장음표시 사용
411쪽
etiam mores Clericali statui convenientes, quae laedunt Christianam San titatem l. 3. Cod. de Episc.jud. quaeoffendunt in Christianismo, ait Ιvo in D. Io I. Gravia delictasunt quae actio criminalis apud majores Magistratus constituit d. l. 23 . seu quae per solemnem accusatione
a publicis judicibus coercenda sunt, quae ad Ordinarios cognitores, & ad usum juris publici pertineant l. 1. Cod. N. deret , seu ex regulis juris publici aut civilis vindicanda sunt. Aliam Clericalium delictorum divusonem commenti sunt alii Imperatores, eamque probat Iustinianus in Noυ. 83. ut alia sint propria seu Ecclesiastica , alia vero communia & civilia, quod a disciplina militari repetitum videtur : Vel enim milites tanquam
milites delinquunt, & illud est proprium militis delictum, vel ut quilibet
cives, & illud est commune : ita & cum Clerici sint etiam cives & rcip. partes, si tanquam Clerici delinquant Contra
Ecclesiasticam disciplinam , illud est Ecclesiasticum quod poenis Ecclesiasticis
coercetur: si tanquam cives, illud est civile,aut etiam contra, quod ab omnibus civibus admittitur,& ideo jure comm ni est punitur in Nov. Ιχ. Valentiniani.
412쪽
Institutionum Liber III. 39sEx ea divisione in Gallia fluxit Jcalia i sed in alium sensum, aliamve acceptionem detorta, ut quaedam dicuntur communia delicta , quaedam privilegi ria: siquidem ea divisio referretur ad Iurisconsultorum regulas, ex iis ea dicenda essent communia, quae a Clericis tanquam civibus admitterentur , ea Veio privilegiaria, quae essent eorum pro pria. Sed hodie usus invaluit, ea dici communia quae propria sunt Clericorum, & privilegiaria quae sunt comunia. Ejus denominationis ratio repetenda est ex vario illo jure , quod eorum criminum cognitionem his & illis judicibus tribuit. In Gallia semper jus illud commune fuit ut soli dices Ecclesiastici
de criminibus Clericorum cognoscerent ; sed consuetudo capitalia excepit, quorum cognitionem publicis judicibus dedit. Ejus disciplinae meminerunt elegantissime Ivo Carnot. in D. IOI.& Alexander ΙΙΙ. in D. I 38. apud uercetanum to. 7. Historicorum Gaia . Quam probat etiam Innocentius
in suis Gis s. Invaluit delicta dici
communia ab eo jure communi, quod eorum cognitionem judicibus Ecclesiasticis tribuit, ea vero dici privilegi
413쪽
suetudo introduxit, quod proprie est privilegium, quasi eorum cognitio j dicibus laicis ex privilegio contra jus-
Nunc videndum apud quos judices peragenda de vindicanda sint ca crimina. Et quidem cum Apostolus egit de civilibus fidelium causis,voluit quo Ddam ex iis in Ecclesia constitati, qui de
iis causis cognoscerent : Sed cum egit de criminalibus, jussit ad Rom. Cap. I . ut omnis anima sublimioribus potestatibus subdita fit, easque timeat, quod non sine causa gladium portent, Vide-- licet ad animadvertendum facinorosos homines. Et omnes sancti Patres atadunt hoc etiam ad omnes cuj1 slibet gradus Clericos pertinere. Semper quidem Ecclesia in sceleratos Clericos suas habuit poenas i in eos semper testes & accusatores admisit , sed ad solam
morum emendatIonem ,. ad divinam, censuram , ud olim diximus ex Tertulliano ,. non etiam ad vindictam publicam, quae semper majoribus illis Magistratibus relicta est. Cumque. omns Ecclesias ica jurisdictio proprie
dicta nempe forensis & publica ) sub
primis Imperatoribus Christianis orta sit, & incrementum, habuerit ab eo .
414쪽
rum legibus repetendum est , a quibus, judicibus delicta Clericorum coerceruvoluerint: & hoc secundum allatas eorum delictorum diu: siones exequen
I Q. Igitur cum Gratianus differet tiam fecit inter levia & gravia delicta, voluit in L l. 1 3. de levibus cognoscere judices Ecclesiasticos, quia iis praecipuε laeditur status & ordo Ecclesiasticus, Ade aliis saeculares , tum quod ea Clerici admittant. quasi cives, qui Magistr tuum j viis dictionii subjacent , tum quod ea sint civilia , seu quae remp. laesedunt ad usum juris publici pertinentd. l. i. Olim quidem condemnati Clerici ab Episcoporum sententiis appetulare non poterant l. 8. Cod. de Episaud. Sed posteriores Imperatores de si cri Canones iis appellare permiserunt Et hodie cum Episcopus contra rcum Clericum sentcntiam dixit de quodam
delicto, quod ad religionis 3c disciplinae observantiam pertineat , quam vis ab ea Clericus ille appellaverit, vel etiam quasi ab abusu : ea tamen appellatio ejus, sententiae executionem impedire non potest Cap. 13, ex. deos' . furior . Eaque sententia perducenda est ad effrchum per pro visionem, us I
415쪽
lico jure potestatem illam habeant, ut de causis disciplinae judicent Can. 63. Carthag. Concilii apud Basamonem. Tum quod intersit Ecclesiae statim ea puniri, quae fiunt contra diiciplinam.
S. Augustinus lib. a. contra Parmenianum cap. pen. lib. 3. contra Peliasianum, cap. 4 Σ'. Alii Imperatores voluerunt Eccle-
fastica Clericorum deli ista coerceri ab Episcopis , civilia autem a publicis judicibus. Eamque is l. 3. Cod. N. de Ep. jud. generaliter statuunt Clericos pro suis delictis trahi non posse ad publicos judices ; statim addunt, quantum ad Ecclesiasticas causas : quae verba perperam omisit Gratianus in Can. continua. II. q. I. qui desumptus est ex d.
I. 3. Iustinus Imp. in Nov. 3. quae refertur post Novellas Iuliani Antecessoris permittit tantum Episcopis, ut de iis cognoscant, quae Clerici a imiserint contra divinas regulas,seu contra sacros
Denique in Gallia Sub Prima Si peregia observatae sunt Rom. leges. Videlicet. Cod. Th. ut palam est ex Can. . III. M tisconensis Concilii 2 ex Can. 2 o. IV. Aarelian. Idem sub a. stirpe obti-
416쪽
Institutionum Liber III. 3 90nuisse docent capitularia, sicut & sub. 3. ab initio, ut nempe levia Sc Ecclesialtica Clericorum delicta & levia Ecclcsiasticae jurisdictionis fuerint, gravia dccivilia saecularis. Nec dicendum est Alexandrum I V. S. Ludovico dedisse illud privilegium. Nam supra diximus semper eam fuisse disciplinam & consuetudinem Ecclesiae Gallic. Cum autem in Gallia prodiit quaedam esse delicta privilegiaria, si quis Clericus
eorum accusetur, ejus accusationis o
do ille est ut uterque judex Ecclesiasticus& Regius eam praeparent aut instruat. Et postea seorsim sententiam ferant in reum. Quod . omnino desumptum videtur ex edicto Clotarii II. ad s. Paris. Concialium di Cum enim in ejus Can. q. gen
raliter cautum fuit, ne quis Iudex laticus Clericum damnare ausit, Gotarius hoc quidem generaliter & in civialibus causis probavit, sed in criminaliabus addidit, ut Clericus capitalis cximinis accusatus a sareulari judice distringatur idest apprehendatur,& coram
417쪽
Iurisdicitionis. DE privatis aut civilibus laicorum
causis actum est supra , nunc de publicis aut criminalibus, an & ex quia bus delictis ad judicem Ecclesiasticum trahi possint.Sic Harmenopulus in Epi- tome Canonum Sect. se ubi de laicis agit, titulum proponit, poenae criminum statim alium, poenae lapsorum, in quibus agit tantum de laicis. Sed ibi fere sol ura etiam tractat de foro Poenitemtiali.. Statim vero praemittendum est de iis judicibus fingendam esse speciem , qui a solo Christo , ab ea ipsa Ecclesia , non etiam aliunde jurisdictionem habeant, puta ex concessione Principum , vel ex proprietate seudorum aut nobiliorum praediorum. Nam invaluit tandem Ec Hesiam habere posse jurisdictiones temporales, ex quibus in laicos etiam delinguentes, animadvertere possit, ut Pam
418쪽
si tutioism Liber III. otiam est ex cap. s. ext. de prascr . ex ωρ. IO..ext. de excess. Praelat. 9 alibi passim ; Quibus adde Magnum Bigno nium ad arae sum lib. r. cap. 3. Eam hodie non nisi per laicos exercet, nec
ab iis appellatio est nisi ad regios ju
De iis judicibus non hic quaeritur, sed de iis tantum, qui solam& propria dictam habent jurisdictionem Ecclesiasticam , nec etiam de foro Poenitentiali 2 Omnes enim Christianos hvio subjacere constat. Unde Innocentius III. in cap. novit. Is evr- de Judic. sic loquitur , de peccato decernere intcndimus , cujus ad nos pertinet sine ulla dubitatione censura, quam in quoslibet exercere possumus & debemus.
Quaedarn ergo delicta sunt adeo Ecclesiasticae jurisdictionis, ut in iis vetetiam laici eam agnoscere teneantur; talis est haeresis. Nam si quis laicus ac cusetur haereseos, tum primum divina seli Ecclesiastica vindicta puniendus est,& postmodum ultione Imperiali l. r. Od. de Sum. Trin. Primo Episcopus
eum condemnare debet, eumque condemnatum saeculari potestati tradere puniendum , cap. v. ext. de haeret. OE-cium est Episcopi aliquem haereticum.
419쪽
declarare vel etiam laicum, ait S. Athanasius in tertio Colloquio Arrianorum.
Ac tandem Rigordus in gestis Philippi Augusti ait, quosdam haereticos damnatos fuisse in Concilio, dc regiae Curiae
Idem de Simonia dicendam , quippς quae sit crimen omnino Ecclesiasticum, perinde ac haeresis. Unde si laicus eam admiserit , ut in cap. 26. ext. de Sim. in Epist. 3 3. Innocentii III. lib. 1. Epist.
Decretal. quae pertinet ad cap. un. ext.
ut Eccles. Bene f. sine dim. confer. si pro Beneficiis Ecclesiasticis pecuniam dederit aut acceperit , Simoni Mago comparatur , ait Guntrannus Rex apud Aimoinum lib. I. cap. 13. Eeclesiasticae jurisdictioni subjacet i, Nec unquam obtinuit in hoc regno , ut publici judices de sola simonia judicaverint. Hoc olim agnoverunt Advocati Catholici Senatus Parisiensis circa an. Is 47. Et hinc cum Petrus Pithaeus in Coli ctione libertatum Ecclesia Gall. cap. 3 I. enumerat ea crimina , de quibus cognoscere non possi int Ecclesiastici j dices , omittit simoniam ut ita doceat eam esse fori Ecclesiastici. Olim etiam exactio usurae crimen erat
purE Ecclesiasticum, & ita Ecclesiastici
420쪽
fori, Can. 2o. Illiberit. Concilii, de cap. 7. ext. de Uur. Nec alia olim esse poterat disciplina , cum soli Canones prohiberent usuras , non etiam Principes , qui tantum eas definiebant aut laxabant. Sed invaluit crimen usurarium a Clerico. admissum, esse fori Ecclesiastici; a laico, esse publici; cum Principes durius in COS agere ceperunt, qui earum modum ab ipsis decretum excederent. De quibusdam aliis criminibus pure Ecclesiasticis vide Petrum Pithaeum ibidem cap. 3 I. ct 3 3. & ad ea Comme tarium : sicut & Feuretum intractatu de abusu ; lib. 8. cap. a. sed ex d. cap. 33. unum illud observandum , quo casu Ecclesiastici judices de iis criminibus cognoscunt inter laicos , Canonicis tantum poenis eos uti posse, non etiam