H. qua'. I. HQc, inquam, tumprimum praestiti in c. edicto, cum nempe. voluit Epis
387쪽
copos haberi tanquam veros judiceste eorum sententiis dedit vim & authoritalcm rei judicatae, & ut a majoribus Magistratibus perducantur ad affectum, Eodem etiam sermone assignat territorium , puta Parochiam aut Dioeces
cujustibet Episcopi , . quod saepius ac
saepius declararunt sacri Canones . Ac tandem addidit latissimam causarum cognitionem iis verbis : omnes itaque causae s addendum , non modo Ecclesiasticae, sed etiam civiles ) quae vel Pra torio vel Civili Iure tractantur, Episcoporum sententiis terminatae, purpetuo
stabilitatis jure firmentur. Fons ille est, primaria institutio jurisdictionis Ecclesiasticae.& quidem Civilis, de qua sola est solemne illud edictum & de Privatis. aut Civilibus Causis. Nec dicendum est ex iis, Constantini verbis judices Ecclesiasticos non habere iurisdictionem proprie dictam , cum illi ipsi judi-
Cum pedaneorum instar, sententias suas exequi non possint: Nam illud ita obtinuit , quod cum non essent Imperiales aut publici Magistratus, nec apparitionem haberent, nec manum militarem, seu nec ea, quibus sententiae judicum mandantur executioni: sed omnino v
rum est eas adeo habuisset vim rei j
388쪽
Innutionum Liber III. D tdicatae, ut ab iis appellare non liceret quod plane indicat latas illas fuisse ab iis , qui veram haberent iurisdictio
Cum autem Ablavius tunc temporis
Praefectus Praetorio vidit novam Episse coporum jurisdictionem institui , quae Imperialem imminuebat , consuluit Constantinum quomodo edictum illud
accipere & exequi deberet. Constanti nus in d. l. I . Cod. N. de Ep. iud. cuius legis meminerunt Soetomenus & Nicephorus Callixtus, quam etiam ut veram agnoscunt Carolus Magnus, Burchardus, Ivo Carnot. & Innocentius
Al.) tria rescripsit: primo ut si duo Clerici agant apud tacularem iudicem , alter quocumque tempore alium etiam
invitum trahere possit ad Episcopale iu-dicium, ad quod iudex ille utrumque reiiciat. Secundo, ut Magistratus Episcoporum sententias exequi teneantur,.
Tertio ut ab iis appellare non liceat Constantini sui edictum sequutus via sedetur eius aequalis Silvester Io in Can. . vultus, trigesimo secundo. 13. q. I. In quo sic habet di nullus Clericus, vel Diaco asi s , vel Preser ter propter quamlibet causam intret in Curiam , nec ante civilem iudicem; causam sitam dicere pr γ
389쪽
3Ix furis Canonisi sumat. Quidam Canonem illum rejiaciunt quasi suppositum: alii eum valde interpolatum esse volunt. Sed plures viri magni cum agnoscunt. Primo extat in secunda Synodo Romana sub Siti vestro I. Anastasius Bibliot. Luitprandus Ticin. Abbo Floriac. cum exscribunt in ejus vita ; sicut & Compilator Legum Longobardic. dc Gratianus. Romani Correctores , & Ianus a Costa
Amplissimam hanc potestatem in multis temperarant Constantini successores, . eamque coarctarunt ad causas religionis , disciplinae Ecclesiarum, bonorum Ecclesiasticorum, Sc ad eos ipsos Clericos pertinentium ., conversationis, dc
Primo igitur sicut Ethnici Pontificcsede sua Religione cognoverunt. , apud.
M. Tullium : & Archi-Synagogi & P triarchae Iudaei de suis Caerimoniis l. Judaei 13. Cod. N. de Juda. Ita dc semper Ecclesia potestatem illam suo jure habuit, tu de Religione cognoscat. Imo & Honorius & Arcadius in. L I. Od. Th. de Relio. dc Valentinianus III. in Nov. Ιχ. . scribunt Ecclesiasticos judices Cognoscere tantum posse de causis Religionis. . Quaenam illae. sint ., docet S.
390쪽
L inutionum Liber III. 373, Ambrosius in Epist. 13. videlicet causae fidei, & alicujus Ecclesiastici ordinis;& addit , de causis fidei nunquam judicasse uicos. Unde de veluti καν dicuntur causae Ecclesiae judicio Episcopali definiendae, apud Sulpitium Severum sis. i. sacra Hi t. circa finem. Secundo , S. Ambrosus causis fidei jungit causas alicujus Ecclesiastici ordinis, prita, inquit, ut Sacerdotes judicent de Sacerdotibus , non etiam laicib praecipue vero cum de eorum fide agitur. Eum Ambrosii locum expendemus si
Tertio, sunt causaer ad Religionis observantiam pertinentes, ut est in I. qui mos est 13. Cod. Th. de Epis 2 Cl. quod Iac. Gothostedus accipit de causis Ec- clesiasticae Disciplinae, ut a Synodis audiantur. Quales illae sint videbimus, etiam ibidem. Quarto sunt causar Ecclesar, ut inuit. Cod. N. . de densent. ct edit. rescr. . seu negotia Ecclesiarum , in Cre. 9 T. Cod. se fricani. Puta de earum. statu, terminis, immunitatibus , privilegiis statutis , consuetudinibus , dc aliis hujusmodi , quae pertinent a4 eas ipsas, Ecclesias, quaeque omnino sunt Epit --