장음표시 사용
131쪽
Lib. I de Gener. Jd Corrus'. Arist.
Ad Not quo procedat Iumen,&. v lix qualitates ab
Iterari per accidens tamen in corpore alterantur ad ipsius alterationem. Ad prinum igitur argumentum respondetur , quod colores non sunt in sola superficie ultima, sed seper in corpore uel aliqua corporis parte; unde albedo iaciei
eis in partibus corporis , Sc non in sola superficie,ut apparetmam etiam si sit dealbatio tenuissima,si leuiter radantur particulet sunt albae. Ad Aristotelem dico , quod loquitur de coloribus, non ut sunt in subiecto, sed ut sunt visibiles, si e enim in sola sunt superficie,quia in iuperficie apparent in corporibus densis,& opacis. Ad secudum dico, quod licet tactus siein superficie, actio tamen , & passio est in corpore quia tactus, non est ipsa passio ,
nec actio, sed conditio nec elsaria. Aduerte autem , quod illa supersei es dupliciter consideratur. Vno modo tan tum, est superficies est altero modo , ut terminus est cor posis. Tactus igitur, qui inducit pallionem: est superficiei, ut est terminus corporis, ob id in corpore est passior quia superficies non sunt, quae se tangunt, sed corpora secundum superficies.
Ad tertium dico,quod agens agit magis in sibi propinquius dum, tamen sit suiceptiuum passionis: sola autem superficies non est passionis susceptiua , sed corpus uel corporis pars: ob id superficies no
Ad quartum attede, quod naturaliternu quam procedit lumen,uel qualitas alia ab agere per radios, qui sint ut lineae: sed agens.V.g.illuminat corpus A, illuminando medium,& A, illuminatum iterum aliud corpus, pura B, illuminat: tu inen hoc extensum est in medio,& in A, dc postea in B. At Perspectἰui more Mathematico nosumunt totam latitudinem, sed solum lineam rectam indivisibilem in latitudine di lumen illius, quod tantum intensionem habet absque extensione, & illud imaginantur eadere supra punctum A ,&ab ipso resilue quia uere aliud lumen producitur ab Α, in B. Vnde vere illi radii sunt, sed non sunt ita separati actu r S sic concedo recipi in puncto,sed non per se, nisi ut in continuo est, de lumen etiam continuum est, di paristes habens actu extensas. Hoc argumentum concludit contra Albertum,ic Maris
silium. Ad quintum nego consequentiam ultimam . quamuis enim indiuisi Silia recipiant qualitatem in con V ,non tamen colligitur, quod per se re Aeni, si essent separata non enim est simile de partibus, nam in partibus recipitur cum extensione quae est necessaria omni qualitati sensibili at in indivisibilius non labet extensio tnem : ob id in illis per se esse non potest, nisi in continuo exilientibus, immo in aliqua particula recipitur,dum est in continuo, in qur non reciperetur si esset per se, it u esset minor minima s dantur enim minima in accidentibus , ut alibi oste sum est. Ad sextum dico quod ibi Aristot.non dicit indivisibile illud non posse moueri, quia est in diuisibile: sed quia non habet Porum , qui secundum illos Philosophos erat necessarius ad passionem; argumentum ergo est ex suppositione opinionis
At in text8 9. Videtur dicere, quod non sit absolute possibile, nee iaciat continuum: quod de pute in diuisibili videtur intelligendum. Dico,quod loquitur contra Platonem qui posuit superficies : quod si uelis, ut
etiam sit contra Democritum, tunc dicas quod Democritus, quamuis posuerit corpus minimum,tamen quia dixit esse pro sus indivisibile,& simplex , teneretur sa- teri esse sicut punctum , Se sie esset inalterabile. Non dubium tamen est , quod si esset
minimum,aequale nos dicimus ualuiale,
et se utique alterabile, & possibile, ut dictum est iam lib. 3. Physie. & sie patet solutio argumentosum.
At circa solutionem tertii argumenti explicanda ex propositio communis, &uulgata in philosophia, nempe naturale agens agit per sphaeram, a fiammo gradu usque de non gradum uniformiter dii rmiter. Pli: losophi enim experientes , unuquodq; agens pro sua uirtute per spacia
aliquod circunuans agere. namque dilliindere uirtutem . & quo uirtuosius agenseo magis se ditiuadere,ac in amplius spolium
132쪽
Quare ternam actiuitatis sit iplisti e .
t um suam actionem extendere, semper tamen finite, & eum limite; attribu runt uariis agentibus pro activitatum uarietate varia spatia , maiora , vel minora, intra quae possunt agere, non autem extra : talia que spatia vocaverunt sphaeras activitatum agentium , quia agentia non impedita undique , ac circulariter
Experientes rursiis, quod in toto hoe spatio non aeque sertiter agens agit, sed in partes distantiores debilius,in propinquiores sortius, dixerunt, quod per totam spheram illi formiter agit, quia non reperitur aequalis gradus in omnibus partibus spatii, si sphaerae. Rursiis considerantes rationem,& peculantes quantum diminuantur partes sphaerae in uirtute recepta ab agente; dixerunt. quod in qua proportione pars dii latab agente, in eadem minuitur uirtus. Ut V.g. sit A , agens, calidum ut octo, agens per ita dium; tune in prinia parte, sit verbi gratia, calor ut sex, in secunda esset ut sex, ablata quarta parte, R in tertia, quod superet , ablata etiam illius quarta : & sie consequenter : & quia in eadem decrescit proportione dixerunt, quod agit uni Br-miter disormiter : uni sermiter propter similem proportionem in decremento: dii lormiter propter graduum inaequali
Rursias considerantes, quod in medio dum est a Itio , nunquam est tantus calor, luantus in ipis agente, protulerunt, quod actio incipit a summo gradu intrinsece , & ille gradus dicitur summus eois rum , qui in medio sunt,solumque est in
Uersus finem tamen terminatur mi insece, ut detur terminus, ad quem non at tinsat, quod uocant minimum quod non, quia si intrinsece terminaretur per maximum quod sie, es et uerum dicere: Hieest calor, & ultra non est. Hoe autem est silium , quia calor quicunque est diuisibilis'm difformiter uniformiter agens & sic ultra est: terminus ergo sumendus est ab extrinseco, ut diximus I. Ph)sic. in quae .stione de maximo, & minimo . Sic igitur est intelligenda, propositio ista receptis lima. Et haec sint sitis circa praesentem dinficultatem. i
postquam de tactu, de actione, & pata
sit ne dixit,nune de mixtione tractat: haee enim tria proposuit superius tex. I. tractanda ante elementorum generationem. Eadem uia autem se de mixtione tractaturum dicit, qua de actione egit, simileg eni in quaelliones discutit. De mixtione alitem quinque proponit, rati quae determinari oportet. Primum est,an mixtio sit . alteriim, quid mixtio sit, tertiu cta da de quid sit miscibile: quatium, quae misceam mi uoe. tur,quintum quomodo mixtio fiat. Ab ipse autem prima incipit, quam ultimo loco posuit, ut commodius absque repetitione ab ipsa inciperet disputare, ut notum est.
Impossibile enim est alterum asteri mixtum effie.
Probat, mixtione non esse,argumento, An sit quo aliqui nitebantur ipsem auferre, ut mi ' ex Qtutione ipsem esse copertum euadat. b in 'rita Argumentum est: Quae enim miscen- esse mi tur,uel exilium, sicut ante, qn non erant uonem mixta: & tunc non vi esse mixtio cum nosint mixta , sed eodem modo se habentia: Uel unum est corruptum, & alterum no , & tunc adhuc non eli mixtior quia quae miscentur debent eodem se modo habere unum sicut alterum . Vel utrumque es
coiruptum,& tunc etiam non est mixtio, quia quae non sunt, non sunt mixta, non
igitur relinquitur modus,quo mixtio esse dicatur . Apparet ergo, quod mixtio non sit, nec esse possit.
Hic igitur sermo viritur quaerere.
. Arist. soluere nitens argumentum di- solvit rit, P eius istutio pedet ex determinatio Peam, et re huius,pura, in quo disterat mixtio a ge neratione, & miscibile a generabili: nam genera-
argumentu videtur reducere mixtionem, tione.
133쪽
viqgraenatiope Coit ei Ieran ae si Mix incit, re uera debet a seneratione ipsa )isterre. Hae igitur differentia declarata; dubitatio proposi ta soluetur.
iast vero nec materiamQni mixtam
c nuertitur , de ar4pt,no indiciuar inlicericum igne, nec ignis exim Iuno;sed ignessi di iturget aerari ignum corrumpi deς simi liker totum cum . suis partibus dicitur Mi - sceri non igitul genera io, aut corruptio. x mixtio elt Huius postea reddit rationem, Mixtio .. abdit llatim, qμod qua cautis maxilo
. Nunc quystiane in steterminat, distin Paene rupposi se . in uinctio elii eruium alvi dieii actu, aliud potentia. M stibilia autem s ut 'liquo. modo ita mixtione, aliequo lividorseo . Noli lunt quidem actu.; quia ea multis miscibilibus unum aliud actu .e ille os resultat, vidic Mon lunt actu quae erant, lud tamen lanippiencia unumquodque id quod erant, nec ualuo sunt
Et sic differe mixtio a generationa. in hac enim quo erat, non manet. t 1ist eri EI miscibile a corruptibili, a genecabituKyrruptibile enim. non maner,generabilet nopratat mascibile, aliquo modo manet, scit et potenti Merat autem actu. N
si sic soluitur argumetum; quia supelesi hoc quartaini membrum , nempe aliqvuia modueiti',ala quo modo n0 . Vi. Uιco. Eud intelligit per ede in poten io, R eue iactu. . o D.ι O, quod diali it consistit grauissima
ram; quani a proprii eum aliquid cale- ψissis ultas de uvido, cluo elaa cca ilianent a Rν in mi in . Quasq; eium pronia sententia exponit, Riu uvae opioiones poti iliatae, altura eli Philop. qua medici sequuntur ut pci zIse actu, intelligatur teri ex illens inui ρο colito Sin D qavgore totia, petet se iii potentia, intelligatur ei se imperi ctum,&lci a Pera; um iurata hoc elementae tr. mixtum luna an suappi Dei i subitanfit,uel dealbatur. Non enim accidens, &pallio cum subiecto misceri dic ini ἔ-qiura δε quae miscentucide bent aliter se bab e,ει mutari, nec eodem se modo habere, sic e at ante in laetio item, at non sic se habent sublectum, Se accidens, utrumque enim in xegi tun maneti
μμπιν, . secundum suas formas sulistantiala . . ,r . u. . a V I ia r m sitio mulio ruit Latino Aeciden Ohendit etiam quod cum duo acciden rum per esse actu, intelligi esse secundum
E iubis ustic Pulanluc si abiecto vin dicuntur' ' miseeri, ut albedo cum distisma , seu st nvum cum da ci, uel calor cum nigrςd in cuius rationem subdit, quia quae miscentur, debent per se posse leparata existere, at quilum accidens potest vile per st ipso Tum, ergo non cit mixtio, nisi substantiali, di ratione harum sit in accidentibus. Ex quo reprehendit Anaxagoram, quiis te
dixit, omnia sati se mixta in chaos,tamsubstatutas,quam accidentia Hoe autem sal sum cit ι id enim tantaini mistibile, quod sar insita substantialem.& scsim inanent elementa in mixto: per esii ero pin tenuabelle secundum suas uutures,&.qua litates, se esse in ipso mixto . Quid i men ex hoe sit eligendum , determiuabiatur pollea in quaestiOMbus. L
Vimur enim ea, quae misccntur plus eae scparatis . . . o
'Dicit lisse actu fuerunt,eo 2 perlapaxata
134쪽
Concludit, quo modo actsi non ma
sau et huic secundae me istioni. Pollea addit A; iit.quod haec relinquantur,id est , his relicti, di determinati, , ad .r hiii i ilium ratis imi qntisti, eui v quais
Not 1.2 exemptu de hordeo. est pro modo psiore, qua uis sit coniunctum cum po iasi otio te, tit bene aduert it Philoponua..
Modum priorem mistionis. impugna dquadrupli iter , ut dria taur. Primo r quia
tione fit diuisio in minima. mi Secundo. Dato, quod esset diuisio in mi
enim compo sic uicunt ui Λ.ixta, nec temperatae.. .Fortio iQuia tune patra utri non esses similare bo laomosen quin eoon enim par quaelibet mixti est ut mixta, cum illa mini nax mixta non sint,at mixtui si aritate e se debet ni ficus quaelibet pars aquae eli a qua ala quod illi, libet sit minia. i ,
Quarto in Quia villuli es Ide sint liliet tenmixti ted eci pectis unius sie, respectu al
M. . t iterio si nomesset enim niax tua, illi, q ui ob debilitatem uisus nodi potest discernere singula minima:at potenti discernere, de habenti bonum ualii ut Lyncei,n5.eiled mixtum, hoc aute. maximς absurdum est q
. Doueriore modum etiam reiicii , quia, impollitule est, continuum diuisum essedin quamlibet sit partem: ci sic non poteli les,cundum qu au ibet partem unum alteri applicari. csi igitur neutro horum inod rum 'cdntingat mixtis, 'us rudus alma ei tmodmi praeter hoc, cum mimita uetesito u
Sunt ita et, ut dicebamus, entium haec
135쪽
Lib. I. de Gener . N Corru p. Arist.
prius, quae sint mistibilia inter se . Dicit
primo, quod quaedam sunt activa , quae- dam passiua, ut notum est. Hae e autem no omnia sunt miscibilia , sed quae mutuo sunt activa,Sc passiua, qualia ea,quae materiam habet eiusdem rationis: quae enim materiam diuersam sortiuntur,agunt quidem,& patiuntur,sed non mutuo, ut superius diximus haec autem talia non sunt miscibilia. Ut v. g.sanitas, Si medicativa ars non miscentur in corpore, non enim sanitas agit in medicinam, ideo nec sanitatem medicina facit miscendo se cum illa: nee similiter ipsa sanitas medicinam . Idem dicitur de substantiis non in materia couenientibus,
Hi ibi. Est ergo primum dogma, miscibilia esselia debet mutuo amaa , atque passiua , qualia sunt colore i quae in materia communicant,forma vero
2 a ui Guorum autem, O ta suorum.
lia debet Alterum dogma ponit circa miscibi Ita, ite iaci puta, non quaecunque materiam habenti id ψ ii eiusde ni rationis, de mutuo agunt esse mis
' cibilia sed quae Deile diuisibilia sunt, scilicet humiditatem habent. Non enim lapis serro miscetur,nee quae dura sunt, nisi ad
mollem trahantur prius naturam.
Tertium dogma ponit simul; ad hue Histi bi- enim sicile diuisibilia non omnia, miscibi-ι. mui tia, nec pol sunt ita mixtionem sacere, cum
tu se ex . enim ita continguntur, ut unum multum cedere. cxcedat alterum , quia plures, ac maiores patio unius copulantur cum paucioribus
de minoribus partibus alterius, tunc non est mixtio , sed potius corruptio minoris, ct maioris augmetum quoddam.Vt si gut. ta vini infundatur dolio, aquae tunc non dicitur misceri: quia vinum prorsus corrupitur,& fit auua: aqua asit crescit,s: dominatur. Non sie autem debent se haberemiscibilia, cum maneant utraque Potentia, ut dictum est.
Quando autem potcntiis adaequantur. Ter. 89. Complet dogma propositum , scilicet
miscibilia esse , mixtionemque seri, cum i tessere aequa Sc paria sunt potentiis, Si uirtutibus . tunc enim unumquodque cadit a sua natura, Se robore, Sc conuertitur in unum dominans. non enim unum in alterum mu tatur, sed in unum tertium commune medium.Vnde concludit, miscibilia esse quae contraria lant; mutuo enim activa, de palliua sunt, suntque sacile diuisibilia. Nota, quod dicit, quodammodo aequa- Nota. ri: quia quamuis sit excessus aliquis unius, nihil refert, dum non fit tantus, ut ad se trahat prorsus alterum , immo forsan est necessarius ex Ilius in aliquo, ut postea disputabitur in libro secundo, i
Et parua quoque secus parua posita.
Quid miscibile sit,explicauit: nue quid quId cisacilius miscibile sit,ostendit. Dicit autu . facilius Quae in minores particulas diuiduntur, imitabi facilius miscibilia sunt, quam quae in ma-
iores: nam parum citius, de lacilius mutatur, quam magnum. Ex quo inseri, quod
quae facile terminabilia sunt; maxime inter alia sunt miscibilia, quia facilius diuidi possunt. Hoc enim est esse , 6t ratio incile terminabilis entis , ut si diuisibile sicile,ae ob id melius miscibile. Hoe auistem facile terminabile dicit esse humidum: humidum enim iacile ducitur ad fi- guram alterius, iacileque diuisibile ell, ob id bene mi stibile. Sed non quodcunque humidum , nam visco sum, Se unctuosum, quale est oleum, η' pinguedo.& similia,dissicile miscentur; potius aliis iniectis eleuantur,ac in maiorem videntur se attollere molem; ut patet,cum aqua oleo infunditur : de hoc dicemus poli. Dubitat hie Philop. nam ea de est pro- - . . portio magni ad magnum, qux est patui philo. ad paruum: non ergo facilius mutatur paruum a parvo,quam magnum a magno: ut Aristo .uidetur dicere. Respon. Philop. Si bene quod parua sa- solutio. cilius agunt, di patiuntur in parua actione tendente in mixtionem, sed non actione tendente ad corruptionem, de conuersionem alterius ad se: dc sic aequa est proportio Disitiroc
136쪽
mixtio, leu it dimellius mi antur. Qualia fiat mixta ex iis,quidi mellius miscetur.
portio de operatione, qua unum alterum corrumpit, sed non de actione mixtionis: quia cum partes etiam misceri debeant, facilior sit mixtio, quo plures, eo sunt minores, ac paruae.
Quando autem alterum solum passivum erit.
Explicat oppositum, puta quando dissi.
eilius mixtio fit. dicitque, Cum unum mi- scibile est passivum tantum, aut saltem multum passivum; alterum autem parum passuum , minimamque habens resistentiam, tunc autem non consurgit mixtum ex utroque, aut si consurgit, debile eli, &paruum, habus minimum mixti, eo quod fere totum est unum extrema miscibile, ut aes, & stannum r aes enim multum resistit, liannum autem parum, facileti; rese-lubile est:ob id non fit persecta mixtio, sed resultat quoddam imperfectum mixtum, quod magis est aes : quod fit in campanis in quibus stannum insusum aeri non mulis tum miscetur, ob facilem resolutionem: elt enim aereum.
Quaedam enim balbutiunt ad inui
cem. Tex. 9O. Qualiter illa mixta se habeant, docet; dicit enim, ellis balbutientia, & ambiguae naturae , ut enim balbus dictionem proserens, quasdam literas exprimit, quasda in leuiter percutit, ita, ut dictio sere ambigua sit, nec sit plene ea , quae esset si persecte
proseretur, ita de his entibus. vlterius comparat,dicitq;, quod unum uidetur habere locum materiae, ut aes; alterum formae, ut stannum, quia non vide.
tur misceti eum aere, sed solum colorem quendam imprimere, quod fit ex mixtione imperfecta , secundum quam parum subitantis relinquit in aere, reliquum eua
Planis tum eri igitur ex his, quae dicta sunt.
Epilogum eorum, quae dicta sunt, se- est. Dicit igitur, ostensum esse,mixtionem
esse, & quid propter quodque mixtio sit, di quae entia sint miscibilia : sunt enim, quae inuicem passibilia, de activa, facileq;
divisibilia sunt. Dictum enim est, quia modo fiat mixtio: non enim unum in al
terum,aut utrumque corrumpitur, nec est
ad sensum mixtio, sed potentia mixta manent , non actu, & simpliciter: Similiter dictum eli, quid sit miscibile, est enim quod iacile diuisibile est, mutuoque acti uum, & passivum , & alteri simili, miscibile est. Est enim miscibile ad aequiuo cum , id est, ad aequales: utriusque enim
par ratio est. Cum autem definitionem mixtionis Definitio non posuisset distincte, nune ipsam ultimo mixtiois. ponit, puta mixtio est miscibilium alteratorum unio. vocat miscibilia alterata , quia non manent actu , sicut ante mixtionem erat,nec prorsus sunt corrupta, cum maneant in potentia,& in uirtute. Atque lixe docet Arist. de mixtione, quae Opor- tet, ut magis discutiatur.
An elementa maneant formaliter in mixto. DIisicilis est admodum materia haec
de mixtione Ob uarietatem opinionum , de ipsarum probabilitatem . Vt au- νtem ordine procedamus , primum quaeritur de miscibilibus, quo modo in mixto
Attende autem , quod sensus quaesti - setanis est comunis, de generalis: pollea enim stionis. in particulari adhuc discutiendus est: sensus igitur est: eum miscibilia sint substantiae eompositae habentes formam, & materiam: tu fritur,cum miscentur, in mixtoq; sint, an reservent totam substantiam nempe materiam,& formant: an non, sed materiam tantum , ita, ut nihil ex miscibili substantia sit, nisi materia . Dicere enim, quod illorum formae maneant, etiam est dicere, quod ser maliter maneant. Aristoteles autem non uidetur hoc ita Arist. o re determinasse: nam hoc libro te, . 7 . scure iug& 3. Celi,tex. 32.dicit, quod actu non manent, sed potentia, quae uerba uarios habent scoliti. sunt
137쪽
tiam clementa ex quibu, cq0Jant, i elpondet , quod non cit ni odium inter sensum,
Ptaeterea octauo T. Geni'animalium, e i 8. dicit contra aliquos dicentes, semenrtim sar
W . Gen. teri .s8. Dicis,guttan uim non steri multa aqua, quia solui tiriarma vi
corrumpi forma. . Ter Wo,eodem primo Gen. tex. yo. MixtioV inquit , Risistisnni hi altera torum unico colligitur, fi miserinita in mixto tantum alterata sunt,ergo non sunt corrupta,
mentis, ut ex materia : ex ratio de ivt ς
substremis P serma. Ex hoc sic colligo, serni a materia manent secundum subm
di Prae ter ea qui ni o in primo, Gen.an iura I lim,e. .& rt. Mςta ph texi Is , dicit,quod tutius uruentis materia sum p*rtes dissimilares, dissimilaris autem materia i sunt partes sina ita res, simila tu autem elam et . , se aliter elementa.
locis tam itur argumetum prinum , Llmd est ab authoritate. Sit secundum argumentum ex defiqi- x Arg extione elebrem .s: Metapli cap . i. hiemein rone a datum, inquit, est ex quo, cui iniit, fit aliquid indivisibile secundum speciem t elenien ς ς stu tum ergo, manere debet in rescula xst . , , υclemen u L. At ista simplisias orpos dis O A
Tertium. Vbi est massio aluvius sibi , .cta, ibi est & ipluni subiectum sotnialitur. ut puta. l:-at riualita es.prime itintras si es quatuor clemetuo tum ἰ ubi igituri ipsa sunt. , etiamtexu ut elementa . At ior mixtis sunt talca .qualitatex, Ggo etiam Colligetes Sed dis limitates sunt actu in to toeia sntilares in dissimilarab. ergo etia erunt elementa actu, ει secundum subitan . tiam.pmptiam in similatibus i .iraeterea sexto, dicie 2.-nimae, te iamr quod nisi esset anima in anipiali, et inbent Reillo luere Mur, R unumquodque dii cedet et i quod si non essent formaliter, Pinstet
s ut lso.; Mi tum eli compsitum exielementis, quae sunt sufflantiae simplam
ctore1: ergo manent formaliter elementa. Probat cotrix quem iαγSi enim n n lint imaliter, icquitur,qaio dis ima lubstantiali, mixti immediate unitur cum mate-
138쪽
Melaeniti peti iis luntri cmpolitiorem
s. ita Quinto. Miletia habeat ordinem me
dolusit ad iopinas nimorum,primo enim inspisities imitorum formas, ergo ipsa manendi inimiHO p aliter mixti forma rq med lates Ised materiaei. C sequentia cuturi , sed praecedem probaIur , Si em non haberet ordinem media turn .materia x OA a M i I una ruriis, sequutetur quod plementa non client caulae per sei& neces Hrix miniorum quod aperte eli contra Arit t. Se luela patet,nam ex se materia
ira immediate potest recitare servi. mix
i, & si curia elementirioporteti fateri .& elementa habent ordinem essentiale uia inrixtum , quod matreant secumlum
formas, in mixto , nec forma intrat Pisi
sit inesse matella, nisi Pet Elementot um
prio, sed elementi in ipso praeci uulatus ,
.i Dori u dicit Atui. I, Ccebit x. tr. Erg cicine tun in ipso fur maliter manet: aliter erum quomodo posset moueres tu. .' mi. Confitamur, quae dant mixta dicun Lur aer ra. Istaedain terrea Ac aqu , quod non ellae, nisi talia Elementa abi tornia iis
a Costinatur etiam, quia in quibusdam
manent elementot vim qualitat s lare irat o me nix, ut in lapidibus ilecitas. ερ Linditas est ergo in lus terra formali tex vel Uementum,cuius qualitates illae fiant.. 7 . Septim. In putrefactum e manent cineres,& partes terrae,ergo. vere ante erat
ibi terra i Cum calor putrefaciens resolar 'l uit humillam, quod eontinuat ipsas par tes, uidentur superesse terrae partes discontinuatae , 5c ii coner es sunt, sicut si in liumida terra , . Postquam cisi
Octauo , qtna posset uiuens simplui
elemento nutriri, quod falsum cli. cie uela probatur, qui ainuiuente non con ilit, nisi materia es emento , si non sor. maliter mane cx quo aut uiuens eli, ex eodem nutritur. His igitur rationibus innititur haec opinio. . Pin. - Altera opimo eli in opposito extremo, A. 42 exitii mat enim quod ele .nettirum formae nullatanus in mixto manent, sed ipsorum mater Ia , nihil,Puit subit it alii civi
Iis manet, nili materia.H Ie tinet S. T . hoe loco,irupta tot. 84. Et Scotux.Capreolus, Gregorius, Her ueus,omnes larua Sen. n. I .q. I. Idem conciliator differentia a 6. Marsilius, i. 2. Albertus Saxo. q. is. Δ At id ius, Ac alii. Rationes prothae esseniatentia he palluiu est αν. atii 4 εα ub ri ii,Prima sit ab aut hortinae Aristo. I.Gen. t. Argu .a Ira t. 84. IlI finc explicans , quo modo m, testimoneant Elementa,dicit, quod ducuntu L-- , '
nere, quia uirtut ex eorum manen . .. b lex'Di Praeterea eii Jocus notandus a. de pari. I. c. in principro marrans tres uiuentis com. sinionex dicit,primm eice ex elementis Et corrigus hoc, dixit, potius ex turtutibus esentemotum, quas postea numerat:essequatuy qualitates. in i Secundum argumentum, si Si res Cis 2. Argu. mentarimanerent m mixto Arma liter, se . querctur. quod generationis subiecturn est et non materia prima, sed lens actu, aethoe falsum est, tunc erum quod gener retur,esset accide , quod ad metenti mactu . Sequela probatur,quia Cum mix- 'tio fit, ea generatro ipsius secundum soroniam subitantialem nux inrat cla non fiet tusi ex subiectu elementa, quae tum actur
Tertio Sequitur quod esset eorruptio Φ' substantiae,& non esset resolutio in maioriam priniam, sed iii, eas adiit, quod est
contra Axall. hoc lib.tex. 2I. Probatur se,
quesa; quia si mixtum ex Elementis actu nilat ergo in ipsa actu resolui uir, & flamixti corruptio per se stat ad elementa acta,S nou ad. materiam primm 2 G. Quarto Si mixta habent solvisitet ese 4
mcnta, tequitur, quod corrumperentura contrario elementia , hoc autem tridetur
saltum. Nam pilces m aquano deliituuntur,ergo non habent formaliter ignem,asit enim ignis ab aqua pollet contiosi. Quinto St hue Sancti Tlioniae, sequit lucino est et uera mMo,uel duo corpo - .ra se penetrarent quotum utriunq; impos asibile est:probatur iequela Sumo' particuia uni elementi inmixto,peto. Velinil lius materia sunt sormae alioru etiam elementorum, ues non. Si duas, quod non, iam non etit mixtio ni fi ad tensum, tontra Arisaesententiam tex.36. Si erit potius compolitio, si diueriae ixae particuli diuersum sit qua babeant, & c uncia uel con .i . 2.-.4 κsuae
139쪽
In Lib. de Gener . oc Corrupi.
tuae sint. Quod si dicat, Sunt simul plures particulae sub eodem situ: iam est penetratio corporum.
At si des alterum,qiiod in materia ubi est unius forma sunt aliae Limae aliutum videtur hoe salsum,quia materia non recipit duas formas,quarum una essentialiter non ordinatur in alteram, sicut vegetati. ua adsensitivam, Se haec ad rationalem . At unum elementum essentialiter non est
ad aliud ordinata, sed sunt inter se diuersa: ergo una materia non potest tales plures formas simul recipere. 6 Sexto. Forma substantialis quaelibet ex se apta est,unum suppositum cum materia sacere, ergo ubicunque plures sunt sormae,ibi sunt plura supposita: si ergo elementorum formae sunt in mixto : ergo mixtum non est una per se substantia,sed multae . Loquimur de formis, quarum una non eli propter alteram , sed quaeque per se potest esse, quales clementorum
7 Confirmatur,quia unaquaeque illarum formarum informet materiam , & iacitens per se,& dat suu esse; quare esset una res habens quatuor essentias,& essent quatuor simul species., Sep: imo . Si elementa manent in mix- to secundum proprias formas , ergo mixtio est uiolentia, & non naturalis: similiter,& mixtum, Quod pter naturaelementa ibi sunt extra loca propria naturalia detenta, reseruantque cum formis pro prias inclinationes.
Octavo. Quaelibet forma suam habeti propriam dimensionem,ae dispositionem in materia: sunt igitur in mixto multae dimensiones,& uariae, imo contrariae dispositiones quod extra rationem uidetur .
Uxesi in t argumenta quibus opinio illa potest eonfirmari: superest: ut quod mihi
probabilius uidetur,uilendam. Primum Attende tamen primo, ne sit consu- sandam e sio ulla in authoribus legendis, quod quitu circa dicunt elementa manere formaliter in,' ixtossunt diuisi in quatuor sententias. tentiae, et In prima fuit Avicen. I. sunt. cap.ro. disiit i qua cit, clementa esse in mixto secundum suas tuor clas formas subitantiales persccta ,& integras,s. & sicut erant prius, quam miscerentur tai. Aulee. men variatio facta est in solis qualitati di Alter. bus,eo, quod remissiores sunt: Igni , igit
manet integer in substantia, sed siestas,& calor ipsius remissiones sunt, & impuriores eo quod sint cum humiditate, si stigiditate coniunctς, unde in quodlibet etiae lemento,quod in mixto eli, quatuor temperatae qualitates sunt . Huiust sententia est Albertus Magnus. tractis.c. s. & Hugo Senen. super senten. I. Avicennae, do
Altera sententia est Averrois. 3. Coeli. 2 Aura.
consentire visus sit cum Avicen.tamen in
lib. Coeli ipsum impugnat. Ipsius igitur
sententia est, quod clementa manent se. cd dum Mimas in mixto, remissius tamen ita, ut ren assio non solii m sit in qualitatibus, sed simul in ipsi, formis . Vnde fit, ut in qualibet parte elementi cuiusque conuenientis in mixto, sint quatuor qualitu tes temperatae, similiter etiam quatuor elementorum sormae in gradu simili eum qualitatibus. Dicit autem Averro es, quod non inco Nota l.
uenit formas has sub llantiales esse huiusmodi, ut simul sint in eadem materiae, recipiantque magis, & minus sunt enim mediae inter subitantiales formas persectas & inter accidentia cum his enim conueniunt, lilod suscipiunt magis, & minus, cum illis uero, quod sunt aptae unum per
Adverte autem,qucd utraque sentetis Nota a. illa conuenit in hoc quod unam consti tuit formam aliam substantialem mixti simplicem praeter formas elementorum, ratione cuius unum distere specie ab alio& unumquodq; persectum habet specie.
Tertia Iententia est, quam Gregor. 2. 9Sen. 2s.q. t. dicit, esse communem, &suo viguit se tempore,quod elementa nsanent
secundum partes suas substantiales. Has autem partes dicunt esse entitates quasidam ex quibus forma integratur, quae tamen sunt eiusmodi, ut nec habeant idem
nomen ,nec rationem cum forma elementi, quam integrantes . Dicunt igitur, quod manent clementa siccundum aliquot harum partiuna ita autem, ut non sit aliud forma mixti distincta praeter harum particularum ordinem,& dispositionem. Ille opinio tribuitur Aureolo. Quarta sententia est, quam adducit .alio. Marsilius. q. 12. aliqPorum asserent tua cle- ν
140쪽
elementa manere cum formis integris, ut dicebat Auleen. lallamq; remissionem et se in qualitatibus , tamen non ponebat sormam aliam mixti, nisi proportionem, dc elementorum concordiam . Hi igitur qui praeter materiam aliud ex elementi substantia in mixto ponunt, sic partiti in suis sententiis sunt.1. Conet. Ut autem singulae examinentur, sit m prima conclusio. Elementa in mixto non auiorum manent secundum illas entitates , quas primae se opinio tertia ponit. Haee conclusio mul. enua. tis rationibus , quibus aliae impugnari debent refelli , poterat: Sed quia in probabilis valde est, & iam non sustinetur :umco argumento resutatur opinio talis; conclusioque eonfirmatur. Forma elemeti
secundum leuel est simplex,&indiuisibi-PI bδxio lis uel diuisibilis, si detur primum, nullam igitur habebit partem integrantem : si detur secundum : non videtur profecto , quas partes Physica possit secundum se habete, nisi graduales secundum intensum, & remissum ; erunt igitur partes gradus, gradus autem sunt: eiusdem rationis , & denominationis eum toto ut
patet in aliis sormis gradualibus gradus enim caloris ealor est: ergo ista erit in illis, quod est eontra ipsam opinionem. a. Conet. Secunda conclusio. In mixto est unicaeonii, forma simplex distincta ab elementorum quariam formis r haec eli contra quartam senten- .uabia ty-M P Dbatur primo: unum mixtum primae id disteri essentialiter ab altero, ergo per alitentiae. quam formam propriam: consequemia I. ratio. eli nota,quia temperies, & dispositio est solum accidentalis fornia, qualis domus serma. antecedens autem notum: quis enim negabit, aurum , & lapides specie dilter re, similaer & alia mixta inter se. x ratio. Secundo sequeretur: cum mixtum generatur , Se corrumpitur, quod tantum esset alteratio, quod absurdum est, mixtorum enim productio simpliciter generatio est sequela patet, quia secundum illorum sententia non producitur sermade novo,nec inducitur in materia,sed solum est temperies , quae sola alteratione qualitatum fit.
ces quailitates, quae sunt ipsorum passiones, ut patet de uirtutibus,ac proprieta-
tib ut lapidum,& herbarum & aIiorum tergo etiam iunt simplices subitantiales sormae singulis propriae.
Qiuarto, si non esset serma una super- ratio. addita, continens, & uluens elementa ipsa , profecto dissolueremur , & unumquodque in suam proprium decederet locum,cum ibi secundum ipsum Hrmaliter si iit: est ergo Hrma mixti priter elemen
Tertia conclusio . Elementa non m a. 3 Conci. nent in mixto secundum sormas suas I substantiales remissis r haee conclusio elleontra Averroe m. probatur primo : Si quja 2. formae subitantiales elementorum susei sententia perent magis,& nianus consequenter es do tu
sent contrariae , ut patet at ex hoc qua- surdi se tuor absurda sequuntur. Primum est: quuntur.
nam ad substantiam esset motus, ipsaque succestiue acquireretur, quod profecto absq; ulla limitatione Arist. negat. s. Phy. sequela probatur. nam ubi est contrarie ras,& intensio, ae remissio , ibi mani selle
Alterum est, sequeretur,quod elemen- tum non alteraretur, quod est salsum , cum elementa sint primo, ac maxime alterabilia. sequela ostenditur, quia quod alteratur, debet idem manere sub utroq; termino rat ignis,dum frigefacit, non manet. idem quia semper dum frigefactio in ipso fit, remittitur ipsius serma , ac per consequens aliter se semper eius subitantia habet. Tertium est; quia si forma elementi 3 suscipit magis, & minus: utique denomi
nabitur magis uel minus. at nunquam con
ceditur locutio talis, fit magis aqua, sit nus aqua, nec de aliis elementis : ergono recipi ut ipsoru sornis magis uel min'. Quartum est quod quoties fit uariatio ε in qualitatibus his, sempor fieret uariatio in sermis Qbstantialibus elementorum , hoc autem quamuis absq; ratione coum centi persuadet, quod quoties aqua calefit remittitur forma substantialis ipsius ;& simul inducitur forma ignis: similiter eum ego calefici, producitur nouus gradus sermae ignis in me cum calore simi liter cum aer frigefit,acquirit partem sormae aquae . Hae e omnia profecto absurda sunt in philolophia.