장음표시 사용
541쪽
CL. SALMAs II rationabilius, quam quod voluit Galenus, qui ex irrationali duas s cuit animas separatas substantia. Clemens de Isidoro Basilidis filio:
hac persuasone aliquem imbueris, quod anima non sit sinplex osingulari sed
ex ad iliciarum animarum violentia pravi assectus generantur, non levem praetextum improbis dederis ad culpas excusandas, dicturis, coactus fui, abductus funi, invitus feci, nolens id commisi. Addit ex eodem Isidoro: A
κροτοῦντας. Oportet, ut ope rationalis superiores facti, deteriorem quae in nobis est, partem contineamus ct evincamus. Apparet ex his, Isidorum duas animae partes confiteri solas, rationalem & irrationalem, tu ta cum omnibus ferme philosophis, certe cum Pythagora, Platone&Aristotele. Sed an ex his duabus animae partibus totidem distinctas animas, vel animarum substantias ponendas crediderit,ai
bidi potest. Hoc vult Clemens qui statim subiicit: δυο μ δὴ , μύπτητι θετdit S ων ηρον, καθαπερ οἰ Πυθαγορ οι. Sed falsiimidesse de Pytnagoreis, mox docebimus. Non magis id de Udoco vorum ess verba ipsius evincunt a Clemente allata, quibus contendit, animam esse ρονομερῆ oportere, ut excusatio tollatur improbi delicta sua hoc praetextu defendentibus,quod animae deteriores in liori adgnatae ad suas partes invitos ac reluctantes traxerint.Mονο χεζῆintelligit secundum formam, & κατ δεώμ. Nam si si δ αμιν accipiatur, πολυμεμ animam de multis constantem partibus nemo negavit. Sed uniformis est μονομερ' , quoad substantiam. De quo insequenti Animadversione. Praeterea Isidorus ille ei libro suo titulum secerat πῆι προσφυῆς /χῆς, de adnata &quasi adsita Anima. Talem ipse damnabat. Ergo & binas animas in uno homine non
admittebat. Nam si geminae sunt cum sta sibi propria substantia,
vix possunt aliter copulari nisi . Altera alteri adnexa &adplicita sit necesse est, hoc est, citr*υ , non συμφυής. Ut in Q anima Platonis, s suam singulis sormam, & substantiam tribuamus, quemadmodum & locis ab eo distributae sunt , prima &summa, quae de rationalis est,& caput pro sede obtinet,usque ad con-
542쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLICI u M. . Is
finia alterius pertinget, cui in pectore mansionem assignavit. At illa cui in corde hospitium metatus est, incipiens ubi desinit prima, desinet ibi unde tertia incipiet, deusque ad eius viciniam suos fines promovebit, ita ut in eodem limite manus quasi iungant. Deinde tertia, cui inferiores circa umbilicum partes attribuit, reliqua corporis obtinebit. Sic erunt illae animae Platonicae, si vera est de illis sententia Galenica. Si binas tantum ponas, similiter i tum inter se corpus divisum partitumque, altera alterius regioni sinter se per collimitia iunctis, tenebunt. Quae abstirdissima est opinio, ut pote qua plures animae in corporis opificio aliae aliis per varia ac contigua tabulata, & contignationes superstructae inaedificentur. Si duas sic exaedificaveris, τυον animam feceris: si tres,το γιν: si plures, Qua in re Basilides maxime se ridiculum ostendit, qui quot ab aliis H wαμεις animae statuuntur, quas prope infinitas este Aristoteles dicit, ipse totidem animas alias, aliis adstas de adstructas constituebat. Unam tamen principalem faciens, quae
rationalis, ceteras appendicis loco, substantia alias, adiungebat. Inde σαρτηυ τοι Vocabat. Quo nomine omnes invicemelle censuit. Cum omnium animae facultatum
cund uni alios philosophos unum δρ idem sit, unicam sub
eadem forma constituens substantiam de animam, ille plura -- α em, S compositiones alias aliis adpositas vel superpositas, tan- ruam varias struices immolitus est. Haec vocavit. Attius eius in tractatu quem Ma προσφυοῦς inscripsit, has ratris nugas condemnavit, dc μο-με se xl υχ alteruit, quantum ad substantiam, quam tamen secundum Platonicos aliosque plures , in duas partes divisi, rationalem de irrationalem, auύ -,non κατουσί μ. Et miror, Theodoretum in libro de haeresibus primo icti-bere, hunc Isidorum patris Basilidae fabulas cum augmento etiam &
auctore Clemente notamus, licet colligere. Nec est quod quis duas animas eum intellexisse puter, quod alteram αἶ ν appellavit, cum du
que ideo vult creatam,κmm vocat. Quod & Plato fecit, qui totidem gradus. in anima & partes, substantia tamen easdem, agnoscit, alte-
543쪽
ram rationsem, ratione carentem alteram. Immortalem alteram, alteram mortalem.Irrationalis autem etiam duos facit gradus, unum in quo est mr Dρωκον,meliore: alterum peiorem,in quo m: ἴλλμη, i. Non has animas sorma separatas esse voluit, quavis virtute ac vi mulatum dispares, sed unam & uniformem animam variis compositam facultatibus. Iamblichus in libro de anima luculenter ac breviter opinionem Platonis sic expositit : Γνατων μυ' κν ουα δε ἐπως τασ
ut alias in alia anima facultates eius inesse putat, sita consitas ipsas in eadem forma subsistere dicit, propter compositam anima subsantium. Respexit haud dubie locum illum ex Theaeteto, quem superius attulimus, ubi
plures otioΘ ,1irεις, id est, δαυαμεις,unam formam, id est,ἰδει , ait const tuere, quae Vocatur, aut quocunque alio nomine libebit appellare. Quam diversa haec de Platonis opinione opinio ab illa Galeni, qui tres animae potentias a Platone positas, ἀμπαλυ F ουσίως ais λαίμν, nimio quanto substantiis differre contendit, &tres animas conficere 3 Nec alia Pythagorae & Pythagoreorum quam Platonis fuit sententia. Nam ab illis eam accepit. Et frustra Clemens P thagoreis attribuit quasi duas animas ponerent. Duas quidem eius partes constituebant, rationalem & irrationalem. Hanc iterum in duas dividebant, ut & Plato, εις DUHi & θυρι ἄκlta, nec alio quam Plato sensu, ut iam supra indicavimus ex Iamblicho in libro de Anima. Idem & in secundo commentario de vita Pythagorae qui cres πεπως inscribitur, docet. Τελεως δ' αν ὸς em τὸ bia i Rμιρέπως ἐπελθω , τυατον χων υηρον ειδε κατωκίρα τοτο δεω θυρο μεθή, τώ- ο ω ἄλθυμ . Ne quis autem erret, qu τρία ει dixit, ita etiam vo cat Plato, nec tamen per δεηintellexit aliud quam tres virtutum aut facultatum species, suo unam ἰδέαν sive sormam animae substantialiter redactas, ut insta pluribus stimus explicaturi . Pythagorici tripertitionem illam animae 2 - κοσμον appellabant, quia tribus locis diversis in corpore eas dispositas ordinabant. Nam est θεας, dispositio & ordinatio partium secundum situs & loca. Hinc μεγας 2Bκοσριγ D
mocriti, &-Nam Mino non ornamentum tantum significat, ut in his locis perperam accipitur interpretibus, sed positionem, ordinem, iν ' πιών : cum res suo quaeque ordine
544쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLIctu M. IS9 ac loco ponitur. Hesychius :--ξκ. Inde & pro orn mento, quod tunc solet esse cum res apte suis in locis postra sint, Ec collocatae. Hinc Maoco ιν de dispositio & ordinatio . Inde de ριε κον 1ος, transpositio, cum res de loco in locum
tionem habent,ac transpositionem in alias corporum fornaas.sodem modo &AEgyptiis, cum verbumχὼ positionem S situm significet,pro mundo etiam usurpatum est. Unde nomen illius Regis Thebaeorum χω-mia οὶ, quod Eratosthenes interpretatus est κώμον φιληφω ν. Nam cpθα Aegyptiis antiquis qui Graecis ἰ ψου , Et μω amor. Unde ο φιλανθρωπος. At χω apud eosdem & Eme est, &:-. Sed de his alibi. Hunc facultatum animae Pisistr- λον explicat satis scite Iamblichus , cum τυα τεμ f x υχῆς δε,1 κα--κ Em in homine ex Pythagoreorum sententia dixit. Teλα τραῆ, hoc est, tres partes tribus locis distributas, ac dispositas. Qui proprie Meso Pythagoreis appellatur. Theages de virtutibus :
σμος, το I το θ ἄλθυμοι. Et hoc est, quod notabamus supra ex Iamblicho, Pythagoreos & Platonem hanc animae tripertita divisionem ideo excogitasse, ut numerus constaret virtutum unicuique illarum partium & toti assignandarum . Aresas Lucanus ex his qui proxime Pythagorae successerunt in libro de Natura hominis, 2Is κοσμησιν Vocat, qui aliis Cuius verba quia apud Sto-baeum in Excerptis de natura corruptissima habentur, hic ut legenda. arbitramur, subiiciemus : Nο - μ υν ἀ- E- , α -ς χαψ ε
ἔρο. Os φιλοφροσαύιαν οἰ δ tDHα. Lex enim in ipso iusique cernitur , qua animae suis locis istosita ordinatio est . Triplex enim cum sit, ad triplicem operationem composita est. .Quae consilium ct prudentiam escit, ea ratiocinatio esse quae robur,o vires, ira et qua amorem, ct benevolentiam, cupiditas. Subiungit deinde : ουτω -n ακτιμ ποτ
το δἰ μέσον μεσαν επέχεν σαω, χε . Ei' ha partes in-ricem composita siunt o ordinatae, ut quod anima praestantiamum est, mi r m habear; quod pessinis e aream, Da vero pars nec optima est nec δε-Y terrima,
545쪽
i o CL. 'SALMAsir terrinia medium inter illas duas obtineat locum, imperandio parendi iuxta gnara. Haec Platonicam prorsus peperere sententiam,qui pariter his gradibus animae tres partes conitruxit, ut ratio optima eius habeatur portio, pessima cupiditas, inter utrumque media partim bona I artim mala, irascendi vis. Quae etiam idcirco medium ordinem ocumq; in medio duarum aliarum sortita est. Paulo post idem Ar sta μοι ς, Vocat eas animae portiones, quas non obscure ita faculi tes & operas in anima diversas habendas esse ostendit, ut in corpore
variae sunt potentiae quibus sentiendi vim possidet & exercet: Aia o
etiam anima partes in nobis invicem distare, quemadmodum ct in corpore tactus, visus, auditus, gustus, ct odoratus. Non enim omnia cum omnibus eumdem contextum 2 convenientiam habent. In sequentibus omnium illorum facultatum, & potentiarum, quibus anima praedita est, unicam σιώπιξιν, μωαρμογαν Sc - πλόρωσιν statuit,& υινωνι exin si Oiχlta μερίων. Quibus planum fit, Pythagoreos non secus ac Platonem qui illos sequutus est, distributionem animae partium de totidem eius i cultatibus, quas διωάμεις vocant, accipiendam dedisse. Quod &Posidonius apud Galenum testatur, qui cum in ea divisione animae tripertita, τρεις δ απις unius substantiae sive formae, non τηεις δει , cum Aristotele interpretaretur, Pythagoram quoque ita sensisse exscriptis familiarium & discipulorum eius docuit. Auctor vitae Pyth gorae apud Photium anonymus tradit, cum ita de hominis fabrica sensisse, ut seripserit, omnia quae in mundo maiore sunt, etiam in minore, id est, homine, qui S inde appellatur, reperiri, &habere mmi oh ιεις. Eile in munὸo divinas, deos nempe, & quattuor elementa, item bestias,& plantas. Inde habet ii
mo rationem a deorum natura,quae est Θεια δμαμ ις. Reliquas animae potestates duxit ab elementis, a bestiis, a plantis, quattuor li mores ex quibus est compositus, cupiditatem, iram, eam qua alumtur, crescunt, & simile sol procreant. Sed in his omnibus superatur ab his a quibus ea hausit & accepit, more quinquertionum, qui cum in omni genere certaminis sese exerceant, non aeque in his periti
sunt quam qui in singulas operam posuerunt. Ratio quidem in eo est,
546쪽
sed minor quam in Diis. Ira & cupiditate a bestiis vincitur. Addo,& sensuum exteriorum sagacitate & acumine. Virtute quae alimenta subministrat, &incrementu, minore vi & copia quam plantae possi
δ θυμιω-τ υν πῖς αλογοις, , τὐω Θρε RHω l αυξέ tilia; δ αι- ρον ἐλαίου ας π ὀν τοῖς φυπῖς. Vides,/.-- ς animae a Pythagora vocari quae partes ab aliis appellantur, quae non plures animas, sed unam eius constituunt ex pluribus huiusmodi facultatibus tanquam membris ac partibus constantem. Haec eadem & Platonis opinio fuit, ut videre est ex Nemeso lib. I. cap. I. &ex Plotino lib. i L En-nead. v. Addit deinde auctor quasi ex Pythagorae dictatis: οθεν
maπωμεώ, οιον στω in c πο ζ θείου ἀνοιγμεθα FH μίω , -rὲ γ ἔθη--ύδους Nn m χειρω. Vnde ex variis compositi facu ratibus, vitani incommodam ct laboriosam traducimus. Vnumquodque enim caterorum qua sunt, ab una natura regitur 9 administratur, nos vero variis θ' contrariis pote natibus in diversa trahentibus ducimur. Et modo ab eo quod est in nobis divinius, ad meliora vocamur, interdum ab irrationali parte prae lente in deteriora deducimur. Sed de ea re inserius. Nunc & aliud argumentum afferamus cui responderi non possit, ita est invincibile, quo evincatur, unam tantum animam variis praeditam de instructam iis ιε- a Pythagora & Platone probari. Transfusionem anim rum quasi με Ascριον de aliis in alia corpora eos credidisse, nemo est qui inficiari queat , quia omnes norunt. Mεπρο υχωσιν vocarunt. Post certas temporum vices animas hominum, ubi per varia bestiarum coryora transistent,iterum in humanum corpus refundi, opinio eorum fidesque suit. Iam quaero, si constat, unicam esse animalium
ratione carentium animam, nam de eo nemo unquam dubitavit, an
quando in humanam transmutatur, ex simplice fiat duplex,& pro unaquae animalis suit, duae Gostere incipiant, ubi in corpus hominis transfusa est 3 Hoc certe caret ratione, nec verisimile est, unquam id existimasse Pythagoram aut Platonem , aut quemquam corum qui animas subinde humanas in alias atque alias formas migrare cen-Y i fuerunt.
547쪽
I Σ - C t. S A L M A s r usuerunt. Hoc enim posito, binas esse singulorum hominum ani mas, singulares ceterorum animantium, sequeretur, ut ex duabus ho minis animabus, quae migrandum in corpus bestiae haberent, una necessario interiret. At quaenam ex geminis internecionem pati deberet in bestiae figuram transitura Certe rationalis. Atqui illa est cui minus metuendus fit interitus , utpote quae immortalis ab his censetur. Rursus quo tempore pererratis aliquot bestiarum domiciliis, in humanum hospitium revertendum ei ellet, recipere deberet denuo alteram illam rationalem animam quq homi iis formam constituit. Resuscitanda ergo ea tum de novo foret animρ, & ad iungenda irrationali, ut sedem ingredi pollet sibi competentem &convenientem. Sic miram vicissitudinem dari oporteret morientium, &post interitum renascentiam animarum rationalium; perinde ut forent mansiones bestiae aut hominis,quas illis subire decretatum esset. Quid aliud dici possit, non video, si hoc etiam Pythagorae in ea transi nigratione animarunt quam alteruit, imputemus, ut unam bestiae animam tribuerit, binas homini. Omnino igitur uni cam duntaxat tam in homine rationali, quam in animali irrationa li animam , certum est, Pythagorae & Platoni aliisque etως assertoribus statui, in plures licet facultatum sipecies divisam. Eamdem animam belluina& humana permeare & percurrere corpora sub persona Pythagorae dicit disertissimus poetarum:
Omnia mutantur, nihil interit. Errat, ct illinc Buc venit, hinc illuc, ct quoslbet occupat aritu. Spiritus, equestris humana in corpora transit, Inque feras noster, nec tempore descit ullo.
Vtque novis facilis signatur cera figuris,
Nec manet ut fuerat, nec formam servat eamdem, Sed tamen ima eadem est: animamst per eamdem
Ese, sed in varias doceo migrare figuras.llia apud Ovidium loquitur Pythagoras in Metamorphos xv. COterum si eadem anima est quae orbem sium peragit in seris & h
minibus peragrandis, cur in nomine cum ratione est, in sera sine rotione ὶ Numquid eadem anima rationalis, & irrationalis cum in hominem transi, accipit rationem, cum in belluam delabitur,
mittitὶ Non carere bestias ratione, sed quam habent, ne explicent& exerant, vitio corporis in quo habitant impediri, voluit Pyth
548쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLICI uM: i rgoras . Ideo de humana anima per Metempsychosin pecuinis transfusa corporibus hos apud Homerum versus de Circe usurpabant: in I συῶν-εχον κεφαλας, φωνta n n
Voce suum similes,setirique,ct corpore toto, Et capite, ast ollis vetus inconcussa manet mens. Hinc & mentem animi bellais, non tantum animam dat Pythagoras apud Laertium: νοῦν H. ἡν εινα is αλοις μοις, 3 μονον - ανθρωπω. Non video tamen quo sensu φρένας -ο , νοοedistinguat, cum certum sit, primam & principalem animae partem esse νοῦν, quae si communicatur & caeteris animalibus praeter hominem, nihil illi praecipui relinquitur. Veteres Graeci φρενων nomine intelligebant et ' -υγμαita Democritum, Hippocratem aliosque auctores propiores Pythagorae eam vocem constat usurpasse. Erotianus: φρ,οα,-α-χωοι τέ Sed mirum quod scribit idem Diogenes, Pythagoram trifariam animam divisisse , εἰς νῆν,- ένα, S μον. Quibus subiicit, νουν quidem & in caeteris animalibus inesse, in solo vero homine τας φρένα. Quod ad F ρων attinet sine dubio eam partem animae intellexit quam in duas alii partiti sint, δε- οιία . Nam & Aristoteles pro eadem utramque accepit. At Wένες si pro mente &. νοία accipiantur, ut iape, quomodo invicem distabunt Immo plurimum. appellatione non dubito Pythagoram designasse intellectum, quem vocat Aristoteles δ εργεια νοῦν. Quem ne homini quidem congenitum & insitum esse vult, sed extriniecus illi advenire. At δ αυάμει νων homini natura inesse, & partem eius animae facere, μγ Orios a Mus τῶ ανθρωπω. Naturalem illum intellectum etiam in bestiis inveniri, Pythagorae placuit. Atque ita illum sentire nocesse suit,siquidem eumdem spisitum putavit a bestiis ad homines, ab hominibus ad bestias in orbem gyrare. Sed eum cνεργεία νοῦν, qui in aetiam ex naturali potentia producitur, quo prudentia & sapientia acquiritur , & rerum divinarum humanarumque noticia comparatur, virtutesque addiscuntur , besitis non concessit Samius
ille Lucumo, quem & vulgaribus ademptum hominibus, solis sapientibus dandum censuit Stagirites sophus. Hunc intellectum nomine Pythagoram intellexisse, nullus dubito. Nam & Y3 inde
549쪽
inde verbum & φρόνη ας , qua voce omnem omnino virtutem
comprehendebant Stoici, & alii ex antiquis sapientibus non pauci Homero φρο- pro prudentia: Tῆ b φρόνιν ωγε mm . Sed&φρένες eidem in pennutatione qua Glaucus aurea pro aeneis dedit, φρενια ei Iovem eripuiste dicit, atque illum dementasse: Tου θ φρένας ἐξόλεmci . Non sapienter fecisse significat. Miror tamen unde eius dia visionem animae Pythagoricam hauserit Diogenes. . Nam ομοθυμα- δον omnes quorum hodie extant aliqua fragmenta, Pythagorae sectatores, & quidem antiquissimi, eam sicut Plato dividunt, quam divisionem eum ab illis accepisse manifestu est. Ab ea partitione & simile quid in hoc saeculo accidere aiebant circa animarum trifidam secti nem , trivio illi quod apud inferos esse putatur, de quo est apud Por phyrium in libro de Anima. Nam prout quis in hac vita uni ex tria Dus animae partibus magis indulserit, addictiorve fuerit, ita sibi initatium facit transeundi post mortem in eius bestiae corpus aliquod cui mores similes in corpore hominis degens habuerit. Sic iracundus& crudelis in leonem migrat, voluptatibus & gulta deditus in suem,& se de aliis. Verba Porphyrii: ηgλε γείνη νομ ζο η τ
βαρυφροσ-G ερριψεν ἐαυτL; ει λυπιι φυσιν ἡ λεοὶτ sim Sic haec leget . da. Qui ex posterioribus Metempsychosia Pythagoricam pro b
runt, & tamen improbarunt quod communem eo modo fecerit rationem pecudum & hominum, eamdem animam deducendo perserina & humana corpora, ita rem composuerunt ut in ea transmutatione, humanae animae semper humanum hospitium assignarent, pecuinae belluinum. Sed haec non hic agimus, quibus tantum propositum est ostendere, non creditam Pythagorae, ut nec Platoni, animat, ita dixerim, trinitatem. Quod autem idem Galenus & Hidi pocratem suum in eam quoque sententiam abducere conatur , an
550쪽
IN Epic et g Tu M ET SIMPLICI u M. Irs id effecerit, viderint ἰατρων παῖδες, qui in Hippocratis lectione magis quam ego sum, sunt exercitati. Non puto tamen, quantu ex eius scruptis potui colljgere, quae olim non perfunctorie legi, id ullo modo posse probari. Immo i c dissiculter, si quis id aggrederetur, contrarium adstruere, nisi fallor, pollet. Nullibi certe de anima scripsit, eam in duas aut tres partes dividi, unde colligatur, eas partes to- tidem videri debere substantias esse vci, formas separatas. Initio libri de Principiis tradit, se hactenus partim communiter receptis, partim propriis usim esse opinionibus, in eo vero tractatu sitas tantum promere velle. Inter opiniones quae iam vulgatae essent , Scde quibus nihil mutat, eam refert quod anima sit. TIεω ο τ ρανα
monuit, talia simi ut de his nihil habere se fateatur quod communi opinioni quae tunc obtinebat , refragaretur. De meteoris , de anima quod sit, quod sit ianitas, quod sit morbus, quod in homine dc bonum & malum sit, & unde mors illi. Perperam doctus interpres, verba illa Om χη ες , quod anima ni praedita, vertit, ut reseratur ad id quod praecessit, Z - αλα ζῶα ο- ε φυ-ἐfio m. Non ea haec mens eius. Sed dicit, nihil se dicturum 4 nisi quatenus
necesse sit ad hominis naturam demonstrandam, & aliorum animalium Omo εφυ ' ἐμε m. At quod sit inter eas quaestiones re ponit quas a prioribus acceptas non sellicitavit. Ea quaestione quod sit anima, non dubium est & illam contineri, quot cius partes sint. Nemo suit quippe veterum sapientum quin anima rationali prae-Aitum esse hominem, quod caeterae animantes non haberent, crediderit . De anima etiam irrationali quin ea cum bestiis homini communis fuerit, nemini unquam dubitatum est. Has se duas animae partes in homine agnoscere, testatur ibidem Hippocrates, cum dicit, Om M' G ανθρωπω καυν in αραθον, nihilque se a priorum sententia in eo discedere profitetur. Nam bonum a ratione est , malum ab animae parte irrationali. Quas duas animae partes unam conficere animam, inter philosophos illius temporis conveniebat iam ii de , Pythagora, cuius celebre tum nomen erat in Graecia. Hic I ginta circiter annis antiquior Hippocrate. animam sic in duas partes divi-