장음표시 사용
121쪽
xo6 Io. LELANDI COMMENTARIIctus contulit se ad Milfridum, cui individuus, quamdiu
viveret, comes fuit. Hinc illi magna cum rerum humanarum, tum doctrinae cognitio. nam toto fere tempore, quo I fridus Magnus exulavit, mores hominum mustorum via
Hi ct urbes; & Romae longiuscule fuit cum patrono suo ,
ubi puritatem Latinae linguae & doctas artes, tum praeterea cantandi peritiam, tanquam 1 fonte, hauriebat. . Interea, mortuo Ecfrido rege, & Afredo qui in regno Norrhumbriae ei successit, pax data est Wifredo, annuente reri rege; Zc Hagustaldensem reversus pontificatum, una cum Ripodunense coenobio, recepit. sed jam senior factus quatuor tantum annis supervixit. Non tamen diu Hagustaldunum episcopo viduata est; nam communi suffragio Acca in episcopum electus, & consecratus est: qui qua tum ecclesiae suae dignitatem auxerit, paucis docebo. -- gustaldensem basilicam, quam I fradus inchoaverat, a Nisi ornavit, absolvit; accitis etiam ex ipsa Balia latomis di vitreariis. quodque multo majus erat, comparatiS Graecis & Latinis voluminibus, amplissimam juxta ac nobilissimam bibliothecam ibidem fecit. Quae omnia Seda fusius scribit, eto. cap. ultimi libri historiae Anglicanae ecclesiae. Librorum denique, quos scripsit, aut in bibliothecae usuScollegit, Dari, cognatis ursis truculentiores, destructo funditus Hagustalduno, ne pagellam, quod ego sciam, salvam
Epiuolae aliquot solae extant ad amicos missae, quae Da-eicos ignes non senserunt. inter quas & illa eminet, qua dam hortatur, ut Lucae evangelium commentariis is stret. Vixit sub CeoAulpho 8e Eeberari Northumhriae regi bus. Obiit anno DccxL, expletis in pontificatu et . annis,& Hagustalduni sepultus fuit. Elapsis postea trecentis am plius annis, a quo iam presbytero transatus est, ut Ho dentis in innalibus suis testatur, & in Sanctorum numerum relatuS.
CAP. LXXVII. De Stephano. STEPHANUS presbyter & monachus, sed cujus coe
nobii nondum satis mihi constat, vir, ut ex ejus appa ret oratione, si tempora recte consideremus, terse, nitide, eleganter s
122쪽
DE SCRIPTORI Bus BRITANNICI s. IOZeleganter eruditus: quo nomine charissimus fuit Accae, Hagusaldensi episcopo, & Tathberra abbati. Fuit hic mos olim bonis episcopis & abbatibus, ut doctis faverent, quos los in quotidianam familiaritatem accipiebant; acceptos fortunis suis juvabant. At nostra aetate quam nusquam hoc genus virorum, aut raro admodum appareant, qui sunt paulo cordatiores, vident & prorsus detestantur; totis interim v tis meliorem mentem illis & eorum nepotibus, quibus i dulgent, plerumque vere nepotibus, comprecantes. sed haec Camarina non est movenda. Age igitur: ad Stephanum recurro; qui, adhortante Acca
episcopo, Wilfridi Magni, episcopi Hagusaldensis, vitam luculento libro posteritati commendavit; cuius nuper c piam mihi fecit Robertus Mitivus, abba Gessisurgensis. Claruit sub CPolvtilpho, I Arrabriacirum rege. Sed heus lector, quo properas p siste pedem. habeo enim in hac parte praeterea aliquid, quod te scire volo. Ueri. mile est hunc esse Eddi cognomento Stephanum, quem da, secundo cap. quarti libri historiae seae, scribit ab I Lirido Magno h Cantia vocatum, ut Transabrinae ecclesiae
mystas cum arte canendi, tum etiam caeteris canonicis ritiabus informaret. Habes quod dicere volebam. perge lector, quo properabaS. ι
ET HEL NINUS, literarum cultor assiduus facrarum, temere silentio praetereundus non est; quandoquidem ipse Eeda, non iniquus aut testis aut judex, ejus famam ab ingrata his verbis olim asseruerit oblivione, cap. IO. libri tertii Anglicae historiae: helhilia soror sanctorum vir rum Ethelisini & Aldewini, quorum prior episcopus in indilige provincia; secundus erat abbas in monasterio, quod vocatur 25ardenig, a quo non longe & illa mona- sterium habebat. Hactenus Ada. Erant hi quidem trepillustres in magna apud Osritham, Merciorum reginam, gratia, bonarum literarum nomine.
123쪽
Iog Jo. LELANDI COMMENTARIIC A P. LXXIX. De cuneberto. CUNEBERTUS, qui &Ginebertus, quartus Liu
iustorum, ut testatur Ada I 3. cap. quarti libri historiae Augsicams, episcopus, non infeliciter eruditus fuit. id quod ex multis argumentis manifestis apparet, tum ex hoc praecipue, quod cum Beda historiam Anglicanae ecclesiae aggressi is fuisset, hunc in primis consulendum putavit in rebus Lindensium. Drudum enim antiquitus a Brisannis doctis ea urbS dicebatur, quae a recentioribus postea Lindis aras& Lindoco inum dicta est : unde & tota circumjacenS regio Gnaei a appellata. cujus nominis vestigia etiamnum in Cadem provincia manent. Sed nunc, ut evidentissime eluceat quanto usui Hedae fuerit, operae pretium duxi ejus, ex historiae prologo ad Ceoluulphum Transabrinorum regem, verba in medium adferre. haec igitur sunt: At vero in
provincia Lindilige, quae sint gesta erga fidem Christi,
quaeve successio sacerdotalis extiterit, vel literis reveren- di ssimi antistitis cineberti, vel aliorum fidelium virorum V viva voce didicimus.' Haec ille : quibus tantum abest, ut ego non adstipuler, ut si nullo alio, quanquam & alia non desunt, vel hoc uno ranti viri aestimonio dignus esset, qui
in numero nostrorum Scriptorum poneretur. Nunquam certe me poenitebit illum inter autores numerare, cui Beda, inter autores maximos non minimus, ingenue aliquam suae Histo, partem refert acceptam.
Neque hic miraberis, candide lector, quod non reaeruseam praeterea aliquid ab illo scriptum. nam & nunc, &s alias saepe, me monendus es Dacos, piratas diis & homi-i nibus invisos, per ducentos & quinquaginta fere annos ita totius Hritanniae monasteria spoliasse, confudisse, devastasse, i ut inter caetera ingentia mala multis in locis, flammis omnia' i consumentibus, ne pagellam quidem librorum, pro scelerat non violatam reliquerint. Hinc cst quod tam pauca extent,
si demus B - & Hacci Abini opera, a Saxonibus Britanniam incolcntibus scripta. Cum interim constet Saxo.
nes id temporis, tota quasi Europa a barbarie occupata sidquod etiam Philippus Melan Itin in quadam oratione testatur) literis undecunque floruisse. Sed sint haec satis in aculentos, immanes, barbaros Dacos dicta. CAP.
124쪽
BOTULPHUS & AEduiplus, illustria nomina, ab
antiquis scriptoribus celebrati sent, non modo ob pietatem, verum etiam eruditionem. Libellus, qui de Hira IOAphi circumfertur, adfirmat hos nobili fuisse loco natos, & fratres. Monachatus, eo saeculo incorruptuS, utrique perplacuit. unde & locus in Danno, non procul a principe Lindiorum urbe, beneficio Ahelmundi, reguli Auglorum australium, eis liberaliter designatus est. Liquet etiam st
duisse illos aliquando in Gallia Helica, notosque ibidem fuisse sororibus EthelmunH, virginibus sacris, a quibus si
licite fratri regi commendati. Inde etiam clucet Agislphum, postea Trajectens donatum episcopatu, Virtutibus praenituisse , & utrumque in Icanno fuisse sepultum. Concidit tandem Euolphi monasterium crudelitate Angeri & Ubbonis, imperatorum Danici exercitus. At Fanum tu hiemporium frequentissimum in magno stat pretio. Chronica Ani Eadmundi haec praedicant. An. Dom. IOOO. Trans.
latio Arti hi 8c Drmini, filii Annae regis, de Gund burgo & Blithetargo ad Fanum mundi. Haec haud scio quomodo prioribus consonent. Quin & chronica --guiliariana Adulphum, alias Agis hum, filium Annae regis, fratremque Purmini fuisse praedicant.
C A P. LXXXI. De Benedicto Episcopo. , BENEDICTUS Episcopus, alias Viscop, ex no
bili ortus est stemmate; juvenis audacissimi animi sub Ostiuis Transabrinae provinciae rege militavit: unde non raro ab inimicis gloriam, & sipolia opima reportavit. Sed post aliquantulum temporis pertaesus terrenae militiae, meliori genio ductus, bellum vitiis indixit, Romamo'e de more tunc temporis celebri petiit; & domum reversiis Benedicti Magni professionem continuo secutus cst. Post annos autem aliquot Romam, sed presbyter factus, secundo invisit; ubi a miIuliano pontifice cognitus, Theodoro Tarsensi, quitum Cantiis archiepiscopus crat destinatus, & Adriano abbati in Britanniam iter adornantibus, dux & interpreS non
125쪽
oo Io. LELANDI COMMENTARII magis gratus, quam necessarius designatus est: nam, ut ex
3 . eap. primi libri Gubelmi Meildunensis de regibus Au.glorum apparet, fuit abbas circa illa tempora Augusiniani
monasterii, quem honorem postea Atarrano detulit. Jamque, perductis Theodoro & Adriano Cantium, civitatem nobilem, intellexerat obiisse Coinwalchium regem Hl-Ἐfaxouum, ad quem tanquam cognitum & amicum proficisci decreverat; Transeurinos suos repetiit, maximamque
brevi apud Egfridum regem, qui Osuuio successit, inivit gratiam. a quo postea accepit dono locum in ostio mira fluminis, quod, nisi fallor, a Ptolemaeo Hedra dicitur, monasterio condendo aptum, & terras circumjacenteis, ne ad vuctum necessaria deessent. Jamque omni opinione citius nobile monasterium, accersitis ex Gallia latomis, condiderat;& trecentis, ut fama est, monachis ornavit. Adde quod &locupletissimam bibliothecam ibidem, comparatis hinc inde
ex Balia exemplaribus cum LatinIs, tum Graecis, possierit, Theodoro & Adriano tam sanctum opus promoventibus. Non tamen hoc opus illi extrema meta laboris erat. Ecce
statim alterius coenobii fundamenta jecit in ipsa pene ripa citeriori Tini flu. in loco, cui nomen GPovicum, quod distabat quatuor passuum millibus a monasterio Caprocephaliae, alias e latesteuid & Munlicestre, ubi nunc Novum-o Eum, emporium Nortiariae celeberrimum. Crevit brevi & hoc opus; principio septendecim, deinde & magnum
numerum monachorum admisit, inter quos & Arsia erat, sui saeculi non infimum decus. Cumque jam utrumque minnasterium, quantum temporis angustia patiebatur, recte instituisset; ipse, quamvis utriusque monasterii abba esset, illi Edrovisum patruelem suum, olim 'fridi regis ministrum, huic Ceolfridum, tanquam vicarios, praefecit.l Non hic abs re fecero, si luctori significem, quae postea
tam famosorum coenobiorum fortuna fuerit. Circa tempora
'berti aut vulphi, regum Nortabriae, Dani, depraeda
tores nostri orbis, utrumque spoliaverunt, & flammis viol verunt. Pauperes deinde reliquiae Daco um, post aliquot fecula a Nor mann/s, Gulielmum Victorem sequentibus, destructae sunt. At non multo post tres monachi Eouessamem sis coenobii Transabrinas partes petentes, restaurandae mon sticae vitae gratia, quorum primus erat is nus, inter caetera monasterium
126쪽
DE Sc RIpTORI Aus BRITANNICIS. IIImonasterium inirense & Girovicense reparaverunt, sed Ieinviter. Et nuper in utroque fuerunt treS aut quatuor DunoLmensas coenobii monachi. Ingentes tamen utrinque ruinae maximorum olim aedificiorum manifesta indicia etiam nunc extant, quas ego nuper non sine admiratione aspexi, rerum vicissilua nes tantarum deplorans. Sed ad rem redeo.
Inter publica haec negotia, praeter alia quae multa & docta scripsit, edidit librum de Consonantia regulae monasicae vitae. Floruit sub Osuuio Sc 'frido rariabriae regibus; & . cum jam quinquies fuisset Romae , obiit ex paralyti prid. Id. Jan. ac tumulatus est in Imrens monasterio. tandem ejus corpus per Ethelisoldum, episcopum Uentauum, circa tempora Eearet monarchae Augstae, TZoi negam Girviorum coenobium delatum est. Plura scire cupienti Ada in libro de ejus Hira satisfaciet.
C A P. LXXXII. De Ceolfrido, monacho.
CEOLFRIDUS, monachus non minoris literaturaeci quam virtutis, mortuo Benedicto, cui vicarius erat, abbas coenobii S. Paust in Giroviso factus est; ubi plurima excellentis industriae monimenta partim docendo & scribendo, partim etiam aedificando ostendens, non vulgarem apud sitos gratiam inibat. Accedit huc, quod, post Bene-aictum, Adam adolescontem informaverit, non modo b nae vitae praeceptis, sed & eruditione quoque singulari. His modis coepit ubique clarescere, nec mediocri in pretio estis vel apud ipsos Brisauniae reguloS. Erat circa haec tempora magna controversia inter Pictos& Anglos de observatione Paschali. Quare Naitauus, PLEIorum regulus, Oratores ad Cerifridum misit, cupiens ejus literis certior fieri, quid potissimum sequendum. Cui ita nodum illum Gordium solidissimis rationibus postea dissolvit, ut Pictus ab illo canonicum Pascha secutus sit. Sed de hac re B is fusius a I. quinti libri u furiae idae cap. scribit. Ego igitur in praesentia omitto; dicturus quo pacto senex jam factus post viginti octo annos felicissime in gubern tione I rensis & GP icenses coenobii s nam utriusque. sicut & Benedictus, abbas erat) completos, Huberrum suis
coenobiis, monachum non vulgariter doctum,abbatem praesecit.
127쪽
x Ia Jo. LELANDI COMMENTARIIcit. quod ubi fecisset, Romam aetate jam decrepitus pere gre prosectus est. Illud certe, quoniam de GFroviso mentio nem & hic, & in Benedicti vita, fecimus, studiose antiquitatis lectori non incognitum volo; me, nuper cum sitissem in Tinensi monasterio, trajecto Tino flumine, Giso cum petiisse, & inter caetera ibidem reperisse, saxum quadratum cum hac inscriptione: Dedicatio basilicae sancti Pauli v I m. Calen. Maii anno xv. Ecfridi regis; GH iri Abbatis, HusdeminM. Ecclesiae, Deo autore, condito- ris, anno IIII. Ex his verbis liquido apparet Ceolfridum abbatem fuisse in ipsis G,οvicensis monasterii initiis; quanquam Penedictus alias ejusdem conditor & abbas nominetur, utpote qui Ceoldii dum suo loco substituerit. At nunc, quid librorum scripserit, lector requiret. Certe in variis litorarum generibus diligentissime versatus multa scripsit, quae omnia violentia Dacorum extinguisset; nisi Biaa, in ultimo historiae Anglicanae libro, ejus de observatione Paschab & canonica tonsura libellum ab interitu vindicasset. Floruit sub Ecfrido rege Nortabriae potentissimo. Mortuus est apud Ungonas in Gallia r. Cal. Octobri anno Dom. 7o6. &ssepultus; ut Ada testatur in libro de ejus ira, tum etiam in libro de Temporibus. Nam impar erat
itineri, quod Romam versus acceperat. Verba autem H
in libro de Temporibus haec sunt His temporibus multi Anglorum gentis nobiles & ignobiles, viri & foemi- nae, duces & privati, divini amoris instinctu Romam ve-
nire consueverunt: inter quos etiam reverendissimus abba meus Ceolfridus, annos natus septuaginta quatuor, cum
esset presbyter annis ψ7. abba annis 3 s. Ubi Lingo- nas pervenit, ibi defunctus, atque in ecclesia beatorum Geminorum martyrum sepultus est. Et rursus in libro de Vitis Abiarum monasteriorum Petri & Pauli: Ceolfridus obiit r. Cal. Octob. apud Lingonas anno D. 7o6. & sie- pulms est in ecclesia beatorum Geminorum martyrum,
V Eleusini & Melosippi, qui uno matris partu editi, ea- dem ecclesiae fide renati, una cum avia sua Leonilia, illam loco illi sui martyrii dignam reliquere memoriam 'CAR
128쪽
NU B E R T U S, alias Huverberius, juvenis accrevit bonis literis & virtutibus in monasteriis petra & masi: quorum illud in Heri fluminis ostiis; hoc propter nnui ripas situm est. Si ridus, abba vicarius monasterii
Tetrini lub Benedcto, defatigatus assiduo ventris tormine, diem obiit supremum. Hubertus vero aptissimus, qui in ejus succederet locum, universis visius est. Benedictus quatuor tantum menses a Suradi morte supervixit. Ceolfri usetiam obiit apud Lingonas I. Cal. Octob. an. D. γO6. Sic uberius utriusque temonem monasterii regebat ab Acras episcopo AuguBaldensi confirmatus. Eratque non modo ipse doctarum artium cultor egregius, verum etiam eruditorum omnium fautor, & quidem praecipuus. Quo nomine& Romae aliquandiu, praesidente Sergio, tum eloquentia tum sacrae legis cognitioni primo aetatis flore studuit, ac egregie profecit. Extat ejus epistola ad Gregorium secundum, pontis Rom. qua Ceolfridi peregre Romam proficiscentis & venerandam canitiem, & virtutes raras vel commen datissimas fecit. Hactenus ex Ada.
CAP. LXXXIV. De Milredo. MI L R E D U S quintus Vigmonum episcopus fertur
bonarum artium studiosus fuisse, multumque ecclesiae ex theologica cognitione penitiori illa , quae proprium sacrorum concionatorum munus, profuisse. Versus, qui deprimis Rigevonum episcopis circumseruntur, sic de hoc viro loquuntur: Quintus Mikedas castus, prudens, & honestus. Legi praeterea in antiquissimo codice epigrammaton; quae ccclcsiastica spectabant ornamenta, hos versiculos in ipsa libelli fronte scriptos: Hunc proprie librum Muredus possidet ipse, Antistes sanctus, magno qui dignus honore: Est etenim dapibus scripturae plenus & actu. A invidiosa
129쪽
1Iψ Jo. LgLANDI COMMENTARII Invidiosa vetustas Milredi monumenta destruxit. at fama ejus eruditionis etiamnum floret apud Vrgevones.
CAP. LXXXV. De Eeberto, Archiep. Eboraci
ECBERTUS vir regii generis, frater videlicet Eadberta regis Nortabranorum, 1 primis pueritiae suae annis , eloquentiae & bonis artibus se totum consecravit. qui labor adeo illi non fuit inutilis, ut inde eximium gloriae nomen sibi facile comparaverit. Ecclesilae Ebmacensis honos,
a Pirudini archiepiscopi tempore usque ad Milfridi junioris
ejusdem urbis episcopi mortem, vix integre enituit, sublata pallii dignitate. Tumque agebatur de substituendo novo pontifice, qui vetorem sacrae sedi splendorem cumulate re stitueret. Ecberius suffragio publico infulis dignissimus j dicatus est: ille equidem non longo post tempore industria, cura, studio pallium a Romano repetiit, & obtinuit. D floruerat inter Eboracenses, bellorum tumultu, pristina illa
erga bonas litoras cum diligentia, tum alacritas. Hanc ille ita omnem abstersit prorsus labem, ut facundiae, cognitioni,& eruditis artibus, suam formam, decus, atque adeo immen integre referret. Quo tempore comparata sumptibus plane maximis copiosa juxta ac diviti antiquorum librorum multitudine, Eboraci gegantissimam in gratiam posteritatis bibliothecam, homo promovendis studiis plane natus, in stituit. Utque tantis suus custos pervigil thesauris non deesset, Flaccum Albinum alumnum suum eloquentia, erim ditione, judicio denique valentetri operi praefecit novo. Huius bibliothecae meminit Albinus in epistola ad Carolum Magnum, & rursus in epistola ad Gnbatium archiepiscopum Eboracensem. Sed neque satis erat Ecberto bibliothecam ita exornasse; quin etiam ipse libros eleganter, accurate, doeste, scripsit:
inter quos ille, qui de Ecclesiasticis inscriptus est musismtionibus, adhuc extat, testis plane optimus ejus tum insignis doestrinae, tum pietatis rarissimae. hunc librum Hucretis, fani Germani in Corinia levita, studiose in compendium redegit. scripsit praeterea librum, cui titulus Paenitentiale. uterque in bibliotheca extat Severiana.
130쪽
yx Sc RIPTORI Bus BRITANNICI s. ras
ER A T & alter Ecbertus, vir in bonis literis versatus,ac episcopus D isfarnensis, ad quem scripsit, nisi titulus fallit nam mihi Ecbertus recentior Beda videtur)epistolam plane aculeatam; in qua multa de ossicio episcopi,
nec pauciora de scriptura sacra in linguam Saxonicam veris tenda, & quibus ea rationibus a plebe legenda. Denique ibidem inculcat, ut episcopus reges admoneat, pseudomonachos, & importunos monasteriorum constructores, si specie otii potius quam virtutis id fiat, castigandos.
ED A supremum doctorum An reum decus tandem D ad calamum venit, vir, meo judicio, siquis alius, immortali fama plane dignissimus. nam praeterquam quod in omni fere disciplinarum genere cum felicitate quadam ver- fatus est; ita utramque linguam cognovit, ut illa aetate, tota pene Eu pa a barbaris occupata, pro eloquentiae miraculo haberetur. Quare hic suis a me coloribus depingendus esset,& ejus vita luculenta oratione scribenda, nisi ipso, quo ni hil fidelius est, suam ipsius vitam, quam totam in literis exegit, in ultimo capitulo historiae Anglicavae scripsisset. Sed in hac parte hactenus obstitit vel exemplariorum vitium, vel typographorum incuria, quo minus Adae historia integra prodiret in lucem. Nam in impressis exemplaribus omnibus, quae ego vidi, ultimum caput quinti libri desideratur. Nos itaque beneficio vetustissimi codicis haec, quae de
vita Sedae sequuntur, apponemus. id quod Gl , t m Ddul Dcuria, sed decurtatis voluminum nominibus, primo histor. suae libro secit: Heda, famulus Chrisi & presbyter monasterii beatorum apostolorum Ferri & Pauli, quod
est ad Wirematham & in Girvam, qui natus in territ rio ejusdem monasterii; cum essem annorum septem, cura propinquorum datus sum educandus reverendissimo abbati Benedicto, ac deinde Ceolfrido: cunctumque ex eo tempus vitae in eiusdem monasterii habitatione pcragens omnem meditandi scripturas operam dedi, atque inter observani H a tiam