Simplicii Commentarius in Enchiridion Epicteti, ex libris veteribus emendatus. Cum versione Hieronymi Wolphii, et Cl. Salmasii Animadversionibus, et notis quibus philosophia stoica passim explicatur, & illustratur. Quae accesserunt, sequens pagina in

561쪽

iῖς C L. S A L M A s r i partes eas nuncuparunt. De quo illustris locus est apud Tertulli num in libro de Anima, quem hic afferre de adscribere totum non pigebit, ut scriptus cst in antiquissimo Agobardi codice, qui nunc in Regia Bibliotheca astervatur : Dividitur aut in partes, nunc in duas a Platone, nunc in tres a Zenone, nunc in quinque 2 in sex a Panatis, in septem a Sorano, etiam octo penes Chr sippum, etiam in novem penes A si phauem,sed ct in duodecim apud quosdam Stoicora n, ct in duas amplius apud Posidonium, qui a duobus exorsiis titulis, principali,quod aiunt ηγριο- H,cta rationali quod aiunt, decem septem exinde prosecuit. Quomodo ille partes intelligendae sint, in quas alias atque alias anima, aliis & aliis auctoribus philosophiae aut medicinae divisa fuit, sic idem exponit ibidem in his quae iiibiecit: Huiu ori autem non tam partes anima habebuntur, quam vires 2 escacia o opera, sicut de quibusdam iudicarit Aristoteles. Tribus his verbis, virium, de escaciarum , dc operarum, unicum Graecum expressit vocabulum bbuυάμ-. Sed & ὀνερ ,& ω,οπι--: Graeci philosophi, de praecipue Aristotelici interpretes passim nuncupant. Ingenia etiam paulo post idem vocat, ubi non probat partes appellari anim*quae potius sunt dicendae,ac H άροις quam partes, id est, μέρη, vel membra. Non enim, inquit, membra sunt sub antra animalis, sita ingenia, ut motorium, ut actorium, ut cogitatorium,

si qua in hunc modum distinguunt, ut stilo quinque notissimi sensus, visus, auditus, gom, tactus, odoratus. Quibus omnibus et si certas msis domicilia in corpore determinaverunt, non idcirco haec quoque distributis animae ad anima stationes pertinebit, quando ne ipsum quidem corpus ita diavidatur in membra, ut isti volunt animam. Atqui ex multitudine membrorum unum corpus escitur, ut concretio fit po tius ipsa dirim. Non csse partes quae dicuntur, animς, sed vires & essicacias,ex eo adstruit, quod non sint membra substantiae animalis, sed ingenta. Alibi ingenia appellat instrumenta,vel machinas, de quaecunque artificia , quibus aliqtue operationes eduntur. Sic arietis machinam, ingentum novum, extra neum,utpote a Carthaginensibus inventum, appellat. Sed hic imrenta, sunt naturales eis caciae dc operae organorum, quas paries dici animae non probat, malletque vires & essicaccis, ut etiam Aristotelem ait iudicasse. Ubi hoc Aristoteles Z Nam & ipse μοι in passim vocat in libris de Anima. Et quamvis dubitare videatur, lib. io. cap. I X, quomodo Vocari oporteat ea uote ιι, de quot sint numero ponenda, sic tamen ubique appellat, ut lib. ii. cap. t i. 'ε μ

562쪽

lo post, cum enumerasset varias eius partes, nutritivam, sensitivam, cogitativa, & motivam, addit ambigi poste, miτερον τουτων ε ι ν εο ιυ- ρορμον , χῆς. Idem lib. i. cap. ultimo, ait, controversum esse osse de partibus animar, quam quaeque earum efficaciam & operam abeat in corpore: mori A mς GH π μοώων αυτῆς,τινα quας ἔχει ἡ γν τω σύ Zi. Possem & alia adducere. Sed haec susticiunt, ut seiatur ubique Aristoteli μουα dici, non tantum H αμώς.

Nec multum etiam refert, utrum /αμεις vocentur, an partes quae talem aut talem habeant qua ερον in corpore.Idem alibim ς appellat diversimodas animae partes, quae H αρμις ita sunt ut etiam vocari queant μέμ. De quo nos plura in sequentibus. Quinimmo cum Aristoteles aliique ---: εν,τὰ ορε υν absolute nominant, semper subintelligendum est ριοοον , vel me . Sic cum ἡγεμονιον dicitur, similiter subaudiendum est μέργ , vel μορμον. Quod etiam apud alios exprimitur, ut apud Sextum Empiricum saepe, & apud Galenum in libris de dogmate Hippocratis dc Platonis. Eodem genere expressit eas partes Tertullianus, sed ingenia vocavit, ut ad hoc substantivum illa adiectiva reserrentur. Nisi potius placeat referri ad vocem membra: Non enim membra sunt substantia animalis, sed ingenia, ut motorium, ut actoriani, ut cogitatorium, os qua in hunc modum distinguunt: ui ctis illi quinque notissimi sensus, visus, auditus, gustus, ractus, odoratus. Hi quinque sensus m tam IGν implent. Quod arque Miserium potuit dicere doctor Afer, ut motorium, m -ηIGν, &cogitatorium νοέ sν. Actoriuηι, est cor προς-Γόν. Sed hoc inter partes animae nec ab Aristotele, nec ab aliis qui animam in plura membra partiti sunt, recensium legi, nisi dicamus eum respexille ad νοῦν κIών. Rationem porro adfert Tertullianus cur partes animae non videantur ipsi nominandae: Quibus omnibus etsi certa singulis domicilia in corpore determinaverunt, non idcirco hac quoque distributio animae ad antima sectiones pertinebit. Ita etiam legitur in retima & ultima omnium editione. Vitiose tamen. Nam omnino scripsit auctor: Non idcirco haec quoque distributio ad animae sectiones pertinebit. Mens haec Te tussiani. Quamvis eas animae facultates ac virtutes certis sedibus in corpore descripserint, hanc tamen distributionem ad sectionem animae non debere pertinere. Id est, non debere propterea animam in plures paries ac membra secari, quamvis domicilia certa

563쪽

CL. SALMASII singulis eius facultatibus ac viribus in corpore deteri inaverint. Atqui ne ipsium quidem, inquit, corpus ita dividitur in membra, ut isti volunt animam. Non igitur tot anima partes habet quot isti volunt, quandoquidem nec in corpore tot membra, quibus csticaciam suam partes illae animae possint explicare, & exercere. Sic enim oporteret aliquam animae partem constitui quae nullum in corpore org num haberet quo suam vim exereret. Hoc habere videtur ab Artistotele, qui hac eadem se ratione moveri testatur ne putaret a singulis animae partibus singula corporis membra contineri,quod fingi

nequeat aliquod in corpore membrum quod ab animi mente contineatur. Ergo plures animae partes quam corporis membra. Ποπα. se, inquit, i πως ονῆς συυεξε , Enimvero vel hoc posito,quod totidem ellent corporis membra, quot animae partes ab illis auctoribus fiunt, ne sic quidem partium nomen habere deberent, quae vires potius simi, de esticaciae,& operae. Adposito aptoque exemplo, & imagine, hoc visus est sibi sic demonstrane, in his quae subiunxit verbis : Specta portentosissimam archimedis mani

centiam, organum hydraulicum dico, tot membra, tot partes, tot compagines, tot itinera vocum, tot compendia sonorum, tot commercia modorum, tot acies

tibiarum, ct una moles erunt omnia. Corpus humanum simile facit huieorgano Archimedis hydraulico , quod pariter in multa membra, partes, compagines, divisum est. In eo, ut in organo illo, & itinera vocum sunt, de compendia sonorum, & commercia modoru, & acies

tibiarum. Quae tamen omnia unam molem,& unum corpus cor

i onunt. At spiritus qui ex aqua expressus omnes illos organi c amos implet, & in sonos varios modosque animat, non propterea in partes dividendus, quia per partes organi administratur. Sit stantia quippe unus est, opera vero divisus. Idem est & de anima, quae cum vires suas ac iunctiones per varia corporis membra explicet, non in plures ideo partes est dispertienda eo nomine quod itispergatur. Non longe, inquit, hoc exemplum a Stratone, o Aen dems, ct Heraclito. Nam ct ipsi unitatem anima ruentur, quae in totum corpus dissus ubique, ut flatus in calamos per cavernas, ita per sensualia variis in das emicet, non tam concisa quam dispensua. Tertulliano responderi potest, non solos hos tres quos hic nominavit, unitatem animae delam dere, sed etiam illos omnes quos ante commemoravit, qui animam tanaen in varias partes tribuerunt,ac secuerunt. Nam &Chrysippus.&Zeno

564쪽

IN Epic TLTu M ET SIMpLIC Iu M. 18, Zeno non minus quam Aenesidemus, qui etiam Stoicus fuit, unam animae substantiam agnoverum,quae per varias corporis partes di L. pensata potius quam concisa, hoc est, μιευβ ει , operam ei navaret. Immo & ipsi Stoici plus quam ceteri hanc unitatem animae ita acriter & mordicus tueri visi sunt, ut nullam eius partem irrationalem voluerint admittere. Quae tamen divisio animae ab aliis omnibus

agnita est philosophis, Pythagoricis, Platonicis,&Peripateticis. Sed

quamvis hi stibstantia quidem unam & unicam animam fecerint, viribus ae facultatibus divisam, nihilosecius ὀκλαεμ, de quidam etiam ex ea disciplinx AD inuas, statuerunt. Nec propterea animam in partes concidisse visi sunt, & plures ex una animas divisisse , sed unam, de uniformem in varias δἴ-άμεις distribuisle. Nam si idem plane quod H - ώς, vel ut Aristotelea dicit, δί- ών. Et sane Stoicae conditores hoc sequuti sunt in animae partibus faciendis,ut non plures ponerent quam quibus possent in corpore loca vel organa astignari, per quae singularum virtus administraretur. Nam cum in octo partes diviserint tam Zeno quam Chrysippus, quinque sensus quinque sedes obtinent, in quibus suo munere fungantur. Sexta, quod ιφων m sν αοειον vocarunt, & suam habet.

μια iis se quae septima pars est, Bam. Octava quae principalis est pars,&-μουον sive appellatur, in corde iuxta. eos domicilium occupavit. At Panaetius quamvis & ipse Stoicus , eam sectae suae auctorum animae divisionem, ἐξαμερῆ facere maluit , duabus inde exemptis partibus. Nam & si cyωνη μον μορμον partem esse volebat motivae secundum locum faculi tis. Et αερε ι κον λογον non animae esse partem , sed eius naturae

sive facultatis, quae vel p. nκη appellatur, plantarumque est propria . Sed nec alii qui alias in partes animam secuerunt, aliud videntur cogitasse, nisi ut totidem eius partes facerent quot paries corporis possent seorsim consti tui quibus ministeria sita obirent. Ut illi qui τομερῆ esse voluerunt, tres in corpore sedes partito singulis attribuere, ut unaquetque suam possideret , cor, iecur,' cerebrum,uel totum caput, secundum Platonem. Nec ratione videtur carere sic instituta per partes animς divisio. Una est anime substantia,& una corporis. Utrumque ita vinculo constrictum est de colligatum invicem, ut duo unum animal componant. Anima quippe cum corpore , unum animal facit, hoc est, unum corpus Aa 3 anim

565쪽

s o C L. fALMA sit animatum ac vivens. Anima corpori infusa, & uno spiritu omnis

eius partes permeans, toram agitat molem movetque variis modis. Perinde ut membra sunt & organa corporis, suas vires agit, & virtutes exerit. Per oculos videt, per aures audit, per nares odoratur.

per palatum gustat & linguam, tactus sensus totum corpus permanat, per genitalia membra semen generando sui simile effundit, per cor sentit ac sapit, & reliquas partes in officio continet. Ita Stoici. Sumamus Pythagoram S Platonem, & quicunque post eos animam dedere tripertitam. Iuxta eorum scita, capite vel cerebro intelligit ac sapit, corde irascitur, iecore concupitat. Stoici ex his tribus partatibus unam secere, quia in uno corde, in quo & principalem mini e

partem, re μο , collocant, etiam concupiscendi & irascen

di facultates reponunt. Qui eas animae vires diversis locis disper tiunt, totidem quoque partes eius faciunt, & vires eas sic regionibus ae limitibus dissus as pro partibus habent. Et merito quidem. Non- ne enim recte dici potest, animae unius substantiam sic per varios canales diductain quibus diversas ostendit virtutes , & ostii acias, quasi particulatim esse disiectam & concisam Z Dispensationem v

xius elle, quam sectionem aut partitionem,concellerim. Sed cum ita sit cum corpore coniuncta atque connexa anima, ut unum sat ex utroque animal, quae partes sunt animalis diversis fungentes ossiciis, animae, lua implentur, beneficio, totidem quoque eas animae partes

esse iure dici queat. Ut fons qui ab una origine derivatur in plures c o ales, in totidem partes divisus putari debet, quot rivos habet. UNque imagine utamur qua Tertullianus hanc de partibus mimae sententiam refellere voluit, nonne spiritus qui per tubulos organipneumatici sollibus expressus currit, idem dispersus ac dispertitus in tot portiones videri debet quot in organo sunt calami 3 Stoici

πυς' dicunt esse animam, omnesque eius partes etiam m/ αα

vocant, quae ab hegemonico profecta ad suam sibique datam inde tendunt corporis particulam, ut ibi munus suum singula obeant. Omnes eas animi partes mini lias appellabant, quia principali, quod μου νψμονι- appellant, serviunt,& propter ipsum in varia diductae sint

ministeria.Sen. Epist.xcu.Inter me teque convenit, externa corpori acquiri,in

animo esse partes ministras, per qua moremur alimurque,propter ipsum principale nobis datas. Porphyrius in libro de Animae facultatibus, scimbit, Stoicos c teras septem partes animae ministrarum & ancillarum

566쪽

sive substantiae partes, etiam substantiae sunt,quatenus substantiarum partes etiam substantiae secundum Aristotelem. O mox λάγων, inquit Simplicius ad iii. de Anima, πιλας φλον m λέμουσίας. Tα μμ ρο τ ου - ουσία - . s. Quia autem anima & corpus penes Stoicos habetur, partes eius etiam membra vocantur, mλη, non Q-lum Seneca Epist. x c. Tum de animo coepit inquirere, unde esset,

tib quamdiu, in quot membra divisus. Substantia animae mi est iuxta Stoicos. Partes quoque eius, sive membra, πνC S. Si anima integra corpus de substantia,partes eius quoque substanti , quia revista 3 m. Si quυαεπις est, etiam partes eius Q - λεις. Sed insta videbimus, utrum totius in partes divisio, an generis in species, animae distributioni magis conveniat. Certe ut plures in ea partes,ita & plures substantia', non eo sensu quo accepit Galenus, qui tres animas esse voluit, sed tanquam unius substantiae partes, quae & ipsae substantiae. Sic una cum sit ista mς, in multa αἰῶκσεις dividitur, tam exteriores

quam interiores, quae &ipsae partes illius sunt,&Diα quidem, si illa

Smα est,aut totidem δή uinci si tantum δαυ racide suas in corpore sedes occupant. Quod si Galenus ternas animae partes a Platone produlas,substantias ita esse intellexisset,quasi unius substantiae partes, quae in ea essent ut partes solent esse in toto, rectius sensisset. Nam anima quae ista est una, plures habet ουσίας quia plures partes. Et cum δ α ιις sit, in plures Quυαμεις dividitur. Ita unum πν α secundum Stoicos in multa πι χατα diducitur , ab uno principali omnia.

orientia. Et comparant illi animam totam polypodi pisci, cui pii res sunt πλεκτανα , sive cim. Cirros illos paries esse polypossis, ce

567쪽

u 1 C L. S A L M A s i itum est, quae ipsi adhaerent, & agnatς sunt tanquam organa quibus apprehendat obvia,& implicet. Ita volunt,ab animae parte principali c teras partes exire,& totu corpus pervadere ei annexas.Quia ab uno, ut dixi, rigo On multa σπις 3 S divisa sunt, a principali dependentia & emanantia. Plutarchus lib. m. cap. x x i. de placitis philosopliorum: ηγγελον κῆ ἐπ- ει πεφυκοπι, i

Stoicis loquitur. Idem alio loco de octo partibus animae secun

νως. Ut poly podi cirri sunt instrumenta quibus apprehendit quod vult, ita animae pars principalis caeteris partibus utitur tanquam mi .nistris per organa corporis, quibus singulae influunt. Ex nis porro qui animam quasi totum in partes diviserunt, alii eas mmcῶς partiti sunt, ut in rebus corporeis solet: alii more modoque convenienti in corporeis, ita singulas in toto inesse interpretati sunt, ut locis illas non distinxerint. Prima ex his divisio partium si et ' πισον nominatur Graecis philosophis, secunda H ' πιιον. Stoici aliique complures eam partitionem sequuti sunt, quae simσον dicitur,& τοπιχαλ pa tes in toto singulas determinat. Hi enim animae partes certis locis in corpore disponunt, suasque singulis edes adstribunt. Hoc si cere Platonem post Pythagoram,iam docuimus; qui ῆ animam constituens, tres eius partes tribus in corpore mansionibus infixit, sitamque singulis dedit. De ea divisione intelligit Nemesius, cap.

nte potentis propria corporis partes assignatae fiunt. Ne secundum quidem hunc secandae in partes animae modum id esse verum queat quod pestendit Galenus, qui totidem animas in ea facit quot partes: multo minus secundum sequentem rationem, quae eam non localiter dividit, sed per qualitatem ac proprietates, quod si mr mi ον,δc si as ἰAο--m, dicitur. Ut in priore nomen μερους maxime convenit, ita in posteriore appellatio quoο- ως quadrat. In utraque tamen, V μερῶν,

& ζ με vG appellationem usurparunt Graeci philosophi, qui des

568쪽

Iu Epier x Tu M ET SIMPLI IN M. in his duobus divisionum generibus, uri esse Divocum cripserunt. Nemesius de Natura hominis cap. x v. 2 ιρ sim j --, η ει Idem capite sequenti: LO τελης θ εἰνς λέμ,-δb-αμιν. Eadem habentur &apud Nyllienum Gregorium in libris de philosophia, ubi haec tria, is μένγ, m & synonyma facit. Porphyrius de Nicolao, qui posteriorem partitionem magis probavit quam alteram

quae secundum corporis partes animam determinatam distribuit: A-

bentis intelligit. Nam animal, ct omnino quidquid animatum est, eo ipses quod animam habet, multa potest, ut vivere, sintire, moreri, intelligere, ad- perere, quorum omnium causa rii ac principium anima. Has igitur potestri res, quarum virtute animal aliquid agere aut pati dicitur, partes animae esse proponunt, ut dictum est. Sic ergo, m γ sv s , τὸ m=1 M,

certis corporis partibus & officiis distributar ac disclusae, sed ita singulae in toto diffusae,ut sunt proprietates in rebus naturalibus, quae in his localiter disiepiae non sunt, verum qualitate tantum distincta'. Exempli gratia ignis quasi partes sunt, siccum, calidum ac leve, quae non loco distincta sunt, sed proprietate. Nec quantitate differunt, sed qualitate. To ἰὼ nυν μόρμον, quae de Grim δαύαμως appellatur, etsi

in corde,quasi in sede, a quibusdam collocetur, ad totum tamen com

quamvis a iecore iuxta quosdam originem ac principium ducat, totius est animalis. Similiter & τὶ mis κόν, dc το ὀρεκIMν & π κινη Π- κον, & similia μου α sive δαυάμεις, quaerim πτιο, tantum sumuntur,

non etiam si m m. . Et sane Aristoteles ipse non improbavit plures animae partes dici, sed eam partium multitudinem in quas anima posset dividi, non τω τοπω, sed τω λογω differre invicem, voluit.Interpretes philosophi: μφως δη - λης ἀω-etram Lu π ἡ ψυUς λε-

569쪽

cendum est, absolute Aristotelem damnasse, ut hic Simplicius ii nuit, animae partium distributionem mσον, ac remκlta Quaedam enim partes animae sunt quae vix aliter intelligi aut spectati queant. Numquid alibi est quam in oculo vis illa animae qua videmus Nec in alio sane loco corporis sensus audiendi, quae animae etia est. quam in aure situs est. Odorandi facultas sedem aliam non habet quam nares. At in Aristotelis divisione, sive tripertita qua usu est in Ethicis, sive quinque pertita quam adhibet in Physicis, haec m-

distributio locum non nabet. Nam generaliter m ω Θη, ν, pro una parte ex quinque ponitur , quae omnes sensus comprehendit, tam interiores quam exteriores. Quae lensitiva vis certo uno loco includi non potest, cum ad totum corpus pertineat, ac permanet. Ceterum si quis animam in eas tribuat partes quae necessario ce tas corporis partes premunt, dc occupant,ut a Stoicis sectum,non altiter ea possit partitio procedere quam per με υσμον π mγων, &a I me . Ita suam illam divisionem animae instituere, ita alii multi. Nemesius . t ααεις in tres dividit partes, δε Φαν Πνιον, 2 νοητκA, dc μνημονίπικον. Hic με Πιος est mσον. Nam φοω δε- μορι ω sedem attribuunt anteriorem cerebri ventriculum,ut τω ris lim medium, τω ε μονα-ia posteriorem. In Platonis

animae divisione, quae tres eius partes ponit, eumdem quoque με- qui fit si τουν, &-mσον accipi necesse est. Nec eam partitionem eo tantum nomine reprehendit Aristoteles, quod certis locis corporis distribuatur, ac describatur,sed quod praeter eas partes animae, aliae plures possint excogitari quae non possint talem Wει-

m δου οντες, λογης κον, m θυροκον, s cmθυμσnκον. Ergo non solas eas esse animae tres partes dicit, quas quidam ponerent, rationem, iram, & cupidinem, cum longe aliae plures forent, δί paene infinitae. Quod autem & illas distinirent ac discluderent certis spatiis & locis corporis,id non posse dari in aliis pluribus animet partibus, ibidem aD firmat. Idque probat argumento ορεκπικῆ, animae facultatis appetitivae. Haec facultas λόγω de δ αφρι plane diversa est a caeteris antimae iacultatibus. Atqui absurdum, eam ab aliis ita sedludere, ut certa corporis parte includatur. Nam si tres animae partes fiunt secundum Plato

570쪽

IN Epic TETu M ET SIMPLI e Iu M. I93 Platonem,ο λογ , ο η ειθυμία, in unaquaque harum parte reperietur ορεξις. Concludit inde Aristoteles, non carere rem maxima dissicultate, si quis velit divellere partes animae, certisque singulas limitibus circumscribere et εχει ma ta κενω-

μα μορρα et a In quibusdam hoc fieri polle fatetur, in aliis

negat. Ubi enim certae animae facultates ab aliis potentia & proprietate diversae,per certa etiam corporis organa in quibus sedes habent, suo munere funguntur, non est dubium, quin divisio earum animae partium, per eas corporis partes quibus tanquam organis utuntur, institui queat. Nam ut dicit Plutarchus, de post eum & ex eo Nemesius, animae δαύαρος est, corporis vel ' ανικον μοριον. Ea igitur animae vis quae per illud organum operatur, & in eo residet, animae particula recte constituetur, ab aliis non solum numero &Zalitate, sed etiam loco ac finibus diversa. Sed cum aliae sint animaei cultates quae certis includi locis & organis nequeant, virtute alioquin & efficacia differentes ab aliis, earum partium distributio per certas corporis sedes nullo modo potest procedere. Hinc colligit Aristoteles,dissicile et se animam in certas partes dividere, ita ut singulis eius partibus totidem corporis paries attribuantur. Atqui hoc videretur aciendum . Nam si anima totum corpus continet, parseret & singulas corporis partes a singulis animae partibus contineri. Hoc modo, ut corpus in certum partium numerum facile potest dividi, sic & animam quoque in totidem portiones scindere dissicile non esset. Sed in anima hoc impossibile. Qualem enim, inquit, corporis partem, aut quomodo mens continebit Hoc enim ne cogitatione quidem quisquam astequatur, qua fieri possit ratione. Quod proxime aliquid continet,inseparabile est ab eo quod continetur. At mens separabilis est. Nam Stagirites, mentem quae actu est, aliunde advenire, &extrinsecus sese homini insinuare vult, nec ad hominis existentiam quicquam conserte, sed ad cognitionem tantum facere rerum naturalium,earumque contemplationem . Hic est νοῦς,quem esse vult, nec dici polle certam aliquam corporis partem obtinere, ut eam contineat. Mens non

solum se ipsam intelligit, sed etiam quae supra se sunt,& eorum est tota . Pars illa animae quae membrum aliquod corporis continet, mebro quod ab ea continetur immersamec se capit,nec quae supra se,

ut pote quς nec in semet ipsam reflectitur, ut intelligat quid ipsa sit, Bb , nec