장음표시 사용
211쪽
ο θεος. ει si β.α το ιυν tro , non autem Deus . Nam si ε παύεν η , ταχα αν τις malum animus faceret coactus , τον θεον ' ταατο τον αναμ ως ωί- sertassis aliquis accularet Deum,
ἀυ' βια ΘLυα qui eum sine causa cogi permisis .ateiam κι ἡ καυν lis το βι- οπαπι set : ac ne malum quidem esset
τοψ ον. καλπα προ ρε m a s τὸ quicquam ab invito iactum. Sed αἰζουμένη , πιίτη αν πιτα λεγι- qui ultro & consulto aliquid lucus ῆικπιως . A μ λεγι ώς, μηδε ceperit, ipse metito in causa esse αυτῆ-τον θεον ο φειλειν videatur. Nam si quis dicat, ne τρ κακον , *ν των δύο λε- permittere quidem illi debuisse γει ἡ οm πεφυκiῆα, αυτ ' -n' Deum, ut malum amplecteretur: ψ ' το αγ-ον πιρειοΘαs,1 ra I τὸ duorum alterum dicit : aut, cum ιυν , ἀναγκαζειν ἔδει μ': lim- eius natura sit , ut alias bonum,m αἰρειβαδ το κακον ' ἡ om mι- alias malum amplectatur, cogen-
πεφυκεν mά το κακον αιρειο&q. plecteretur: aut ita fuisse conden- τὸ σαω ν αυτοὶ α- dum , ne eius natura unquam se
λογον . ρ ιἀω μ η α εας ἐφ' ret ut malum amplecteretur. V ὲ in ρου πεφυκμα ἐγίνετο , ει W1- rum prius illud aperte absurdum ἐξlta αὐτὴ creis ἐκά - est. Frustra enim delectus, qui ρον ουδε oti ερος lin nostrum opus est , fuisset factus, set -ρου- ριναγκης ' μαντίως si illi nunquam licuis let in utram-μ- πυς His οἰνάγκα η αἰὼ vis agere partem. Imo ne dele- ρεας. ὀ 3-λόγγ, 'αω- ctus quidem relinqueretur, ad- ν M. ὀννοῶ , οτι ουδεμ α τοῦ iuncta necessitate . Pugnant enim κακευ ουπε ποτε ερον αἰρεm ἔπει- inter sese delectus de necessitas . - οτι συμἔρυλάειν. ἔοικε , διυ' Quod autem ad alterum attinet, - ἀρυστον ταυτ της αυπλ- cositandum est , nullum unquam λως G3 σπτη μυ' το elle malum optabile aut expetet αληγως ο ον αἱρουμ iis, meti dum . Deinde suadere ista ra- γ το φωνραυον, δελειν Σπι τῆ tio videtur , liberam hanc animi naturam, quae suapte voluntate & absque coactione , alias verum bonum amplectitur , alias imaginatium, E natura rerum esse tollem
212쪽
υσον- , icia κόρον-- μου , EscΠIRIDION. tollendam, aut ut non bonum, aut ut magnum malum: neque reputat,
quot rebus quae in mundo bonae habentur, & maius & honorabilius bonum sit libertas voluntatis Omnibus enim haec quae sub Luna sunt antecellit. nec quisquam est , qui aut brutum pecus aut stirps este mallet quam homo. Cum igitur minora Dona Deus suppeditastet, an non & id quod illis maius est, suppeditandum erat 3 Deinde &hoc supra dictum est, sublata e re
rum natura propensione anim rum in utramque partem, ornaticsimas etiam hominum virtutes una
tolli esse necesse, & totam formam humanam. Neque enim iustitia dc temperantia humana restabit, nisi etiam perverti animus possit. Quod ni ita ellet, angelicus ellet,
aut divinus, nec iam humanus. Hac itaque ratione ostenditur, aversionem a .bono , & quod secundum eam malum dicitur , esse necessarium, quod absque iis nec humanae virtutes, nec ipsa etiam hominissorma in rerum natura exstitisset
Quapropter etiamsi aliquis a Deo
productam dixerit aversione istam a bono, quatenus ad tot bona quae natura perverti queunt, constituenda necessaria est: mali auctorem dicere Deum iure non putabitur. Nam & medicum abscellus putrefacientem,&corpus urentem dc secantem , & partes abscindentem,
213쪽
nemo auctorem morbi, sed sanitatis potius quisque auctorem dicit, quod sine his illi homines curari non potuissent. Atque etiam dia
vina UINDICTA, ultrice iustitiae suae parte, quae & permittit & auget aliquantisper astemis, eatenus progreditur, quatenus aliter curari non Poterant, nisi prius interdum, aut saepius etiam insaniae appetitioni morem gessistent. Quae causa est, cur etiam boni paedado: non omnibus puerorum cupiditatibus adversentur, sed tare conniveant, interdum etiam obsequantur: quasi animus ille, huiusinodi affectus non plane possit evomere , nisi aliquando iis obsecutus fuerit, &ipsa actione saturatus. Neque u ro paedagogum vel divinam vindictam mali dicimus esse causam, sed boni, quod boni causa ista fiant Etenim quae studia ad modestiam pertinent, modesta: & quae ad fanitatem, salubria dicemus. Omnis porro actio fine, cuius causa sust pia suit, informatur atque perficitur. Itaque Deus si necessariae versionis a bono aliqua ex parte causa ellet: merito causa esle mali dici non posset. Quomodo autem ipsius necestariae aversionis a bono sit auctor , considerandum est. Ne ue enim ipse aversionem facit: absit hoc: sed liberae volui ri eam facultatem dedit, ut & hoc genus in universitate rerum locum
214쪽
haberet, & tot bona essicerentur, quae sine aversione ista estici non possent. Proprie autem auctor est liberat istius naturae, cum bona sit,& multis mundi bonis pretiosior. Cuius actio passiva est aversio, v lentis, & non coactae. Bonam autem cis: liberam istam naturam , etsi aliquando etiam perverti p test, constare opinor: & qui mali principium statuunt, eo ipso Deum
MALI auctorem se negare assi mant. Hi enim cum non modo condi animum a Deo dicant , sed etiam partem eum aut membrum esse Dei iactitent:talem tamen eum
esse perhibent, qui malus fieri pos sit, Set sulto malus fiat. Sic enim eos dicere par est, qui in nobis si
tum esse dicunt, aut vincere malum, aut ab eo vinci, proptereaque& victum poenis & victorem praemiis assici. Quae cum dicunt, non expendunt, cum his externam animi ad malum impulsioeem cohaerere non posse. Omnino igitur sive consulto perverti animum ducunt , sive externa impulsione : coutique malus fit, quia natura eius
hoc ferebat Quod ni ita fuisset, non malus evasisset. Proinde neque primum bonii depravari dicunt, quod
id eius natura prorsus respuat: neque caetera bona cum illo proxime coniuncta , ut quam matrem vitae vocant, de opificem, de illius loci secula. Qxyamobrem etiam hi, qui
215쪽
animum , Deo talem esse conditum perhibent, ut perverti posset: quia talis natura non mala, sed bona sit: non dicunt mali causam esse Deum. Sed haec hactenus, de ii tura & ortu malorum. Reliquum est ut Epicteti verba consideremus,& videamus, quemadmodum is eaque nos fuse persecuti stimus, compendio perstrinxerit. Cum enim disciplina morum in amplectendis bonis & declinandis nisis veri
tur, necesse fuit ostendere, nati ram mali esse mirabilem. Nam aliquo modo & est & non est,cum a
cessio quaedam rei sit, non ipsa res: eaque de causa prorsus sustenda est , quod principalem essentiam
non habet: proptereaque a nemine expetitur, nec ullius actionis fiunis est. Nam eius qui domum construit, scopus & finis est domiis, ob quam aedificat: & fabro ianua, propter quam fabricat. Mali autem causa nihil geritur. Est igitur Epicteti ratiocinatio breviter huius . modi: Malum, aberratio a scopo
est: Quod enim principaliter inmundo ni, scopus est eius qui facin& finis illius adeptio. Quod cum fit, attingit scopum is qui facit. Si igitur id quod praecipue spectatur,
de secundum naturam in mundo fit, non est aberratio a scopo; nam ad- cptio potius est: in malum vero est aberratio a scopo: malum non praecipue spectari,cinisultoq; in mundo
216쪽
fieri constat. Malum autem esse aberrationem a scopo,ex iis, quae de eo diximus, clarum est. Nam si quis sibi voluptatem tanquam metam & bonum proposuit, sagittas eo collimat, tanquam ad bonum: hoc est, sagitta ocius ad eam, animi certe quidem impulsione, fertur. Qui si bono potitus non fuerit, sed ab eo frustratus aberrarit, utique is qui scopum non attingit, sit malus. Ea porro quae in mundo praecipue spectantur,scopuli esse eius qui sa-cit;& finem, eorum adeptionem: ex iis constat, quae de aedificatore dixi,& fabro. Id enim omne quod fit, scopus est eius qui facit: quem intuens, tanqua sagittas, ita suas acti nes dirigit, eumque sibi finem proponit,ut scopum attingat. Cum a tem sic dixerit; Nec mali natura inmundo sit: naturae nomine id intelligit,quod secundum naturam exsistit, praecipueque spectatur. Quod si quis sic acceperit ratiocinatione hanc,ut minor propositio sit: Qu admodum scopus aberrandi causa non ponatur, noc enim significat, malum elle aberrationem a scopo
praetermissa maiore, qua negatur,
quod in mundo praecipue spectaturkelle aberrationem a scopo ade- .ptio cum sit ) conclusione subiungat: malum non praecipue spectari, neq; hanc fieri secundum naturam
in mundo.Potest etia ut connexum
efferri haec propositio, hoc modo:
217쪽
isto SIMPLI cra COMMENTARIus ει σκοπὸς πυς G s πτυχεῖν - λεθ, Si scopus aberrandi causa non po-
κακοῦ φυ ς εν κοσαω ή-ώ μ ἐ- nitur, mali natura in mundo non γνετο, οπις αν ta τω ποιο m- ς exsistit. Nam si exsisteret, scopus ον πολεπων ἐπίει ' αρπὸς γ -πυς esset facientis, quem intuens seco το φυγῶν πινγο ' φίκτον μτο -- ret. Sed scopus est ut id fugiatur. Fu-Mν . ως τε ου πος το πι/χειν , άλα giendum enim est malum. Quare ἰς τὸ αἱτου ambra. A non attingendi, sed aberrandi cau-κν αρπος mia τὸ πτυχεῖν πιτύκ- sa poneretur. Si igitur scopus aber-mθε s,i, δε κακοῦ φυρος αν κόσμωγὼ randi ab eo causa non ponitur, nec νε r . . mali natura in mundo exsistit. .
τω υπαντόσανὼ γαναίῶς A. cuique permitterere indignareris. Tuom P γνώμην et σαίου Na εχ is vero, qui animum tuum cuilibet permi τω τυχον τἄνα, εαν λοιδορή am, ras, ut si convicia tibi dixerit, perturbe--εινη, ' o χυθῆ, - αἰ- tur , marreat'. non erubescis ' Quam Σαύη; TAου μεν--ἔρίου σκό- obrem cui que rei antecessionibus o res --λγουμ υα, E - ακολάθα consecutionibus confideratis, sic eam ag- ουτως ερχου ἐπαυτί Εἰ γροὶ, gredere. Alioqui primum alacriter eam
G ναύτην, προNμως ηξ ειμι δεν π suscipies, eorum nullo qua consequuntur εξῆς ian υρι- ος, υς ρον 3 αναφω- expenso: post autem, turpitudine aliqua
ν άντων αἰνων πινων, πιχ- θησ'. exorta, verecundaberis.
218쪽
α ν--παλπι ις meiae , vis 3 ribicines, nunc gladiatores: iam μονομαχους, ν- ο , emo tuba canunt, iam tragoedi ς repraestim ααγωδῶ. λω ζει - ν--αθλη- tant. Tu quoque sic, nunc pugil, mox της, νιῶ θ μονορι- , mii a iη- gladiator, postea orator, demum philo τωρ, ειτα φιλοπφ ' ο 1 3 τῆ x υ- phita : toto autem animo nihil. Sed ut χν, ουδέν' οἰή οἰς πίθη- - ν simius, quicquidlpectaveris, imitabere, Si αν ἐαν ι ς, μι υη, im' αλλο εξ αλ- atque aliud ex alio adamabis. Nec enim
λου αι imωι ' ου μ Q αειεως suscepta cogitatione quicquam es aggresn ς Tri' τουργεν, ουδὲ πλωσας, sus, aut explorasti prius : sed temere, ἀθύ εἰκῆ, in s κατα il a m ἴ tD- appetitim levitatem secutus. Sic ali- μίαν. ουτω λεασαμενοί τινες φιλο-- qui philosopho spectata, ct audito uti- φον, os ακήσω nς Αω τινος λεγεν- ζquo dicentesic: ubim recte dicit Socra-τ ,sὶ'ς te Σωιοθέτης λεγων l καα' tes s ct , uuis ita disserere potest
C M p. XXXVI. Homo, primum considera, cuius
mori tres: deinde naturam quoque tuam, eamneferre Pear, explora. Quinquerci esse vis, aut palaestrita' brachia tua intuere, femora ct lumbos co fidera. nam asud alio natura pertinet. Putasne te Lec aggressum aequeposse e re , aeque bibere, aeque fallidire ' Vigilandum est, laborandum, a tuis recedendum : a puero contemni, in omniblis deteriore conditione esse, in honore, in Hagistratu,in iudicio , in negotio quolibet oportebit. Hu con sidera : tecumque statue , an his rebus redimere velis animi tranquillitatem, liber-υναν
219쪽
Omparatio ista alterius petamittentis, cum eo qui ipse pe
valde illustrat. Deterius enim est a semetipso laedi, quam ab alio. Nam si amicis offensi magis siccensemus quam aliis, cum o D cogitationem familiaritatis, tum quod praeter e spectationem id nobis accidit: nautito absurdius erit a semet ipso laedi. Si corporis laesionem aegre se imus : multo molestius serendae erant animi laesiones. Iam, si nostri arbitrii non est , an alius aliquis
corpus nostrum cuivis obvio permittat nec ne, hoc vero in nobis situm est , an permittamus nec ne cuivis animum nostrum , ut, si ille convicium aut contumeliam secerit, perturbetur de confundatur: utrunque pudendum est, & id aegre ferre quod neque in nostra potestate, neque nostrum malum est: & id malum in nos admittere quod vitare ac propulsare licuisset. Recte
220쪽
συπιρυπν οἰκείων οἰμαρτηματων. turpitudine suorum peccatorum,
- δι' dA . 1 α χιον του μη quae ultro fecit, agnoscit. Quid ve- Em τῆς GH ro turpius, quam non posse propo- κρίσιους πιυ ρος τας sitae illustris comparationis huius . . discrimina perspicere 3Κ Ε Φ. λζ.C A p. XXXVII.