장음표시 사용
71쪽
on dem stolida atque uinetiuitiatura generaliter Tumta , particeps
consorsque diei debeat, quemadmodun superius Tertuli nut praeclariter indicabat . Quo si CDν Dus contendit, ideo Patrem quoque adspectabilem fieri debuisse , quia natura divina determinata , atque , ut ita dicam, in Filio proprias insignibus ireumscripta , una atque eadem numero est cum natura Patris, id quidem haud cunctanter concesserim modo non dicatus natura divina in Patre determinata vel adparuisse hominibus, cum veterihus Patribus sentiendo; vel carnem moribundam suscepisse indigna de crudelia perpessuram. Et hoc quidem sensu nec Prudentis ipse Clerim re se gabitur , qui diserte exfieateque eant in Filio ea de causa Patrem fideiari , ix sentiri, hi in Apotheo ita infit: Ipse quι dem later a terris istat e numine raesenasemper adest quocumque tot , ne part Daea ulla Μ sate Par D , Quam a Gentio Deus insoris
Eo Patrem te nos nego , quem per μιαι θι me Quibus verUs satis rupere vates elegantior ostendit, se non in alia, quando Patrem se conspicuum unquam praestitisse negat, sententia esse, quam nos simus et nec in alium sensum, quae ipse adversum Noetum disserit, accipienda esse , quam nos interpretati sumusci alioquin haec sibi instare non possent . mine evidentimm patet ex eo , quod primaevae Eccle-sae Patre Filium semper , non vero unquam Patrem, videndum se prae- huissae mortalibus adseverant , consectarium nequaquam exsistere, vel P trem esse praestantioris , quam Filium , naturae , vel Sanctae Trinitatis personas,pne tactam unitate , dc generis societate copulari, eosdem e se arbitratoc quandoquidem Prudentius eadem dicere is recte sentire plane dignolcitu , eum ex iis quae in praesentiarum disputavimus, tum ex iis quae Superius Cap. II. . IX. Qinserius Cap. XXI. . I. pertractan- rust/na Lib II. δε νικItate Cap. VIII. XVI. eos taxat, qui Patrem unquam antiquis temporibus adparuise autumarunt , id non tam faeit , ut eorum sententiam omnino improbet atque ejiciat quam ut Arianis hujusmodi opinione in fabulamentorum suorum patrocianium abutentibus hoc qualecunque telum excuteret , ut coniicere est ex Libro III Contra Nax minum Cap. XXVI. Pudeat igitur Iericum stultas Roseel ratiocinationes recentioribus Theologis imputare, quas cim iam potetat ab iisdem perpetuo suisse reprobatas
72쪽
Λthanasius numeralem s. InvatIs unItatem satis manifest docet. Unum esse uae ιeantur unus homo deno a prImam subsantiam . Praeclara Iu- se εο Λugustini doctrIna . ab ea ne Gregorius assenu , nec Λmbro sus, nec Damascenus dissentIunt. I. - , ut nulla amplius calumniandi aut tergiversandi suppetat Oeea- A si , ab implexis ratiocinationum ambagibus , ad testes veritatu omni exceptione majores producendos progrediamur omnium primus id i quod hactenus latet lucuIenterque probavimus , sua auctoritate confirmet testis ille Nicaenorum Decretorum locupletissimus , inde acerrimus praeco certissimus Windefatigabilis Albanasius , qui quum in Exposition Fide illud, quod alias retulimus , scripsisset: οὐ Q ει -- σε, μεμεσ
se PER E IPsA DIUISAS UT IN HOΜINIBUS PRO NATURA COR FORO ACCIDIT , faces n Deo euitare , ne , ut Gentes , DEORUM MULTITUDINEM noeamus sed sicut fluvius , qui ex fonte genitus , ab
eodem non separaetur quamvι duae sint iurum figurae , duove nominas lo- eum Euangeli edisserens: Omn/a Ib data sunt a Patre meo ero in eandem credulitatem verbis luculentissimis adstruens , infit πανυμνου- ε σε -
EST , Me uuam figuram habet , fer Me confusione CONIUNGiTUR
admodum ejusdem unitas distinguitu fine divisione . Nimirum Geroda ManimoIIa , trina is , Sanctus, Sanctiis Sanctus , terat Oae tres prefectas denotat hvo astri quemadmodum , quum semel vocem , Dominus, proferunt unam indicant subsauriam . Haec vero quum dicat, quid, ut unam numero substantiam in tres existentes personas distinctam, explicatam liquido& perspicue doceam ii , dici potest expressiius Quid sortius, copiosius efferri λ Quid, Deus bone, luculentius enuntiari λII. Sed de Libro , quem De Incarnat/one De Verb , ω contra Arianos inscripsit, paucis quidem, at non incuriose rac insubidei pofitis erbis, eandem doctrinam ingerit inculcatque , dum si X scribit ista γαρ ἡ διεων , ω Θεοι ἐν τεισιν ποσα σεσι . Una enim es Divin ta , UNU DEUS , κινibus sepos bus Muam scites compertet proser duas illas voculas non temer transeundas res εος, Unus Deus is verba eoncipit , quae omneis Vitiligiatorum criminationes evertant funditus, d antevertant. Cujus au res erant audire, Unu homo In tribus ad viduis Quis pari ratione unus Deus ἐκ tribus spostasibus, si hypostaseon nomine tria tantum ejusdem sor-Dj9jtjgo by OOole
73쪽
mae reui intelligit Albanamsa Nunquid hic micaenique Antistites non tam homines, quam ungi erant L c. III. Objiciat tamen Clerim , unum diei quorum ima est essentIa vel species tantum . Quid sibi velit Aristoteles , ipse viderit . Certei Patribus motis suit, quum Unam enuntiarunt nomini substantivo adjicientes, rei illa nomine significatae individuam singularitatem denotare . Quam elara aperta hac super re magni A. in auctoritas i manlaestissim docet παν , quum unus Deus effertur, eam verbis vim subjici, quae immissismo unus dieitur is unius homini adpel latione singulam privumque hominem designari . Quamquam aliquid amplius pluralitas Personarum suspiciendum in Divinitate relinquit autem Deties est , inquit Libro VII ..de Trinitat. Cap.VL sentia rami meis e ιμ- tre ver uiae istias adpellamus substantiar, Re Persona , c ea dem speciem eommunire labene, quemadmodum Abraham, Isaac, Θ Iacob, speciem, quae homo tetrum. --mus iis habent non flevi M- sabilividi, in ab tam , Isaae . e Iara, ιι Π- -- es in auque finguis homines sub INH toro . -nt enim non potem quia virus horam jam SINGULUS EDΜ es. Cu ergo Ma
decretoria In nae cauta sunt erimi Doctoris verba , quae reseruntur in is fetius Capite XXVII. . Iul. Theologus undequaque doctissimus Diov- fias Perae tua Lihil IlI. De Tria rate Ca*XIII. g.U. censet Gretorium Nycsenum, iam asenum, addere potuisset cambr vim ab Augustino disere- par sed pace tanti viri dixerim , nunquam reperire est apud laudatos Seriptores adfirmatum, plures homines unam, i debuisse . Inem , sed daei tantum debuisse ingesariter hominem . Uid. Infretu C .XXIII e Cap.xXU si, I haec enim adseverando, Arianorum disti cultates Wobiectiones satis extenuare dc elevare opinabantur atque ita ab eis ne latum quidem unguem recedit augustinus , qui pariter docet plures homines diei posse hominem , non tamen unam ominem, ut ex verbis ejusdem adauctis satis superque liquet is si dicendo bominem unus homo intelligeriis dus sit, tune βο-ἐnem , quum de pluribus agitur , enuntiari posse negat , sed amises efferendum esse docet Concione I ad sarmum LXVIII vi dendus etiam Rufiatio in v tmaerambou.
istimeris mirabilite comorobat
i QT eo sensu , quo contendimus , eus suis Nicaenae Synhodi deon creta, non tantum Albanasius luculenter, ut vidimus, testatus est verum etiam alii , a per eadem tempora floruerunt , viri perillustres indubitanter intellexerunt, inhanasio omnes uno ore ad stirulantes . Quam enim ille plurimorum Episcoporum Synhodum anno CCCLXII. lexan-- driae coegisset , unam omnium , qui convenerant . ntistitum fidem ecopinionem fuisse testis idem Ioeupletissimus prodit, eam, quae nee treis diversiis Gnaequales in Divinitate substantia , quod Λriam perlevera
74쪽
ω par aer. eiusdem sordi natu-barne, res sererim v - - parum, qu em formae. δε praestantiallas . auemadmodum resin quae sensis perci pruntur , filiique h
Nicaenae inhaero es, una in numero lubstantiam In re divinas Hypolia serdilatatam agnoscerent Nec planius quidem, nec distinc liac, De enuclea
75쪽
ases inter se invicem divisas , ut sunt aliae creaturae qui ex hominibus nascuntur , adserere , atque ita Tritheismum repellunt vel diversas esse substantias , veluti aurum, argentum,' aes, praedicare , atque ita Clerici Platonismum execrantur . veritas igitur adeo manifesta elucet ex controversia de voce τοςασου , quae tum apud recoctum apud Latinos acriter agitata est,is cujus historiam habes apud Petav um Lib. IlIi de Trinitat. Cap IIII vide Caput VIII quod nostram hane elucubrationem continuat . .
Hieronymus de sancta risitate recte se l. I. π ad eos tandem descendam , qui integro serme saeculo a Synh Nieaenae temporibus elapso an mitatis doctrinae laude excelia Iuerunt in Ecclesia, quando satis de Mario Uictorino' miaris superius dictum est , virum undequaque dochmssimum, d acerrimi ingenii hominem meronymum omnium primum advocabo , qui , quod nos tuemur' ad sar mus, aperta suae fidei & sententiae testineatione confirmet . Illum vide bimus adeo mordicus verae rectaeque doctrinae normam retinere adeo omnem plurium substantiarum in Deo suspicionem reformidare atque exhorreres ut ad trium Hypostaseo nomen insolitum pedem reserat, atque
provisum orti velut qu sentibus anguem Pre si Bum niten . . . a Illum igitur , dum avet prospicitque ne e verborum novitate aliquod Christiana Res p. detrimentum apiat, multa , datis ad literis timentem & querentem audiamus . Nunc igitη , quit, proh Gur, post N caenam Irim , post AlexandMinum J Θ pariter rere in atrum mis in ab Arianoru- Praefuis e campe bus , novellum a me omine Romano nomen κουιtur sui quσσυ isa apostoli
76쪽
qua Es UERE COM si Clerieu , quid sit VERE ESSE intelligeret ,
di una natura es: qu squis tria esse , hoe es , tres esse --- , λιθαι, sub omine pietat s res natura conatur adserere , effuta es eu ab Aria parietibus separamur peodia opulat Iungatur eum Beatitudine tua Ursicinus , eum Λmbrosio foetetur uxentius hoe a Romana Fide sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant susIa nobι vice νε, nam subsantiam, tres personas Iub flente , perfectas, aequale , eoae-geνnas. Taceanιur tres ποτασει , fi placet is una teneatur . Non bonae fu-
iste Onis est , cum in eodem sensu verba dissentiunt e su a nobis memorata credulitas . Qui ita multiplicis substantiae nomen perhorrescit , profecto
nunquam tres in Deo substantia , et pares aequalesque comminiscaris credere potuit . Sed rectam suam opinionem de exsistente Dei natura adeoque de numerali cinctae Trinitatis unitate satis aperte mero, mus verbis, quae protulimus , declaravit.
Ita De numerans ex eo , quod Patres ιυInas Personas In se invicem immeare et manere orent, exsistit. σαυτο - a TrInitate a Patribus μνaedicatu . Ita Dei numeralis ex Augustino demonstratur . Deus es sua natura, atque adeo Divinita es exsistens.
I. I Luria esset aliorum praestantissi norum virorum , qui per haec te min pora scriptis suis res, doctrinamque Christianorum adjutumin ornatum verunt, testimonia proferre, e quibus non a iam suisse eorum aetate de Trinitate Sanctissi, mortalium opiniouem , quam quae ad eos integra Qincorrupta ex Apostolica traditione profluxerat , legitimis conse-ciariis deduceremus . sed quoniam non fuit nostri propo:iti tam magnum moliri negotium, sed summa reru .n fastigia sequenti Clerico, asta ac tu n-perato voli ninis onere obviam ire quae multa& prolixa Patres, qui iv- QU. saeculo floruere , de divinis Personis in se in v ieem immeantibus inseparabiliterque manentibus graviter copioset disseruerunt, hei congerere supersedemus quando ejusmodi pluria recensuit eumulavitque vir eruditissimus P. Thoma ut Tractat. II de sanctissima νιηια Cap xxv I l. Et adiri potest acri ingenio ' dominae mulit plicis homo, DIOvs Peta- ωιu Libro Illi de Triaitate Cap. XvL qui rem late exseqaitur ' quo
sensu περιχώρησιs, quam nostrorum nonnulli Cι eam Ues ne, , dc Circum insentiam verterunt , accipienda fit acut subtiliterque docet , quorumdam i schola Theologorum opinione in egregiet refellens, suamque exqui sitis congestisque Patrum locis is testimoniis erue in iam firmiter ad .
II. Ea autem omnia liquido manifestet demonstrare σολ-m-- ἀιdii τ έ ωῆς Ουσias lis ινώωσα dixit Cyrillus lexandrinus in gregiis sui thesauri voluminibus , eujus il hid : Ego in Patre , e Pater, me sedisserentis ea , quae ei retulimus , verba ipsissima sum. Sed max/mus Martyr Centuria II de Caritas idem adverterat. Iam vero satis si perque constat ex Carili verbis ad exprimendam remeralem diuinae sub- virulae unitatem , exquisitam e significantissimam vocem σαυτο ν ἀ ai
77쪽
Scriptoribus Eeelesiastiel etiam usurpatam quod intelligere est ex is, quae ex Athanasio superius Capsi, protulimus B pariter quae habet
oratione II contra Arianes , ubi de verbi cum Patre consubstantialitate agens, disertissimis verbis scribit ἄληθως ταυ--τα ῶε υσεως πη .Pἱ γαSed crebrum ejusdem vocis usum apud laudatum C rmum aliosque ostendi emiavius ibi II de νιηItare Cap. UI si XIV. ωCap-XHI LXU Ui dendus etiam DIphanIus in Ancorata .X. Habet igitur Iob Clericus, quod veluti decretorium maximer exoptabat , c in Vita Gregora Nazia enia eo minime adhibitum querebatur , seu magis gaudebat , ne desertae caussae patrocinium suscepisse statim , cx primore adspectu videretur . In venisset tamen , si quaeuvisset , vel si minus tralati itera oscitanter νε- ονιι scripta elegantinima lectitasset . ratione enim XXXVII. de S an ta Trinitate ejusque unitate verba faciens haec habet ἄλ- ἡ ἐν ἀχὰ-
Iuvitur, quam fui missis spectu , propter essentiae, potentiae IDENTITATEM . Atque hae unionis hujus ratio es, quantum quidem ipsi preeipimus. Si hujusmodi verba adtentius considerasset,' κpendi se adcuratius Adaversarius, nunquam sibi patrocinari Gregorium iactitasset. Quam diei ha bere unitatem quodlibet Divinitatis Enhypostato cum reliquis duobus eam quam habet secum , οὐχ οττον , ὁ Ο ἐ-- . Quam unitatem habet secum ' eam quidem , quae numer est , ταυ--τα videlicet . Quaelibet igitur Divina Hypostasis habet cum reliquis eam unitatem , quae numer est , quod etiam expressi quum subdidit et ν ταυτ ῶν -- . Mentuato
ratui Quod qui dein addit, ut de recta sua sententia amplius quaestionem movere quis nequeat, pluries repetitis verbii idem ingerentibus inculcata atque ita nobilem de nostris Adversariis triuii sum agere possimus . Laetor autem, quod videam virum doctissimum Iob Damascenum Lib. I. de Ide Orthodoxa Cap. VIII eodem modo Gre*ονι orationem intellexisse , atque ipse exposui . Sed mamri laetitia adficior , quum eadem iterum GregorIus inculcat oratione XXIIIII scribens , num Deum a mobis in Stis icta
s alias pluribus. III Quum tot tantosque viros Sanctitatis ac scientiae laude praestantes , quales quartum quintumque Christiani nomini saeculum protulit mitas facere animus erat, ne in immensum noster commentarius excrescat in uno Aurelio augustino consiliamus volo is circa ejus placita edocumenta nostra vinceps circumducatur oratio , cum quia bi consentire dc adstipulari videtur Clertio, tum quia, ut ejus doctrina recti δ eonis siderate exponatur , in aliorum quoque Patrum sententiam inquiramus,
oportebit , atque ita siquid ad nostrae tractationis complementum desiderari videbatue , expietum persectumque , quamquam Pro et nata atqui
I HI augustinua igitur mul vir, de quantus, Deus immortalis G ouum eorum librorum, quo de Trinitate do is laboriose conscripsit, septi Dissiliae by Ooste
78쪽
mo, CapiUI mulca de divina Essentia, & unitate acute subtiliterque in Pittet, pensiculate examinet, distribute dilucideque pertractet plene etἰani Iuculenterque demonstrat Essentiam de divinis Hypostasibus neque ut genus , neque ut speciem, neque ut materiam praedicari , neque eas recte Considerari eo modo, quo res creatas ejusdem generis vel sorarae comprehendereis considerare consuevimus quod quidem omnem Adversarii coismatum retundit in maehinationem evertit , quamdam veluti communemurium Hypostasin speelem patrum antisis obversatam Te comministentis . Illud autem , quod uno ictu consertos difficultatum Omnium nexus
Praecidit, est, quod his verbis expressit. Deinde is his rebus , inquit, non rantum es unus homo ; quantum tres homi res fimu . Et plus aliquid suae
fomines duo , quam unus homo De In statuis aequalibus plus auri es tres ut, quam singulae, o m/nus auri es una quam duae . At in Deo non Gesu non enim maior essentia es Patre o Filius simul, quam olus Patre auefolus Filias . sed tres mulcillae subsantiae sive persona , ora Icendae sum, aequales suas fistuD . Id cum Libro VI. Cap.VII, praemisit , tum Libro III contra axim num anxiusin distinc rus exsequutus est, Ita seribens et a Trini te et quae Deus es , e Pater Deus est es Ilis Dis,es, et spiritus Sanctus Deus es, oe fimu h tres nuriora nec hujus oratitatis tertiapars es unus, nee major pars duc, quam unus es b/: nee masturat quid Ras omnes quam singuli, quia spiritati hae , non eorporans es magnitudo . Qui potest capere rapiat, qui autem non potes , credat e Metri ιν quod eredit , meligat. V. Id quido omne eloqui Ac adfrmare non poterat Augustinv , nisi probe recte intelleximet Deum esse ipsam suam essentiam seu divinita iatem, quod demonstrat bomas I Quaest. III. N. III mo audem quum Verum bertumque sit c quamlibet personam adseveret esse Deum; eon sectarium iure deducere est, quamlibet personam Divinam esse divinita tem iam seu suam naturam universam quae quidem univer a natura sunt etiam tres hypostases non enim minus esse possunt, quum una tota illa si nec plus , quum extra suam naturam diffundi non possine quae singulae eadem natura sunt . Atque idcirco vere dc sapienter dixit hoc esse singulas , ouod tres ne majus aliquid tres esse simul , quam snges persona sit. Nonnisi enim una eademque natura divina in iis con. siderari potest, quae quidem non se habet ad divinas Hypostases, ut exempli gratia , HumanItas ad homines , d aliae species ad alia sensilia lodi vidua nam' per se non exsistunt.' quodlibet individuum non est sua species . Sed natura divina est sumsitam subsens , ut viri acutissimi m
mae verbis utar, atque adeo tamquam unum indiv/duum putari debet. κqa consequente et mirabiliter profluit Deo efferandividuum unum , Eouamlibet personam esse hoc indieiduum is tres personas esse dem ἔκ- ivlocum, quando QDeus alias ndividuum non esset, unasitumque κἀ stent. Adeundus et Ius Lib. IV. de minuat Cap.XIII. g. li II. Nostrae expositioni non abludunt, quae docet is tib αγωγ ii ονρ-ris , ut speetes qualem in rebus sensilibus intelligimus , a divinis hvpostasibus exeluda
singularia e costrari. In muli tudinem semper dividunt augustia Sententiam
79쪽
e hujus commentarii progressu etiam manifestiorem habebimus, elapra esertim e CapiXXVIII. . IIII. Patet igitur , si prota adcurateque ut uis βιηι eonsulta Cur eur, aliique parilis opinionis homines examinassent, penitusque intelligere adnixi essent , nunquam in eam insaniam prorupturos ut veteribus Patribus , atque adeo Λugustino , cujus in hoc doctrina ill rum placitis mirabiliter concinit , immane illud flagitium adfingerent quasi tres divinas personas , more rerum adspectabilium, unum me Oee e , non numero, turpissime lapsi censuiment ouod tamen ut distinctius, dilueidiusque liqueat , hoc idem latius capite iniequenti Deo annuente
DIOIηItatem esse in entem probant exempla , quibus utantur Patres , aum de sancta TrIn late loquuntur. Nil sanctae Trinitat eongrue comparari potest . suo temperamento exempla intelugenda fini Gregorius Naziauetenurnon omnino reprobat mi Itudinum us- , quum de Deo agitur . Naturam GiInam eIpsa exsistentem credidit etIam Nazianzenus Clericus Tertulliani Deum edisserens taxatur . ImuItudines quae ad etae dandas res usurpantur , quomodo accipienda . Locus insignis Basili Divinitatem eo entem , e rem summam demonstrans . Cyrilli ιι dem Alexandris . Cone II Lateranensis decreium, Parrum Ide prorsus onsentaneum. I. Ivinitatem, communemque Sanctae Trinitatis ementiam me re-J ipsa exsistentem, Q ut ita dixerim , absistent am , cujus tamen
τοτο - -ἀρε - , hoc est Persnalis μυνIetas , nulla certa ac determinata , sed consuta tantum aliqua significatur , cum quae proxime ex Augustino protulimus , tum quae superius a nobis in medium producta sunt Patrum doctissimorum testimonia, Qquae deinceps adleganda veniunt luculentissime comprobant ita ut ex ejusmodi dictis jure dijudicare sit, niImagis Majoribus nostris cognitum atque complacitum , quam talem e Dei naturam, qualem eum Sapientissimis heoIogorum rect .scienter adserimus . In mentem enim potissimum revocandum est iis exemplis similitudinibus , quum de Sancta Trinitate agerent , uti veteres Patres
consuevisse, ut, quatenus human e conditionis infirmitas patitur, Divinitatis arcana congruenter explicarent, quae Dei naturam o ementiam tamquam exsistentem perpetuum nobis exhibeant . Ita solemne sui , ut vidimus, Tertulliano, Diox o Λlexandrino, Athanasio non aliis rebus augustissimam Trinitatem conserre, quam Fonti, atque emananti ex eo flumini, rivoque e flumine aqua deduci, soli itidemis radio ex eodem emicanti, protentoque radii apici 'adici etiam is frutici ex ea germinanti fructuique cohaerentici d has deinde comparationes , aut non omnino diverias passim usurparunt Patres omnes, qui insequentibus temporibus Ecclesiam suis scriptis illii straverunt is ab obpugnationibus haereticorum strenudo utat sunt. Iam certum exploratum habemus, in adlatis exemplis , indivisam quam damis connexam , perpetuoque sibi cohaerentem
continuitatem elucere manifesti Ii md cc divinam ementiam non aliter considerari, quam conjunctam sontis,is fluvii , rivi aquam; nec secius ingeri
80쪽
quam eontinuum solis, radit, apicis ignem nee aras dividi, quam concretum radicis, fruticis, dc fructus lignum atque substantiam nam ct aqua, Wignis, lignum per se eme ver8,' exsistere dignoscuntur, quacumque ratione in illa tria uodque explicentur. Si igitur reis Hypostases divinas , tamquam tria alicujus formae individua , prout exempli gratia uel homines sunt , primaevae Ecclesiae Patres comprehendebant atque imaginabantur quum tam multum exemplorum in hujusmodi individuis praesto dc in promtu esset , similitudines a sua credulitate κἀprimenda adeo alienas , Qquae tantam rei , clarae alioquin manite-itae , densissimas tenebras obsundere valeant , sollicite exquirere 43 la. borios investigare ' parum congruenter ad hibere onne illos Inopes copia fecit, quum undique aptissimis &-κpeditissimis comparationibus aissatim obundanter circumnuerenturi II. Delevet sorsan , despiciatque Ire en hujusmodi militudines , di- .ctis Mauctoritate doctissimi eloquentissimi Scriptoris, GregorI Nazia geni fretus, qui oratione XXXVII adlata exempla tamquam minus aptare convenientia rei explicandae lucidandaeque apertet improbat , rejicit