장음표시 사용
271쪽
cst, usque ad iniuntillimas alii nes. Neque cum haec initio semel commentatus esset, tempore qumdam a providentia recessit: Dcut homo leges tulisse contentus est. Neque enim initium temporis habet divina bonitas, per quam, quia ipsa est, omnia bona fiunt : neque Deus alias adest, alias abest; corporum enim ista sitiat.Sed dc ipse semper omnibus adest, exemtus ab omnibus : & eius providentia , quia ipse semper ubique est , & bonus est , ad omnes res porrigitur pro convenienti cuique dignitatis diΩ tributione, & ut a lumine Solis itilustrantur omnia,& alia vident, alia videntur, alia virent, alia generantur,atque etiam alia candescunt, alia nigrescunt, alia densantur, alia lique hant, de prout cuiusque --ptus est, ita unius de magnae bonit
iis eius absq; negotio sit particeps, nihil in horum ullo sole faciente, neque a sua beatitate abstracto: Sicii ulto magis divina bonitate, quae& bolem mundo donavit., omnia fruuntur absque negotio, de bona sunt, pro ratione sui captus, nihil ad haec Deo iaciente, neque distr isto. Neque enim cum agit, vicis. sim patitur, ut res naturales: neque adventitiam habet bonitatem, quae aliquando exhausta deficiat: n que ca natura est, ut alias alia agat, Iacui noster animus, ac interdum
272쪽
θεον οἰ-UAM, ροπωροσπλῶν λε- sari & totum administrare munia γεπη , κ, -,m την κουρον δοι- dum dicitur : quanto magis Deus, is , , - - ὀ o auctor animi,citra solicitudinem &θεὼ ααρμοπα ως χυ- occupationem , consulet rebus asem m των -' -- conditis Ac ne illa quidem, quae LM ,δέ etαι,--συμο νον*α-- iis accidunt, qui boni aut impro-- αγαθου G δοκοῦντιμ bi habentur , eam vim habent, των ανθρμων , αξι πινῶν ες ut loco moveant providentiae cu---glam n M. ου μ - rationem . Neque enim verum ληθες ων ο νομιδο . , Om αγ- id cst, quod putamus, bonos ali- οἰ μἁς δυμ οῦm mm- κως quando calamitosos esse , atque, καυι ο ὐτυχοῦσί ri astligi , malos vero fortunatos des ἀπωρων ν ' ειπεε ἀληθῆ ε- beatos: si modo illa vera sunt,quae s ν ρκεινα , iei ει 1 Hιάυ ἐρραιω- sepra diximus . neque nos canoris ira oui , nugis occupati fuimus , cum deam εε ν ἀνθρα προ , o m monstraremus, eum esse bodum. αλ, - κακον τὸ ανΜωmνον hominem , qui malum de bonum ei meis ἐφ' ημιν etiθει , - οτό humanum in rebus nostrae pote- αιῆτγ έδimm --γχα- m- stati subiectis collocaret : ac talis τε ορεγ, ου ε - m ses qui sit , eum nunquam frustrarie κλινων. ia 2 τοῦτο , ουδὲ π appetendo, neque unquam in id -ςλ ετω m κακολ υρμ οἱ incidere quod declinaret. Quod προ τες κανία ταῶ - λέγου- si ita eiici : nunquam ei quic-m , 'ανειν ων ορε - quam accidere mali 3 Nam & ii, Gu --- ρειν eo: --ia qui controversiam movent, ma-νομ. ως e qυς-- metet α- tum esse dicunt frustrati desideriis, γι--οἰς ΔΘρωπρο , & in ea quae declines incidere. - κακῶς. παλιν ο -- Quare nunquam infortunatus est , - ωπους παντες αν ὀμολο- homo bonus, neque male cum eo γέ ω --ς υπιν λ άν- agitur: & vicissim malos homines λωπους um 3 τῆ esse infelices , qui vitam naturae humanae contrariam agant, omnes fateantur . Hi vero suae
273쪽
de malis, dicuntur : eorum ilic. o MMENTA Rius
libertatis & facultatis obliti , qua
natura humana a caeteris distinguitur, in rebus externis bonum ii manum & malum. collocant, in valetudine corporis prospera , in divitiis, . potentia, nobilitate, de- .liciis, & umilibus : mala vero in contrariis. Itaque ea quae in his bona videntur, apperunt: alia, ut mala declinant. Necesse porro est in externis rebus , cum in nostra potestate sitae non sint, &iis quae appetuntur frustrari, dc in ea quae declinantur incidere. Quae utraque ne adversarioriim quidem iudicio bona sunt, sed mada. Quare mali cum plerianque in mala incidant, sit paulisper respuerint, intelligent se neque fortunatos, neque beatos esse, sed contra mi
seros & infelices. Quod si quis
fingat eos in rebus externis aut plerunque , aut etiam semper secunda sortuna uti: magis etiam infelices erunt. Quum enim iis rebus potiuntur , gliscunt in eis aia sectus de cupiditates naturae humanae repugnantes. Cui libet autem id quod est ipsius naturae contrarium,& malum est,& calamitosum. Quia vero non tantum necessitate demonstrationum cogendi sentauditores , sed paulatim etiam in nostram sententiam adducendi, si eos amplecti velis ea quae de rebus externis, bonis, ut habentur,s commonefacio, quae ante dicta sunt:
274쪽
este mala, tametsi cum laboribus &disti cultatibus coniuncta : neque bona propria bona. sed & mala quae
putantur , tum aegrotantium medicinas elle, tum valentium exercitationes: bona vero & ipsa pro necessitate & dignitate tam accipientium quam eorum quibus adimuntur, dari atque auferri. Nam
divitiae quidem ei qui recte iis uti potest contingunt, ut & ipse facialius agitet, & aliis habeat deneiaciendi facultatem , & ad beneficia
voluntatis incrementum. Improbis vero in poenam ct castigationem. Etenim avari per omnem aetatem in congerendis opibus solicite occupati , semper impendente metu, nullum ex pecunia fruetiim c
piunt. Qua poena quae iustior &facetior cile possit ὶ Luxuriosi a tem homines mendicis sunt egentiores: & prae deliciis quidam intereunt , propterque divitias in maxima pericula devocantur, neque sui ipsorum pro dignitate curam g runt: ob divitias neque boni quicquam discentes, neque vitam naturae humanae consentaneam exquirentes & amplectentes . Sic valetudo, sic potentia nocent maxime improbis : ac partissi castigandi, partim ulciscendi causa tribuuntur, ut astlictione perturbationum obsaturati , tandem evomant affectionum commotionem,& Iam
275쪽
o MMaNT ARIus ad castigationem & purgationem idonei reddantur. Nam curatori animorum id curae est, non ut antimae actiones secundum affectus, Gue metu, sive propter alios assectus, cohibeantur: sed ut ipse malus h bitus & prava consuetudo destru tur. Atque haec sit pra dicta sunt copiosius: utide, si cui sit opus, ea repeti poterunt. Ac adversus eos, qui suis disputationibus Dei providentiam tollere conantur , satis multa diximus. At tertium Sem tori , veteri consuetudine. Ad te tiam igitur disputationem , Sem tore propitio, accedamus, quae &esse numina , & consulere fatetur rebus humanis: sed eadem muta ribus & donariis & stipis distributione a sententia deduci statuit, ut nostrae aetatis homines sentiunt, ut iniusti, avari, rapaces, sint indemnes, s partem exiguam in haec impenderint , & in eos erogarint qui ob haec vota se facere profitentur, quiq; exorari Deu perhibent, permittique facinora eade, nec dandas esse peccati poenas. E quib' sitiat, qui id bonitate Dei dignum esse dicant, connivere & dare veniam delictis:in quo non satis explicate, mihi quidem, de sentire videntur, &dicere. Quid ergo isti rationi respondeblimis 3 Sed cum duplex ea ut, dividenda est in eum , qui facit iniuriam,& qui accipit: & consideranda ista quς iactatur indulgetia de
276쪽
venia , quid & iniustis faciat, &
quo modo affectos iniuriis tractetὶ Nam si bonum atque utile est iniustis perpulti iniurias, neque Poenas eos dare: fortassis a Deo proneis tur ista indulgentia. Bona enim Omnia inde ad omnia perveniunt. Sin id maximo eis malo est, & adiuvari ad iniuriam,& non dare poenas delictorum : quo pacto istorum a 'ctor erit Deus, ut omnium bonorum auctor,ita mali nullius, ut muLtis verbis est demonstratum Iniuria porro, avaritia, luxuria, contumelia , cum affectiones sint animi naturae contrariae, squidem horum contraria naturae sunt consentanea: morbi nimirum & probra& vitia sunt animorum. Quae qui sua indulgentia fovet atque alit , nec medicinam adhibet: malitiam auget scilicet. Idque si muneribus etiam delinitus facit: an non m diocribus etiam hominibus deterior habeatur ξ Quis enim est qui suscepta rei alicuius curatione, ob largitiones eam corrumpi sinat 3 Nunquis ergo germanus medicus, cum qui cibis & potionibus aliquibus laeditur, pretio aut precibus adductus,rebus noxiis audacter frui patietur, &ad earum ustim adiutabit 3 Num ea quae sectionem ustionemve desiderant , acceptis
muneribus, incurata relinquet .
Quod si medicina quaedam improbitatis est vindicta divina: humana
277쪽
λα α των ἀλκου ων προνοῶν λε- Iam cum eoru etiam qui iniuriis γαν, ' Nn λελειοῖ οάτων, ι- assiciuntur, rationem habere dic, μυοπως is του μ Hη , tur, curamque suscipere: videamuseMτητος ὼν τοῖς αAMυm, Gu εὐγων &hos quomodo tractet, siquide im
των φεροων, ωυδοίη αν ωυτοῖς vel mediocris imperator hostibus τος μαρπεδόν; ἡ ποι alias πῖς , κως ob largitiones prodat exercitum ταωυζαφή θ τι λέγω miliam; - Quis oves lupis opilio 3 Quid opi- ωοἱαπι ψικοι κ-ες ελοιν αν μοῖ- lione dico Num pastorales canes eaων τινα των αζ- Θάντων προς-- accepta lacerataru ovium parte, di-τωνι ι των λυκων λαμζανον ς, ripiendum reliquum gregem lupis πέπων αἰπὰ - λοι- concedent Et qui non erit impia
ἀγνήθουν κα ric ς ο λόγγ, ratio, quae Deo id tribuat, quod Ma θεοῦ τι λεγων, ωτερ ου δε κυM & canibus sit indignum Denique es vis mιειν ς ολως θ ἀ-οις ab iniustis Deum seduci, quid ha- τον λον xlam: τῶν bet rationis Nam a religiosis κο-των, πῶς ἔχει λογον; quidem hominibus cepe munera των CGζοιώτων siω mῖλαψ Deus acceptat, non quod his egeato θεος G-Lχετα , cim αυτων A1- scilicet, sed quia ii a quibus offe-
λονοπι των δωρων - αλλὰ runtur, ut animis, ita etiam exter- των σπισαγόντων απερ ο/χικως, nis rebus ad eum se convertunt.
ω Γα τῶν oκτος ιιστον α- Quod si munera & improbi offer- ναπινομνων. E ει - προμεν οἰ rent, orantes poenam sibi irroga- κακοἰ ταδωρο, δίι ς τυχειν ' ἰα- gari, & adhiberi medicinam: for- res D - τάχα αν απεδε- lassis ne ipsorum quidem munera ταδωροιο θ εος ι , τουτων. Deus repudiaret. Sin ut deterio-ειο 0α ρονες μνων rus , πῶς ἔχει res fiant : quae ratio esse possit λογον; καν μ μώ, αλλο ἐπλημμε- Nam si nihil aliud peccarent, illud ληαιδι , si ι το ελπιζειν satis effet, quod sperant se Deum
Q πείθειν τον λον, ἔτι μαλον -- muneribus corrupturos, quo magis τοὐς sci Ams της σαὴς ω τον οι- etiam ab eius familiaritate remo-κειο τ . - ουν ἐβ ουτ ο λογγ veantur. Quae est igitur ista ratio, σπλυ. τῆ φερομ P , ' ποθεν pervulgata illa quidem, & unde or- qui ο λεγων, δωροις,κ, οἰνα- tum suum habet, quae muneribus,
278쪽
rataque natura nostra , & ad ἱN HIRIDION. 2 9ciis , desupplicationibus ait o sei tentia deduci Deum, deveniam dare peccantibus λ Fortassis enim non temere fides ei adhibetur. Videndum igitur, ne si hoc ita simpliciter dicatur,&dictu nefas sit, nec sine scelere probari possit. Nam
cum eos qui peccarunt, exanimo delictorum poenitet : ista conducunt ad reversionem ad Deum, cum sint argumenta poenitentiae: quip-l e non animo tantum summillo, ed etiam corpore inflexo & prostrato, & rebus externis consecrandis,& in ea quae Deo probantur im-sendendis. Neque enim nobis de-nquentibus Deus aut avertitur, aut irascitur, aut recedit a nobis: neque poenitentibus nobis , ipse revertitur, aut accedit nos placatus. Humana enim ista sunt, &ὶ divina beatitate,ab omni parte ii mutabili, remotissima. Sed nos depravati, & contra naturam prolapsi, divinaeque bonitatis dissimiles facti per iniustitiam , impietatem atque amentiam , nos inde avellimus. Neque enim unquam ad omnia pertinentem eius providentiam effugere possumus: sed propter illam tunc veluti aegrotantes, vindustae, quae medicina improbitatis , aditum in nobis ipsis praebemus: nos ad eam providentiam &curationem Dei attemperantes atque accommodantes : recupe-
Dei similitudinem contenden res,
279쪽
ea vero Dei similitudo est . sopientia duce fieri iustum & san
ctum) Deum accedimus , & cum Deo coniungi ur. De hac autem nostra ad eum conversone peri de loquimur,ac si Deus ad nos converteretur: non secus atque ii quis e marinae Petrae iniecto, quia per illum & se ipsos & naviculam ad rupem attrahunt,ob imperitiam eius rei non se putent ad rupem accedere, sed rupem paulatim ad ipsos appropinquare. Nam poenitentia, supplicationes, vota, & similia funis rationem habent. Per eas enim res avultis reditus datur: qui fit non dictis, sed factis, cum laesos a nobis iniuria , aut contumelia ludibriove quovis modo affectos placamus, vel ipsos vel eorum posteros: cum odimus iniuriam: cum iniustos aversati, eorum consuetudinem qui iustitiam venerantur , expetendo , nosmet ipsos castigamus , donec plane repurgemur. Hac ratione continenter est utendum , nullis intervallis interrumpenda, ut ipsi in nos vindicemuruEvidens autem argumentum atque affectus est verae poenitentiae, rursus nec eadem committere , nec minora illis . Debemus enim inaequali inclinatione, tanquam navia gantes, in contrariam transire partem. Veram autem poenitentiam
satis ad persectam purgationem ecse,constat ex eo,quod & Deus hunc
280쪽
purgationis finem spectat. Omnis enim castigatio & ultio tam hic, quam apud inferos, eo fine adhibetur, ut animam suarum calamitatum pigeat, utque improbitatem& vitam naturae repugnantem Oderit , utque ultro amplectatur dedit at virtutem . Suntque certissimae rationes, & mentis persectiones, cum quis ipse sibi hi vina dicta. Atque hic tortassis citius rem bene gerit, quod ultro & sua sponte castigatur. Cruciatum enim& dolorem animi postulant, qui deliciis & voluptatum illecebris inescati peccaverunt. Quos enim vere delictorum & peccatorum poenitet, hi acerbissimis conscientiae cruciatibus se ipsos mulctant: qui magis dolorifici mordacioreoque sunt quam corporis cruciatus,& consolationem minus admittunt. PIaec contra tertiam impietatem, trium illorum pessimam, dicta sunto. Optabilius enim est, potius non este , neque providere: quam si sis,& providere videaris, iis insidiari quibus provideas. Hoc enim est male elle. Malumus au tem non esse,quam male esse. In causa est , quod bonum, altius est quam id quod est,& qua ipsum cisse:& quia bonum, eius quod est, principium est. Quare finis etiam omnium hoc est: eiusq; causii fiunt omnia. Nam & ipsum esse, tanqua bo- nu amplectimur. Quare cum male 1 i 1 ωμι,