장음표시 사용
121쪽
OMMENTARI usquis bonum , & non malum: atque eius auctorem , mali auch rem non existimetὶ An vero iterandum cadem ista mihi γ' corporis morbum nec ipsi corpori elle in lum, cum& tali natura sit praeditum , & ad compositi spectet dis lolutionem, & restitutionem simplicium sitis totis, eorumque disceia sum & liberationem ab habitatione alieno in loco Sc pugna contrariorum: nec animo : siquidem eum medicationem illius esse demonstratum est, & multi seriam evidenter apparet. Quod si morbus uni corpori esset noxius, eiusque interitus : sed animo utentis eum , &compagi universi , & quae in eo sint elementorum, & irrequietae enerationis circulo per hoc in innitum progredienti, eo quod unius interitus ortus est alterius, expedire constaret: optimus ille administrator eius quod corrumpi solet naturam, & partis deterioris. que interitum , ob praestantius &totum & perpetua generationis seriem conteserit. At dicas, morbidi animi ortus, ueque ipsi prodest, neque universitati quicquam conserta eius igitur auctor, mali alicuius est .auctor : & qui eum depravari &aegrotare vult, malus fuerit. sic eadem manere dubitatio videbitur. Quae ergo morbi & maliciat ca sa sit animo, ex iis quae prius de rebus nostri & alieni iuris dicta sint,
122쪽
ωοι-ον ς ζ μὴ τοιουτοι εινμ , probi, ut qui non tales esse possint, 2o ο ρ ρο- γενομοι-& ex socordia improbi evaserint.
ροι . λειγε με θετο ταυ- Nam si haec extrinsecus insereren-- , ουκέτι πιπροαίρεσις αἰγαΘ- ην ῆ tur: voluntas bona aut mala essed κα131, - α τυχη τἰς άν κ . sineret, in eiusque locum casus &λος ὐν Gu G. αἰηα κακίαπ άναί- necessitas succederet.Deus igiturnem . M uri θ άδε ἡ -ς ιυχῆς hic quidem ullius auctor mali repe-κα-α-άπλιος -- rietur.Qtad vero si nec ipsius mota υν ἐς ν, εχει τ;-- - α- bus animi , quod vitium dicitur , ναγκαιον --ς ἀυι εις omnino malum est , sed & ipsi ' ετης x--ob; ώς se habet aliquid ad humanae. virtutis
ἡ υγεία των ωταοῦ α σωματων , constitutionem necessirium;ὶ Ut κ αν ἐν ίω ν υγία ,-ώ μη enim sanitas horum corporum, sa in μαλον νοσειν ἐπεφυκει -- nitas non es Iet, nisi natura eorum τα - σω - , αλλ' ἡν,αν α- magis etiam serret: ut aegrotarent,
ὐσα-νρσην, οἰοι τοῦς ἡ των έ- nis, nec morbis opponeretur, cu- ρανίων ἐςν ' ςτω ' αἱ τωνάν- iusmodi coelicolarum est: sic etiam Θρωπινων 1 υχων θεταἰ, σωφρο- humanorum virtutes animorum, η- γκα--η , prodestia, iustitia, prudentia,&om-V- , α γ α-ς αὐ- nis ille reliquus earum coetus, non των , ουτ γ co αν ἡν, εἰ exstaret, nisi animorum ea nati μὴ κακ-εολη επεψυκεσιμ αἰ ra esset, ut depravari possent. A-
χαι . αλλ' γ me lioqui virtutibus praediti essent. ευκας ἡ-mντοι γε angelicis , ac potius divinis , non
123쪽
Si M pDic in COMMENTARIus αιν ωπινοή . αὐτω se τοιαυ humanis: quae quidem tales sunt, Quυ' φυσιν- ώπιν , ι -- κα- ut etiam ad vitium detorqueantur. κί -Eι τοίν- ά- Si igitur bonae sitiat humanae virtu- εἰσιν otio Hriωπινα-ε-'tes, & valetudo prospera corporis, M. a 'πική θία ' υ uo nec prima tantu & incorruptibilia μη - ταωτα μονον η ρί-μ' α- bona promanare a fonte boni o-ογγά ειναι Σαι τῆς του π=1- portebat, sed& media & ultima: Mu' xsam M , ἄλλα υη' τα eorum quoque bonorum quae de- μεσα ιγ' --αναγκῶον pravarentur, depravationem exsi-ῆν των --άγαθων stere necesse erat. Neque enim etia μ' - αυποπας ita ῶναι ..sentiam principalem habent , sed ἡδὲ μ -v- iis quae erant, accessonis vice ad-ma ιν , αλλα -ζυς ις ira mς iuncta fuerunt. Consideranda hoe ουσι. Και οροι δα ' χ ο σολων loco est divinae bonitatis excellen- τῆς Θειας αἰγαθότm , ο H- tia , quae & corporis interitum,
σώματο- φδερον, καν OGM quod umbrae initar , ut dixi, una
δίκαν , ως ειπτν, τῆ κινησει των cum causarum motu necessario cir-αλίων ἐξ ἀναγκAς - , τρο--cumagitur, bonum effecerit: tum πεπη , αλλ άγαγον ειν ἐ is, ipsis aegris caducisque corporibus,e ταῖς νοσῆ ν mi ' ratione coniunctionis cum integris
μυοις σύρωσι κα- Δῖ εις - ο- elementis & renovationis; tum ani- λα- ααλω ν τον -- mis, quorum instrumenta sunt co
νεασμον, Uni ταῖς Hωεύς ς x υ- pora, qui per eum sanentur: tum χῶς δε πιλων ἰοιαἰο- ους , quod universo illi genito, ad infini-- ολω γεννητω στυς et ' ἐπ - tam, ut dictum est, distributionem πειρον , ως ειρη mi , Nyνοέω, serviant:&seipsum ab animi vitio, Di ς γ χιος -κίαοῦ, της ρ νης quod solum utcunque vitium vid φωνει 'ς οπως- κακίας , ἐ-των retur,liberarit. Primum quod id ut εξειλε. σαωρον λ αναγκαῖον ad bonum necellarium, & non ut αυά σπος το αγαθον ὐχ ως -- malum concessione quadam rebus κών συγχω σει muυ ςli ' ἔ- adiunctum sit. Deinde, quod hoc πει- a, αυ τῆτο τῆ βουληγει ipsum voluntatem animi sequi om--ντως κελεύας επεξαs τῆς ιυ- nino iusserit , nec unquam in re-ra1ς, --φ' οντα-- rum naturam penetrare , nisi ille ελθεινει γελοι. λο - vellet. ' Quamobrem non volun- ακουσια G cme οἶτα κακα, alga cinni taria, ut quae mala non sint, tam ἁσυγγινωσκεπι ,κ, Geo π νόροην, Deo quam a legibus ignoscuntur.
124쪽
κχαυν . άδε ok καυκ πιρ- est animo voluntarium . Neque direm χἡ , ως αγα- enim animus unquam malum tanta Θων πινων quam malum amplectitur , sed ut γιούτων, - ο σωριοπτκG πλο - bona quaedam , alias pecuniam, . mως , η ἡ τετο 3 alias Voluptatem corporis, aut po--ων τουτοις βλαζε in η tentiam aut honorem appetit :λως ἡ καταν metus, i πη - των noxam vero his adiunctam aut
ἐρωεώνων λαθεύνη ὀρεξεως . ου- plane non videt , aut negligit,
τω- cicλητα ri- cupiditate adamatarum rerum sub ' λεως κριηsi -των οντων . actus. Sic undecunque eiectum μοί .ον αν λη το μηδαριως ἰν , est e rerum natura persecte maiam πλεως ota ξουMως καυν της lum. Ac facilius concedi possit, άν ωmνης--ρυς αβν . esse id quod nullo modo sit, quam Ε, δε πις αιτιον νομωζει si κακῆ τον perfectum & arbitrarium aliquod
θεον , ως et w - OMον nummi animi malum exstitisse. Six---τα, ν ς -τυχίατο γαι- quis Vero Deum mali auctorem ,- - εἰ--υν εό ν ἡ αὐ- existimet , ut animi conditorem, κίητ s -τεξήemor τλ γυ- cuius animi frustratio & lapsus ma χων έσέα , κακῆ λεγειν πιτον lum sit : siquidem per se mo-ναγκη m ν σωυQω in ςησαν , ' ει bilis & libera natura animorumcl' αγλν εοῦ, πολλω των eo malum est , mali dicere aucto τω ψύθὸν μειον rem necesse est huius condito- ον , πως αν mi κακοῦ αλ ὀ rem. Sin bonum est, & multo τὸ α αθὸν πη-ικα; E M A iis quae in mundo sunt bonum ιτοὶ φωιν αἱρετον τε λ s εφετον maius & honorabilius : qui mali εο , τίς αν ἔλοιπε ανθρωπων, vi auctor esse queat is , bonum qui τιον τῆς οἰνθρωπινης σ-- condideritὶ Cum igitur id quod ii πιδεο- ων , φυτον ειναριαλλον, turae congruit, & optabile & expe-
,1 οτιο- των Οἰλόγων γων , ἔπερ tendum siti quis mortalium squi ανΘρωπ ς η τοι υ τα φυτα quidem humanam virtutem intel--ογα αγοθα λεγ μυ , lexerit stirps aut quodlibet brutum ξει τινι ἔ αγαθῆ τῆ ωρος αλ- animal quam homo esse malit 3ληλα εφεαι α - τάφου Πἀύων. Quamvis enim de stirpes & brutasia θ - ἐφ' καῖν ἐς, το αγαθοῖς ἡ animantes bona esse dicamus, certo tame boni ordine,& inferiora bonis caeteris condita, & ad certos usus
meo sunt destinata. Iam si illud etiam in nossis situm est,ut vel boni vel N mali
125쪽
mali simus , eiusque rei potestas nostra est , neque quicquam est
quod hostram vel voluntatem vel declinationem ulla ex p)rte vel cogere vel prohibere possit: haec ii tura de vis libertatis sin eo quidem iudicio) praeessa est, & magnifica, & principalis, atque illius auctor bonus & potens. Sin ipse animus
per sese aberrarit, cum ne aberr
rei penes ipsum esset: quis aequius aberrationis illius auctor dicatur, quam ipte animus, qui principium& causa est tam boni quam aversionis a bono, quique a seipso principium habeat aversionis Nam ea causa quae initio cum secst, non simpliciter talem fecit qui verteretur : sed eum qui, si ipse vellet,
minime averti posset. Si ergo voluntas est ipsius animi motus internus , ipse sibi causa etit aversonis. Ac observa Dei solertiam. Nam cum in medio eorum , quae semper sursum, semperq; deorsum sunt, quaedam exsistere oporteat media, quae alias supernis , alias insernis assimilarentur, dc extrema cum universi persectione devincirent, nutus vero de propensio ad inse riora seborta vim nabet eam qua averti a recto queat : tantam mediis hisce vim impertiit, ut quo ad ipsa vellent, inconcussa m nerent , dc ipse undecunque nullius auctor mali convinceretur. Atque haec prolixius tractata, non
126쪽
ad ea solum pertinent, quae nunc ab Epicteto dicuntur : sed ad ea quoque declaranda , quae de mali ortu & causa paulo post idem docebit . Nam in praesentia quidem hoc utique satis est, cum dicit Epictetus ; Velis ea quae fiunt, ita fieri ut fiunt: eum non loqui de animi improbitate, ineque enim ille dixerit , bene agicum illis , qui δc sua & aliorum improbitate delectentur) sed de iis quae corpori & rebus externis accidant, quibus homo eruditus cuiuscunque fuerint modi recte uti possit, & quo duriora fuerint, eo fructum ex his capere uberiorem. Nam illa stat ea quae sunt, quae nos , dum ineruditi sumus, nostris appetitionibus & declinationibus
ipsae appetitiones de declinationes, in quibus bonum & malum nostrum est situm. Hae enim penes nos sunt, nostrique arbitrii. Quae autem nostri iuris non sunt, ea tu det ne studeamus fieri ut volumus, quod id nec penes nos sit, nec perpetuo nobis expediat: qui sepe ea, quibus delectamur , quamvis perniciosa, fieri cupiamus: asperiora vero, licet medicinae loco adbibeantur, recusemu S.
127쪽
non id operam dare oportere ροειν si Hἡ οτειν τά γινο- dixit,ut ea quae fiunt,ita fiant ut ipse ει α γένεοῖν οἰς Θελει, αλλα EH- velit,sed ut ita fiant ut fiunt.Quibus λειν γίνεdrus οἰς γίνετM , 2, του- verbis simul id quod nunc proposi-
των αμα μυ το προκειμ ον cλ- tum est,indicat, externarum rerum
δίεικνυαν , οπι Cφορως δει ειν difficultates ferendas esse modice: τὰ re των ὀκτος crυςmβον ῆ simul, ut opinor, quiddam quod' ααα θ Amm , ως οἶ- obiici possit dissolvit. Ac probatio MM, λύει πινα. Κω ἡ- πόδε - huiusmodi sere mihi esse videtur. τοιαι - τὶς φωνεπε εἰ - η- Siquidem nostri iuris essent exter Icri των ωιτος στρος- nae dissicultates: vel sie, quia nobis - ρονβ-, ἔδει μυ-ου- expedirent, aequis animis , licet τως, ειπερ ωφέλιμα - , LMλως acerbiores,suerint perserendae. Si αυτα καν ἡ-ώ vero nostri iuris non sunt, sed ea- ο ρινὶ ἔ ν ha ἐπι , άλἀ εκα ν rum quaelibet alterius cuiusdam rQKου πιος, τι δυαζε Ῥαβορ Nn quid moleste ferimus aliena3 Mor- τοῖς ά οπίοις; νόσον σωμαιτ bus corporis est impedimentum Et ἐριώλον ' κ ἰ καλως ἐμποδον ει- recte impedimentum dixit , non πεν, ου καυν ' κ μ γαιηρν τω malum. Nectu enim corpori in σωικα m ἡ νὼ ουδε εἱ-, A lum est morbus aut interitus , ut en κ προπιζον , - εμποδον prius est demonstratum: sed impe- τῶν ὀνεσιων ωπύ-χωλο-πις, dimentum actionum illius est cla ην αυτος ἀχεν Emκπητο . Ao dicatio, qua ipse praeditus fuit Epi-ν, sora sese, Οἰλ' cis γλωσ- etetus. Quare verba eius no ex ore, ς φΘέ επη μνον. χή ἡ χωλα - sed ex animo depromuntur. Clau-mς ουν σκελους ἐβν ἐρι diu , dicatio igitur pedis est iropedimen- πενία δαπίνης, -- ρεπως ο ου, εἰ tum: paupertas impensae , non '
128쪽
voluntatis nisi ipsa velit. Quod si
corpus essemus, aut pes, aut pecunia, nostrum ista essent impedi- mentum. Quia vero nihil horum sumus, sed animus rationis particeps, corpore pro instrumento tria tens & rebus externis administerium: & quia bonum & malam
in voluntate situm, ab istis non impeditur: ne nos quidem impediri constat, neque nostrum cssc impcdimentum quicquid extrinsecus acciderit, sed singula alterius alicuius , quorum nos nihil sumus reoque ob illa non succensendum, quasi nostra essent. Ita enim fit, ut voluntas ob res alienas suo laboret
malo, aegritudine. Et sic id quod propositum est, demonstratum esse arbitror. Solvit enim id quod ab utili obiici queat, ut Rhetores di-
cuti Dixerit enim aliquis,aegrotare, aut egere,non esse utile. Quis enim aegrotans muneribus naturae sun
gi potest i Quis in extrema inopia
quaerendo victui invigilare non cogitur λ Hoc igitur argumentum solvit , quod morbus , paupertas& id genus incommoda , non sint impedimenta voluntatis , a quatum natura hominis, tum bonum& malum pendeat . Quis enim
vetat aegrotantem naturae suae amplecti consentanea, declinare contraria Extrema vero inopia, quO-
modo impellet suscipere aliquid bono viro indignum An non
129쪽
υν μιαλον δώοναι νορά -; potius quam dare beneficium e υμ m ins αλλων δεομε, istimet ' Atque adeo , quid alia
δειγματων ς οτε αυτος ο ταμ exempla r uirimus cum is ipse m λέγων Enimo rit - , δκ- qui hoc dicit Epictetus , & ser-λ Θ ἐν , το σωρωι ομενης, Vus fuerit, & infirmo corpore, &χωλου - νέαα ηλιαιας , E ab ineunte aetate claudus, & ex- πενίαν δεξοπιQω ἐπε- αν , ως tremae paupertatis ita studiosus, ut τὰ ti P ωμη ριμμα atines μηώε- eius domuncula Romae nullis un-- κλει κ δεηγῆναι , απ. W1- quam claustris eguerit, ut in qua
G ενδον ἔχον , es: μη et is sicata nihil esset praeter lectulum &cul-δα au Bν , εφ'- εὐι- citram in quibus dormiret . Et ουτος εον ο λεγων' is est qui dicit , Claudicationem XωλανιΠς σκEλους εμmihρν, προ- pedi elle impedimento , non vo- ρεπως θ ου , ἐάν μη -- Θμ Iuntati : visi ipsa voluerit'; or λ' ' τὸ γῆς στροφερων cor λο- tione e vita sua depromta . nec γους , καὶ - ε-ινειotas δο- in eo laborat , ut illa proserat κοιωτα σπουδαζων λ6ω ' οπες quae Vulgo laudantur , id quod οἶ-mιῆm ημῶν . Ao m plerique facimus. Quare huius ουτως εἰσἰ δεκτικοὶ των, C Mi viri sermones felicium animo-ρων οἱ τοῦδε τοῦ ωδνὸς rum specimen germanum exhia
130쪽
QVicquid inciderit, in eo ad te com
versus, inquirere memento,quas
cultate sis ad usum eius instructus t Siquemformosumformosam re viaeris: ad eam rem temperantia facultas in proin tu erit. Si labor obi ctus fuerit, tolerantiam reperies. Si con vicium, patientiam invenies. Quod si te ita consuefeceris, νι-- non obtemperabis.
L - quaeque multis non poste fie-λ, προ tW π πια , ri videntur: cuiusmodi est, morbum LVI Mutari δου-- εινα παλ- corporis ut alienum malum elle de-λοή , ως το - νοον ζ σωματο- spiciendunnvelle quemque debere, ως αβ ορο ν κα ν Q, Ψυειν , νυ' ut ea quae fiunt, ita fiant ut fiunt:
γενεβ τα γενομενα, ως γ' item nec externarum rerum sitavi-
νετν ' νυ' Gπὲρ μυ F κ δέων των tatibus nos demulceri, neque m προπτιροντων μῆ δελεά θ- lestiis affligi oportere. Merito igitur Δ ιM , Gm 3 των λυπι ρων μὴ -- nunc ostendere instituit, fieri ista