장음표시 사용
181쪽
166 Jo. LELANDI COMMENTARII aliquid praestare, quod nostra hac aurea aetate attentum me
C A P. CXXVII. De Andrea Leueandro.
A NDREAS Leueander, alias temamre, minnachus & abba Ramestganus apud Girvios tertius. Hic bonis artibus studio quodam incredibili noctes atque dies invigilabat, & operae pretium ingens inde retulit. hccessit praeterea & peregrinationis ardens quoddam studium; unde & sacram Sol morum urbem, testem miraculorum Se vatoris, invisit, ac domum rediens Aonis persae episcopi, cujus reliquias ab is Mino, comite O troanglorum, divinitus promissas, & postea ab Eadusti, primo abbare δε- meserano, Saepae Girviorum inventas, vitam elaborata perscripsit oratione. quem librum postea Guelinus Neriinianus inventum avide legens, excutiens, imbibens, edidit &ipse aliquanto elegantiorem de eadem materia libellum.
UNNONI, hominis non trivialiter eruditi, nomen semel tantum, cam Meralamis inter libros antiquitamos versarer, se mihi obtulit. id autem quo casu acciderit, quoniam res cognitu non indigna est, enarrabo. Agebam dies aliquot apud fanum Abani, monasterium propter m ros deserti Veratimsi situm, ut aliquid antiquitatis Brisonicae ε thesauris bibliothecae, quae ibidem celebris est, eruerem. Tulit autem fortuna, ut in Matthaei Parissi, olim ejusdem coenobii monachi, historiam de Abbatibus Albanensibus inciderem: eumque pervenissem ad vitam e GH meri abbatis, qui multum juxta ac strenue in perscrutandis neglectae urbis fundamentis laboraverat, idemque arculam libris dritannice scriptis resertam invenerat; illuxit mihi prae oculis celebris tanti ni memoria. Fuit ille quidem,
teste Matram, presbyter cum aetate venerandus, tum etiam multarum linguarum cognitione. usque adeo excellenS, ut
ejus fama longe lateque per Rritanniam spargeretur. Quare senem aecessiri juin e admerus, & venientis ad se opera in retustis codicibus interpretandis usus est.
182쪽
DE Sc RIPTORI Bus BRITANNICI s. 26 , Quaesiverit hic forsitan a me aliquis, quae laesit librorum materia dicam. Unus, qui & praecipuus visus est, utpote auro & minio pictus, ac serico vestitus, D. ADanr Herola- niensis, Britanniae protomartyris, res gestaS continebat. ca teri Herolamiensium placita, antiquos ritus, & sacrificia diis patriis immolata ducebant. Historiam Abani t admertis, adjuvante Unisono, transserendam in ratinum sermonem curavit. Caetera, pm dolori fatum & idem paene impius abbas, non sine ingenti antiquarum rerum jactura, Vulcano pommisit. Vixit, reghante cis garo, & EuePedo.
CAP. CXXIX. De AEthelaoto, monacho.
PF ΤΗELNOΤUS, monachus sanctissimae vitae, ita Y a juventute literas bonas excoluit, ut illas solas pro
animi ornamento necessarias duceret. quae hominem ac non fefellit opinio, ut postea causa unica illi fuerit ad honoris gradus etiam summos: quos quanquam ModestuS conscelidere reniteretur, tamen ita vulentem nolentem fortuna secuta est, ut tandem Canuto Magno, Dacoram & Anglorum regi, familiarissimum reddiderit. Unde eum circia haec tempora mingus, Cantiorum archiepiscopus, morer tu optimus princeps, quam optimum episcopum substituere cupiens, honorem maximum C helnoto detulit. Praesenserat enim hominis ingenium ad pietatem; tum praeterea ad literas, ut in ora e bant barbar3 Fiden' illa, non vulgareis natum. Epilcopus autem, novae dignitatis non immemor, tam bene omnes officii sui Drtes praestitiis, ut ne invidia ipsa aliquid in homine desideraret. Quod cum vidisset Canutus, illi suas causas credere, qonillia aperire, denique se suaque omnia committere ἡ & comitese tandem, tanquam facundum in via vehiculum, ad Romavam urbem secum deducere. Quid inultis moror tam bene inter illos
conveniebat, quam non male convenit viti cum ulmo.
At si quis nunc ista paulo subtilius novisse cupiat, legat Gul Meudunenses historiam de Regibus Anglorum. Hoc in-κxim unum non te celabo, lector, quanquam multa de hocm re legerim, nihil tamen ejuς scriptorum in tam infinita, ydria Γbrorum multitudine, quos ego vidi, unquam mihi
sevisse ad manus. Nihilominus, quia TrisIemius, homo diligentiae
183쪽
x68 ' Jo. LELANDI COMMENTARII diligentiae plane maximae, nec minoris lectionis, illum suo dignatus eli catalogo, nunquam committam, ut h nostra excludatur tabula. quin potius, quia leviter & obscure λTristemio, tanquam de nominis sola fere umbra cognitus, raris lineis ducitur; a me suis coloribus, hoc est, purpureis depingatur. Sed nunc quid scripserit, autore ritu mIo, accipe: In laudem divae Mariae virginis, librum I. Epistolarum librum unum. Obiit autem postquam strenue per I 8. annos archiepiscopi ossicio functus fumet, & Moroverni Cantiorum sepultus est.
C A P. CXXX. De Edicta, Regina. EDITHA, GAini Cuntiani comitis filia, liberali
sime parentum cura educata est; & literis, cum interim barbaries totum paene occuparet orbem, bonis consecrata. id quod me dubium plane detineret, nisi fidem Gervoli Durovernenss in historis autoritas mihi faceret; cujus & haec verba sunt: miiha, filia GAini, nupsit Aeardo regi; quam cum videres, si literas omnium aro tium liberalium, quibus imbuta fuit, stuperes; modestiam sane animi, & speciem desiderares. Haec ille ad Edis
HUC ARIUS, Griniae non levis, quantum ad the logiae cognitionem divinam quidem illam pertinet,
fama enituit; & eo potissimum tempore, quo bonae per universam fere Europam literae, barbarie undecunque pra valente, tantum non interierant. Ut autem studiorum eum sim 'felicius ab Iveret, fanum Gervisis silerum apud suos petiit. ubi & levita factus, partim concionando, parrim etiam scribendo, insignem apud cunctos gratiam prudens sibi comparavit. Scripsit autem Homilias centum & octo: &in hujus libelli prologli se seribit: Talis liber di me m. Η caro, euigui ingenii homunculo, in unum collectus talem habeat prologum. ' Et ibidem : Sed tamen haec uteum ε que 1 me collecta, qui in ultimis Corungarae partibus humili
184쪽
DR sc RIPTORI Eus BRITANNICI s. Io humilis levita habito, cui placuerint, accipiat ; & si Ia dare noluerit, peto ne carpat.' Et, ne lector ignarus sit, praefixit operi paucas constituriones, decerptas quidem ex libro cinstitutionum Ecclesia ticarum Ecberta, archiepiscopi Eboracensis, olim praeceptoris Aucci Assint, viri lit rarum titulo vel clarissimi. Pervenerat, quo nescio casu, caris opus vel Nurovernum usique Cuntiorum: unde imonacho quodam transsatum est ad Udis Hadum , & bibliothecae collegii Cantiani commendatum : id quod & aliis exemplaribus cum multis tum antiquis contigit. tota enim hujus bibliothecae supellex a fano Servatoris Nureum nitranstata est.
I olim in literis nominis erat. quanquam non alio is mihi cognitus testimonio, quam fiae Hugonis issi, qui Res gesas Petroburgensium egregie perscripsit. Quare mihi hoc quidem restat ossicium, ne quod ille de tali tantoque viro publicum esse voluit, ego mihi soli consservem, post vitati ingratus. rcferam igitur ea, quae Hugo scripsit: N ntilplus abba, flos literatis disciplinae, & torrens eloquen- the: tum decus ac norma divinarum rerum ac saecularium. t Hactenus Hugo. In pretio fuit tempore Ea Marci Simpli
EA L F RI C U s, cum viveret, sui memoriam aliquo literario monimento quam lupgissimam facere stud
bati itaque veterum grammaticorum secutus autoritatem,
Grammaticen & Iipse in gratiam studiosae pubis L iis saxisisam scripsit; opus, ut tum quidem videbatur, α doctum & utile. . Sed quod speravit ille apud seros nepotes de nominis sui fama tantum abest, ut hac nostra aetate sits secutus, ut ejus opusculum pulvere obsitum in aliquot deliteat bibliothesis. Non ausim asserere hunc esse in i cum, cujus doctae Conciones, lingua Saxonica scriptae, in Iana extant bibliotheca: non magis quam Africum
185쪽
rro Io. LELANDI COMMENTARII fratrem uterinum Dinrisi, alias Efrici, Cantiorum archiepiscopi, abbatem fani Albani, quem constat D. Albani liturgiam, qua etiam nunc monachi ibidem utuntur, exarasse. Tertius hic Africus vixit temporibus Ethureae &Eadmundi Ferrei, regum Angliae.
De secundo non aperte pronunciabo. conjectura tamen
ducor illum circa eadem tempora floruisse. At de primo satis liquet; cum ipsemet in prologo Grammaticae suae prae fixo testetur se Ethemmiar, episcopi nutant, discipulum' fuisse. Unde facile possum adduci, ut credam Africum m nasticam eoluisse sectam in coenobio Abbandunens, ac eidem praefuisse; cui & EUHαοlphus aliquando praefuit. Si vera haec est, ut ego plane esse puto, conjectura; superest, ut lector intelligat hune fuisse Grasmavum episcopum, ac deinde primatem Cantiorum.
FRID EGO DUS, monachus fani Servatoris Duro.
verni Canticirum, literas bonas, & musas canoras quivdem illas merito multum colebat. Contisit, ut D nicus Oaeo, Cantiarum archiepiscopus, comitem se praeberet Ead mundo seniori, Aut regi, in expeditione, quam acerri mam habuit in Transabrinos, vel, ut cum vulgo loquar, Transhumbranos: atque, devicta gente a principe cervicosa, fransferret secum , Ripoduno Duravernum reliquias
fridi, episcopi olim Eboracenses longe clarissimi. Cmpiebat ille quidem tanti viri sacrosanctos cineres vel illustriNumos facere, & antisthis vitam orbi testatissimam reddere. Quaerenti quis tanti operis laudem ferret, succurrit Aride-godus, unus instar minorum: ille vero patrono rogat suo, praestitit quod potuit, ile quod illa etiam aetas impendio laudavit; ae vitam mustiae carminibus heroicis striptam eidem consecravit. Gulielmus h Meil Npht-curio, lioro primo de Episcopis Anglicanis, hujus Uriae in memia niti l Scripsere ante Aridetodi tempora Beda Gi 'censis, e ius cognomento Sephanus, Areae episcopi Hagm Mensis familiaris, s M, Cantiorum archiepiscopus3D. Uilfridy vitam. 1dem fecit postea Petrus Elisen si archidiaconus Eudunenses , homo Gaam; ac opinci, n m iri Plantagerissae, Gor. archiepiscopo, dedicarit.
186쪽
CAP. CXXXu. De Gl eardo. EALFRE ARDUS, quantum ego iudico, plane i
tercidisset prorsus, nisi Gulielmi Meudunenses cura ejus mentionem fecisset in prologo Hrsoriae Regum. Qua quam & mentio adeo mihi non applaudit, ut splenem p tius, quam laudem exprimere videatur. Utcunque sit, hinc liquet Eafise ardum studiosum fuisse reconditae antiquitatis, & tantum in ejus promovisse cognitione, ut tandem historiam de Rebus Samnicis in Britannia geliis ante Nomumannorum imperium in lucem emiserit.
RIGHΤEFERTUS, monachus Ramestgauus, vel, ut quidam volunt, Thorneganus, secutus religiose suae aetatis studia, ad mathesin, acerrimorum ingeni rum excitatricem, animum applicavit. in quo cruditionis genere sic postea enituit, ut artem per se claram, de nictis graphice organis, & additis commentariis rum doctissimis tum lucidimmis, clariorem redderet. Illustravit praeterea scholiis, non de trivio petitis, B He Girmiseno libellum de Natura rerum: in quo, dum tempora supputat, facile ostendit, quantum in expedita numerorum ratione Valeret.
Multa ibi de circuis Paschali, de Abaco, de Asse & eius
partibus. Hunc ego aliquando a candido albore, homine& acceptum,
CAP. CXXXVII. De Danna Anglica.
IΟ Α N N A A fica, quae & Guberta, ut serebit B es Pinus T sentis in libro δε Claris Mali ratas, dicta est.
Flatina in opere de Pontificibus Romanis hanc Minuci censem fuisse praedicat. Iacobus Argomensis, in libro de Claris Mulieribus, ex Anglia oriam praedicat. Platina assi mat Ioannam Arhenas, una eum erudito quodam amatore suo, studiorum gratia, petiisse. Pacobus Azomeno I nuncia tyrannam in Anglia & Romae studuisse, omissa i
terim mei Ioci atque ordinis, librum mutuo accepi; veluti avidus helluo, totum profecto devoravi.
187쪽
I E - Io. LELANDI COMMENTARII terim Arhenarum mentione. Platina hanc a bonarum ar tium cognitione eximie collaudat his verbis: Ibique sisti nas intelligit) praeceptores bonarum artium audiendo tan- tum prosecit, ut Romam veniens, paucOS admodum, etiam in sacris literis, pares haberet, nedum superiores. Successit, teste Martino historiographo, Laeonr quarto. Tandem, , servo compressa, inter eundum ad Lateranensem ecclesiam, inter colossum Neronis & fanum Clementis peperit, & periit.
OS NOLDUS, monachus VigorniensiΤ, genus non ignobile ab Omolia, episcopo Vigorniensi, duxit. Et
quoniam propheta in sua, ut aiunt, inglorius eatria; voluit non inconsulte foris studiorum in bonis artibus inchoatorum circulum ab luere, & famam non morituram inde ubi comparare. Monasteria Galgiae Belgicae celeberrima faustissimis Plane avibus petiit, fanum videlicet Artini, fanum missi, & cir heiam; deinde & fanum Dion bi Parisensis
ac Latiniacum, mobile Arsaei nobilioris opus: postremo& Horiacense coenobium. At interim fanum Beram pravter caetera toto excoluit pectore: quo loco non passus an, mum iniquo torpescere otio; literis strenuam certe Impe
debat operam, & eruditissimum in illis regionibus quemque arctissima sibi devinxit consuetudine, devinctumque sing lari candore quodam felix detinuit. ἈConstantinum, monachum Floriacensem, grammaticum insignem, praecipuum inter amicos tranunarinos habuit: ulque adeo, ut amor plane eximius excitaverit Conflantinum, impuleritque transmittere epistolam non inelegantem, verubus elegiacis scriptam, ad Onusoldum, episcopum Vrgorniensem, hominem mediocriter eruditum, at interim eximie plum, ut vel hinc antistes intelligeret, quanti ejus consanguineum lo-dsem individuum faceret. Omoldus haec videns, Consantini strenue diligentiam in literis persecutus est, & librum artim Precationum partim carmine, partim soluta oratione contexuit. Extat & ejus de Componendis 'solis opusculum, instar epistolae. Tantum memini reperiue me duos
lucubrationum γυιοωι eodices; unum Gles urgi Somur trium, alterum Rameset Annicolarum.
188쪽
DE Sc RIPTORI Bus BRITANNICIS. I 3
LAM FRIDUS, monachus veteris coenobii Ventie
enorum eruditus, idemque pius fisit. Eruditionis non infima laus est, quod 1 suis appelletur Doctor eximrus. Pietatis autem vel hoc liquidum argumentum est, quod, neglectis terrenis, coelestia sit secutus. Tempore quo Lambertus emoruit, virtus Suithunt, episcopi Antani mortui, per miracula multa claruit; quae ne aliquando malignum obscuraret silentium, scripsit de eisdem librum dignum de doctorum & bonorum auribus. Colligo floruisse eum e tremis temporibus Saxonum in Britannia regnantium.
FOLCHARDUS, monachus coenobii fani Servat ris, quod est Dorouerni Cantiorum, studiosissime doctas artes coluit. Unde tanto majorem sibi comparavit o riam, quanto fuerunt tempora, in quibus floruit, rudiora,& a musis magis aliena. Incidit enim in eam aetatem, quae totam late Angliam Dacicorum piratarum crebris irruptionibus usque adeo adflixit, ut aris & focis conservandis Potius,
quam literarum incremento studerent. tantum abruit tamen, ut temporis infelicitati cederet, ut alacrioris animi
novo quodam, sed plane spectabili, ardoae vel ad ipsa scie
tiarum fastigia contenderet. Non haec prompta ad viri rem diligentia patrono caruit: nam redus, Eboracemsium archiepiscopus, hominem tam singulari amore pros cuius est, ut erga illum omnibus candidi Aecaenatis ossiciis usus sit. Folchardus patronum rursus ita observabat, dilia gebat, sus iciebat, ut diceres vitem in ulmi venisse ampi Xus. Tenebatur autem archiepiscopus miro desiderio illustrandi nomen & inclyta facta D. Ioannis Ave licensis. quare inter caetera multa, quae in tanti praesulis gloriam fieri sedulo quidem curabat, a cliente impetravit, quod alias pro imperio recte exigere potuisset; nempe ut liturgia primum in usus concentorum conscripta, ac deinde, edito luculento libello de Vita D. Bannis, virtutes, miracula etiam viri undecunque eximii evolarent publice per ora virorum. Hac
189쪽
1 4 Jo. LELANDI COMMENTARII tenus de Alchardo, qui claruit sub Eadmeardo Simplici &Harali, Angliae regibus.
OS M U N D U S, episcopus Severianus, quamvis Noris
ramannus, locum tamen inter Anus quodammodo ambit. Is Hermanno Flandro, ejusdem urbis primo antistiti successit, vir praeter generis nobilitatem, serat enim Glis o Mag. sanguine conjunctus, dignitate autem comes Sagiensis,& postea comes Durotrigum, ac Anglis cancellarim & luteras, ad maximas res gerendas compositus, id quod ex ejus factis liquido apparebit. Namque ἡt primum pontificiis imfulis ornatus fuit, augustam basilicam ab Hermanno Seu
riae inchoatam ad umbilicum perduxit, extantibus etiamnunc tantae molis ruinis. Deinde viros, ut illa tulerunt tempora, doctissimos liberalitate sua in collegium canonicorum ascivit. Utque ipse, tanquam antesignanus, caeteris, qui una cum illo militabant, exemplo ad virtutem esset, nobilem bibliothecam, comparatis in hoc optimis iuxta ac ant, quissimis illustrium autorum monimentis, Severiae posuit.
Quid ego hic plura de ejus clarissimis factis & virtutibus
longa orationis serie adnecterem p Quae fecit, omnia notiora per scriptores sunt, quam ut nostro ulla parte calamo indigeant. Quare non frustra conabor tantum solem exigua di male lucida nostri ingenii facula accendere, contentus
tantum docere quod Rantilpho Heedens Cusrensi didici;
nempe osmundum scripsisse Canones, quos bona pars pres--byterorum Aethcorum in liturgiis celebrandis observant. tum praeterea vitam D. Agdhelmi, emisso libello, posteritati dedicasse. Floruit, Gulielmo Noriomanno Anglis imperante. Primum autem tumulatus fuit Severiae, de cujus antiquitate abunde dicemus in libro de cisili Hi oria; ibique non inglorius ad multos annos jacuit. Deinde cum Pons Hornamensis, cui nunc Moseveriae inditum nomen, ex humili pago in justam usque civitatis magnitudinem adcre visiet; & nova basilica, qua vix ulla magnificentior, ibidem posita k Ricbardo Pauperculo fuisset; illuc ex veteri urbe translatus est, ac Divorum numero ascriptus.
190쪽
CAP. CXLII. De Gulielmo chetelli.
GULI ELMUS CNulgus, forsitan corrupte pro Ascheis rem, clericus fuit fani Ioannis, quod Hisu De s
crum est. Hie, locum suae educationis tacito devenerans pectore, multa de rebus in eo gestis, tum praecipue de miraeulis , virtute D. Ioannis archiepiscopi Ebor. editis animo pervolvebat. exoptans futurum aliquando, ut serie memor Lilium pulchre instructus, vel clarissimam Abroletae, & ejus patroni famam efficeret. Quid multis p tentavit opus plane honestum, adjutus tum lectione rerum, tum oculata experientia. Unde & edito tandem egregio plane libro, voto abunde satisfecit, exordium ab adventu Gulielmi Mπο- manni desumens. Dedicavit autem monumentum hoc ingemit non moriturum Thomae, Ebroletanae ecclesiae praeposito.
CAΡ. CXLIII. De Stephano Harringo.
STEPHANUS Ha svus primis adolescentiae suae
annis monasticae vitae praecepta in ShIroburnens coen
bio religiosissime observavit. Est autem Miroburna, ne sis ignarus, candide lector, oppidum Doracasrem is provinciae, a fluviolo ejusdem nominis praeterlabente sic dictum: ubi 1 tempore regis IV saxonum, usque ad regnum Gulielmi Nortomanni sedes episcopalis fuit, Adhelmo tantam inchoante dignitatem, Hermanno autem eandem in Severiam urbem antiquissimam transferente. Fuerunt per aliquot saecula MIroburnae canonici, quos vulguS Praebendarios vocat; donec IVM inses episcopus, regnante GH garo, monachos, monachus & ipse, extrusis violenter conis
silio forsan Dunsfani justis posse ribus, induxit. Sed quo
me rapuit oratio 3 Aa Suphanum revertor. qui, jactis sincerae vitae fundamentis bene solidis, Scottos petiit; inter quos aliquandiu versatus, multam sibi conciliavit amicitiam. Deinde Galliam petiit, tanto discendi ardore correptus, ut totus eo conflagrare videretur. Dies igitur noctesque bonis artibus operam dedit; nec ante operae finem fecit, quam ita profecisset, ut in vasto illo veterum autorum pelago sine cortice, quemadmodum in proverbio est, nataret.