장음표시 사용
511쪽
distinguunt, ut Plotinus & alii plerique, ut inferius erit dicendum. Varro apud Augustinum, cuius locum in sequentibus afferemus, tres tantum gradus animae agnoscit, & tertium qui summus est animum vocari scribit , in quo intelligentia praeminet . Si tres isti animae gradus totidem sunt animae, ut substantia, ita loco in tribus eorporis partibus divisae & dissitae , cum has tres quoque easdem partes corporibus bestiarum natura dederit, cur solum cerebrum quod etiam habent bestiae, vacuum erit anima Z Cur in illis, inquam,
quae carent ratione cor suam animam habebit, iecur suam, de cerebrum sua carebit 3 Numquid natura in illis cor creavit capax animae . Θυμοειδοῦς, iecur 'A θυμηπικῆς, cerebru autem vel caput parum idoneum capiendae animae quae ratiocinetur'Frustra igitur earum cere
brum natura formavit. Atqui natura nihil creat frustra.Si illius faculatatis quae Θυμοειδεσς appellatur, multa argumenta ostendunt brutae animantes, certe & illius partis quae λου οὶ vocatur, & quam in eapite constituit Plato , non minus multa , & clara signa ferunt. Somniare equos & canes videmus, quod non potest fieri, nisi φα .mκον habeant. Nam visiones nocturnae ex diurnis. φ- porro ex sensibus, quos inesse animalibus, & quibusdam quidem longe
quam homini acutiores,cerium est, ut cani odoratum, ut aquilae vialum, ne de aliis dicam. Si habent φο Sin , habent & ηγερωνικον, nee ratione carent. Nam fit secundum eos in ἡγεμονικοῦ, cum 'M mmαων definiant, τυπωπι αν ηλεμνικῶ, impressionem in principali animae parte,ubi est & ratio. TO Hημονικον etiam illis non deest. Ciconiae quotannis per tot terrarum & marium, quae travolant, tr
chus nidos suos repetunt. Liber impleri posset exemplis quibus
probaretur , ratiocinatione etiam non destitui animalia rationis expertia. Non animose tantum in quo est Θυμοειδες, dominos suos domumque quam custodiendam accepere,canes defendunt,sed etiam
cum aliqua ratiocinatione. Fideliras enim illa quam praestant illis a quibus aluntur, non est sine rationis rectae lumine, quam nec plurimi hominum exhibent. Non adducam illud Chrysippi, quo S
dialecticae participes esse canes arguebat. In trivio constitutus, &ignorans, qua via dominus discesserit, duabus exploratis, si ex odore non illac transisse herum compererit, tertiam sine ullo odorandi experimento statim arripit, sola ratiocinatione ductus, quandoquidem neutra duarum iverit, necessario tertia abiisse.Certe ex pluribus qual
512쪽
quae asserti possent, facile constaret, in bestiis λογον non minus reperiri quam Θυμον, & proinde aeque λογιών ipsis animam attribui posse
quam Θυριικην, ex dogmate Platonis. Rectius Stoici, quoniam Nn- Θυμ α plantarum expers est motus & sensus, quod amplius datum est animalibus, quo plantae carent,nempe motum & sensum, animae illarum censum debere constituere. Hinc appellarunt. Quae non est in bestiis altera anima ad priorem adiuncta, ut duae sint diveris,cλθυμητικη & κμπει cin, sed anima ἴλλκη quae in plantis
W:ν non habet , in animalibus ubi accepit se ita , eadem fit FUD-Wimκη&ο Wilii . Sic nobiliore paratu de instructu anima besti dotata est quam plantae, quae censetur, non immobili de ii sensibili, sed cui adiuncta est cum οὐ vim , quae nec etiam caret aliquo modo ratilicinatione, qua noxia fugiat, placida expetat, & eligat. Eade anima quae in bestiis amplius quam in plantis ὁ ,-- 0-wrrocli accepit, in homine maiore adhuc dote instructa est , quia praeter &πιολαν etiam pleno iure sortita est, tam λα- Θεπν,quam ,προφορμώ,. Qui λίγγ animae humanae inditus de additis, non tertiam in illo animam constituit a duabus aliis distinctam, sed persectiorem unam, hoc est, ut Stoici loquebantur, πλειο-d Ut enim anima bestiae persectior est quam plantae quia οwlta habet, qua bestia caret,sic humana, quoque numeris omnibus absolutior quam bestiae, quia praeter , etiam λων nacta est adiunctum. Rudissimam plantarum δ θυε ει ικIta animam, persectiorem ορμη addita in bestiis, concinnavit, persectissimam in nomine elaboravit ratio super omnia adiecta. Quod autem ita animam a ειδῶ discernit Galeni Plato, & duplicem ex his duabus facultatibus animam in homine efficit, hoc idem, ut diximus, in bestia locum habere deberet Quod plane ratione caret. Praeterea non video quomodo Sc θυμοειδis eamdem capere distinctionem possint, quae est inter utrumque, de γουν. Nam iese Θυμος non caret g θυμα . Qui enim iratus est, cupit se ulcisci. Sed & qui aliquid vehementer cupit, animose hoc cupere certum est, ita ut nec e θυμια videatur este sine ut nec ipsum nomen, quod habet adnexum Θυμοῦ vocabulum . Prosecto si aliqua animae facultas separ ac diversa datur a rationali , eiusdem facultatis partes elle probabile est ἡ Θυμοειδες, & m' Dibo Usν. Quod
M Cleanthi visum elle, ex his eius versibus quos Galenus citavit,s appa-
513쪽
138 - C L. SALMAs II apparet, quibus Colloquium τοῦ λ& του λόγου instituit:
uuid agere tendis anime ' Dic agedum mihi Hoc cogito omne facere, quod libido fert. . . Id regium. Iterum dic tamen tibi quid velis 'quodcunque cupio, ut sat, id plane expeto. . Non st, tum autem Stoici ει λον cum ὁ θυμια cundem faciunt, sed etiam ipsi Peripatetici quorum princeps Aristoteles. Stoici λυον exponunt Oeγta ὀναρχομlm, iram incipientcm , οργta vero, quod generale ipsis nomen est ad omnes ρ Θυροειδῆς ῆιωέμεως affectiones significandas , definiunt ειθυμίαν τιμω - τ δυκῶν τα ηλ - , cupiestatem ulciscendi eum qui prior putatur i. sse . Aristoteles quoque in secundo libro da Rhetorica sesia quae ad Θυμοεita facultatem pertinet, ορον τιμωρ/M definit. Quinimmo ipse Aristoteles, cum prius partes animae irrationalis iuxta cum Platone duas fecisset ,vυ- is & θυμο φκἰν, postea utramque pro eadem habuit. Hoc me docuit Plutarchus in libro de virtute morali, cuius haec verba sunt:
τινα τ Θυρον ὀρεξιν ανIλυ πως. Et certe scripta huius sunt quae servant utriusque opinionis expressam mentionem. Posteriora igitur illa sunt quae mi δες attribuunt τω ὁ θυμητικω , si Pl tarcho fides est. In illa porro Gnθυμία maneamus qua Gla constare animam plantarum volunt. Ea in plantis simplicissima eae Haerent solo,& per radices trahunt e terra humorem concupitum, quo aluntur, cresstunt ac vigent. Uniusmodi haec concupiscentia
est, eiusque effectus, in omnibus plantis, quamvis in infinita dividat tur genera. Ita animalibus non sola est haec ὁ θυwimυὶ δu me, sed adiunctam habet οξριέν , quae motum & sensium comprehendit: si altera haec anima est in animantibus, qua sentiunt ac se movent, huius additione certum est multis partibus persectiorem reddi 5Η- Θυμ- cui adiecta est. Non enim haec simplex & rudis in his est, ut in plantis. Sed cum moveratur ad eam persequendam, & vo
luptatem sentiant in ea potienda,inde fit, ut in illis quae cupiunt vel
514쪽
IN EMcTΕTu M UT SIM LICI u M. 13 ad vitam tantum sustentandam, non uniusmodi pabula affectent, etiam quae unius sunt speciei. Pone , non unius ea sunt generis. Pone unam ex his speciem. Nec ea uno genere herbarum pascitur. Quaedam plura herbarum genera persequitur, nonnullae numero pauciora, sunt quae Omne ferme genus adpetunt, ut omni carpae cyprae. Σαρ ζοροις eadem differentia. Omittam alias quas habent cupiditates & affectus quibus carent plantae. Negant eas in animalibus esse παθη Stoici, quia nec ab opinione veniunt, nec modum naturalem excedunt, dc hoc utrumque quia ratione carent. Si ο α,1 addita animalibus in tantum mutavit eorum
θυμίαν ag ea quam habent plantae, quis non credat, ut ἐπιθυ-ν ικὴ tantum est anima plantarum, ita esse plane Τικην animalium, quae
ut praestantior est nobiliorque, sic illam alteram stib se comprehendit persectioremque reddit Nam quod tantum distat panimalium ab g θυμια plantarum, hoc sbia ὀρμη praestat, quae non est appendicis & additamenti loco,quasi comes data illi alteri animae qua sola gaudent plantae, sed per se talis ingenerata animalibus, alteram quoque illam stinui in se habet facultatem quae in plantis cst, ut
nutriantur per eam, augeantur, & vigeant. Ideo sine φ diri, Stoici in plantis cana facultatem malebant nominare quam animam vel vitam,quia φυφη potius est η - ώς, quam vel γη. Vivunt quidem quadratenus per illam vigentque, sed suo modo, hoc est, si- . ne sensu & ορμῆ vel κινηι n. Cum anima autem animaliumst, non defici debuit & illa facultate qua plautae ortum & incrementum capiunt, immo & eam habuit in modo persectiore & excellentiore, beneficio ψ ορμῆς. Non maiorem porro differentiam dedit inter c θυμ- plantarum & animalium ορw1 his addita. qiram
inter animalium ceterorum Sc hominis θυρω - ratio huic indita. qua celetae carent animantes. Consistamus in hac F θυμια natu
rati, quae victum & vivendi cupiditatem spectat. Ut haec alia in animalibus quam in plantis , munere H ita longe alia in homii e quam in animalibus , opera F λόγου. Naturalis quidem est in plantis, nec naturae limites egreditur, qui dati ipsis sunt admodum angusti. Aeque naturalis in animalibus, sed latior eis limes aper . tus, ex ο μῆ adiumsta. Si non amplius quam ορμῆν istam et Ummi, habuisset homo, ut cetera eam habent animalia, neque plus appetillet quam ipta, neque alio modo, sed & intra modum quoque naturalem
515쪽
t o C L. S A L M, A sconstitillent omnes eius appetitus, non solum qui vitae sustinendae desiderio continentur, sed etiam alii. Quid igitur facit ut homo naturae limites transtendat in edendi bibendique appetitu, nec contentus sit, ut bestiar,obvio & parato. & a natura ipsa concesso', sed artem gustuum condat, condimentis variis quaesitis de gulae irrit mentis λ Nempe est. Cur homo hominem vorM 3 quod belluae non faciunt. nam, ut ait Satyricus , Tigris agit rabida cum tigride pacem ' Δ est . Cur sensus alios non nativis tantum rebus delectat Sc satiat, ut solent animalia, sed pluribus etiam aliis ab
arte comparatis, odoribus,pimiris, musicis instrumentis 3 Δοξα hoe praestat. Cur animalia statum habent tempus qua seminae maris desiderio incitentur , homo omni tempore in venerem sertur An non & hoc etiam dat Cur praeter modum perturbatur
metu & aegritudineὶ Cur in spe & laeticia modum non tenet gestiendi ac sese efferendi 3 Stoicus adest, qui dicat hoc facere. Si animalia quae solo instinctu naturali, & ut vocant Stoici, donata sunt, haec omnia non habent, unde illa habere hominem dicemus nisi ab anima λογκῆ, quae praecipua ipsi data est Ut anima autem ορμ' nrai animalium continet intra se &-plantarum , nec duae sunt in illis animae , ita prorsum necesse est iuxta Stoicorum sententiam , animam hominis λογικὴν duas alias habere in se, ἀω ορμHIών & c θυ--οών, non tanquam diversas animas, sed tanquam diversas facultates. Hominis anima est λογικὴ quae varias habet δ αμεις, iis κην,*-, ὀρρυ, ων, ω τι κῶ ν, ψωνητικην, ρατερρωτικήν. ' Ergo ad illas omnes se extendit f cultates. Non sine ratione intelligit, imaginatur, cupit, movetur,
sentit, loquitur, & similem sibi generat. Ergo & ubi modum in
his omnibus appetitionibus supergreditur , hoc quidem facit .im- quam animal rationale, quatenus animalia rationis expertia id non faciunt, non tamen ratio ipsa recte se habens, & imperio suo utens, hoc perpetrat, sed ubi opprella tanquam imbecillior ab appetitionibus valentioribus subsiciere cogitur & cedere.In una itaque eademq; sede ponunt τὸ ἡγεμονικον d.υχῆς, in quo ratio est, &ώ μευ ων& m Θυμοειδές. Plato ipse Galeni qui tres animas vel tres μιας animae ex illis tribus partibus facit, ut suam cuique parti peculiarem tribuat virtutem, & vitium, agnoscit tamen quasdam virtutes & contraria his vitia, quae quasi totam animam, unamque ex illas tribus.
516쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLICI um Is constantem partibus, respiciant. Ut ζ λογοκου virtus propria ab ipia censetur prudentia, contrarium huic vitium proprium eius.
dem λογ*κῆ imprudentia. Του Θυροειδοῦς virtus lenitas, vitium iracundia . θυμοκου virtus temperantia, vitium intemperantia. At totius animae, ολης ' - η ἐλώε,α,
ἡ μεγαλοψυχ α ab ipso statuuntur, ut vitia his opposita etiam τῆολη ἡ υχῆ tribuuntur ab eodem, ἡ αλκύα ἡ ψελLθεοα, ηρω- Μοψυχια. Fatetur igitur Plato hac vitiorum virilitumque quarumdam adsignatione toti animae imputanda, sic esse coniunctam di contextam, quae tribus partibus apud illum constat, animam , ut una eademque virtus , unumque & idem vitium ad totam possit pertinere eamque tenere. Quod tamen non fieret si locis ellentita dissitae illae tres partes quemadmodum ille vult, atque ita etiam, ut unaquaque illarum partium sua substantia censeretur, ab aliis diaversa. Stoici vero, quod & Plato de iustiticia &iniusticia dicit, item magnaminitate & pusillam mitate, nempe illas esse virtutes aevitia ad ολ- τ pertinentia, hoc de omnibus vitiis ac virtutibus tradunt, ad ολ- ιυχta esse reserenda, quae una utpote sit, cui inque πιγεμονικὴν in corde statuunt. Unde & ipsa - , quς ex ορε ιμ procedunt. Et quamvis Aristoteles divertas esse sentiat facultates quibus ratiocinamur, cupimus & irascimur, non tamen eas partibus aut substantiis, vel speciebus distinguit ac discernit, tanquam essent tres animae diveris, sed tantum illis αεm, & tres eas simul cum Stoicis in una sede locat, nempe in corde. Quae etiam Stoici Posidonii sententia fuit,quamvis ab reliquis Stoicis dissenserit in assignanda perturbationum cauta Galenus lib. v i. de dogmate Hippociatis & Platonis : ο - ουν Πλατων P- σωματι
Aristoteles vero ct Pol domus hyecies vel partes antina non nominant, quia putant,facultates esse eiusdem substantia ex corde profectas. Idem lib. v: is si τι δεώ βιολAν αγωνιζομεθα creὴς Α'O τελ- ω Πο αδαιον, ομιολογουν- ταπρ G ἐπροις -- ΘυμῆPM υ ί θυριμ ἡμας, κει ειδεσί γ η μορ- ιυχορος, αβ αδ-αυε eri . Et iple quidem Galenus Platonis sententiam sequitur, non Aristotelis aut Posidonii, quam omnibus modis impugnat , & rectius censet singulas illas
517쪽
C L. S A L M A s I Ianimae partes sabstantias esse appellandas quam facultates, lib. ur.
igitur animas singulta illis Usceribus inclusis putant qui cum illo sen
ultima anima sola si in plantis e ubi sedem in planta habebit proprianr 3 Non uno loco plantae inclusam esse apparet, sed pes totam diffusam, a radice principium accipientem . Ergo in radice coli canda est. Radix plantarum habet analogiam cum capite reliquorum animalium. Nam dc caput appellatur in quibusdam, ut in vitibus. Hominem esse plantam inversam qui dixit olim, scite visus est dixisse. Cor etiam habent, aut cordis αναλογον eaedem plantae quam &κα AM , & ἐγκαρῖον periti historiae plantarum olim vocarunt. Sed vis illa vitalis qua planta continetur non est in eius corde. sed in radi ce, qua excisa moriuntur. In palma pars quaedam vocatur λ ,quae vim illam eius vitalem genitalemq; continet, quae in siimmitate est trunci, ex qua frondes pullulant: E capite & ἐγκεφαλω antie malium M' ψυχικον τοὐμα oriri multi censent, ut G ζω κον ex corde ' Erasistratus. Alii utrumque excerebro venire. Qua de re nunc
nobis non est disputandum. Sed certe quod iam ante attigimus, si duae lunt animae in bestiis , 1 Θυμοειδης de δειθυρι τι- , in corde illa erit animalis ipsis statuenda, ut tibi constent, haec in iecore. Caput soluin sua anima carebit, quod tamen principium esse omnis moti nis in animali plerique consentiunt. Quod & ipse verum esse Chrysippus concessit, quamvis in corde constituerit τἐ ηυμανικον. Nervorum enim initium in capite. Aristotelis autem sententia qui tres illas facultates animae in corde collocabat, non longe it a Stoicorum opinione. Nam & perturbationes inde oriri statuendum est ex ea opinione, unde & λο- oritur. Quinimmo de Stoici, de praecipue Zenomperturbationum causam Qui lξαν esse volunt. Non abit ab . hac opinatione longius in libris de Rhetorica Aristoteles . Nam
λοντρο κακῆ, ψ φθαρτκου, ψ λυς ρου. Non aliud Zeno dixit, quam metum esse perturbationem in opinione mali suturi. Nullam enim
aliam huius perturbationis causam dat, quam τό κα- --
518쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLICI u M. I 3φερσιθα . Contrariam metui confidentiam idem Aristoteles capite sequenti determinat, esse ἐλπίδα Q π σω ώων ως ἐμυς
nes mutati dissentiunt a se ipsis in iudiciis o opinionibus , quas sequitur aegritudo o laticia. Non multum haec ablund a Chrysippi sententia, quam 1 QVισεις esse pronuntiavit. Nam aliam atque aliam habent homines, in alia atque alia perturbatione. Ergo quot ἀθη sunt, totidem sunt κωλις, quas tanquam effectus consequitur ill rum κρμώων, dolor aut voluptas. Ut in ira quamdiu circa vindictae
cogitationem immoratur ς--οόοι, quae δυξα vel κώμπς est qua quis opinatur vindictam se debere litinere, voluptas quaedam ex ea nascitur. ακολουθειμ, inquit idem Philosophis capite sequenti, de ira, 'M H νη τς 2Gri τοῦτο , λοπι τρμύουρον co τω τῆ
mente Stoici dogmatis. Ad Stoicum quoque dogma prope accedit quod idem Aristoteles in Ethicis scripsit, partem illam hominis animae irrationalem, quadamtenus de rationis videri participem. Esse enim & quamdam in anima humana facultatem prorsus αλογον, utra' Θρε irati ν,3 το Θρεπριυν , inquit, ἐατερν,-- αν ωmκης Θροαῖς αμοιρον πεφυιεν .: Sic duplex animae αλογν secundum Aristotelem,
illam vegetantem & nutrientem attinet, Stoici quom falciatur, multa in nobis φυποειδως γ ερα , de hanc in homine partem agnoscunt,quaeri Rrai', de φυ i 1' dicitur, quam & penitus ratione vacaro nemo unquam negavit.' Hanc υρι- vocat Plato. Praeter hanc in t tum άλογον animae partem, aliam non orsus αλογον, sed quadam tenus rationis participem ponit Aristoteles, quod est animadi
519쪽
i si L. S A L M A s r I M. Quod in bestiis non esse ideo volebant Stoici, quia nec in illis ratio esset. Sed nec in pueris, priusquam usum rationis , immo & ipsam , per aetatem accepissent. Non autem rationis erant capaces ante annum decimum quartum, ut tradit ex
Stoicis Iamblichus in Eesogis Stobari. Quae in sequentibus explicabimus. Nihil enim in nis intellexit vir summus, qui de eorum Philosephia tractavit. Ergo secundum Peripateticos aliquid in homine statuendum est, quod rationi adversetur & repugnet, & aliud fit ab ipsa ratione. Aristoteles lib. I Nicomacheorum cap. ultimo:
partes sideratae sunt, si eas in dextrum movere studeat, feruntur si- nistrorsus,& contra, ita in animo, plerumque ratione in alteram partem impellente, pars illa quae resistit rationi, aliorsum tendit. Interdum tamen dc rationi se praebet obsequentem, ut solet fieri in his qui continentes sent. Quin de ipsi incontinentes saepenumero ad meliorem sese adputant partem, & rationi morem gerunt. Ex quo persipici potest, non prorsus esse rationis expers τὸ α,λων. Atque in corporibus quidem paralysi contactis facile cernitur ille partium motus praeter animi voluntatem, in anima non ita facile videtur. Non propterea tamen negandum est, animo tale quid imesse, quamvis oculis ac sensu haud ita possit percipi. Gως b, inquit idem philosophus, εἰδ εν τῖον ειν τῆ νοε GHον ειν τι αυ 'τ λογον, ὀνανδίον τοῦτο f ἀντιοώνον. Quomodo id aliud sit ab animae parterationali, quod ramen rationi participet, scire nihil interest , dum constet ita esse. Nam clare videmus in anima continentis , id rationi parere, & multo magis in anima temperantis. Omnia enim in isto rationi plane consonant & congruunt. Hinc concludit, ἀ
. Eamdem fuisse Platonicorum sententiam supra docebamus. . Immo, ut nunc addo, etiam ipsius Platonis, qui tamen de ea tantum parte quam Dwκta appellat, id statuisse videtur,non de altera quae cupiditates habet, quam prorsus αλογον existimavit.
520쪽
des, irascentiam non procul a ratione ab eo ideo collocatam videri, ut rationi obediens possit cum ea consiliis viribusque iunctis cupiditatum genus coercere , & invitas ad parendum rationi cogere.
Quae Apuleius sic vertit in libro de dogmate Platonis : At enim
cum tres partes anima ducat esse, rationabilitatem , id est, mentis optimam portionem, hanc ait capitis arcem tenerer irascentiam vero procul a ratione
ad domicilium cordis deductam esse, obsequique eam ct respondere in loco sapientiae. Quibus in verbis aut legendum Ost addita negatione, non procul a ratione, aut illud procul accipiendum pro prope , ut veteribus usurpatum est, quod & Glossis notanti procul,ἐγγύς. Nam in Platone est, ἐγγντερω ψ κεφαλῆς. Sed tunc legendum esset in Apuleio, procul ratione, aut procul rationem. Quod ait ira centiam obsequi in loco, & respondere sapientiae, per limostendit etiam rationis eam esse participem, ubi, & quando opoctet. Hoc enim in loco significat, idemque est quod in tempore, ut apud Terentium : obsecundare in loco. Item: pecuniam in loco negligere, maximum interdum est lucrum. bic quae in loco sum aut fiunt, convenienter tempori locove,& adtemperate, Opportuneque fieri dicuntur. Cicero in Verrem actione v ii : Vt luc ipsa adiutas, non quia necessefuerit, alicui candidato data, sed quia sic oportuerit, recte collocata, ct iudicio populi in loco posita esse videatur. Ita enim vetustissimi libri eo loco legunt, non ut habent vulgati, digno in loco. Sic explicanda sunt apud poetam , aptaque verba loco. Et apud Senecam : Interim haec poena in loco est. Bene positam esse illam patiam , & apte vult. Locum pro tempore saepe etiam veteres simplisse, indicant illi; loquutiones antiquet, ad id locoru, Tunc loco rum, Interea loci. Sed ham sibi. Solam igitur θυμκlta facultatem Plato rationis utcumque esse participem quatenus ei paret, videtur existimasse, quue collatis quali cum ipsa operis irrationabilem illam, hoc est, ειθυμή Hia , interim domat, de ad obsequium adigit, quamque idcirco vult longissime a rationis sede relegatam, ne vicinitate nimia eam interturbaret. Apuleius ibidem, cuius verba ita constituenda ex veteribus libris: Cupidinem atque adpetitus postremam mentis portionem, infernas abdominis sedes tenere, ut popinas quasdam , ct latrinarum latebras, diversoria nequitiae , atque luxuriae . Relegatam vero id-ιtrco longivi a sapientia hanc partem videri, ne importuna vicinitas rationem