장음표시 사용
591쪽
Nempe χωρs ς alam I σωμαγ in opere suo agendo, ciuia id exequitur absque organo corporis. Sed quomodo χωο ς a reliquis animae facultatibus Aiam λογω, ac cliis Lo Immo hanc lolam facultatem excepit Aristoteles quae ab aliis non distingueretur τω λο H. Hanc enim dubitandi causam ex sola ista facultate sumpsit, quod non omnes λογω inter se disparatae ellent. An igitur j 3 Hic ex duobus χωρισμοις quos posiverat, restabat deligendus , quem proprium P νοηli is faceret. Sed nec convenit. Nam caeterae facultates , cum eas, certum corporis locum . quasi sibi destinatum singulas occupare neget, quae per totum diffusae sint, non possunt dici invicem locis diicrepare. Multo minus de intelligentia id iusseratur,quam mπcii elle videtur negare, dum functionem ei suam extra corpus attribuit, ut pote quam sine ministerio ullius partis co poris impleat. Quomodo igitur ab aliis facultatibus animi distinguetur, si neque λογω neque τοπ' ab his differet Κοι, illa
erit nominanda differentia. Ita certe nominat ipse ubi m' νοηmsν,
ἐπιξον - - ψυχῆς esse dicit. Sed an alia sit anima, ut inde duae sint in homine animae constituendae, quaestio est , quae mox
erit solvenda. Nunc doceamus non aliter χω ν a corpore νουν intellexisse Aristotelem, quam quia non utitur instrumento corporis inexere ida suavi, atque exercendo suo munere.TOH ἶ-, inquit,tane Aso σωματ', Sentiendi facubas non est sine corpore, id est, res non apprehendit sine instrumento corporis. Ergo ' νοηδι- ανς, σωροι-τ Hoc est, quod dicit, ο θνῆς νω ς, mens a corporeseparabilis. Ideo est separabilis quia a corpore sese abducit ac segregat, ut partes suas aget. Quod non facit 'Ho 'κον. Cum enim cogatur uti corpore ad sentiendum, non est χω ν. Immo corpori immixtum quod suae est facultatis operatur, quia per corpus illa operatio procedit. Mens autem cui organo corporis uti non est necesse, quia sine corpore opera eius eminet, a corpore se subducit, ut agat. Sic - νο κον χωρ' se , in πιβηφον άχωριγν. Aristoteles ita se intellexisse menti; separationem a corpore fieri,quia non ut tur organo corporis ad
percipienda quae vult, atque intelligenda, his verbis disertissime d clarat : Λ γω θ νῆν, ω ita λαμcανει η x υχη έδέν ἐον ερ-
592쪽
opinio haec Aristotelis peculiaris, quam videmus & ipsi cum Arist
ne esse communem, mentem scilicet absque organo operari. Quam& Peripatetici postea omnes amplexi sent, apud quos ita haec duo, ac νους, sensus & intelligentia, pro norma ac regula rerum cogno scendarum ac diiudicandarum ponuntur, ut senses instrumenti vicem habeant, intelligetia artificis. SextusEmpiricus dePeripateticis: p νεθ
o γψ ον ἔχουσα, ο 3 μου. Atqui si sensus organum etimentis, ρος locum obtinet artificis,cum senius ita corpore immixtus, de immersus sit,ut plane corporeus dicendus videatur, mens quae illa organo utitur, non agit sine corpore, quia corporeum adhibet instrumentum. Immo aliud est corpus, aliud senses in corpore. Vis sentiendi una est animae partium,quae non agit aut patitur sine co tore, aut organo corporis, sive per totum fusa sit, ut tactus sensius, sive certa in corpore οργανικά ραρια obtineat, ut visius, auditus, OdOratus, &gustus. Hic non fit sine lingua, ut nec visus sine oculis, odoratus sine naso , & sic alia. Partes illae corporis, organa sunt earum animae facultatum quae sentiendi vim habent. At mens animi nullum habet organum in corpore, nec ullum tale adhibet in operationibus sitis. Si advocat adiutorium sensuum, sine quibus vix potest agere, sensis vel sensitiva vis non est corpus, sed animae facultas in corpore. Ut per corpus agit vis sentiendi quae est in corpore, ita per vim sentiendi agit mens quae est in anima. Quae pluribus infra e plicabimus ubi de mentis sive intellectus atque animae differentia disseremus. Nec alia sitit Platonis sententia, cum animam in corpore,
mentem in anima constitutam esse dixit: τ λογισμον το
quod habetur apud Philonem,qui Plato alter fuit non tantum sermone sed etiam doctrina, mentem esse animae animam, in lib. I. de Mundi opificio: --mν,ως ἄνθρωπιν, ωνς, ἐξωρετον ρει , -υχῆ τινα κορφω-Praecipuam illι mentem largitus est, quasi animam animae, ut pupillam oculo. Sciendum tamen est eam mentis partem quae utitur animae facultatibus, uti sentiente,
ad operationes suas edendas, diversam ab illa statui quae supra eas sese exerit, di prorsus ab his se abducit, ac secernit, nihil indigens iu ' - E e latum
593쪽
ris C L. SALMA sit larum ministerio & praesidio. Hunc θεωροπικον νοῦν appellat, illum
xωκm . Tertium adhuc genus apiaOscit, quem πιθοκον νοῦ, voca
vit. Verum de his infra. Cum nic igitur νῆν D. Hodia δω m, aliud genus animae elle dicit Aristoteles,& proinde χωριςον, non de praetico intelligi debere notavit Simplicius, quem definit λογ,
Mentis partem ii ve rationem, quae utitur tanquam in strumentis,aliis animae facultatibus, non tamen ex his constat. Ut autem, inquit, sciamus non de hoc α ροκτκω νῶ velle loqui, sed de eo qui si v en ru, se δείαν δc prorsus ab illa χωDςος, facultatem ei attribuit contemplativam: δεια -- λωγη λογον, νουν τε αυτον καλει, E θ -οAδωMν δίω u o. Sed falli puto Simplicium. Non enim vis contemplativa huic mentis speciei ab A. ristotele tribuitur cum νῆν, appellat. Certe nee talis loquendi modus eius genio convenit, ut pro mente coim templativa , si de ea hic intelligeret sola, νοῦν ' λωρ ἁκl- ῆ-αmii dixerit. Potius dixistet, νῆν θεωρηmiαν, aut simpliciter θεωροmκ ά άζω ριιν. Nunc cum dicat νῆν, E Bωροῖ dia δίαυαρον , certum est utramque mentis speciem comprehendisse, τ πυκτκον νουν, ' τ θεωρ τικον. Nam per θεωρητι dia: δί-αμιν, sine dubio intellexit , -yεωρητικον. Quem autem νῆν absolute vocavit, is est πυκτικο , qui in pluribus est hominibus prudentibus , cum B Uri cis in paucis reperiatur, ac solis sapientibus. At νους πυκτικὸς etiam sine organis corporis c
gitat de opinatur, de quae facienda sunt disquirit ac iudicat. Et sic t lis mentis agitatio etiam si utatur F αλογις, ut ait Simplicius, id est, sensuum ministerio, non tamen corpore ipso tanquam instri mento uti censenda est. Ideo & χωριςia est hic νῆς haud secus atque ille qui per contemplationem res suas agit, eis hic θεωρητο ob magis videatur χωρχεβν. At Simplicius de solo λωρ,imia intellia gi vult hunc υωριαρων , de ea separatione accipiens & abductione mentis quae ni ab omnibus sentientis facultatis vitibus, non tantum a corporis instrumento . . Nam πυκτικὸς νοῦς exit quidem ipse &removet se ab omni corporis organo dum suas functiones exequitur, sed non in totum ab sentientis facultatis vitibus segregatur, quin potius illas ad eundem usum sibi adhibet, ut instrumenta solet artifex. Nῆς vero θεωρητιμὸς etiam istas supervolat,& prorsus ab his sese quam longissime subducit. Non tamen, ut dixi, de ea tantum mentis
594쪽
IM Epic TETu M ET Si MPLI cIu M. 2I9 mentis specie hic accipiendus Aristoteles, sed de altera quam προ- κον νοῦν appellat alibi, & cepe etiam absolute νοῦν. At periam si ααιν, mentis eam speciem designavit quae in contemplatione dedita est, & ad solos pertinet sapientes. In hoc eodem libro de Anima i I i. cap. I V. cum dicit, se IMν G--σωματ', ο b νους de utraque mentis forma plane sensit, ut paulo ante explicavit, his verbis: ὀαροι λέγω θνουν , ω2ωνοειms, Z ύπηλαμύδει η qmχ s. Dico autem mentem qua cogitat, cropinatur animus. Atque haec est mens quam paulo vost eo nomine distinguit a sentiente facultate, quod haec non agat une corpore , ob νδε χωρμγς. Mentis autem illud genus quod opinatur, id est, 1 - λαμζαὶμ,non est λωροπικος νῆς, sed πυκτικος. In sexto quippe Ni- comachiorum, partem animς rationalem in duas partes subdividit, in eam facultatem quae in his cognoscendis & contemplandis occupatur quae aliter sese habere non possunt, & eam cui ponitur opera in his intelligendis quae subinde mutantur. Illam θεωροτικlω - νοιο , hanc α Ου- Δυ vocat. Διανο ιοι hic idem quod νοῦς. Nam in tertio de Anima νοῦν se dicere ait, ω 2ονρει vis λαμcανει Alias
docebimus infra quid distet νῆς ψ αδνοίας. Non igitur est dubium quin per νοῦν & Bωon dis δωαμων hic Aristoteles significarit
utramque mentis speciem in quas divisit partem animae rationalem. Eam porro sic toto genere ab anima differre dicit, aut aliud genus animae esse, quatenus differt mortale ab immortali. A R ' ἔοικε μ -ρον ειν- τοῦ μονον ενδέα ἶ-αιλον Ergo de tota anima rationali necessiario ille locus intelligendus. Qua anima rationalem cum in Ethicis in duas partes diviserit, εις νοῦν προδι-εις νοῦν θεωρητικον,haud ambigi debet quin hic nominandoy ora, Ita δ-αμιν duas illas species mentis coplecti voluerit, ex qui bus constat anima rationalis. Hinc τι κω 'Li eam uno verbo appellat libro ii. cap. ID. De generatione Animalium, quae alibi apud ipsum,& aliis, est λογκη rationalis anima,quq & νοηli 1,qua &proinde ibide distinguit m ὐ πι λιτικῆς & φυτικῆς sive His,duplici mentis genere constat, Ha κτιM' i , ρητικῆ -νω α,quq non invice differunt, nisi ὀνεργεία, ut in serius sumus dicturi.Quatenus
igitur est immortalis haec ,- rai sive λογκη a υχ 1,alio etiam modo qua quo supra diximus χωρι potest dici. Mortalis qiuppe animae species qualis est in bestiis tota, in homine pars, quia simul cum corpore im
595쪽
etro C L. S A L M A s I rterit, non separatur a corpore, nec ab eo secluditur. At quae ii mortalis est, in morte corporis ab eo egreditur ac recedit, &sie per se subsistit. Ergo duplici modo m' de anima rationali,& animi mente apud Aristotelem accipitur. Anima rationalis post corporis interitum ex vi substantiae propriae est, quia a cortapore discedit, cum caeterae animae vegetatricis & sentientis facultates
sint, & una cum corpore intereant. At mens animidum quae aeterna sunt contemplatur, aut etiam dum res alias cognoscit ac diiudicat, ονεργεία ipsa a corpore separatur, quatenus & lupr ipsum sese exerit, & corporis organis non utitur ad sanctiones suas exequendas. Contemplatio quippe & cogitatio, ratiocinatioque ειαν ρνεργειαι. Et contemplatio quidem quae propria este ἔργεια mentis θεωρητι, D, prorsus ab Omnibus facultatibus anima sensualis submolao . Ratiocinatio autem sive λογισμἁς,quae ριέργμα est mentis practicae, munus suum obit sine organo corporis, quamvis utatur iis animae facultatibus administris quae non agunt citra corporale instrumentum, & sic etiam a corpore χωριώ censeri potest. Plerique veterum philosophorum cum de illa Petipsteticorum opinione disserunt, utramque mentis speciem confundunt, ut Sextus Empiricus Adversus Mathematicos. Qua de re erit in sequentibus agendum. Aristoteles de illa mentis separatione quae post mortem fit a corpore,ita scribit lib. III. de Anima cap. v. χωριὴ Me δε ἐρο μίνον τοῦ re οπερ ἐώ, 6 τῆτο μονον αἰθανα--ούλον. Ii1 libro tamen secundo cap. ii. quem hic explicamus, videtur dubitare
χωρ ἰθdra, καθαπερ mi' ἀυ ον cpθαρτοῦ. Hoc genus, inquit, aninii quod mente O contemplatira ficultate constat, videtur aliud animae genus esse , ct hoc solum feri potest ut separetur ab alia animae portione, quemadmodum solet quod aeternum est a mortali. Quidquid dicat Simplicius, haec tanquam a dubitante proseruntur , non affirmante.
Quod non solum verbum ἔοικε testatur, sed multo magis illud ,δέχετ f. Notum est enim quid sit το&δεχοψ ον apud eumdem philosophum & quomodo opponatur τω αναγκαίω. Hoc necessatio verum est. At quod O i δε rus, recipit dubitation utrum sit an
non sit, & potest esse & non esse. Idem in prioribus Analyticis: λέγω θ-ῆ, τὸ α δεχομM , ου ρι- οντ χ αναγκαίου, θιὶπάρτῆτο αδαίατον. Ergo hic quod ines-
596쪽
PII, non necessario huiusnodi est, ut omnino credi debeat ita esse separabile. Nec recte Philoponus ad hunc locum et νοῦν κώ --κ- άυνάων de uno genere intelligentiae interpretatur, qui est νοῦ:&ω tibia . Quod est falsi stimum, ut ex his quae diximus constat. Rationem affert, quia intelligentia προοι 1πιὶ non est post mortem. Ergo sola contemplativa & separabilis a corpore, ut pote immortalis. Sed in eo errat cum omnibus qui eum sequuti sint, quod putei' de illo χωρμυμ accipiendum, qui mentem a corpore
εχει ἁ- ουσίμ, η ' λοι 1 x υχῆ - om. Nihil minus quam hoc voluisse Aristotelem,iam ostendam.Non χωριςΓιου ιαν ab reliqua anima mentem habere dixit, sed solam ὀνεργεM . Proposuit paulo ante dubitationem utrum partes anima , - μορια ψυχῆς, locis invicem in corpore separata forent, an sola cogitatione, χωρις ἰτοπω ἡ λογω μόνον. Dissicilem & impeditam in quibusdam partibus huius dubii solutionem videri est , in aliis satis facilem dc expeditam. Non de separatione loquitur quς fit post mortem, corporis & animae, sed de seiunctione partium seu facultatum animae quamdiu est in
corpore adhuc vivente. Cum enim plerique censuerint, eas partes
animae non solum per facultates ac proprietates invicem disiungi, sed etiam locis & quasi limitibus discludi ac disterminari, hanc eorum sententiam non potuit probare Aristoteles. Et facillimum quidem esse solvere quaestionem in aliis partibus, ut pote quas clarum esset
non moria dividi, sed tantum λόγω. In solis animae rationalis sa- cultatibus 2ονον ἶ-ς, Iioc est, intelligentia, & νω πρακιή, ac facultate contemplativa, obscurius elle quomodo ab aliis animς partibus differant, utrum τοπω an λογω, an aliquo alio,& ab utroq; diverso. Apparet ex his, non aliam substantiam menti voluiste attribuere quam reliquae animae, cum tanquam partem animae rationalis has duas facultates agnoscat, νῆν, id est, τά κωυ, de Θεωρ istis δἰ αμιν. Quae facultates non duas mentes faciunt, sed unam, quae versatur circa diversa obiecta . Nam fine eas tantum dixit differre non subiecto. Nec ad rem pertinet utrum νῆς πυκτικος post mortem non maneat,
cum loquatur hic de facultatibus animae atque animi quae in corpore
597쪽
adhue animato vigent, ac vivo. Certe & illa ipsa θεωροῖκὴ - Δ:quam selam a morte restare volunt & a corpore separari, non eodem modo nec eodem fini contemplabitur ubi a corpore prorsus erit s iuncta , ac dum in corpore agit, licet sine corporis ministerio. Sa tis est in totum,si teneatur mentem esse immortalem. Huius cum duae sint facultates quamdiu in corporis ergastulum conclusa est, una qua aeterna speculatur, altera qua de bonorum ac malorum fine deliberat, ex utraque mens componitur. Haec πυκτκ illamκη δι αμις,vel etiam & νδεθεωρ Γώς. Quae duae sint quasi partes animae rationalis. Quaerit hic igitur Aristoteles quomodo haec pars animae rationalis ab altera parte animae irrationali sit , utrum nimirum locali disclusione, an separatione quae mente tantum possit percipi. Hos enim duos initio propositit χωρισμ si modos quibus partes animae invicem separabiles viderentur. Improbata eorum sententia qui locis eas discluderent, in caeteris non esse dubium quin λογω tantum discernerentur,sed in mentis duabus iacultatibus quae rationalem partem animae constituerent non adeo proclive esse id definire. Tandem ait, videri esse aliud animae genus, id est, genere differre a reliqua anima. Non enim aliud signuficant haec verba, o 'εοικε Et dubitantis, ut dixi, non affirmantis hic sermo est, ἔοικε, id est, ἀοκεῖ, φαίνετα , vid turriEt ridicule Simplicias , exponit. Explicat statim quomodo , differant hae facultates animae rationalis a facultatibus animae irrationalis. Και τοῦ ρωνον ανδέχετus καθαπερ
re o Aον φθαρτου. Hanc Folam amma partem ita capit separari, ut siparatur immortale a mortali. Et hoc ita ponit, quasi quod etiam aliter esse possit, nec ex omni necessitate verum sit. Et ridiculus etiam hie Philoponus qui εξανα,ioit subaudiendum esse dicit. Contraria enim haec inter se,N' , & ' ἐξ ανα :ς. Plato quidem etiam voluit aliud animae genus mortale esse aliud immortale, & similiter ut hic Aristoteles, aliud M' πον τῆς aliud is Θανατον pronuntiavit. Sed quod ille tauquam verissimum assirin bat, hic tantum probabile, & quod etiam aliter posset elle, proponit. Ex sententia igitur Aristotelis hoc loςo animae rationalis sicutitates intellectivae ita separantur,&aliae sunt ab facultatibus sentientis, & vegetantis, ut verisimile est rem immortalem a mortali sep
ratiae distingvi. Primo hic notandum est,per νῆν acθεωρο-lta δή civ
598쪽
IN Epicra Tu M ET SIMPLICI u M. ars eum intelligere totam substantiam intelligentis animae, sive rationalis. Deinde facultatem eam intesiectivam animae rationalis ρώ-δc partem animae totius quae corpus informat,& dat m m homini, ab eo statui. Tertio λ eoiHωῆ- ον sive μή id δενουν eundem esse cum eo quem alibi τ ονε - νῆν appellat, qui de mι i-.ς &-appellatur , quem vulgo in scnolis intellectum a gentem nominant. Haec praestructa, quae & in sequentibus confirmabimus,uiam muniunt ad Aristotelis mente explanandam,quam interpretes veteres novique suis hariolationibus intricarunt. Praeter
ea inde etiam planum fiet, quod maximi ad hanc quaestionem de
animae partibus enodandam momenti est, non κί' μίαν, sed κατ Mέργεια, Aristoteli distingui ac separari animam rationalem ab irrationali. Quam cum tui dicat aut, quod idem est , in ινμύγ ειν , certum cst tamen utramque ab eodem sub unam sim redigi, ex pluribus constantem facultatibus, ut infra pluribus expositurniamus. Nec obstat huic sententiae, quod ita eas invicem ait distare, ut differt immortale a mortali. Non enim utramque in corpore κατ ἰήi- ουσίαν & -σαο ν subsistere voluit, sed utriusque ut σει--diversam esse. Intelligentis quippe animae Onihil habet commercii cum corpore,vel cum σωρια,κῆ At
sentientis animae & vegetantis facultatum operationes non sine corpore exercentur. Inde est inter utramque operationum differentia. Quae mox& ipsae in plures speciales H. - λεις dividuntur, ut in sequentibus dicemus. Ut autem hic eas summa divisione ita distingui docet,quomodo qternum ab interituro discernitur, sic & in Nicomachiis obiter,quantum ad rem,de qua ibi tractat, pertinere visum est,idem utriusque animae discrimen attingit. Quo loco & dubitari posse ait, utru inter se haec duo dividantur in anima, ut partes sive membra in corpore, an vero ista cogitatione duo sint, de caetero naturam habeant inseparabilem. Ita enim scribit de Anima lib. I. Nicomachiorum, cap. x m. λέγε - ο γῆς, ὀν
τῆ- α κυρτον M-ουδὶν - τα ἀπικον. Dictahunt o de ita quadam assatim nobis in sermonibus quos apud extraneos habemus, quibus utenda est: nonpe, albud elis esse quod carer ratione, aliud rari
599쪽
M C t. SAL M A si inis particeps. Haec vero , utrum sic diridantur quomodo solent corporis membra quidquid aliud dividuum est, an cogitatione duo sint, natura sua
individua,ut in circumferentia aliud est convexum, aliud concavu nibilis usiunt praesentem refert. Non definit in his utrum re unum sint, cogitati ne sola distincta, rationale animae & irrationale, an ita separari per partes debeant ut corporis membra, de quaecunque alia ceu corporalia divisionem reapse recipiunt. At hoc loco lib. ii. de Anima id quasi definitum dat, nempe taeteras animae facultates re elle indivia duas, cogitatione divisibiles. Tοὶ θ λοι--φομερον σκ
De sola rationali parte fatetur χωριςlω esse. Quomodo An -- , quandoquidem iliae partes solo λογω ὶ At quod λίνω solo χωρis , id habet philosophus pro ιαχωρι ω, ut in circumserentia duae eius par tes solo λογω sunt divisibiles, quod in ea concavum est & quod convexum, quae natura sita αχύρισα. Rationale & irrationale in anima τω γένει χωριμ esse Vult, non tantummodo λογω, ut quod aeternum
est ab eo quod fluxum & fragile. Nam in i x. π μs dicit, .m .φθαρ m ὐφθαρτον genere differre. Ergo rationale quod αφθοι - ω, est, differt genere ab irrationali quod est φθαε πον. Quod νγ differant,non propterea & τῆ ς πια differre, quod quidam hic
interpretes volunt,existimandum est. Nam & rationale in duas partes iterum dividit, quae eodem modo inter se differunt, quamvis substantia non sint aliae. In sexto Nicomachiorum eius animae partis quae ratione est praedita, unam esse portionem docet qua contemplamur eiusmodi res quarum cauta aliter se habere non possunt, alteram qua incerta & fortuita, τί ἀναγκαῖα, ' -- AN qui haec inter se genere differunt. Ergo & partes illas intelliget tis animae quae circa disparia genere obiecta versantur, genere dinferre necessie est. Non enim possunt ab eadem animi parte co-,gnosci quae genere toto distant, ut sunt m ωδευ ο Sc τα οἰναγκουα Haec differentia divisit - νοῦν & νῆν λωρῶ κρν, quae intelligentiae duae species genere inter se differunt. Duae illae porro partes animam rationalem componunt, quae & ipsa genere differt ab irrationali,ut incorruptibile differt a corruptibili. De his ergo duabus partibus intellexit quibus constat animae rationalis pars, cum tacit, . A m λωρ κης δεωνάμεως Πεπω Non enim, ut di-Umus,de sola contemplativa mentis parte accipienda, quae θεωρο-
600쪽
IN Epic TETu M ET SIM p II cIu M. ars τικῆς δή μεως nomine ipsi dicta est, & νουν proprie de practico intellectu usuryavit, cum tamen uterque νοῦς vulgo dicatur. Alexander Aphrodi laeus lib. ii. de Anima, capite Ma λοῆ-αμεως, ubi eadem docuit quae Aristoteles habet in sexto Nicomachiorum, de duobus diversis animae rationalis, quae duas genere differentes eius partes constituunt, baec subiicit: διιο P λον - η ρε- me ἐςἰ δοξας avi, ἡ θ FH ρ ωω1. καλειπμ 3 ἐκα-
ου. o 5 Hmsς -λωρ ς. ex duabin amna rationatu facultatibus, altera est opinativa, altera silentialis. Vtraque intellectus nomine censetur. Sed unus quidem finem habet actionem, atque opinatur ac deliberat, principiumque est actionis, cum voluntas ct appetitio iis quae ab eo decreta fuerint consenserit, ac sternit: alter sitientias consectatur, ct contemplationem. Cum utrumque νοῦν vocari scribat Aristoteles in tertio libro de Anima, νουν a se proprie vocari qui πυκτικος est, his verbis aperte significavit: ο αροι νους. λεγω ο νουν, ω - νοεῖ - α λαειζανει η χή. Non θεωρη-ν,sed προοι κον de δό-ξαο Ἀννουν plane designat. Qui νους δαναρος est δοξα ωὶ animae rationalis, ut alter qui vocatur μωροὶ ως, - moi eiusdem qui ρος. Uterque intellectus re idem, facultate diversiis, sive potius fine, ut idem alibi Aristoteles asserit. Per hanc ergo vim intelligentem, sive mentem, sive intellectum, anima rationalis immortalis est, de aeterna Aristoteli. Si enim dum in corpore ipso inclusus est, sine corpore
tamen,& extra corpus operationes suas exercet,quod aliae animae facultates non faciunt, quae intra corpus tantum & cum corpore operantur, magnum ex eo duci potest argumentum, post corporis interitum restare eum posse, ac per se subsistere. Nam si corporis ope opus non habet in exercendis suis stinctionibus, etiam quamdiu in corpore manet, ita a corpore potest discedere, eo dissoluto, ut ad subsistendum, de permanendum non ei sit necessaria corporis compages. Non tamen substantiam habet separatam a reliqua anima dum in corpore est, sed ὀνέργειαν tantum G γ ab ὀνεργεια reliquarum facultatum differentem. E νέργεια ipsius a corpore seiuncta est, quia non utitur corporis instrumentis. Anima sentiens &vegetabilis cum corpore coniunctas habent μεργείας suas, 'uia non