장음표시 사용
151쪽
quemla per locum Iusscienti divisone. Probatio maioris i uantum ad priniam Partem. nam omne cUrpus
phylicum, est ii bstinua , sed omne corpus habens
vitam cit cor pia, phylicum, ergo necessarium est dicere quod omne i ,rp i, hab sui tam lit subitantia, sed renne corpus habcris vitam componitur cx corpores uim habet vitain. dc ex eo per quod habet vitam, scialicet anima ergo amina est subitati a. palci sequela quia sub fantia non componiturnici ex substari uis. Proba tur minor quantum ad primam partem videlicet quod non est substantia compullia, quia eli pa s componens substant am habentem vitam, ut conccssum est, ergono est ipsum compositum.Scci inda pars patet quod noeii corpus siue materia, quia est id per quod aliquid habens vitam vivit. sed cor pus no eit huiusmodi, nec materia , alloquin omne habens corpus siue materiam vi
Dcret, quod ciHalsum. Ex quo infertur quod anima elia, tus corporis habetis vitam. Nam, id per quod habes vitam viui est actus corporis hahentis vitam, sed anima est huius in Oci, ut dicium eli, ergo anima citarius corporis habentis vitam, non quidem in actu, quia id, quod habet vitam in actu eli torum compositum, sed totum compositum non debet poni in definitione lorm ergo amina non est actus corporis habentis vitam in actu inquantum huiusmodi sed inquantum ui potentia. Secundo inicitur quod anima, cum iit substantia non cit actus sicut qualiscunque torma , sed est actus sicut sorma subitantialis, secudum quam aliquid fit ensi impliciter. Conti a praedictam conclusionem & pio bationem eiusdem arguitur lie. Omne id quod aduenit enti in acto, t si accidens ut concedit Do Ior sata. in prς lenti lectio sed anima aduenit enti in a Iu ,ergo,&c Probatio minoris, quia aduenit corpori organico physico, cum sit actus eus. similiter eli actus corporis animati, sed Omne corpus animatum organicum est ensima tu .crgo, dcta Praetcrea . Omne movcns motum est corpus, ergo anima est corpus. Praeterea ad idem. Omn mouens mouet percontactum , sed omne tale
est quantum, & per consequen: corpus,ergo idem ut supra. Praeterea. Id, quod e si de genere potentiae circa primam materiam eli aliquid includens de ac iu &dc potentia, ergo id, quod est circa primum altum elialiquid includ cns de actu,& potentiaac per conseques erat compositum, Sed anima est circa primum actum
de generc actus existens, ergo est compolita ex pote tia α actu, dc per consequens cx materia de forma. Praeter ea ad idem. Vbicunque sunt propricta es materiae, ibi est malaia,sed in anima sunt proprietates materiae, scilicet recipere,actuari tormari,cicc. ergo in anima est materia N per consequens est composita ex materia&si1rma. Praeterea. Id, quod eii actus tantum,non habet caulam sui esse. ut patet octauo Metaphylics, sedauima habet causam sui esse,ut patet de se. ergo anima non est actus tantum, ted coinpolita exactu & potentia. Praeterea. Id,quod eli potentia non ei iactus, sed anima eii intolemia omnia, ut patet terrio huius, crgo non cli actus. Ad primum dicendum quod anima non aduenit corpori animato quod sit actu animatum per aliquam aliam formam, sed aduenit corpori animato quod dicitur animatum pers ipsam n aduentu elus, sicut dicimus quod lumen et iacius corporis lucidi, non quod corpus sit lucidum ante aduentum luminis seu lucis. Ita adueniente luinine corpus fit illum natum. Similiter corpus non eli organizatum per aliqua
sormam aliam ab anima. unde ratio non L. quiaut . Sed contra hinc rc spontionem arguitur. Nam in illo instanti in quo introducitur a mina In corpore, aut corpus et tactu OruamZatum, aut non . Si primum, lic sequitur quod aduenit enti in actu, de per colequens pro .
politam . Non potest dici secundum quia deterium
libet sorma potest introduci in quilibet materia. Di
ccndum quod in toto tempore p sced enti istud inlias introductionis,materia fuit organizata ev disposita perdis politiones consequentes formam abiiciendam. Sed in illo init inti introdumonis materia suit organizata
di dis p sita per dispositiones consequelites sarmam
introducendam , ad cuius introductιonem corrumpuntur omnes organia itiones de dispositiones in numero, non quidem per se, sed per accidens. ad comruptioncm scilicet subiecti, remanent tamen eaedem
specie . Vnde materia dicitur semper dispolita de organizala,quae est suste 'tibilis de propinquo illais sormae, quae requirit org ntrationem. Ad secundum dicendum quod duplex est mouens motum . quoddam elimouens motum per se, quoddam est mouens motum per acciden , siue per alterum. vcrum eli quod omne mouens motum primo mocto, est corpus Sc diuiditur in partem per se in cnieni & pariem per se mota.
non autem mouens motum secundo modo. Adiectium dicendum quod duplex est contactus. Quidam cit contactus virtutis . alius eli contactus dimentionis leu quantitatis. Verum eli quod omne mouens, quod mouet pcrcontactum dimensionis, siue dimensi ma-tiuum est corpus, non autem quod inouit per contactum virtutis. A 1 quartum dicendum quod anima noeli actus purus in hiae simplicitatis, sed includit aliquid
de potentia. Non tamen Oportet quod illa potentia ut materia. unde non sequitur quod lit compulit a cx materia cic forma, cc. Ad quintum ciccndum ' od proprietatis uiateriae non conueniunt animae uni uoce sed
aequivocae tantum, videlicet secuncum diuersas rationes. Aul cxtu in dicendam quod illud , quod est a tu tantum,non liabet causam formalcm tui esse & ite intelligitur dictum Philosophi, habri tamen caulam efficietem. Vnde anima non habet causam formalem licet habeat et ientem. Ad ultimum dicendum quod illud, quod cu potentia non eli acius rci pectu eiusdem, sed belu ri spectu diu cisorum. Vnde licet a mina lit potentia ruperius pecierum in tali gibilium eli tam a
ctus res e tu corporis habentas vitam in potentia. Sechinua conclutio. Anima est actus primus hanc conclusionem protiat Pnilolophiis tali ratione. Nam, sicut suliabet scien tia ad conliacrare, ita te habet anima pec respectum ad diuersas suas operationes, sed scientia ethacius prunu, scientis, ergo sequitur quod anima citaeius primus corporis animati. Contra hanc .Llusionem sic arguitur. Anima est acius sicut scientia, vehabetur luc intcxtu .sed scientia . um lit torma accidentalis) eli actus iocundus, quia omnis sorma accidentalis praesupponit formam sub iantialem ogo anima non eit actus primus lea secundus. Praeterea . Haec anima rationalis est subitantia, sed non uniuersalis sed particularis , scd omnis subliantia particularis naturae rationali, est indiuidua, ergo anima rationalis non est actus primus,lia composita ex actu. Praecerea. Id, quod praesupponit aliquam formam accidentalem I nmateria, non est actus primus, sed an ina praelu pponit formam accidentale, ergo, dec. Probatio ininoris quin anima prius praesupponit virtutem generativam in se
Ad primum uicendum quod scientia poteli conliderari dupliciter. Vno modo per respectum ad scientein quantum lciens. Alio modo per rcspectum ad ilium, qui eli sciens.Si capiatur Lientia primo modo, si lcientia eii acius primus de essent alis talentis, de ilia, modo capitur hic Si vero capitur secundo modo, lic est actus secundus. vel dicendum quod, comparando icientiam ad animam, scientia est acius lecui tuus, sed comparaa do scientiam ad considetare, scientia eii actus prunus. Ad secundum dicendum quod anima non estiuoliantia copleta. unde non oportet uν iit uniuersalis vel particularis.
152쪽
cularius. vi tertium dicendum quod illa forma, quae
pra supponit aliquam formam accidentalem in Ocelu hiecto dicitur esse actus secundus, non autem illa sorma, quae praesupponit aliquam formam accidentalem in aliis sub edimuiritis autem generativa non est lubi Oiuem ilia parte materiae seminis, in qua introducitur anima, secundum uuod in serius declarabitur, unde ratio non sequitur . Tertia conclusio eli quod anima est actus corporis Oretanici physici. auae probatur sic. Talis ecbet esse male ia actus qualem requirunt opcrationes illius actus, sed operationes ipsius animae cum sint diuersae requirunt diuerstatem partium iecundum situm N figuram in eodem corpore, ergo oportet quod anima sit actus corporis Organici. Nam corpus organi cum dic tur illud, i uod habet diuersitatem partium dis innarum secundum situm de spuram. Contra hane conclusionem sic arguitur. Id , ciuod est separatum corpore non eli acto, corporis, scd anima potissime rationali, est suparata a corpore,ut patet tertio huius, ero anima rationalis non est actus corporis. Praeterea . nu mquodque recipitur in alio per modum recipientis,si ergo anima lationalis sciatius corpori, susciperetur ad modum corporis, scd corpus est indiuiduatuci dei crminatae materiae, ergo anima est indiuiduata &determinatae materiae di per consequcs non posset anima omnia intelligere nec uniuersalia. Praeterea. Actus
per se conuenit illi cuius esi acius, sed id quod conuenit alicui per se usi inseparati te ab illo. cum ergo anima rationalis sit sc parabilis a corpore . sequitur quod
anima rationalis non est actus coi Piris. Ad primum dicendum quod anima rationalis licet lit separata a coriapore secundum Opcrationem intellectivam, non lametsi si palata secundum cste loquendo de anima coniuncia. vel dicendum licci amma si separata a corpore quantum ad actum secundum qui est intclbgere
uui. On cii acius alicuius Urgani corporalis. non tamen est separata quantum ad acium primum, quia est firma coi poris. Ad secundum dicendum quod licet
anima lia indiuiduata in coipore S determinatae materiar quantum ad esse, tamen quantum ad Operationem intellectiva est uniueis alis, cum talis Operatio non indiscat corpore organico siue instrumentali. Ad te ilium diccndum quCo anima conuenit per se corpori, sicut esse sursum cinuenit per te leui, sicut ergo quando leuia sunt extra suum proprium locum, in eis rimanti apti-Iudo naturalis ad talcm locum, Ita anima rational squando est separata rum et ei naturalis aptitudo ad proprium corpLs. Quarta conclusio quae sequitur cx praeced cntibus eii illa,quod diis nitio animae, quae dicitur communis S materialis est ista, anima cli aci us primus corporis organici pnysicia inae conclusio proh tiar dupl. citer. Primo per rationes pracedentes, quod enim sit acius patet per praecedentem conclutacitum primam .&quod sit actus corporis organici sal et per secundam conclusionem. Secundo prCuatur,quia conia vcnit omni animae,soli,ci scin pei,S induat totain eius esentiam a prima potentia usque ad ultimum acium.
contra hanc concitisionem arguitur sic. I lud quou pote ii d funiri, habet genus de uiserim iam , scu anima cum non sit species, scd pars specieGnean habet genus
ne dii finitum est diuisibilem paries dii lanientcs,tici anima cum sit forma simplex)no est diuisibilis ergo, tac.
si aeterea. Ilia distinitio non conti it animae rata naiali, rgo non ctinuenti Omni conlinio luti dilfinito. Asia sumptum patet . quia fotnia debet cse proportionata materiae, sed an ma rationalis est incorruptibilis Scorpus eli comiptibile. NO,rec. Preterea. Anima est somma simplex, corpus vel O Giganicum habet magnam diuersitatem. ergo anima rationali, non est acius co puris organi Q. PlaeIerea. Sa anima esset actus corporis
organici. Praeterea. si anima esset actus corporis organici , aut organi ratio fieret ante introductionemnem crus, vel mitanti introductionis: non secundum, quia nullus motus poteli fieri in initati,organizatio autem non poteli fieri sine motu alterationis. ii primum, vel illa organiratio remanet organitatio.& sic accidentia remanent, non manente forma subitantiali, vel non remanet, Se Per consequens anima unitur corpori non
organi ato. Ad primum dicendum quod illud argumetum procedit de diis nitione pro prijssime dicta. Ad secundum dicendum quod licet anima sit forma simplex
secundum essentiam, poteli tamen diuidi in partes rationis. Ad tertium dicendum quod licet anima rationalis secudum essentiam suam ut supra dictum est sit incorruptibili,, amen requirit propter diuertas oecra tiones eius corpus bene complex ionatum, ad quam quidem complexionabilitatem sequitur corruptibilitas necessitate materiae. Ad quartum dicendum quod anima est simplex quantum ad essentiam, multiplex tamen eli quantum ad potentiam de virtutem, oc ideo propter Operationes diuersas requirit corpus organicum. Ad ultimum dicendum quod illa organiratio per se iit in temp're praecedenti introductionem formae quae corrum pitur per accidens in initanti introducit nis in rivo introducitur per accidens noua organi rati simul cum an ma. Et quandia dicitur quod org mirati non poteli fieri in initanti. verum eii per te, tamen pcraccidens fieri pote ii in inllanu, ptaesupposita Prima orsan IZaraone. Quinta conclusi O. Amma voitur corpori
organarato line medio. Probatur. quia propria Pcri ctio v nit ut inam cuiate proprio periectibili sed antinaeli propria pote cito coi mn is organici, cum litems torma subitantiali, ergo, dcc. Contia hanc conclutionem
arguitur sic.Anima unitur materiae dispoliis, Ergo uniutui materiae median ibiis dispositionibus. Praeterea.
Diuertae forna e secundum lpeciem non pollutit uniri diu erus panibus materiae niti sint diuersae per quanti
taleat,ergo anima unitur materiae mediante quantitate . Ad primum dicendum quod anima unitur materiae primae quae in t cito tempore Praecedente initans intro-cuci ioni, fuit disposita per dispolitiones consequentes totaliam adisciendam, ut dicium est quae corrumpiturm adu cntu formae, ex in adue .u sormae est dii polita perdis politiones consequentes natura rier formam introducendam Aed contra hanc respontione arguitur. Aut
anima minitanti introductionis unitur mat criae nudae. aut non .Si secundum, habetur intcntu, vidclicet quod unitur mediante medio Si primunt ergo no vnitur materis uti politae. Dicendum quod materia poteti dici nuda cupliciter. Vnomo per carentiam cuiuscunques Oimae,5c iic materia nunquam a cuur nuda. Alio m do Per carentiam tormaria,&dispositionum praecedentium tormam introducenaam,dc uto modo antina unitur maturiae nudae,quia in introductione animi corrupuntur omnes tormae di dispositiones praecedentes, dccie lunul cum ea introducuntur aliae dispositiones de accidentia in numero. Sed contra arguitur. Aut in e
dem initanti corium puntur praeceuento dispoliti no de introducuntur tequentes,aut in alio de in alio. Si primum sequeretur quod in eodem instanti crunt contrariae de diuerse tormae in eodem simul. Si secundum, cum inter ques bet duo intiantia mediet tepus, te tu tur quod erit sabile tempus, in quo materia erit sine Omni torma. Dicendum quod in uno di eodem inii ai ii temporis corrumpuntur per accidens Omnes Praec
de modii politic nes, de introducuntur tequentes. Nec
propter hoc sequitur quod in uno de eodem simul sint
diuersae formae,quia ea quae in initanti corrumpuntur,
dum lunt, corrumpi non possunt. Vnde bene sequitur.
Αmma corrumpitur, ergo anima non eii,sed immediate ante tuit. Sicut econtra bene sequitur, antina intro
153쪽
ducitur, ergo anima est,& immediate ante non fuit. Et si querat ut virum in viii ino inlianti in quo remou turior ma abi j cienda introducaturalia forma, respondendum est neganeo assumptum, quia non elt dabile unum & vltimum instans formae corrumpendae, scd bene primum instans non esse eius. quod quidem m- stans est instans primum sub esse formae introducendς. Ad secundum pit et solutiopcrea quae dicta sunt. Veruntamen considerandum est quod anima secundum essentiam considerata praumelligitur uniri materiae
nudae eius ante omnia accidentia , tar ten si consuere.
tur quantum ad ultimos eius gradus persectionis, sic aliqua accidentia praeintelliguntur praecedere ipsam an in mam,verbi gratia, anima dat corpori csse subitantiale, esse corporeum,& esse animatum, sed quantitas sequitur ipsam animam qnantum ad hoc, quod est dare esse substantiale , sed tamen intelligitur pia cedere ipsam animam secundum quod dat esse animatum. Circa praedicta dubitatur primo virum anima habeat diffiniri per suum subiectum, di arguitur prinio ctantia suppositum, quia illa forma quae habet subiectum est accidentalis, anima non cli sorma accidental:s, ergo anima non habet subiectum . Praeterea . Arguitur contra suppositum quia si lubiectum animae Poneretur in diuinitione eius,aut poneretur tanquam pars CL sentialis, aut tanquam per additamentum. Non Primum , cum corpus non sit pars essentialis animae. Nec
secundum, quia hoc est proprium accidentis dissiniri per additamentum, ut adducit Doctor sanctus in plerisque locis. Dicendum quod anima habet dii finiri perluum subiectum, quia illud quod non habet esse completum in specie sed dependens, habet diviniri per illud quo dependet,& inde est quod accidentia habent distiniri per subiectum, ut patet. 7. Metaphyli.
sed nulla forma rei naturalis eli quid completum in specie, complementum enim speciei conuenit substantiae compotita,unde oportet quod quaelibet forma d finiatur per aliquid quod cist extra egentiam eius,uid licet per totum subiectum , sed anima est forma naturalis, ergo, & caetera Ad primam rationem dubi j dicendum quod subiectum accipitur dupliciter . Vno modo proprie, videlicet pro eo quod per se subsiliens dat stabilimentum essendi alteri, de illo modo illud quod habet subiectum dicitur forma accidentalis. Alio modo accipitur subiectum pro omni eo, quod est susceptiuum persectionis, siue subitantialis liue acciden , talis,di isto modo non oportet quod illud, suod habet lubiectum sit sol ma accidentalis,& sic accipitur in propolito. Ad secundum dicendum quod anima desinitur per suum subiectum, non tanquam per partem es-scntiae eius, sed tanqus ni per aliquid quod est cxtra es.lentiam eius, non enim dicitur definitio per additamentum,dum aliquid diuinitur per aliquid alterius generis praedicamentalis. Modo maniscitum est quod
forma,& materia sunt eiusdem generis. Vnde cum forma delinitur per materiam non des nitur per additamcntum, nisia largo modo loquendo. Dubitatur secundo virum inter forinas naturales, sola anima rationalis
sit per se subsistens. Arguitur primo quod non, contra assumptum, quia illud, quod est per se lubsiliens est , hoc aliquid, sed an una rationalis non est hoc aliquid, sed est id quo aliquid elt,ergo non est per se subsiliens. Praeterea. id quod est per se subiistens liabet piopriam
perationem sine corpore, sed anima rationalis cum non intelligat nisi mcdiantibus phantasia latibus, non habet operationem aliquam sinc corpore, ergo,&c. Praeterea, arguitur conira propositum. Sicut se habet intcllectivum ad intelligibilia, ira se habet sentitiuum ad lentibilia seu intes lectivum apprehendit in teuligibilia sine corpore,ergosenlatiuum apprehendar sensibilia linc corpore. Tunc sic. Illud, quod habet operationem per se, est per se subsistens,sed anima rationalis habet operationem per se sine corpore, ut probatum est, ergo per se tablittens. Responito,dicendum quod solum anima rationalis est per se subsistens, quod si erat et, quia solum illud dicitur per se subsistens, quod habet propriam operationem line corpore, scd solum anima rationali est huiusmodi, ergo,& caetera. Ad primum dicendum quod aliquid dicitur per se sub citen:
dupiciter. Vno modo subsilientia completa, tanquam aliquid completum in specie,& illo modo anima non est per se subsiliens. Alio modo dicitur aliquid perses ubi istens subsistentia incompleta, de illo modo anima rationalis est per se sublii lens, unde non oportet quod significet hoc aliquid, proprie accipiendo hoc aliquid. Ad secundum dicendum quod licet operatio animae intellectius ut supra dictum cli indigeat corpore
obiective, non tamcn instrumentaliter, ergo, de caetera . Ad tertium dicendum quod sinu lecti inter intellectu m Sc lentum in hoc, quod unumquodque ipsorum cli in potentia ad suum obiectum , est tamen dissimile in hoc quod sensus suscipit sensibilia cum qu
dam immutatione coi porali,intellectus autem non nisi sorte per accidens unde ratio non sequitur. Dubitatur tertio, utrum illud dicatur habere vitam, quod trabet per seipsum augmentum, & decrementum, & alimentum. Et videtur quod non quia Deo uua proprijssime attribuitur, ut probat Philosophus duodecimo metaphysi .dc tamen in Deo non est decrementu neque augmentum,ergo, dec. In contrarium est Philos
phus in litera. Dicendum quod de eo, quod est habere vitam, possumus loqui dupliciter uno imRlO in gen rabilibus,& corruptibilibus, sicut hic Pnilosophus lo-uitur per modum exempli, de illo modo habere Witaicitur illud,quod per seipsum trahet alimentum, &α Alio modo possumus loqui uniuersaliter, cic absolute, sic aliquid dicitur habere vitam, ex hoc quod per se est
aptum natu movere per te ipsum aut motu intellectu li aut motu physico,de illo modo procedebat ratio du-b ij. Dubitatur quario utrum in uno de eodem composito sint plures formae substantiales secundum essentiam diuinciae, dcarbuitur quod sic. Nam unius de eiusdem rei lunt plura praedicta tormalia de essent alia, ergo unius de eiusdem rei sunt plures formae lubitanti Ies, patet consequentia,quia piaedicta formalia sumuntur 1 sormis. Praeterea, anima eli actus corporis, v I patet per diffinitionem animae, sed materia prima non dicitur actu corpus nisi per aliquam sormam, ergo sequitur quod in corpore animato est forma corporis ἰχ ipla animaide per colum uens plures sorinae. Praeterea, corporeitas est forma a qua matcria nunquam potest cenudari ut concedit Doctor san. in secundo sententia. rum Jergo sequitur quod in code cli forma corporeitatis oc forma specifica Praeterea Omne moues se: psum diuiditur in partem per se mouentem, de partem per se inotam, ut patet cx Octauo Physic sed corpus animatuest mouens scipium , ergo diuiditur in partem per se mouentem, scilicet animam de partem per se motam scilicet corpus, sed materia prima no potesse pars per se mota,ergo corpus quod est pars perde mota est informatum alia krma, Praeterea. In corpore mixto reperiuntur quatuor elementa , ergo in eis reperiuntur tormae substantiales eoru . Et sic in eodem corpore mixto reperiuntur plurins Orms subitati ales. Praeter .In quolibet compolito naturali est ibrma totius de lorma partis, seu forma totius dc lorma partis lunt sormae rea uterdi itinctae secundum Doctorem sanctu, licet Albertus aliter teneat ergo, Scc. Praeterea. Ab uno& ei dein non procedit nisi v nu, sed ab anima procedunt diueris opeia tioncs,ergo cuin ita ima sit principi u operation s. i qui tur quod in corpore animato sunt diuersae formae, l)Iatcre omne generans uni uocu generat sibi simile
154쪽
in specie, sed homo est generans vn uociam hominem, ergo generat aliquid sibi simile,sed non potest genera. rei ibi simile in specie,nisi producendo formam subititialem,ergo homo generans producit formam lubilantialem, sed non poteli producere animam rationalem, ergo in homine generato erunt duae formae . Praeterea generatio hominis dicitur naturalis, ergo terminatur ad formam naturalem.Sed non te minatur ad animam rationalem, alias generans naturale attingeret essen.
tiam eius quod non lotum et Malsum, sed etiam hereticum, ergo in homine cit una s arma, quae acquiritur per generationem, & alia, quae acquiritur per creati nem, S sic idem ut lupra. Praeterea. Quod uni est iu stantia nulli elt accidens ut patet primo Physic. sed sensitiuum in bruto est forma subitantialis, ergo sensit ti-uum in homine erit forma lubstantialis. Praeterea. Vbi
remanent acco dcntia consequentia aliquam sermam ibi e .i ipsa sorma, sed in mortuo remanent accidentia consequentia sormam corporeitatis, scilicet figurae, &quantitatis,ergo in mortuo remanet forma corporei ratis, cum ergo in mortuo tu forma cius, sequitur quod in eodem compolito tint plures sormae subitantiales .
Responim .dicendu dimissis varijs opinionibus in pri- . mo degeneratione, & in prima philosophia perscruma. '', randis diti crii mode nuod impossibile est ut hic expresdestiui Illi, te mei Orisi .cocludit unius rei esse plures sorinas sub
te serma iv. santiales. Proculus declaratione supponitur unum,
scilicet quod differentia inter formam subitantialem& accidentalem est haec, scilicet quod forma acciden talis non facit ens a tu limpliciter, sed ens actu tale, vel
tantum, aut quantum, ut puta magnum vel albu m vel
aliquid huiusmodi, ut patet leptimo Metaphylicae ,
seo forma sublia italis facit ens actu simpliciter, ex qua dii serentia sequitur alia, videlicet quod forma dicitur accidentalis, quae aduenit lubiecto exit tenta in actu,sed forma substantialis non aduenii subiecto iam exilienti
in actu,seu in potentia tantum,icili et materiae prim p.
Quo supposito probatur conclusio tali ratione, quia si unius rei essent plures formae substantialcs consequenter se habentes iecundum prius de polierius ut voluerunt aduersarij sequeretur quod prima faceret ensactu limplicuor,ut patet per primam disserent iam, &per consequens aliae formae consequentes aduenirent subiecto iam ex illemi mares, de sic accidental Her aduenirent, ut patet per secundam disserentia in , S ite non essent formae substantiales, ted accidentales, quod
est contra hypothesim . Praeterea. Omnes aliae tormae consequento primam non tacerent ens actu si inplici ἀte cum iam esset ens actu limpliciter per primam formam, sed facerent ens actu iecundum quili, de lic ensent formae accivcnt alc,,ut patet per primam Uri fereniatiam,vnde impossibile est unius rci elle plures formas substantialis . Per praedicta tollitur ratio Auicen. in libro fontis vitae, qui potu i quod secundum ordinem generum & specierum eli orco plurium sorin rum Iubilantialium in una de eadem re, ut puta quod inhoe indiuiduo esset una forma, per quam eii subitantia,& alia per quam est cor us, & tertia, per quam est animatum cornis, desie de alijs. Sed secundum praemissa oportet eicere quod una de eadem forma substantialis est, perquam hoc individuum eii lubitantia ,& per quam eiu corpus,& per quam eth animatum corpus, di sic de alijs, se eundum tamen diuellos gradus
persectionis eiusdem. ima enim periectior dat in ateriae omne, quod dat sorma minus perlecta, Ac adhuc amplius, unde anima non lotum iacit esse iii bl tam iam de corpus, quod etiam facit forma lapidis, sed etiam sa-cit esse animatum corpus. Non ergo est intelligendum quod anima laacius corporis quasi corpus iit confii-
tutum per unam formalia, quae facit eum esse corpus,
di animalu ruenienses iaciat esse vivum corpu, , sed quia ab anima habet quod sit co pus, & quod sit corpus vitium, sed hoc, quod eit esse corpus, ult impersectius quali mate, tale iespectu vit .deinde cit quod recedente anima non remanet idem corpus specie. Nam oculus Ac caro non dicuntur in mortuo nili aequi uoce,
ut patet per Philosophum in septimo Metaphysicae, recedente enim anima succedit alia loria a sUbitantialis, quae dat aliud esse specificum, cum corruptio unius nolit sine generatione alterius. Haec omnia Doctor sanctus in praesenti lectione formaliter. Ex hoc patet sol tio ad duo argumenta prunam principio clubi j adducta . Ad tertium quod corporeatas porcst dupliciter accipi.Vno modo ut dicit formam corpore talis distinctam a formis specificis. Alio modo ut dicit gradu pei sectionis generi cum conlequentem formam genericam quantum ad eius essentiam praecedentem tamen gradum specificum perfectionis e: usdem formς, irimo modo materia potest denudari a corpore ita te, icet non secudo modo. Aa quartum dicendum quod
corpus animatum diuiditum n partem per se mouentem, quae est anima virtute tantum motiua eius considerata,& in partem per se motam,quae est corpus cum anima secundum suum esse considerata. Non est ergo
intelligsdum quod anima sit pars per se movens securidum eius totum ambitum conliderata,de Guod corpus
sit pars per se mota seclusa anima, lic innuit Do t. lan.
in prima parte que illo,78. Ad quintum dicendu quod
formae e ementorum sunt in mixto, non qui dein somm aliter, ted virtualiter. De quo aliis latius disputabubitur. Ad sextum dieendum quod unius rei esse plures formas substantiales poteti intelligi dupliciter,uno modo quod in uno sint plures formae virtualiter, & si e norit inconueniens ponere pluralitatem formarum, alio modo formaliter, Sc hoc dupliciter,uno modo quod tales forms sint realiter dii tinctae, alio modo quod lintdili indiae secundum rationem, si secundo modo sic etianon cit in conueniens, si primo modo,& hoc dupliciter vel loquendo de stat ma totius tantum, vel de forma toti us,dc partis. Voco autem formam partis, quae eii altera pars totius compoliti: f i mam vero totius, quae resultat ex unione partis cum sormavi secundo modo, se etiam non eli in conueniens ponere pluralitatem sormarum, ut voluit argumentum: li primo modo est i
conueniens de quo procedit quaeitio dubij. Ad septimum dicendum quod ab uno inquantum unum nouprocedit nisi unum loquedo in agentibus naturalibus. secus autem loquendo in agentibus secundum voluntatem: sed ab uno quoa eit unum secundum essentiam ,
multiplex tamen secu ndum virtutem quemadmoda est anima bene procedunt diuersa. Ad Oetauum dicendum quod homo generat sibi limite non ex eo Guod introducit formam lubitantialem , sed quia disponit
materiam ultima dispositione ad introductionem formae substantialis, scilicet animae rationalis, quae Per s lam creationem infunditur. Neque tamen propter hoc
sequitur quod homo sit impra lectius penerans quam
asinus, qui in toto producit formam substantialem per suam generationem, quia multo nobilius est de persectius disponere materiam ad introductionem animae rationalis,quam producere alia quan cunque formam naturalem. Et per hoc patet solutio ad nonum. Ad decimum dicendum quod anima sensitiva eli forma substantialis in homine, non quidem secundum estentiam cili ineta ab anima rationali, sed secundum rationem tantum ut infra probabitur. Ad undecimum dicendum quod illa accidentia non remanent eadem numero in mortuo,quae prius suerunt in vivo, sed secundum
155쪽
lentio secunda eiusdem libri commenso a aucti Thomae.
I Stuci est secudum capitulum primi tractatus,in quo Philosophus mamicitando praedictam es initio.
nem ponit unam conclusionem,ex qua infert unum
corollarium. Conclutio citi ita quod anima est iubitantia,& quod quid eli corporis animati potentia vita habentis, hanc conclusionem probat Philolophus duabus rationibus, quarum primaeli. Sicut eth in artificialibus, ita eli in naturalibus, ted in artificialibus, lidolabra esset corpus naturale. tua lorma esset subitan
tia,& quod quid eit ipsius dolabrae,ergo in naturalibus forma eii subitantiade quod quid eli eius, cum ergo
corpus animatum sit ens naturale,& anima lit eius somma vi supra concessum est , sequitur quodamma clisub stantia, de quod quid es corporis animati. Secunda ratio et te, icut ellin parti sani malis, ita in toto acti- mali, sed in partibus animalis ita est quod si Oculus eus et animal, oporteret quod visus est et anima de sublivitia eiu ergo Oportet quod in toto animali ita se habeat quod torma eius,scilicet anima iit eius substantia. Probatio maioris, quia si oculus esset animal. ed ab eo remoueretur anima,non maneret oculus nisi aequivoce.
Ex his duabus rationibus potest elici una talis ratio, videlicet . Illud cli subitantia,& qu0d quid est quo remoto non remanet id, nili aequi uoce, ted remota anima non remanet animal nisi a qui uoce,ergo anima est substantia & quod quid eli corpori animati. Ex pradictis
anieri philosoplius via una corollarium, videlicet quod cum anima sit acius torius corporis, de partes eius sintactu partium, do forma non leparetur ab eo cuius est turma,nccellario icquitur quod anima non potest separari a corpore,vcl ipla tota vel alique partes eius si natacli trabere partes . Clintra praedictam conclusionem arguitur sic.Prius non habet notiti cari per posterius, sed
torma artificialis, cum iit accidentalis .dc partes animqsint poliariores ipla anima, eigo videtur quod anima non couenienter notis icctur periori as artiicialoede partes corporis aiati.Praetcrea. Si torma dolabrae remouerct no remaneret dolabra aequi uoce, ted umuoce, ergo dolabra, non est subliatia, siue qJ ud dii e: us, patet conlequentia quia ut dici iunci illua blt substantia, quo remoto non remanet aliud nisi aequivoce. R d primum dicendum quod prius potuli notiti cari per ρο- terius quo ad muc ut dicit hic laoctor lanctus; unde, quia forma accidentalis, cum lit propinquior sensuiquam sorma lubitantialta, conueniet cr noulicatur per artificialem,& quia ex obiectis de partibus ipsarum potentiarum deuenia ius in cognitionem aptius animae,
ideo etiam ipta anima notis . atur per pa tres eius. Ad iecundum dicendum quψd dolabra pote it capi do si citer. uno modo absolute Iecundum quod est arti licialis res,& lic verum cli quod torma eius non eli substanta a eius. Alio modo potest consideram conditionaliter, ut puta, si dolabra cilci corpus materiale, de sic isto modo forma eius eii et subitantia eius. Contra textum dubitatur utrum anima sit subitantia corporis animati habentis vitam in potentia. lit arguitur quod non, quia id quod habet principium vitti iubri vitam in actu. sed
corpus animatum habet principium vitae l. animam, ergo i, ibet vitam in actu, de pet coii sequens anima esti utillantia corporis animati habentis vitam in actu de non in Potcntia. in contrariti arguitur per I/li losophuru Iitera. R ci ponit a. dicedum quodamma est subitat acor poris habentis vatam in potentia. Pro cuius declarati unotandum primo qd vita Poteit ca Pi duplicitcr, uno modo pro esse viventis, sicut dicimus quod vivere viventibus est esse, alio modo accipitur vita pro vitali operatione sicut dicimus aliquid vivere, quia mouet
seipsum . Ex quo sequitur quod aliquid potest habere
vitam in potentia d upliciter, uno modo accipienao
vitam primo modo, & sic illud, quod nondum liabet
animam, quod natum tamen est habere, dicitur habere vitam in potentia, alio modo accipitur vita Iecundo modo, ta sic illo modo dicitur habere vitam in potentia,quod habet principium vitae, scilicet animam, tamen non in actu operatur per eam. Notandum secun co quod duplex eii potentia. ut etiam ex dictis concluditur,quaedam cit abi jciens ani tuain, quaedam non abij ciens animam, sed operationes eius. Notandum tertio quod duplex est potentia . Quaedam cli coniuncta actui, quae, stat sub actu.Alia est diltans ab actu, quando Icilicet non actu perficitur, per lor ira in tamen de
proximo apta nata est persei .Quibus suppolit is dicendum est animam esse substantiam cur poris habetis vitaini potest intelligi duplicuer, vel accipiendo vitam, tam secundo modo,&sic conceditu. ,vel primo modo, de hoc dupi citer, vel loquendo de potcntia coniuncta actui,vel dili ante ui primo modo, sic etiam conceditur, si secundo modo,sic anima non eli subitantia corporis habentis vitam in potentia , sed in actu ut voluit argumentum dubi j. Ex quo patet solutio cius.
Sequitur in textu. I Quoniam aut m ex inceriu, mici l 'Hic incipit lemo tertia eru dem libri, , in commento a. Thoma.
Istud est tertium capitulum primi tractatus in quo
Pullosophus volens demonstrare praedictain definii lionem animae ponit tres conclusiones. auarum prima eli quod anima est corporis viventis actus,& lorma, quam conclusionem probat Philosophus tali ratione Illud quod est principium vivendi, eii corporis via uentis actus & forma,sed anima eii principium vivendi in his, quae vivunt, ergo anima est principium corporis viventis actus & forma. probatio mediae . Nam illud per quod differunt animata ab inanimatis est principium vivendi, cum alara disserant ab inanimatis in .vivendo, sed alata diiserunt ab inanimatis per animam , ergo anima eli principium vivendi. quod suit probandum.Contra hanc rationem arguitur sic. Quae. ibet sorma naturalis cit natura, sicut patet per Pnilosophunia. Phyl. Ita anima non eli natura, , t dicit hic Philolo.
cum natura non inoueat ad contraria loca, anima enim mouet ad contraria locavi inferius patebit. ergo amnia non eli forma corporis viventis. Praetcrea, propriuperfectibile non potest esse sine propria sorma, sed aliqua sunt viventia sine anima, ut patet de corpore cflesti de spiritualibus creaturis, ergo idem ut supra. Praeterea. Potentis animae sunt principia vivendi, ut instaconcedit Philolophus & tamen non sunt corporis viventis torma , ergo maior probationis falla. Ad primum dicendum quod tot main quaml: bet elle natura pote it intestigi dupliciter, uno modo sic quod sit principium motus,&quietis,& ii quilibet forma naturaliscit natura, alio modo ιν operetur Per modii naturae, &ta sic no quilibet forma naturali, cli.Na natura no mouet ad cotraria loca, sed determinatur ad unum. anima vero mouet ad contraria loea ut ad sensum patet. Vnde anima non dicitur natura lecundo modo. Ad secudu mdicendum quod nullum corpus vivit sine antina formaliter de intrinlece, corpora autem coelestia, non dicuntur vivere sormaliter sed tortila elleretue, quia ui oueniabint ciligentia. Ad tcruum dicendum quod duplex ethprincipium vivendi .Quoddam est primum principiti, S. insuper Anima. K 2 de quo
156쪽
de quo eii hic ad propostum. Aliud est principium pro
ximum:licet ergo polentiae animae lini principia vivendi immediata, capiendo vivere pro operatione vitali,
anima tamen eli principium primum, in cuius virtute potentiae operantur. Secunda conclusio. Tantum qua isti 1or sunt m. idi vivendi, unus, scilicet pei intcllectum, alius per sensum,alius per mora in localem, alius per motu ni alimenti decrementi. de augmenti, qua constuli probatui tali ratione.Modus vivendi eis, in quem suiam itur aliquis gradus viventium, sed tantum sunt qua tuor gradus umentium, ergo sunt tantum ciuatuor modi vivendi, probatio minoris. Nam in quibusdam viventibus inuenitur tantum augmentum decrcmentum, de
alimentum scilicet in ylantis. In quibusdam vero cum his inuenitur sensus sine motu locali, sicut in animali bus impellectis, ulterius in quibusdam inuenitur m Oiatus secundum locum, sicut in animalibus perlectis, quae
movcntur motu progies, tuo. In quibusdam vero cum his inuenitur intelletius scilicet ita hominibus. Contra hanc conclusionem arguitur sie. Q anque sunt genera operationum animae, ut Philosoplitis infra determinat,de supra concesit, videlicet vegetatiuum, sensitiuum, motinum,secundum locum oppct uiuum, S 1 mellectivum: ergo quinque sunt modi vivendi de non tantum quatuor. Plaeterea. Vbicunque eit phantasia, ibi
est motus localis, seu in animalibus impellectis eli phantalia saltem impersecta, cum in 'eis sit sensus, ergo in ipsis eli motus localis, e per consequens sensus,di motus iocalis non faciunt diuellos modos vivendi. Ad primum dicendum negando eonsequentiam, quia Philosophus non intendit distinguet hic modos vivendi secundum diuersa genera Operationum ammt,sed secundum diuersos gradus viventium , unde cum appetitiuum non faciat aliquam diuertitatem in gradivus viventium, cum udicunque sit sciasiis, ibi sit appetitus, sequitur quod appetitiam in non constituat mi dum
ei uersum ab alijs. Ad secundum dicendum quoa du.plex cit motus localis. quidam est imperfectus, videli
cet motus dilatationis aut constrictionis , & talis bene inuenitur in animalibus imperfectis, alius est motus locali, per scelus, &talis solum t peritur in animalibus persectis, qui quidem conli tuit modum vivendi dili inctum. aon autem primus. Tertia conci ullo. v ctabi-bilia vivunt, quae probatur tali ratione. Ita quibus unia . . enim est unus praediciorum quatuor modorum viuedi, illa cicuntur vivere, sed omnia veste tabilia sunt
huiuimodi. O unia enim habcm in seips , potentiam quandam. & principium, quo sulcipiunt motum augmeni in decrementi, ergo sequi sui quod vegctabilia
vivunt. Et non solum vitiunt vi dicit Docet ut ranctu, dum augentur,ct decrescunt, sed tandiu vivunt quai
diu possunt accipere nutrimentum , per quod sit augmentum. Ex praedicia conclusione Philolo. hu, in ieit primo quoo animalia tam imperfecta quam perseeta,
similitei, de homines vivunt, quia in Omnibus animaialibus est aliquis modus vivendi, cum in eis sit sensus,pra sertim sensus ta eius, line quo in eis non eli vita. Secundo in scri quod intcr pradicios nodos vive di ille modus, qui est secundum augmentum de decremen tum est pilus Urdine naturae generationes, quod lic patet.Nam quando duo sic se habent quod unum est citi altero separabalc,& non econvcrso, illud quod eli separa. bile est prius, sed intcr pradicios modos vivendi ille
modus, qui ture, tur iccul id LN i rincipium augmenti,ti alimenti teli separari ab alijs modis vi vcndi, de
non econtieii , loquendo in ieiau, naturalibus, nam iliale modus vi endi te peritur in plantis scilicet in quibus alitis mOuu . non ic peritur, crgo ille modus est prius. Circa pridie a dubitatur. Primo utrum piaedicta u. . nitio a uiri aes Oilei demonseram , de arguo quod non
qu:a quod quid eii non potati demunitiari de eo curus est,ut patet se do Polletio eddes nitio iudieat quod
quid est, ergo de m lio non potest demon lirari de eo, cum, et i scilicet de diis nito. Praeterea. Nullum mediudemonstrationis potest demonstram,cum medium no intret conclusionem, sed desinitio eli medium demonstrationisArgo nulla d finitio potest demonstrari. Plaetet ea. Nihil notau: competit definito quam sua des-nitio, sed de monti ratio procedit ex notioribus, non solum .cundum naturam , sed etiam quo ad nos , ergo G e. Responsi O. Dicendum quod duplex est definitio, quaedani materialis, ita hilam formalis ut saepius dictum est. 3 Definitio materialis potest de monti rari a
priori iecundum naturam , de econu rso definitio io
malis potest demonstrari per materialem tanquam 1 priori quoad nos, quoniam autem des nitio an undi prirna, quae demonstratur de an una per secundam eius desinitionem scilicet per hanc quod est principium vi.
uendi dicit causam respectu secundae cetinitionis, ideo illa demonii ratio cli a posteriora secuncium naturam.
sed a pilori quoad nos. Manifestum est enim quod anima non eli actus & forma ex eo cp eli principi v viis
uendi , sed ex eo quod eli sorma, est principium vi uendi . Ex quotcquitur quod illa demonstracio dicit ut demonii ratio, quia est,re non propter quid, de quo clarius videbitur in eapitulo sequenti. Ad primum dicendum quod desinitio potest accipi dupliciter,uno modo inquantumdcfinitio est, de ite non poteti ec monstrari codesinito, alio modo potuit sumi materialiter loco videsic et alicuius pali ionis, si e i lo modo potest demonii rari de detinuo. Et per hoc patet solutio ad secudum. Ad tertium dicendum quod aliquid notiori modo potest conuenite desinito quo ad nos quam sua desinitio,
de inter definitiones una potest esse notior altera. Dubitatur secundo virum anima sit tota in toto de tota in qualibet parte sui, de ai guatur, quod non quia unum . quodque recipitur in aliquo secundum m dum recipientis, leu modus corporis in quo anima sulcipitur ei ttalis videlicet quod ubi est una pars ibi non est alia, ergo in ocius anima: erit talis quod ubi eli una pars eius nocrit altera, de sic non cli tota in toto. Praeterca. illator
ina, quae citin qualibet parte habet denominare qua nlibet partem,sicut quaeu t pars ignis eli ignis, ergo liastinia lit in qualibet parte corporis, quiliciet pars erat animal quod eii falsum . Plaetet ea . Propris periectionidcbet ciartes pondere proprium perfeci ibile, sed proprium persectibile.quod correspondet an unae eit co pus Organicum,ut ex supra dictis patet,cum ergo quslibet pars corporis non sit organica, quitur quod antisma non sit in qualitiet parte. Uraeterea. Nihil pote ii desiit uia sua propria operatione, ergo si an ma sit in una quaque parte corpori , sequitur quo u in qualibet parte cot poris lini propras eius operationes quod est falsum, alias qualibet pars intelliget et. Praeterea . Vbicunque
eit iubieci uin, ibi est propria passio, sed proprietates
animae sunt eius potentiae, ergo ubicunque eit anima ibi sunt eius polentiae, sed madi selium est,quod potenti animae non sunt m qualibet parte corporis, ergo nec ipsa anima. Praeterea. Si in qualiti et parte corporio cis et tota, sequeretur quod una parae abscilla eo
rumperetur tota anima, consequens est contra experientiam, ergo Ac. In contrarium arguitur, quia to
ma indauisibius ubi eli, tota est, sed anima eli in qualibut parie corporis, cum quslibet pars corpUris sit -- maia crgocii tota inquati bet parte, quod autem sit tota in toto inanilesium eli, quia propria perlectio est in proprio perlectitili, seu corpus est proprium pei se
Oibi e animae, ergo&c item anima cit ubi operatur, seu amnis operatur in toto corpore S in qualibet parte elu, , ergo Ne. Responsio. Dicendum quod triplexesi totalitas, videlicet totalitas quantitatiua,vilinea vescorpus, totalitas estentiae, ct tot ditas virtutis. Aiam e
157쪽
go esse totam in toto&totam in qua libit parte eius, pote si intelligi tripliciter. Vnomo de totalitate quanistitat tua,& se anima nulli hi est, cum non sit quanta ne que per se neque per accidens, praeserti iis loquendo de anima, quae est forma animalium pellcctotum. Alio modo poteli intelligi, toralitate virtutis, se&anima non est tota in qualibet parte corporis, cum non possit omnes operationes eius exercere in quali het parte.Tertio modo potest intelligi cie totalitate Uentiae, si e an iama est tota in toto & tota in qualibet parte, hoc est, quod communiter dicitur quod anima est tota in qualibet parte non totaliter. Ad primum dicendum quod hoc quod unumquodoue recipitur secundum modum reci pientis potest intelligi dupliciter, ut inquit Doctor sanetus in quaestionibus de an ima. ubi ad unguem irae
materiam declarat. Vno modo secundum natura eius . Alio modo secundum capacitatem recip entis. Vnumquodque autem recipitur in recipiente, secundo nam do,non autem primo. Vnde non Opori et quod anima
habeat illam naturam corporis ut ubi est una pars eius ibi sit alia. Ad secundum dicedum V duplex est forma. quadam eli imperfecta, quae non requirit diuersitatem partium. & talis bene denominat quamlibet partem, alui eli forma perfecta, quae requirit diuersitatem partium ob diuersas Operationes,& talis non denominat omnes partes realiter nisi sorte denominative via concretiue. Ad tertium dicendum quod duplex est perlectibile ipsius animae, quoddam est principium , ct tale debet esse organicum, pars autem ipsius corporis est persectibile ipsius animae lecundarium, non autem primarium, unde ratio non sequitur. Ad quartum dicendum quod licet anima non exerceat quamlibet eius operationem in quamlibet partem, non tamen destituitura sua propria operatione quia anima Operat ut mediatibus suis potent ijs, quarum aliqus requirunt partem
det ominata corporis. Vnde aiigment u bene concludebat quod anima non est totaliter in qualibet parte eius. Et per hoc patet solutio ad quintum. Ad ultimum dicedum negando sequelam, quia anima no est tota in toto totalitate quantitati v a. unde quando una pars abscinditur anima non corrumpitur quantum ad essentiam
eius, sed quantum ad modum essendi, quem habuit in illa parte
d equitur textus. i Utrum autem so c. lHaec esZ lectio quarta eiusdem libri sest iu
commento Oanc ι l bomae. ISiud est ultimum capitulum primi tractatus, in quo
Philosophus Ioluendo duas quae ilioncs ponit quatuor conclusiones , ex quibus in seit tria corollaria.
Prima conclusio cli. Partes animae, vidclicet v eactatiis uum,leni uiuum, moti clun: G appetitiuum non iunt separabiles loco di subiecto. Haec conclusio probat ut tali
ratione. Ea, quae reperiuntur in eadem pate corporis
non sui t separabilia loco & subiecio, sed praedinae partes reperiuntur in eadem parte corporis,ergo non sunt
separabilcs de loco de subiecto. Probatio minoris, quia in parte decisa animalis imper lacti i emanet vita de senius, ted ubi est sensus, ibi. est phantasia, cum phantalia non ut nili motus factus a leni ui ct ubi est phantasia, ibi est principium motivum, de ubicunque est sensus, ibi est desiderium, eum ibi sit delectatio de ii illitia. ergo vegetatiuum, sentitiuum, &cttera , inueniuntur muna parte corpori s decisa . Ex praedctis inseri quod licet in uno corpore animato imperfecto, sit anima una
tantum in actu, amen in eo sunt plus es animae in potentia quae per solam decitionem reducuntur ad actum, de ii inite elide animalibus imperiectis. Contra praedictam conclusionem sic pruno arguitur . Visus, deditus sunt partes ammae, α tameniunt scpMatae loco
ct subiecto, ergo parte, animae sunt separabiles subiecto . Praeterea. Phantasii est potentia organica in determinata earie corporis lituata, ergo non ubicunq; reperitur sensitiuum reperitur phantalia. Ad primum dicendu m quod duplices lunt partes animae , quaedam
sunt partiales.& illς dii tinguuntur loco de subiecto, lμcutiunt visus& auditus. Aliae sunt partes totales animae, de quibus est hic termo, di tales non distingauntur loco, siue si ibi ecio. Ad secundum dicendum quod duplex est phantasia quaedam est in determinata re imperfecta, di talis non habet determ natam partem, de qua hie est sermo, alia est phantasia determinata, quae
reperitur in animalibus quibusdam per se Iis,de talis requirit determinantem partem, de qua procedebat argum ei tatio.Secunda conclutio. Praelicis partes animae sunt separabiles, id eii distinciae ratione , id eli specie . haec conclutio probatur tali ratione, quia potentiae distinguuntur per actus, & accus per obiecta, cum ratio cui ulcunque potentiae sumatur secundum Oidinem ad actum, sed actus animae sunt diuersi secundum speciem ut infra patebit, ergo sequitur quod palles animς vidclicet potentiae sint separabiles, ta ui istinctae secundum rationem speciei. Contra praedictam conclutionem sic primo arguitur. Quaecunque conueniunt uniterito singulari realiter, coueniunt in ter se realiter, sed potentiae realiter conueniunt ipsi animae , cum eadem generatione cum ipsa generentur, ergo potentiae conueniunt inter se, de sic non dili inguuntur inter se secudum rationem specificam. Praeterea, arguitur corra maiorem probationis,videlicet quod potentis distinguuntur per actus. Nam periectibilia habent uili ingui persuas perfectiones, pellectiones autem poteriarum sunt habitu ergo potentiae distinguuntur per habitus, re
non per actus. Praeterea.Secundum communem regula
Philosophorum potentis distinguuntur per obiecta, ut infra patebit,ergo non diit in suuntur peractus. Praete-rca.Forinae ii inplices seipsi diuellae lunt,ut patet quiuio Meia phyli. iud potentiae animae sunt formae limplices, ergo te ipsis dis in guuntur& non Penactus. Praeterea. Eidem sum principia visendi de dui inguendi, sed
actus non sunt principia essen di potentiarum, ergo nosunt principia dii tinguendi. Ad primum dicendum
potentiae animae dili inguuntur realiter non soluin specilice, ted essentialiter ab ipsa anima, de licet eadem g
neratione generemur cum anima, quia tamen non e dem modo generantur ut anima, sed concomitariue,
ideo non oportet quod sint eadem realiter. Ad lecundum dicendum quod licet habitus lint quaedam Persectiones potentiarum secundum rationem propriam, eius tamen potentia non lubet ordinem ad habitum, sed prius ad actum, ideo magis dili inguutur peractus quam per habitum,ut intra clare dcclarabitur . Ad tertia dicendum quod ad distinctionem obiectorum sciaquitur dii tinctio actuum, unde dicere potentias dili in- fui per obiecta eii concedere eas dit tingui per actus. t si dicat unius potetiae sunt diuersi actus, ergo no causat distinctionem potentiam. Dicendu quod non quaelibet diltinctio aetuu facit dii tinctionem potentiatu.
Ad quartum dicendum quod formae limplices sunt in duplici a fierentia. Nam sunt quaedam,quae speciem sortiuntur ab aliquo quod in eis est,tales seiplis dili inguuntur, vel saltem perdiderentias intrinlecas. Aliae lunt lormae, quae specie Iortiunt ab aliquo extrinseco, ad quod ordinem habent. de tales distinguuntur non let plis, nee
per principia intrinseca, sed per caeli inseca. Ad quint udicendu quod illa maior intelligenda eli in his, quae fortiuntur speciem ab extrinseco. Tertia conciuilo et t. Vegetatiuum,len litiuum,motiuum secundum locu , appetitiuum,& i mellectivum non dicunt in eodem copolito diuersas animas secundu esIenuas distinctas, sed diacunt diuersas partes potentiales eius de animae, haec co .
S. I ko. super Anima λ 3 clusio
158쪽
chisio elicitur sicivi ex dictis probari potest. Unius per- se bilis est tantum una propria de substantialis per se cti , sed antina est propria, de subitantialis peti edito
corporis animati, ergo sequitur.quod in uno corpore animato non ei inisi una anima, confirmatur extra literam. Nam una anima, cum sit sorma substantialis, date se simpliciter, li ergo in uno, & eodem composito el-sent plures animae, citent ibi plura esse limpliciter, de per consequens illud compositum non esset unum simpl: citer, scd secundum quid. Attendendum eli tamen secundum Philosophis in i od pra dicta in diuersis di
uersas nominant anima , nim vegetatiuu, nominat ani
mam v cgetatiuam in veget anilibus, sensitiuum anima sentiti uam in animalibus . t mellectivum autem intellectivam in hominibus. Contra praedictam conclusione sic primo arguitur rationibus doctoris sancti in despiritualibus creaturis. Idem non potest esse ab intrinseco de ab extrinseco, sed anima vegeta liua eli ab intrinseco, vidclicet a virtute generantis in semine,& anima rationalis est ab extr,nseco scilicet a creatore,ergo ani
ma vegetativa,&anm a ratiopalis non sunt visa anima
in homine secundum substantias. Praeterea. illud,quod eli substantia in aliquo, non potest esse accidens in alio, sed anima sensitiva in bruto eli subitantia, cum sit forma subitantialis eius, ergo in homine est substantia anima sensitiva, de non potentiae animae, & lic idem quod prius. Praeterea . Anima sensu tua in homine est nobilior quam sit in bruto, sed in bruto nominat formam subitantialem, e reo dce. Praeterea idem non potest eiale secundum subistantiam eorruptibile de incorruptibile,sed anima rationalis est incorruptibilis,& animi lensitiva eli corruptibilis et is in homine, ergo in homine anima sentit tua de anima rationalis sunt diuersae animqAd primn m dicendum quod licet anima vegetati ua&anima sensitiva in alijs ab homine lim ab intrinseco, tamen in homine, si tecundum lubitantiam earum considerentur, sunt ab extrinseco, quaemadmodum anima rationalis. Ad secundum dicendum quod anima sensitiva, etiam in homine, est substantia, non tamen diit meta ab anima rationali, & per hoe patet solutio ad te itium. Ad quartum dicendum quod anima sensiatiuam homine dupliciter poteli conliderari. Vno m do quantum ad cius potentias, de sic est corruptibilis, alio modo 'uantum ad eius essentiam , de sic eit incorruptibilis, sicut& anima rationalis. Et si dicatur corruptibile & incorruptibile disierunt plus quam genere,s ergo anima sensi tua in homine sit incorruptibilis, di in bruto corruptibili sesequitur quod brutum & h mo differant plus quam genere. Dicendum quod illa communis auctoritas intelligenda eli in his, quae per se& proprie collocantur in genere, modo anima lensitiva non collocatur in genere proprie, cum sit ser-ma partis, unde ratio non sequitur. Haec omnia D eior sanctus ubi supra. Quarta consulio . Anima est actus corporis organici, physici. Haec conclutio est prima definitio ipsius ammae chram Philosophus demo strat per secudam eius definitionem tali ratione. Duorum quorum utroque dicimur aliquid operari, illud quod eis primum eli forma de alius, si tecundum non est maius, sed anima est primum principium, quo dicimur operari tam anima qu m corpore, ergo anima est actus corporis physici.Minor probatur,quia anima est principium, quo vivimus, nutri mur, sentimus,m uemur secundum locum, de intelligimus primo, haec est secunda definitio animae . Contra hane des niti nem sic arguitur. Ista definitio non conuenit omni animae, ergo cit inconueniens, probatio antecedentis, quia anima vegetatiua non est principium quo intellisimus, aut quo sentimus, ergo de caetera. Praeterea. Omnis definitio datur per priora, quia partes definientes sunt principia dctinua, sed illa non datur per priora, cum detur per operationes,qui sequuntura nima
ergo&c. Ad primum dicendum quod ilia definitio po
titsi me proprie datur de an ima rationali, sed in conle-quenti delecundario datur de anima vegetati uadi senisi iiiva, unde sufficit quod ipsa tota conueniat animae rationali & secundum partem alijs animalibus. Et licet tota definitio debeat coin petere omni co tento subdefinito in uni uocis, haec tamen non requiritur,in analogis. Ad lecundum dicendum quod illa ratio proc dii de definitione quiditatiua & proprie dicta Ex praedicta conclusione insere Philosophus tria corollaria, quorum primum est,quod anima se habet ut ratio, de species, & non ut subiectum Ae materia. Secundum cliquod anima non est sine coreore quia est actus corporis per praecedentem conclutionem. Tertium corolla. rium est, quod anima est in corpore, non in quocunque,sed in corpore organico, ut ex dictis mani tellum. Circa praedicta dubitatu , vir u rapa res, animalis Hul ericini decisae vivant,de arguitur quod non,quia, si ils partes de citae viverent in qualibet earum essetani. ma, cum anima lit principium vivendi & per conleques ante decisionem in toto luissent plures animae,quod elicontra praedictam teri iam conclutionem. Praeterea. Sisie eum illae animae non generentur de novo, sequet
tur quod anima esset partibilis, consequens est fallum, cum lit forma subitantialis, cuius esse consistit in inalis uili bili. Dicendum ad dubium quod partes praedicti
animalis vivunt,quia ubicunque eit principium motiuum, ibi eli anima,& per consequens vita, sed tu animalium partibus eii principium motivum, ut patet adsensum. Ad primum dicendum quod ilis plures anime praeexiliunt in potentia in toto ante decilionem, in Potentia dico actui propinqua, quae per unicum actum decidentis ad actum reducuntur, non tamen ibi sunt plures animae in actu sermaliter, unde ratio non tequit ηr. Ad secundum dicendum quod in partibus illis non sunt diuersae animae ex hoc quod una anima diuiditur in plures animas,ted ex hoc quod plures animae existentes in Potentia reducuntur ad actum per ipsam decilionem sicut videmus in elementis. Nam in tota
qua eli una ibrma sub liantialis aquae actu, sed dum una pars aquae extrahitur de separatur a toto, ibi sunt plures formae subitantiales in actu reducta per iplam dis
super Secundum Librum de Anima in octo & decem Capita diuisus.
et Ciuidit animae potent s. a Drum origιnem tractae . 3 Tractat de an a vegetatis .
17 Se discrimine tactus Ogestus.
159쪽
d equitur in textu. I tetrarum aut oec. lHic est secundus iratiatus secun i libri o
is commenIo o. . bomae. STt est Secundus tractatus istius secudi libri, in quo Philolophus determinat
de partibus animae, Oliquam determi nauit de Anima quid est secudum eius essentia, re ponit decem & ouo capitula. In primo capitulo determinat dedi. uisione Potentiarum de hoc in principio. In secundo ceterminat de ordine de Origine earundem. ibi. Qualiter autem unumquodque derit in tertia capitulo determinat de potentia vegeta tui secundum quod eliprincipium suarum operatio ij. ibi. s Quoniam primude aliquo.l In quarto capitulo ueterminat de operatiotbus animae vegeta tuae de earum obiecti sabi. i Quonia autem. In quinto determinat de potentia sensitiva secudum a inessentiam, ostendendoquideli lenius de qualiter sensus eli potentia ibi. i Dcterminatis autem his. IIn sc xto capitulo determinat de potentia lentit tua per respectum ad actum,ostendendo qualiter reducitur adactum .ibi i Diuiden cum aut e .l in septimo capitulo de sensibilibus in communi ponendo cluserentiasn interscinis Llia per se de per accidens. bi.I Dum a utem secundum vni in quodq; IIn octauit capitulo lensibilibus visus,videlicti colore, alte iidendo quid est color . quid lumen,& quid diaphanum .ib ICuius quidem visus. In nono determinat decolcre, per respectum ad diapha num .ibi .l Est autem susceptiuum coloris. IIndecimo de seni ibi i auditus, vi telicet de sono absolute.ibi, Nucautem primum de lono. I In undecimo de sono secundum quod auditus immutatur ab eo.ibi. i Vacuum autem lin duodecimo determinat de voce, quae cli species soni. ibi TVox autem lonus quod . f In tertiodecimo de sensibili ollicius absolute, videlicet de odorabili. ibi. De Odore autem. t In quartodecimo de odorabili lecundum quod ab eo immutatur Ollactu ..ibi ita autem ollactust in quintodecimo de senti ii gulius, videlicet de gustabit .ib i sultabile autem l In sextodecimo dei: minat de sentibili ladius, videlicet de tangibilibus. mi itae tangibui autem de tactu. lndecimoseptimo determinatae disteremia iacius de gultus. ibi
Dubitabilem autem utique i l ecimo octauo determinat delentu secundum se a ololute ibi Topoit et autem uniuersalite.r.Ilia quo secundum lenientiam Doetoris sincii terminatur ille liber secundu b. In primo igitur
capitulo huius secundi tracta ius ponit senilosophus
tres conclusiones quarum prima cli. antum sunt quinque genera potentiarum animae, vicielicet vegetati uia, appetit iuuiii , sensitiuum, de secundum locum motuum de intellectivum. Haec conclusio prchatur eliciti-De tali ratione Pnilosophi, quam deducit hic I9Oetor sanctus. Nam potentiae, cum secundum Propriam rationem ordinentur ad actum,cili inguuntur secundum
diuisiones actuum de operationum, sed quaelibet operatio animae cum sit principium essendi, atti ibuitur ei secundum aliquod esse, vel ergo talis Operatio attribu tur es tecundum esse penitus materiale, sic sumitur PO-tentia vegetativa, vel attribuitur ei secundum elle im- materiale, de hoc dupliciter, vel attribuitur ei secundu quod ipsa sulcipit aliquod obiectum lecundum cise penitus ini materiale,sic sumitur potentia intellectiva, vel secundu esIemedium inter materiale de immateriale, sic sumitur potentia sensitiva. Si scam.& hoc dupliciter vel potentia tendit in tale obiectu secundum quod est primu in imcntione, sic sumitur potetia appetit tua,
vel tenuit ad iplum secundum este quod habet in execu. tione, sic sumitur potentia motiva secuntum locum. Aliter pote ii probari & Marius. Nim potentiae diltinguuntur per actus,acius vero per obiecta. sed potentia
quanto est uniuersalior tanto resilicit oblectum f. arationem uniuei saliorem, ergo potet te inritas cum sint uniuersales di istinguunt ut secundu in rationes obieri rum magis de minus una uersale , sed tales rationes se habent in quintuplici differentia, ergo quinque sunt genet apotcntiarum. vltima subsumptio lic de lucitur. Nam omnis potentia aut respicit Ouiectum, quod est tantum animae unitum, vel respieit Obie reum, quod nosolum animae est unitum. Si primum, sia cli potentia vegetativa.Si secundum de hoc dup id uer, vel res incitidem obiectum secundum quod aptum natum est luscipi in ea seeundum eius similitudinem, aut secundu
quod tendit in ipsum obiectum, si primum, hoc est dupliciter, vel respicit idem obiectum secundu seit ibi ceptibile line conditionibus materialitius, nc cit potelia intellectiva, vel secundum in cit lusceptibile cum conditionibus materialibus, sic suinitur potentia sensitiva.Si lecundum, uoc eli dupliciter, vel tendit in idem obiectum inquantum habet esse in intentione sic sumi nitur potentia appetit tua, vel lecundum, cise , quod
habet in executione sie lumitur potentia motiua lecundum locum.Contra pr dictam conciulionem arguitur sic, lunt tantum tres partes animae icit: cet anima lenticiua vege a tua, ex intellea tua, ergo tantum tres sunt pia tentiae eum potentiae uicantur paries anim e. Praeterea. Sunt quatuor modi vivendi ut ex supra dictis patet, cr-go cum modi via cndi sumatur secundum Operationes animae, sequitur quod ei uni tantum quatuor potantis.
Prae: crea. Amnia intellea tua inter cateras tiarin 1, nais
turales magis assimilatur Deo, sed in Deo eli una potentia, quae est sua est . ia, ergo inam tia non erunt
Plures potentiae. Praeterea . Quanto virtus cit altior, tanto cit magis unita , sed amnia raton aliscit alti Crquam anima vegctati ua,ergo cum in anima vegetatiua non sint quinque genera potentiarum .i equiturqs neque in anima inte lectiva erunt quinque geneia po-lcntIarum. Praetet ea. Praeter praedictas potentias manima reperitur potentia o edictit dis, ut patet per D stas an .m de potetia,q. hri ma, ergo sequitur quoa sunt plara genera potentiarum quam qui iique. Praeter a. voluntas eli quidani potentia an inas cic latve nian cnum ratur hic:ergo dcc. Plaeterea i lud quod cit commulieomni enti non cli potentia animae , ted appetit iu uni est commune omni ent , quia omne en, appetit sua pei sectionem ergo appetitiuum non eli una potentia, de si e non sunt quinq;. Ad prima dicendum ιν dupliccs partes animae sunt.ciusdam iunt partes animae labieci tuae sic tantu tresium pari:sani ins ut volu t argui I ecum,
alis sunt partes potcntiales,de quibus eii ad propoli tu, de sic sunt quinque. E si quae . a iur,quale cit quod sunt
quinque tantu genera potentia tu animae. de quod sunt
tantum tres animae. Dicendum secudum Dorio. san. in
lectione, quod diuersitas animalum sumitur secundud uel litatem esse corporis an inati,ied tantu est triplex esse quod inuenitur m viventibus. Nam quod clametteste materiale, de sic sumitur amma vegetatiua .aliud est
esse penitus immateriale, sic sumitur anima incile ti-ua, aliud eli medio mo te habens .sic sumit anima senti-tiua, nde tantum lutit tres partes ani mae, potentiae vero distinguuntur secudum uiuitionem actu uai de Oui Ctor um. unde non est simile. Aa secundum negat consequemiam, quia modi vivendi sumum ut iccucium diauersos gradus vi u entium, de non secundum operati nes vitae, fim quas tumuntur genera potenti tu, ut hic Dicit. Doct.sanabrmaliter. Ad terti iani dic eduin quod anima intellectiva magis alsiniitat .r Deo qua Al stommae naturales,quia pol cit pertingere ad nouitioi cmfinem de altiorem , ad beatitudincm quam aliae lorinae
160쪽
natu alc licet non possit ad eam pertingere, nisi vatijs S diuersi, Operati nibus procedentibu , a diuersis po-tcn iis . Ad qua i ridice: . u quod caetoi patibus, videlicet qua sci potentiae ad aequalia te extendunt, tunc quato virtus eii altior, tanto magi, clivi ita, secus autemel l li aditi equilia te ex te.lmt: cum igitur anima intellectiva ad pi ara se cxtedat obiective. dc a tiora quam anima vegeta tua, deo ratio non sequitur. Ad quintum dicen tum pro nunc quod potcntia obedientalistion distinguitur genere. 4 ut specie θ praedictis Patent ijs,cum illa potentia,quae dicitur naturalis, pol set dici obedientalis, diu et si, tamen rationibus, via dc potentia intelle- Oiua lecundum quod comparatur ad suum Obiccium naturale, natur dis potentia, secundum v cro quos considcra Vir inqLan in potuit cognitione suscipere supernatu allicriniuiam,oicitur potentia obediental is . Ad sextum dicendum quod voluntas comprehenditur subp tentia appetu tua, una voluntas sit appetitus intellecti viis. Ad ultimum dicendu m quod duplex eit appet i-tus,quida in cli appetitus naturalis . de tali, non conitiis turi pO: cn: la anime, de quo proce aibat argumentum, a ius eli apperitus animat: s, qui lcquit ui s Ormam apprehensam a re exteriori, de talis dicitur potenta anim Tunde argumentum laborabat in aequi uoco. Secunda coclusio eli, quod app:titus in . st Omnibus animalibus. Hanc conclusionem probat Philosophus duabus rationibus,quarum prima et t. Nam omnia animalia habent unum n sum ad minus scilicet tactum , sed cuicunque in eii ldnsus, ineli delectatio de tritima, de cucunque ineli delecta io,de triliuia: incit concupi iacia. la, quae est appetitus delectabit s. erg , de primo ad ultimum sequitur quod omnibus animali Ou, , quibus meit leuius tactus, ineli appetitus. Secundaria cit. Omnia alimcnta habent se uum alimenti, qui dicitur scisus iactus, ted quibuscunque inest sensus alimenti, his incit esumes, de litis, sed ubicunque cli ciurus de tuis, ibi eit delectatio. Ac cuicunqccincti delectatio et ineli appetitu , ergo in omnibus an iniat bus cit appetitus . cura hanc conclutionem conliderandum cit secundum Philos, phum quod praedicta geneta putentiarum, ei nulcem quodam ni tuo consequunt ut . Nam in quibusdam eli vegetatiuum tantum , ut in plantis, in qu busdam vero cum vcgitatiuo cit sentitii tu in oc appuli-tiuum sicut in Ommolis animalibus . in quibuluam vero cum illis tribus eli motivum iecundum locum , vi-ec licet mammai: bus peric et s. Quibusdam e cro cumo mi inus prεdinis incit intellecti uuin, ut in honi ini- b s.Tertia conclusio. Illa anima quae eit vltima ordine senerationis , inchidit virtute alia, ammas priores. Hanc conclutionem probat P illosophu, tali ratione. Sicut cit in figuri, ita cii in io imis, de per conlequens in ani malitiu ,, sed polierior ligura, videlicet tetragonum, includit in se virtute priiarem figuram scilicet tris Onum, rgo ultima i Orma iuuitantiali, includit in levirtualite torma, priores, licet non fori lucr . Expridiciis intari Philolophia, unum c Orci .arium cocia Platonem, via elicet quoa non cli ponenda una cieii nitio animae leparata, quae non Lianuum at ammabu, particularibus quia lecunoum eum nian debet pomuua rauis communi, ii urarum ab ei, , cum urgia an inie te liabeat sicut figurae de licui numem, non acuet poni una ocliuitio amina', qui leμarctu. ab animabus. Uirca praedicta duuitatur, utrum Potentiae animae dii tinguantur Percule a. Et videtur quoia non,quia prius non debet distingui per potieri ub. seu Pollub c conuerto, sed poten
Praei. r. a. talisteremia lincificat .m turper id, quod eliintrinsecum rei cum lit ellentialis,ut patet per Por.led obieetum eth quoddam cxtriuiacu potentiae, ergia dcc. Piste tua.COntiariae maxime alcu uicem diicit, ut patet. .meta. ergo ii potentiae distinguerenur per dis inelitanum obector unus c queretur quod contraria non pertinerent ad eandem potentiam, consequens eli contra Ph losophu in s. meta.ereo&έ. I raterea . Homo, alinus,lapi,& similia inter se aiiserunt, de tamen pertinent ad eandem potcntiam scilicet intellectivam, crispo vi supra. Platerea corrupti ble, & in corrup ibile, plusquam genere d ste um,dc tamen non causant dius tinci ionem potentiarum ergo bee. Praeterea. Opinatiuum de sciem ilicum sunt di: tinctae potentiae, ut expresse deducit Do t. lan in quaestionibus, de anima, oc tamen non trabent Ob ecta distincta secundum speciem eum se habcant sicut p rfeeium se imperiectum, e go deci Praeterea . Si dii tinctiones potem raru m attenderentur lecundum diuisitonem obiectorum, sequeretur quod obiectis non exilientibus. potentiae non distinguerentur inter se, consoque s eli falsum, quia dato in nullus sonus esset & nullus color, ad huc potentia auditiua Sc visiva dii linguerentur inter se. ergo dcc. Prael rea, potentia vi laua in homine de potentia visio a in alino cister in t lpecie, cum add istinctionem subiectorus equatur dili inclici accidentium , de tamen non habent diuersa obiecta. utraque enim respicit colorem obiective. ergo dc caetera. Praeterea. Accidentia dii inguuntur per eorum subiecta, sed potentiae iant accidentia,
ergo PQ entiae distinguuntur per sit bieeta de non per
obiecit Iraet ea Intellectus de volunta, sunt potem aeessentialiter distinctae.& tamen non habcnt Oolectatia lentiali et dili nota, quia verum, quod eit obiectum inici lectus, de bonum quod est obiectum voluntatis, non differunt e si talltcr led ratione tantu)n .ergo S R sponsio, dicendum addubium quod p. tent lasai. limgui per corum obiecta potest iniel igi du .rlic ter. Vno modo loquendo dedistinctione numerali Pole: tiarum , vel speciscar si primia modo. ite potentiae distinguuntui per eorum subicciaec obiecti , i secuna amo O, hoc cli dupliciter . ves loquendo sed ii ac Pone specifica obiectorum, vel de dii tincti ne genetica, si primo modo, licet iam potentis non diit nguuntur per obiecta.Silecundo moec ,hoc est duplic.ter, vello quendo de distinctione generica secu ndum genus naturae, vel loquendo dediti inctiones edunt i m lationem genericam cognoscibilitatis, si primo inodo, lic et ij potentiae non distinguuntur per obieci a.Si iecuuo modo , si e potetiae possunt dii tingui per obiecta. illic Pa cc.
p. tentia secundum rationem cius ordinatur ad actu, sed actus potcntiaru m distinguuntur per obiecta,ergo α ipse potentiae. Probatio minoris,omne obiectum co-
paratur ad actum sicut principium, si lit actus Poluntas
passivae, vel etiam licut linis si lit actu, pi Antis activae, ergo di itinctio ac uum potentiarum lumitur ob Oine-GiMPro ampliori declaratione huius contructan .u es h diuertita, actuum poteti attendi quinq; morus secacio m Dociorem sanctum in quellionibus de vetitate quaelii in i s. rgu.2.aa. ι 2. Vno m O lecundum tortitudinem de dcbiIuatem, licui credere N Opinati. Secta do modo secun clum velocitatem dc tarditalcm, ut cum rere dc moueri. Lemo modo secundum hab tu dc priuarionem, vi quiescere dc moueri. uallo modo sincomparationem ad contraria e uluctu generis, Ut videre alvu dc videre nigru. Quinto modo lecundu repugnantiam diueria rum generum,licut videre cO lore, de audire lonum,dc sic de ii milibus. isto aute quinto mo do lotum diuertitas actuum causat diuertitatem potentiatum. I unc ad tolutiones. Ad primum dicenduin, licet potentii sucu nuum esse praecedant ipsa obieci 4 , --men obiecta inquantum habent antetionem de ronena mouendi piaec ut potentias, de illo modo ab ei, sumitur dili inctio potentiarum. secundum dicendu , cplicet dili nctio specifica sormarii, quae no n habent de. Penectiam ad aliud , sumatur ae laviniaco,tame di i iux