M. Antonii Mureti ... Orationes. Eiusdem interpretatio quinti libri Ethicorum Aristotelis ad Nicomachum. Item Caroli Sigonii orationes

111쪽

petierunt, tunc petunt, unde quondam extiterunt tam multi clari viri, qui haec praecepta , quae nos traditurisiimus , exemplo suo comprobarunt. Nolite enim putare illa lumina, Camillos, Curios, Fabricios, Fabios,Scipiones, Laelios, caeterosque praestantes viros , quos olim haec urbs innumerabiles tulit, quorum quotidie nomina auditis, faeta leg tis, monumenta cer, nitis, statuas tanta cum admiratione

intuemini,quod de philos hi neque disputarunt fere, neque scripserunt,eo minus philosophos fuisse Vita illi, 'in uenon oratione, factis, non dictis , mo i phis bus, n5 sermonibus philosophabatur, phati ge-

quod pullana errimum ac ver illam uni est μ).

philosis phandi genus. Integritatem

iustitiam, fictem, fortitudinem, omnem deniq re virtutem mcolebant ipsi, allios colere iubebant. eo ad tanta maiestatem atque amplitudinem perue nerunt, Vt pleraeque gentes , quod ipsae olim a talibus viris subactae ac supera. tar ni, quam quod ipsa alias deunce rint, praeclarius sibi ac soriosius dii cant. Quantana oportet gloriam fuisse runcentium, cum victi tot post secuta.

112쪽

ANT. MVRETI

glorient i Eorum ego potissimum eis xemplis , adolescentes , incitabo vos

quotidie at que exacuam meque Vllana ex Aristotes e praeceptunali Oseram, critus non ex hac urbe plurina maximeque illustria exempla epetantur. Constitui enim, quando ius optimus ac θ iis Pon sanctissimns Pontifex, qui ipse omnisi se virtutis perfectissim una exemplar est,

ximus cum mihi bonorem dedulit, ut a me virtuti sin ossici praecepta v is proponi adcuc explicari voluerit,ilodis orn- nil eniti , ut ea non arido, Winculto, & molestis implicato cluae scio nibus rationis genere prosequar sed quati, tum id quidem a me iit, florido , ecubere, do quasi stellis quibusdam , trepetitis ex vetete historia pxemplis ilia mi uato at ue di sim clo Peto autem a 'obis, ut, a d in j rQbus, quas tractare institui , summam dignitatem inesse cernitis,& me nullis vigilijs , nullis laboribus,nulli denique rei parcentem, ut vestris commodis consulam, videbi tis, industriam meat a diligentia acie i uolentia vestra adiuueus.

113쪽

SV periori anno , ctum iniunctularitu Pontificis auctoritate , munus obire inciperem , inulta dixi de laudibus Pbilosoph. ita, coli ortatusque vos sum quam potui diligentissune , si tranφ. J-litatem vitae , n :bertatem, si digail a tem atque honcitatem si salut cui Gniquein vestiam, despublicam charam θεμί- haberetis, vi,quae ars tranquilla retani phi γIι- mos,quae eos a te terrima vitiorum ser assuru-uit ut in iustam plenamque liber totum M i, cisterio ad verti decus quod in virtute positum est,traduceret, qua denique singulos priuatim in publice totas ciuitates conseruaret eius in studium toto pectore , alia omni cogitatione posthabita , incumberctis Q am cohortationem meam etsi non praeter uectam elle aures vestras , sed in animis. plurimorum penitus in sed ille vel ex eo

probabillic intelligi potuit, quod mihi postea ex hoc ipso loco philosophi

praecepta tradenti satis froquentes assi- diram operam dedistis , facere anaen psu meo erga os amore non possum,

114쪽

quin vos hoc quoque tempore o adhortet tantum, sed obsecrem etiam di obteste , qui iam iter illud ingressi estis ot constanter persequam in , qui nondum , ut id vobis , primo quoque tempore ingrediendum sta statuatis. Nulla enim vitae pars nulla vivendi

ratio carere fruinu, qui e eorum , quae nos quotidie tractamus, . cognition Q percipitur, sine maximo incommodo potest Magnum est, fateor, rerum naturalium principia causasqsi nosse, avdituram. Iderum,caeterorumque corporum cς-- sejen testiam situs, magnitudines, interualla, ita hra ieientia comprehensa tenere praeclaria,

βantia. illa vero etiam quam in haec inferiora vim habeant , quidque ad quamlibe emultos anno se T ctura ut, sit ullo errore posse praedicere,prope diuinum Sed certe,quod noe illi quidem ipsi , c-ui

ea se docere pro fietentur, negauerint, eo tum,in quibus nostra Xescetur in

dastriai fructuosior cogesitio est vi pernicioso iguo ratio. Itaque ut nos. ij qui abdita illain retrata tractant Schigenii acuminem doctrina magni

badines, Wrerum admirabilitate non iani es cedimus ut ipsi nobis nisi vald . iniquit

115쪽

ORATIO V

iniqui sunt,ea quet disputantur a nobisistitar m. magis neces ,ria esse, uberiores isset, hominum generi fructus afferre fatea si a. tu necesse est. Nullus enim unquam, quod illa aut no teneret, aut etiam negligeret, inus cippterea vir bonias, aut minus utilis patriae ciuis existimatus est,haec aut ignorata, it neglecta a singulos modo perdiderunt homines, sed integras funditus afflixerunt,4 euerterunt ciuitates. Nos , qua adoles QuiJwο- centum, uae constantis aetatis, quae se ratis I τι-

Dum ossicia sint, quaerimus , nos quid fleatur, domi,quid militi et,quid a priuatis, quid ab ijs,qui cum imperio sunt, praestari debeat disputamus, ex nobis intelligit pauper quo modo tolerare inopiam iadiues, quo modo uti diuitijs debeat,a nobis quid inter patrem liberos,quid

inter virum uxorem quid inter fratres, cognato , amicos,ciues, quid denique inter omnes homines obseruari par sit explicatur nos sortitudinis nos temperantiae, nos liberalitatis, nos iustitiae caeterarumque virtutum vita atque naturam disputationib nostris patefacere atque illustrare conamur. Sine horum praeceptorum cognitione Arara limG erator

116쪽

Iuredon Mista contieescet eloquetia, naanc ,

soli , est mutila erit iuris eglimque Ogniti φ, . b/ologo illa ipsa dom: ac regina artiti theo iis neces logia animos equori diligenti harcim

I. rinam. Iesum tractatio ae praeparatos atque prae cultos. Que cuin ita sint , qua iri

cumque quis vitae viam ingredi palat, ita statuere debet, caeterarum philo λ-phia partium cognitionem sibi de uti lem,& honorifica B, huius planeriece λsariam esse. Sed sunt quidam peruerso homines ingenio, qui caussas, propter quas Lipsi a pulcherrimo studio abstineant, ab eodem cae toros auoc Cnt, comminiscuntur Partim enim coaaniunta4 contrita esse dicunt, quae hic docentur,ut ad ea percipienda doctore nihil opus fit,partim non habere earn vim , ut ad virtutis studium excitent, cuius rei argumentum capiunt X eo, quod innumerabiles Wolim fuerunt,ia hodie sunt, qui cum haec omnia se

R sa, scire profiteantur,nequissime tameni ιο , qui flagitiosissime viuunt. Quibus vitisquernorat. breuire respondere institui,& assicere, ibitus si possum,ut ij, qui ista temere iactant, ρ hi dant cognoscant errorem suam, cumque se nihil dicere videant, sententiam mutet, sin

117쪽

snm nus, nihil est enim diffcilius,

qua vincere pertinaces, ce Me quide, viae ali stultiti et Sc malevoliantia pictii Corum orationem Ouzairi ut i inju igitur agamus. Cum istis,qui, ut a l cibos nimium alae , ita ad disputatioties Dimium apertas Diaciles nauseare se dicunt. Ex quibus libenter quaesierim, qui tandem fiat, ut, quibus Iebus na-

Des ad alia studia inuitari atque illici solent, iisdem se ipsi ab hoc iida, auerti absterrerique d c ant. Cest Cn. m. cum ea, quae docueriat, ii a. , Ita clara sunt, si eodem accedria,ut clara , peI- spicua,aperta, cognitu Acilia sint , o maiores concutius ad eos qui illa d cent fieri const t. id igitur cum illis agas,qui quae res ad lontarianda caelo torum studia plurimum valeae coli lueuit, caseipsi tarda lac retrahi*iuno Ego vero , etiam si prae copia virtutis quamlibet multis obstructa diri plia. tibus forent,laborandum tamen, S sui dandum, S nunquam nisi uis cognitis ac comprehensis conquiescendanai larem , nidum ea, quia,ut isti volunt, a quolibet non tarsissimo neq; inerti Dfimo percipi poὶ sit, oinittenda aut mi

118쪽

ANT. MVRETIFacilitas notis facieda censeam. An de rebus ad moralis vitam nihil pertinentibus inter homi philos . ne eruditissimos summa cotentione ρbia non disputabitur,in eisque , quia inuolutae

contenen de prope inenodabiles sulat, Opera prae ida. clare collocari videbitur haec prae vitam omnem continent,ut nimis obuia in medio posita,negligent in uari- qua quid diutius ita disputamus,quasi eis concedamus,quod volunt,nihil lite doceri, quod non aut etiam vulgo no

tum sit,aut quinis sine doctoris opera facile consequi possit Ergo ille omnium, qui tunc erat, Ortalium , vecreditum est, sapientissimus Socrates, qui nulla unq*am alia de re, quam de virtutibus vitiis disputauit, vulgaribus, satis per se notis in rebus spaticio ratem atriis omne consumpsit. Quid Plato 3 φq' ςm quid Xenophonῖquid Aristoteles Θ quid sole de caereri suae quisque aetatis princi-rivam ut .... viri3 quid erat caussae, cur tam mulgo redi in hoe genere scripta posteritati re. linquerent,si nihil egi egium, nihil ex quisitum, nihil excellens,sed ea latum quae quilibet e populo satis per se in telligeret,literis mandaturi erant Oidilicet, quia iustitiam, fidem , tempe

119쪽

rantiana , liberalitatem omnes assi hie in ole habent,neque quisqvana est , ne ex ima quidem faece vulgi , quin se de eiusmodi rebus optime iudicare posse confidat, idcirco nullam magnam eruditionem in eis cognoscendis sitam e iasi arbitrantur. Iod tamen longessecus est , interestque nimium quantilinintet eos , qui tam um tenent nomina, eo , qui X cruditorum ac mi umscriptis ac sermoni b. de reb ipsis vero iudicare didicetunt Plena est exemplorum vita comm uvis , ex quibus facile intelligi licet, quam saepe Vulgus Peruer- hominum in iudicandis virtutibus vi sumpopu t ijsque fallatur. Rod ni ita est,cedoli iudi caussam,cur qui mus, lenonibus, pa cium. rasitis adulatoribus plurima largiuntur,&suo multorum iudicio sunt liberales, cur multi refricti,tenaces, sordidi,qui facilius patiantur sibi dentem

unum ecore eXcuti, quam nummum unum ex arca moueri , parcimoniae ac frugalitatis nomen ferant, cur tam multi ad audendum proiecti, temerari commendentur pro sortibus tam multi timidi, ignaui pro cautis, consideratis praedicentur. Quid' iuris ἀ

120쪽

consultorum vigiliae in quo consumunIμris ρ tu- qiid spectant eorum labores, qua Iμltqrμm re eorum ac ut silma cXer centri in-.isu' oenia nisi ut viilere ac diiudicare o Giint,quid in qua i aere iustu iniust k:o- ,

uestri Non igitur ut nimium facilis, dispicienda est ars ea, eluae virtutum tCmnium vim naturamque per Iraelato cum in una virtute cogitos conda videamus tam diu , tanta. diligentia , ab Nati,=al. hominibus summo ingenio praedit ist,ipiutu, laborari. Informa di quidem natura, Milou ni ,3 impresia in animis nostris adumbra -

, si hi, quasdam virtutum & vitior uni omnium notiones , sed ill tantam vim non nabent, ut quisquam eis stetus fidere debeat, se me disciplina vere dorebus expetendis fugiendisque iudicatu Ium uod si nos nihil aliud, ni 1 haec ta utilia, ait, que salutaria quana libet nudo minor nato dicendi geneae

traderemus, calumniari tam memonos posset , nisi alienae nimis iniquus aestimator industriae, vi in rebus nimium peruulgatis, facilibus Occupatos. Nunc cum Sc ad salubres animo rum epulas condimentum sermonis suantum in nobis est, adhibeamus,