장음표시 사용
91쪽
ita & animi, ut ubi opus est, alia quid quam facili me & tranquiIlissime feratur . Quod duabus
hisce rebus consequemur: una, ut recte de iis sentiamus, altera, ut praeparati ad ea simus : cum tractatione corporis asperiore , quae ad omnia opportuna est , qu que fit ut multi improbi homines verbera. , & ca quae dolorifica censentur , contemnant: tum
praemeditatione & exspectatione. quae omnia in nobis sita sunt. Quod si neque mors , nec huiusmodi quicquam terribile est, constat , neque ipsa , neque eos qui illa inserunt , perturbationis nobis esse causam , sed notae ipsos, nostrasque opiniones. Nui quam igitur causa perturbationis nostrae alteri ascribenda est,
sive is dolor sit , sive metus , tave quid aliud eius generis, : sed nobisnetipsis , de nostris opini
nibus. Λ Lios accusareob calamitatemsuam 1 hominu est ineruditi: seipsum, eius qui erudirι crepit. Nec se, nec alium, eruditi. . TO σπιενςτω Cre' oiamsi en ν'
que coniunctione addita lege retur, Nam ineruditi munus est, alios accusare ob suam calamitatem: causa recte exponeretur , cur alii non acculandi essent ob eanopter
92쪽
γίαν T λογου , κίν Mν γ - εχῆ ς αλογας νενς ζωμνα γεν)O, ENCTI IRIDION. 67 quae nos perturbamur, timemus, dolemus, aut in malis este nos existimamus. Hoc enim ex inscitia nobis usitvenit. Deinde ineruditi
affectioni recte annectit eius habitum,qui erudiri incipit, & qui iam
est eruditus. Hic enim, ut natura congruenter vivens , nec unquam
suis desideriis frustrandus , nec in ea quae declinat incidens: neque in ullo se malo esse putat, neque ullum accusat ut auctorem suae calamitatis. Sed is qui erudiri incipit, interdum frustratur suis desideriis, de in ea quae vitat incidit: quia tum in agendo brutas etiam affectiones adhibet. Sed divisione rerum, quae in nostra potestate sitae sunt, aut non sunt, occupatus,novit se ipsum sibi auctorem esse & frustrationis& calamitatis : non autem alium, si quando bonum aut malum suum in rebus alieni iuris collocarit. Cur autem, dixerit aliquis, is qui erudire coepit, cum in se bonum Sc malum suum positu esse norit, niscnim id sciret, se ipsum non accusaret) peccat, ut se ipsum accuset3 Anco fit, quod cognitio bonorum &malorum antecedit, utquς rationis nostrae sit actio 3 sed non statim in
omnibus brutae affectiones se accomodant, consormant A subiiciunt rectae rationi: praesertim vcro cum ob socordiam de dissolutionc rationis, de continente brutae partis montione, corroboratae perturbationes
93쪽
68 Si M phic II COMMENTARIus ταπαθη. πι- b quasi tyrannidem occuparim. Sie ειχεν , τῆ παγωδία ρ ψυχῆ affecta fuit ea quae in Tragoedia θερον λεγου , dicit: Κου ειο θανα. - οῖα δραν μέλλω Sciam licet quod aggressi parem n
κακα, fas ,' Θυμος ο κρειτ ν των ἐμων βου- Tamen ira mentis omne consilium
A γαπι - Ηονω τοὶ sv ζιαν- Quamobrem ad tempus boni coim ab ρν το, λογον , τα I ἐπάδοντα sulendum est , si ratio partim e πυματωνα εαυτῶ τα - η ἐργασα- gendo , partim veluti magico car-βω ori λογου γνωας πα- mine deliniendo, affectus in suam Nn μονιυἰ, m- sententiam pertraxerit. Nam tum λεως ανενδριας seram. Uv- rationis etiam cognitio fit eviden- τως ἔν οἰ ο χώλοι ποειδ δεα , tior , & scientifica , dc omnis du-αμαρτανου - ἔροταν τινα, ἰ bitationis expers. Non mirum igi- τῶν ναθιοῦν μήπω tur, eos qui erudiri coeperunt, ne τοῦ λογου μιηπω καῖ μάψω ὀνερ- care interdum, affectibus nondum γῆν r . εαυπῖς I ἐγκαλοῦ ri, Gi plane subactis, & ratione nondum tam αβ ρκ, ZIs τά ρποιανο- -- secundum scientiam agente : se ροδοχLυ της π co ἐφ' ἡμῖν am ipses autem accusare , & non alios, των ἐφ' ἡμν ιρέσεως. αἱ ob divisionem illam rerum nostri αππιδί m πιλέ- , ' οἰμωeρφνουα & alieni iuris utcunque admissam. πιλα, Myri τα αλογα - η σφί Prorsus ineruditi autem saepe α
94쪽
κοι ηδ ις ὐφ' ἡμιων rebus externis,aut in ea coniiciunt, ςηριοῖς. Κπι πιάδε τα αγΘα νο- quae a nobis declinantur. Nequem εδα τῶ -ώς, έδε τὰ ὀκάς vero externa ista, quae vel in bonis
κακα-ντως πιώτα εΠν ' α,λα vel in malis habentur, omnino i
abs His Ea ομή- έων ori κατασα- lia sint, sed interdum utraque r c ν ἔχει ζωκά be. δοπερ οἱ ἀπο- tionem contrariam habent. Qua- ίτοι ταν νέων, mr - πουδα- propter ineruditi adolescentes,pae-γωγὰς ως κακων -τοῖς λίους μιι- dagogos , ut a quibus male tracten- σψm , - δύ εἰς ἡδονάς -προκαλου- tur , oderunt: eos vero a quibus
ψ ους , ως Γ εργέτακ ὀπτάζοντα s. ad voluptates invitantur, diligunt. Τεκμηριοι /ώς τοι ψών ὀναργῆ 2 Epictetus autem paucis ille qui- βροχεων ὀ E-κτητ' α δἐδω- dem , sed notas cuidentes nobis
κε, των πι rara δίμίων, ω των exposuit, quibus eruditi ab iner ἀπαυδάττων,-των ετ αυχοῦμανων ditis & tironibus discernantur. πωδάτε l. στι οἱ μυ ἀναμαρ - Nam cruditi ab omni errore &- ονπς, αγ ἀά ἔ λογου τελειότη- peccato remoti, ob rationis perse-- 2 τους Οἰλογίας auἰ ους τρν λο - ctionem , & brutae partis cum ea γον stati H iram κατακλι- consentionem dc obedientiam, ne-mν, άδενὶ ἐγκαλοῦσί mri ως κακων minem unquam accusant ut ullius Hetta a mis ' έδε si cis κακω οἰ- sibi mali auctorem. Neque enim κέω γίνον ί τινι, λ υφ' ἐ-των, in ullum suum malum vel ipsi se-e, περ εἰ -, se coniicidiit , vel ab alio conii-zλων' οπι μη ὀν τοις -τῆς το -- ciuntur , siquidem cruditi sunt..ν AMν. οιο αἰ τουδLτοι , Quia si eruditi sitiat, non in rebus αμιαρτωλοί ει ri si ω' 6 ζπι externis malum collocant. In-
ωὐτLυ οζωνης. ες fωυλον, ' que aliis suum vitium imputant, ἡδυ, E mῖς άππιδίπις ιντως Mi- quasi id in rebus externis inesse
πιν, το των οἰκείων ἁμαρτηματων cernerent. Est autem & Dcile &ἀλλους αἰτίους crocαλλει . Οἱ θ iucundum ,& indoctis omnino dignum, culpam eorum quae ipsi deliquerint, in alios conferre. Qui Ι 3 vero
95쪽
vero erudiri incipiunt, & principia salutis habent: etiamsi peccarint, ct in malum aliquod inciderint, tamen ubi sit malum, & undenalcatur , sciunt, & quae sit ortus illius causa, ideoque illam accusant. Neque quisquam opinor, his iudicandi velut instrumentis urens , unquam errabit in diiudicando statu eruditi, ineruditi, & tironis. Nam ea proprie est eruditio , cum puer qui in nobis est, a paedagogo, qui es ipse in nobis est, castigatur. Puer autem in nobis est bruta illa pars, quae cum utile videat, in solum iucundum cst intenta, ut pueri. Paedagogus vero est ratio, quae componit & moderatur brutas in nobis appetitiones, easque ad utilitatem dirigit. Itaque ineruditi, qui pia ridem in modum appetitum in vita inconsiderate sequuntur, multum peccant,quamvis ignari ob incuriam , nec semet ipsos accusant. Qui vero crudiri incipiunt, hi pauedagogum alacrem & excitatum iam habent, & puerum obedire incipientem. Quamobrem etiamsi pe cant, tamen quis peccati sit auctor sentiunt, eumque & non alium a cusant. Eruditi autem & paedag gum habent sobrium,& puero iam imperantem , ct puerum castigatum, & ad suam persectionem iam perductum: eo quod paedagogo paret,cum eoque consentit . Haec enim pueri virtus est.
96쪽
O S nussam alienam praestantiam ef
feraris animo. Si equus semet i clam diceret, sium pulcera ferendum esset. Tu vero cum injolenter gloriaris, te putacrum equum habere: scito, equo te bono super ire. aeuid igitur eIt tuum ' usus visiorum. Quapropter cum in usu viserum
ita moratus fueris, quemadmodum natura postulat, tum essereris. ra enim aliquo bono laetaberis. COMMENTARIu S.
possit, ut in calamitatibus ali unde ingruentibus tranquilli, securi & alacres simus. Nunc, quales 'nos in externis rebus, quae expetendae videantur, praebere debeamus. tradit. Vocat autem eas aliena b na, ea ratione quam primum instituit, cum diceret, ea quae in nobis sita non essent,infirma, serva, impedita elle, de aliena, nosque vetat
ullius cxterni boni specie effemri . Elatio autem hic illi non levitatem , sublimes spiritus , aut. arrogantiam , signincat , ut in malam saepe partem ea voce uti solemus, salioquin non siiaderet ut nostris & veris bonis efferremur; sed. ut nulli quidem videtur; .hie ei significat opinionem incrementi alicuius , & quasi granditatis, ob alicuius boni accessionem.' Non igitur, inquit, alienis,
97쪽
ν, Si uphie II COMMENTARIus άγαθαῖς ἡμῶς νομ ζειν bonis augeri nos atque excellere
υκεν vis εροχῆ γοεδεω -ι' εκα- putandum est. Nam unumquod- ν άγαγον i νου ἐς--, , que bonum , eius bonum est in ἀυ isma ix ο κατα φυ- quo est, & eius quod naturam con-mν mrim , retis tame z ου. se gruenter asticit, non autem altem , ἰαυτω mis- αγαθει, et που εβν rius. Quod igitur in equo bonum αυτψ,S ουπιμε προν. ει g λιι ρος est: id ipsius equi est bonum, non ἡ θορονος μη ἡ-, τ nostrum. Sive enim animosus, si-τL; ἔχροι τLυ Βαου, η τις - ες ν ve celer, sive tractabilis est , equi ημετευ 'χετή, ω ,κτε αγλ, ἡ- virtutem habet: quae nostra virtus 3 c ρον , ουτε προσαυξει ἡ ας ου non est , eoque nec bonum no- τελειοῖ. T. A; --α- - η των strum, neque auget nos aut perficit. Ηηματων υε οργάνων οWε m , - At dicat aliquis, nonne rerum &εις - κεκ μους γλ ιζωμυους instrumentorum virtus ad posses- αν έ ε-s; οὐδὲ μεστα νου δρο- sores, & eos qui his utuntur, rese ποιει κακτονα, -τῶ ἐγων res ri solet Solet illa quidem. 6. τερονον . ιμε-ρνου αφε irum asciae virtus fabrum bonum ' κατα τὸ κῆαα G ' τta non facit, nisi ante fuerit. Quo νυμ :λλη του τεκτην κατα τ- niam asciae, ratione aciei & figurae,mχνL,. αλλ' εο μυ - : του ιμε- alia virtus est, alia fabri, ratione a
- νου αγαψ ἡ οξύ 'ς, -' tis. Ipsius asciae bonum est acies, rem ruia1 , G λει 3 mora προς elegantia sormae : eaque ad mini Gατουργίαν, - το α- πιέ- sterium facit, atque ad opus quod
λαώτημοργανου ετη. ου per eam perficitur . haec enim in-- πι-τlω τε ιτον πλειο et 1- strumenti virtus est.Ad fabri autem . - πό λογοις τοῖς persectionem nihil consert. nam ri His ς το α αθον το οἰκῶον, illius neculiare bonum in artis ra-καν το Narari σμα το eo ος χειρον tionibus situm est, etiamsi opus e
sum opinionum npturae consentaneum id esse dixit : de quod illieopini
98쪽
νε-s si , e s τοι ον- appellavit. Videntur cnim atque - te ια ἡ reta, ποτε - ὀρθῶς, - existimantur a nobis res tales, aut ri Κου μη μ G a=itales , alias recte , alias perpe-: M oras m κατα φύαν φρυν- ram. Atque illud etiam visis na Πων , το ς νεογM .τα ὀ - η- turae congruenter uti fuerit , s αδ οἰα χρο εο , Η μη - res tales nobis cisse videantur, τειν - τη συμπλοκῆ αὐτῶν , οί - 'uales ipsae sunc : nequo commi-Bν- ἀω α--σL , καυν sceantur inter sese de immuten- σωφροσ-- νοριιom. Mora tur , ut luxuriam bonum , tem . θ το κυρμωτα αν , 'πιος perantiam malum existimemus . ψυMν γενομμιον, οιγαθῶν Rectissime autem is visorum u-ορεξις θ κακων ἔκκλιπις ' γνω- sus naturae consentaneus dici Mς ωντων οἰολως , o ri τοδε tur , cum appetuntur bona , de
σωιη, αλλα νου σωφρονειν,Jυu ra quoque nostra consentire o- τα κατα Φυαν συμφωνως τως portere cum rectis opinionibus
ο-αctis opinionibus de appetitioni- ρέξεως mῖς ηδε νικώσκs au bus congruant . ne iustitiam bonum quidem iudicemus , dc utcunque expetamus , eo quod omne bonum expetendum videatur , interim vero iniurii sinuist
99쪽
appe itionem vincit. Nam .ratio obscure illa quidem, sed tamen cernit quid deceat , & aliquantisper pro eo pugnat, excitatis etiani ampetitionibus & declinationibus rectis, licet obscuris : sed brutis affectibus eam vincentibus & distrahentibus, & suis cupiditatibus ut serviat cogentibus. Huius ea conditio est, ut ante dixi, quae in Tragoedia describitur: Sciam licet quod aggredi parem ne-
Tamen ira mentis omne consilium premit.
Non igitur recte tantum sentiendum , . appetendum & declinandum est, sed etiam ossicia consentanea' rectis opinionibus praestanda. Atque in nis situs est viserum
usus naturae consentaneus, quem nostrum esse bonum iudicandum est, nihil autem rerum Externarum. Sicut enim fabri, quatenus faber . bonum est , artis rationibus congruens actio, quae in rebus externis
cernitur: ita philosophi actio in cogitationibus vertitur.
. C A p. XI Lin an nodum in navigando inportum subducto navigio, s aqua
tum exieris , obster fortagiis etiam cochleolum colliges aut bulbum: animo a tem in navigium intento esse oportet, ac continenter solicito, ne gubernator r cet: ac tum illa omnia relinquere, ut ne
100쪽
ENe HIRIDIO N. 73 tanquam oves in narem coniichiris: ita etiam in vita, si tibi vice cochleae aut bulbi, detur uxorcula o puer, nihil impediet. At si gubernator vocarit,curres ad navim,relictu illis omnibus, neque reicies.Quod enex es, cave unquam a nave recedas longius: ne quando mocatus deficiaι. COMMENTARIUS.
BReviter & argute nos 1 specie
bonorum cxternorum avocavit, cum ostendistet omnia illa esse aliena, & nullum eorum esse bonum. Ne quis autem existimet, eum nos prorsus & nuptiis & procreatione liberorum & omnibus possessionibus atque usu rerum CX- ternarum prohibere : nunc ordine tradit, quibusnam cx illis , de quomodo uti liceat. Praecipit enim
ea nos omnia ad Dei rerum omnium gubernatoris curam reserre
oportere : & sic his uti modeste, ut ab illo pendeamus: ac primum quidem necessariis, ut sine quibus vivi non potest ; quae aquatione significavit,cuiusinodi est victus,amiactus, domicilium, quae & quatenus homini frugi sunt satis. His igitur aliquid curae secundo loco
tribuendum. Quae vero necellaria non sunt, sed ad vitam agendam Opportuna, ut uxor, liberi, ressamiliaris, &similia; quae obiter, inquit, ac tertio loco dantur a gubernatore universiacum per tempus