장음표시 사용
421쪽
vat:si parcendo nihil proficit, adgraviores poenas reos justitiae tradit.
s.luiis Ad tertium argumentum respon- οπ.A detur , clementiam auferre metum lservilem, augere filialem, quia Princeps clementer parcendo, benevolentiam conciliat, ut ametur sicut pater ; amor vero producit timorem sanctum.Ιdem de obedientra sentiendum: qui bonitate abutuntur, eXtem minabunturis salutis Ad quartum argumentum res m V 4- detur, clementiam obesse Principatyranno, non Christiano: atque hoc laudis est, non damni signum. s. ω, . Ad quintum argumentum respondetur non abiecti. sed magni, & heroici animi esse Principem esse clementem , quia dum in si diatori noto indulget,contemnens pericula, nihil se metuere probat: qui omnes offendentes crudeliter enecat , timuisse. arguitur : occidit, quos timet Tyrannus. Salvat, quos amat clemens Princeps.
422쪽
Politicum. 3 IAd calumniam Senecae, & Genti- saneolium , quod misericordia sit stultitia, emνδε dico, hanc erroneam opinionem nihili faciendam Christianis: illi contemnunt,quod ignorant: hΙ laudansim quod expetunt: si stultum est conservare naturam humanam per commiserationem,an perdere eandem sapientia est si auctor naturae creando,& conservando sapientissimus est, quare Princeps dum eandem conservando Deum imitatur, stultus aestimabitur' o felix stultitia,misericoris dia, quae coelos ad aeternitatem Christianis aperit, sapientibus mundia kondita revelat parvulis- Eduxi, ut constanter spero, Pris eipem meum ex fraudibus Idoli stae.
tus, ut clementiam moderatam exemcens in terris, a judice totius mundi misericordiam consequatur in coelis: dRestat, ut eundem a crudelitate, qua M. idem Idolum suadet, retraham- . tesa Est autem opposita elementiae erudelitas , atrocitas animi , ve,
423쪽
Manuali in exigendis, vel pro velle inserendis poenis: quod vitium, quia omnemj stitiam, charitatem, imo omnia jura divina , & humana ditatuit, merito inter Christianos nominari non deberet. Horret animus referre, quae de
erudelitate Gentilium historiae pro- idunt. Sed magis doleo, quod Christiani per Rationem status imperia
crudelitate teneri,doeere non erub
scant : di quod non pauci Principes gloriae sibi ducant, quia nulli unquam
pepercerinime veroPrinceps a commendata sibi a Deo sementia deflectat , & cum atheis ferinos assectus imbuat , ad lectionem historiarum' multatur: inveniet utique, unde te reatur. Daniel quatuor Monarchias, earumque immanitates ad horrorem
deseribiti destruxit una alteram, &quae jam crudelitate vicerat, ab alia majori lavitia superatur,&desolatur. Occidebant imperantes, quos volebant : effusio humani sanguinis grais tum erat in theatris spectaculium t in sangui.
424쪽
Politicum. 3s7 sanguine quaerebantur regna, in sanguine deficiebant: maxima imperia, maxima erant latrocinia. Praetereo exempla brevitatis causa , & si Principem Christianumista non satis m vent,ad evitandam crudelitate cogitet, quid humanitati, quid naturaesitae debeat : quid sibi fieri desideret, quid Deus requirat, jubeat, promittat, comminetur, quid ipse speret de aeterni judicis clementia, quid de sub. ditis praesidii expectare possit, quem 'crudelitas abominabilem reddit,qua
futura sit in odio omnium regni securitas.Credat non crudeles,sed mi-
res misericordiam consequentur, &terram possidebunt. Si dicat Rationem status existere erudelitatem, quod omnia Imperia ρνο ινα illam usurparint, & huc usque laeti- Glisaeiter exerceant: quod crudelitas me- tritatum parit, & strictam obedientiam quibus Imperia maxime conservavistur. q uod Princeps per suos indirecte crudelitatem pro Majestate promo-
425쪽
vere, clementiam fingere debeat.R spondeo, falsam rationem statuscr delitatem postulare, veram, benevolentia,& amore mutuo soli dari,hanc sequendam,illam fugiendam. Deinde, concedo maxima quaeque Imperia crudelitatem exercuisse, sed majori crudelitate interiisse. Ita de Turcissentio: imperant crudeliter, sed non feliciter: quia reges inter odia nullam habent securitatem, subditi continuum mortis metum. Ad id, quod de metu,& obedientia,praedicant, Ιdoli
cultores, respondeo, ut supra, Imperia metu,& obedientia, quae ex amore regnantis oriantur, conservari, &quae per crudelitatem extorquean
tur, dissolvi. Ad consilium Idoli, quod Prin-
ceps clementiam fingere, crudelit tem per ministros exercere debeat; Dico, hoc consilium nanquam esse felicius, quam quando suos auctores in Tauro Phalaridis horrendum mu
gire docet. Christianis morib. plane
426쪽
Politicum. 3 9 adversatur, fingere pacem, & inserre bellum , verbis vitam dare, & per ministros crudelem mortem pro
Non evadent manus aeterni Iudia eis Principes,aut ministri, qui humanitatis obliti de Ratione status crudelitatem clementiae praeferunt. Sic visat,opto, Princeps Christianus, ut cum Davide cantare possit: memento Domine David, & omnis mansuetudinis ejus: & cum Christo: Ecce quos dedisti mihi,non perdidi ex illis
De liberasitate,avaritia, ct ingratitudine Principis. LIberalitas est virtus, quae in erΟ- Liberagandis opibus,aut beneficiis mois litatu deratam rationem servat. oritur ex ιεν τε libero animo, &ideo est valde decoώρ 'ra, & nobilis. Imitatur Deum infinitam suam bonitatem creaturis in pondere, & mensura, gratis comunicantema
427쪽
Manualicantem, & ex hoc divina vocatur in etiam naturae quasi congenita, quia quo quisque nobilior, eo magis dare contendit & si vires deficiant,volum talis affectum ostendit. Conformis est voluntati, & benignitati divinae, quae beatius esse dare, quam accipere praedicat. Date, & dabitur vobis. Honesta est,&valde honoranda liberalitas, quia non tantum magnos animos, sed bonos, & vere Regios ostendit, qui date magis quam accipere, vel adimere desiderant. Est d nique utilis Principi, & reipublicae, quia liberaliste amici, & hostes devinciuntur,amor verus eXcitatur, ecspes praemii multorum fidelitatem,&vigilantiam conciliat; victoriam , &honorem acquiret, quid atmunera, animam autem aufert accipientium. Sic deliberalitate sentiat velim Christianus Princeps. Nec moveatur consiliis Idoli status, ejusque supremi consiliarii Ma
chiavellit quae docent, liberalitatis opinio.
428쪽
Politieum opinionem esse bonam, vitandam in propriis , exercendam de alienis
quia quae de propriis opibus insua I
inuntur, in detrimentum cedunt, e- t-
gestatem, & contemptum pariunt; ad praedas, & rapinas, impellunt: quae
de alienis conferuntur, existimatio- nem sine pretio promovent, ac D era , milites, amicosque gratos reddunt, & ad majora paratos. Ut vero Princeps cum effectu detestetur, haec improbitatis consilia, paulo clarius
illa resolvere conabor. Et primo quia ine' dem, de opinione liberalitatis sieiu-z
dico, quod Idolum status illam capta. rat viare consulat, sicut omnes virtutes do- rutet. cet fingere: reipsa dissuadeat, ut ad vitia , avaritiam, & rapinas aditum faciat. Si opinio liberalitatis, Mac- Maiachiavelle, principi tuo sufficit, quan- chi. do de propriis largiendum est, quare realem liberalitatem suades de ali nis Alia ratio non videtur, quam ut more tuo duo vitia simul doceas, in propriis avaritiam, in alienis non
429쪽
Manuale nisi ex malo bonum: cedant ergo tibi pro consiliis ficta beneficia. Solvito Ad rationes, quare vitanda sit in orgu- propriis, exercenda in alienis libera-mm ' litas, dicor illas omnium sapientum sententia esse falsas: quia licet ad beneficia sumptus requirantur, non tamen exinde damnum, egestas, aut praedandi necessitas exoritur. quia ni- μι- hil sine ratione, sine modo largitur limia beralitas : quando Princeps confert stimμ beneficia pro meritis, corroborat M. - . lium regni: gratos habet, quibus be-ti . nefecit:& alios ad heroicos actus stimulat spes praemiorum. Si avarus sir,& parcus , omnium odia in se concitat. in necessitate deseritur. De alienis vero liberalem esse, non generat existimationem nisi apud malos, &atheos: quia aliena non licet concupiscere , non aliis invitis adimere. multo minus aliis donare: gravis est gloria, quae per peccata comparatura exitiosum est beneficium, quod auctorem suam aeternum affigit. .
430쪽
Politieum Neque valet effugium, quod quae in bellis accedunt aliena cum honore distribuantur.Quia vel bellum susceptum justum est, vel injustum. Si justum, quae victori justo cedunt provinciae vel opes , non amplius alienae sunt, sed jure belli propriae fiunt ψuctoris: si injustum est bellum , vere :aIiena bona veniunt in potestatem viaetoris. Unde s de juste acquisitis iprinceps beneficia conferat luod omnino consule nisi de propriis hoc facere cesttur:si de male partis libera. lis sit, non gloria, sed poena meretur, in quam Macchiavellus incidit, quia ad praedam suu Tyrannum informat. Adhue distinctius de liberalitate Cautis iudieabit Princeps, si attente conside μή reret, quibus dare , quibusve reddere
beneficia conveniatanter ea,quae da -
re potest, felicissima est donatio, pia aeti. eleemosina, quia sceneratur Deo, & msua habet infinitum praemium , nun-' qquam datur male , quod in pauperes erogatur , etiam si illi ingrati sint,