장음표시 사용
71쪽
activum : unde lyrine pium signi- quinta, & ultima partimati, pers,se ficat erincipium passivum, Sely cas sa non secundum acerdotiper quam hoc principium activirm . ipsum denotatur. . Dicitur lecudo,=notus, sistis, s. Diees: Quod primo eompetie quia respectit horum natura habet rei , per se eompetit, nam si eompeia rationem principii activi vel passivi. teret ratione alterius, non competeis Nota , quod sensus hujus particulae rei primo tali rei, sed illi ratione eu- non est, naturam esse principium activum, vel palsivum utriusque in omnibus, in quibus est; dantur enim
plura entia naturalia, quae non moventur,qualis est totus terrae globus, di Caelum empyreum : Se quaedam , quae ex se nunquam quiescunt,qualia jus ei competeret: ergo ultima partices aperse , non fecundum acer-dens, supposta particula primo , indefinitione tradita superflua videtur.
y Respondetur quδd lype si non diis
cit convenire utcuque pera naturoeesse principium motus, sed quod unt caeteri Caeli: sed qubd quaevis conveniat illi omnino per se: nas peo alicui convenit aliquid per se, non
tamen omnino per se: sicuti homini per se convenit esse vivens sensibile radicaliter, non vero omnino per se, idest, non a gladii rationalitatis proprio illius, sed a gradu superiori anumalis habet, quod sit vivens sentabile. Quia ergo natura est principia
radicate motus , prout principium radicate distinguitur a principio proximo, ideo oportuit ponere illa paraticulam primo.Quia vero non utcuq3
eonvenit illi esse principium radicale, sed secundum ultimam disserentiae naturae, ideo addita est illa particula per se, quae quidem conjunina eum priori renificat, illam primitatem ,
quies , & naturalis motus, qui in entibus naturalibus repertus fuerit, a natura procedat 3 ita tamen ut si ali quod ens naturale moveatur, fidi quiescat succeisive, natura in illo sit principium, At causa motus, & quietis : si vero vel solum quiescat, vel solum moveatur, tunc illa quies , &motus, a natura ut a prima radice ortum habeat. g. Dicitor tertid , eius ει quo ect squorum verborum sensus est , naturam esse principium, & eausim motus non clijustumq; entis, sed tantuillius,in quo ipsa natura est y Ex quo sequitur , naturam esse principium
ρωo motus, non vero quori si n. n tura est principium, & causa motus quae conceditur naturae, esse primi illius entis, in qno est tela natura,n cesse est, ut natura sit in ipso ente, quod movetur ut quod ἱ ac proinde ipsa natura movetur ut quo . . Ponitur quarto particula illa prἰmoi ut denotetur, naturam non esse utcumque Principium motus,sed talem omnino primam mare in rito utraque particula addita est. 6. Secunda conclusio Praefata naturae d efinitio a Phylosopho tradita, est essentialis . Probatur quia illa d finitio est essentialis, quae datur per intima, &essentialia rei definitae:sed primum,& radicate principium qMM praefata naturae definitio est hujus-& sic excluduntur a ratione naturae modi: erso est essentialis. Probatur principia proxima motus: Caeterum minor quia ens naturale ut tale,essen quia esse principium radicate motus tialiter importat, ut sit principium per se convenit naturae, ideo additur radicate quod motus: cum idem foramal,
72쪽
m,liter sit ens inaturale, ae ens mobile ergo id, per quod constituitur in escentis naturalis, debet necessarib, At essentialiter esse principium
radicate quo motus: ergo cum constituatur in esse entis naturalis per naturam , ut natura est, non potest non ratio naturae ut talis importare
essentialiter quod sit principium radicate motus; ac proinde si per hoc natura definiatur , dabitur talis defiaitio per intrinseca, & essentia lia 1 ei di finitae. 7. Ob. I. Definitio, quae datur per effectus definiti , nequit esse cc sentialis : atqui haec est huiusmodi,
nam datur per motum, Ae quietem , quae sunt est cetus naturae e ergo haec desinitio non est esentialis . Probatur maior, defininitio escntialis datur per intrinseca, S: estentialia definiti: atqui effectus cum presupponat rem, cuius sunt effectus, in sua essentia coiistitutam , non pertinent ad intrinseca, & essentialia illius: ergo desinitio , quae datur per effectus desiniti nequit esse essentialis. 8. Respondetur negando minores ge ad probationem dico, hanc definitionem non dari per motum , &quietem, sed per esse principium radicate utriusque modo explicato, quamuis autem motus, S quies non pertineant adcintrinseca naturae ut ta Iis, bene tamen esse principium radicate illorum. Vnde si motus , &quies sint effectus, S: posterius quid , quam natura 3 non tamen hoc quodesie principi ima,& radicem utri-
- .ls. Ob. 2. In natura prius est,esse principium est: ndi, quam cste pri escipium radicate motus: ergo cum eL sentia sis rimum , quod invenitur in re , esse principitini radicate mois
tus non est essentia naturae ' ae prouinde desinitio naturae . quae per hanc rationem principii datur, non est essentialis .
litὰr est natura, sit etiam principium csendi , attamen hi duo conceptus sunt inter se distincti , quia corpus .g. animatum ut habet suam ostentiam,in, portat animam ut dat'illi ellein se uiuens substantiale: at ut habet
naturain , importat eandem animatris
non ut dat illi csse in se substantialiter, sed ut tribuit ese principium radicate motuum uita iiiim unde so ma secundum conceptum formalissiamum naturae non constituitur essen.
tialiter per esse principium essendi, sed percsse principium radicate Ope randi s ac Proinde hec definitio ethualde eflcntialis, quandoquidem datur pre id , quod naturae , tu tali Omanino primo, S: Armaliter convcuit.
Luibus conuen at rat o nathroe M. Ertum est, neque Deo, neque Angelis rationem nature c'nuenire, pro ut natura accipitur in presenti , scilicet prout est principiti mimotus physici et motus enim pla) sicus , cuius principium est natura, debet esse sensibilis; eo quod
obicctum pliysicae est ens mobile coiscernens materiam sens bilem : Deus aulcm S: Angeli non sunt principia huiusmodi motus . Dissicultas est de materia Α, rima , anima rationali, Secomposito , an his conueniat ratib
Ia. Aliqui negant materiam priamam esse naturam: quia materia non est principium activum motus, cum sit expers omnis actualitatis z neque
73쪽
passivum, nam motus cum sit accidens, non recipitur in materia, sed in totω crgo non est natula. 1 Com munis tamen sententia docet , mat
1iam veth & simpliciter esse naturam; quia motus playlicus licet recipiatur in toto composito, ut in sudiecto
quod, recipitur tamen in materia ut
Insubiccto quo : & quia ipsa est primum subiectum , inde est , quod est
primum & radicate principium recipiendi praedictum motum, & consciquenter cst natura, quia natura est principium quo,non autem quod moistus , ut se pra diximus. Per quod pa. tet ad argumentum oppositum . I p. Dico secundo ctiam sermas substantiales esse naturam. His n. Cois venit definitio naturae: ergo sunt nais tura. Consequentia patet, quia arguitur a desinitione ad dcfinitum. Ania tecedens vero probatur, formae sub
stanti alcs sunt principium , & causa illorum motuum, qui sunt in illo
ente naturali, quod constituunt; ue-sexatiua quidem motus accretionis , di nutritionis e senstiva veto motus
progi essivi, caeterarumque sensatio num, quae vere sunt motus, ut hietum itiir , quippe sunt mutationes coiporeae , & physicae , caeterae vero sermae motus sarium uel dc orsum,&Ruietis naturalis in propriis locis:er. go cum omnes hae formae sint principium & causa praedictorum motuuprimo , per se, & non secundum accidens, ut constat, fit inde, ut illis integre conveniat praedicta definitio. 14 Quaeres. Utrum ad hoe ut Drma sit natura, necessario debeat esse principium activum motusλRespondeo negatiue, quia ad hoc ut alicui conveniat ratio aliqua per definitionem significata, satis est , quod ii competant omnes particulae ceta
nitionis proprie & in rigore sempiti ut ex se patet: sed praecise per hoc, quod formae substantiali conveniatasse principiu pasti uu quo motus,&c. conveniunt illi omnes particulae definitionis naturae proprie, R in rigo. resumptae :cigo praecise per hoc coaueniet illi ratio naturae . Minor qu ad reliquas partes, praeter quam ly
stat: quo ad hanc veth piobatur;nam ratio principii, &causae motus pro- .prie A in rigore saluatur in principio passivo: materia enim prima ut supra uidimiis , est uera natura , ω tamen solum est principium passivumotus: ergo licet forma substantialis sit principium passivum, & non a
tiuum motus, non propterea ei denegabitur ratio naturae . s. Confirmatur. Caeli sunt uera entia naturalia, ac proinde eorum formae sunt uerae naturae:S tamen ligisimae no sunt principium activit mmotus y esse n. Principium activum motus ejus in quo est, solum convenit formis viventibus : formae autem Caelorum non sunt viventes. Ergo ad rationem naturae non desideratur
in formis substantialibus, quod sine principium activum motus; sed satis erit, quod sint passivum ἀI6. Dices: si forma non influit in motum per modum principii activi
quo , non influit per modum primi principii, primaeque radicis: ac prooinde neque per modii naturae. Assiriaptum probatur;Primum principium
passivum est materia, quia jpin sola est primum subiectum : ergo ad Maeut forma sit prima radix rnotus, debet in alio genere influere, scilliae
active. II. Reseondeo, quod cumpriniscipium pastivum quod motus sit ipsu
74쪽
ens naturale, ut naturale est, necesse
est ut a duplici principio euo constituatur in esse subiecti: a materia quidem tanquam a primo subiecto; a
forma uero tanqua a dante illi actu, litatem necestariam, ut sit lubiectum ρ ochunde utraque pertingit ad hoc, ut sit radix recipiendi motum, quavis diuelso modo .a8. Circa tertiam dissicultatem,
uidetur, rationcm naturae non con.
Venire animae rationali ut tali; nam natura est principium motus physici: anima autem rationalis ut talis soluest principium intellectionis, &' u litionis, quae non sunt operationes physicae, cum sint communes Deo,
I9 Dicendunt tamen est & est tertia conclusio in ordine animam
rationalem ι tiam secundum ultimugradum , esse naturam . Prob primo
quia Alistotiles lib. de anima agito professis de anima rationali ut tali ergo cum libri de anima sint praecipua pars naturalis Philosophiae, anima rationalis quatenus talis est uera natura.Secuncto quia anima rationalis secundum ultimum gradum rationa.
litatis uere constituit hominem,est'; vera forma illius, ut definitum est in Concilio Viennensi, Si in Lateranensi sub Leone X atqui homo est ens na. turale etiam secundum ultimii gradum. ergo anima,quae est forma constitutiva illius, est natura ctiam secundum istum gradum Et tertio quia anima rationalis in statu conivncti nis eum corpore , secundum quan consideratiotiem spectat ad Physicu secundum n. statum separationis
spectat ad Metaphysicum in est principium intellectio iis , & uolitionis
in homine, quae operationes licὀe
qus ad substantiam sint spirituales,
quoad in dum tamen sunt physieae,
quia exercentur ab anima iuncia cor.
pori, dependenter a sensibus, qui
corporei sunt, &' materiales 2 ergo respectu illaru habebit anima ratio natis quatenus talis ueram rationem naturae . Adde,quod secundum eundem gradum rationalis est etia prili. cipium admirationis, risus, fletus, locutionis r qui quidem motus,cum sint naturales homini ut homo est,&in ipso sint, non possunt non ab anima,ut rationalis est,tanquam a principio radicali dimanare. y Adrationem dubitandi solutio patet ex dictis . 2o. Quaeres : an anima in statu se . parationis sit natura respondeo aiurismatiue,quia secudii se eis serma corporis . Non tamen exercet muniis naturae ἰ tum quia non constituit ensnaturale;tum etiam quia in illo statu intelligit, de vult sicut Angelus independenter a sensibus. 2I. Circa quartam dissicultatem
conveniunt omnes, compositum Su-ptii in pro supposito, non esse naturam, suppositum n non operatur ut
quo quod. Dissicultas est, si sumatur pro forma totali, scilicet pro humanitate , an ei conveniat rationaturae. Assirmant Ioannes a S Th. in praesenti qliaest. 9. arr. 2. Lermaquaest. a. num. 3 & alii Quod probant, quia natura hic sumitur pro primo principio motu , idcst, pro illius radicali piineir: -ut c
tradistinguitur a prvictrici proximo instrumentali r sed non solum serma . substantialis partialis, sed etiam ipsa
forma totalis est principium radicate . qtio motus: ergo est proprie natura. Τν Negant tierb Coplutenses a phys
disp. . quςst 6.Mailhat disp. sect.2. Phylippus a banctissima Trinitate in ..
75쪽
sua sit trima philos I. a. q. T. art. 6.E alii. senecntia milii iii detiit probabilior, inita natura, ut laic definitur ab Aristotile, non est utcumq; principium radicate quo motus , sed omnino primum : forma autem to talis non est principium omnino primum, R iadicate motus, cum prἴ- hipponat alia principia priora , scilicet materiam , & sormam , ex quibus componitur. Confit matur quia formae totali convenit esse principiuactivum motus ratione sermae; sicut principium passivum ratione materIae, non ratione sui: alias eidem rei ratione sui duo opposita conuertirent i quod non cst dicendum e etago serim a totalis proprie & rigorosEloquendo, non clt natura . Dicitur nihilominus natura, sumpta natura
Vsrtim nat Dra disinruatur ab artepEι an ars es cere pera naturae pzaDRima conclusio, Natura disti, A guitur realiter ab arte . Tum quia natura est substantias ars vero, inie sumatur pro habitu existente in mente artificis, siue pro forma seu Ggura existente in arte acto est accides Tum etiam quia natura est pmacipii de eausa motus quoad substantiam; ars vero nunquam quoad substantia. An autem ars quoad modum possit este principium. &causa motus p re pondeo asirmative ; Artes enim salutandi, & cantandi, sunt principium modi saltationis, 3e emtus, licet non substantiae eorum motuum . Unde si darentur duo corpora , alterum planum, & alterum sph icum , quae ex
aliquo eminenti loco aequali impetu
deiicerentur, licet sphericlim uelocius
moueretur, quam planum, uelocitas tamen haec, quae est modus motus,r
funditur non ad naturam , sed ad artem , scilicet ad figuram ssericam , quae est magis dispolita ad scindendum aerem, quam figura quatrata,seu plana. Dices: Potest dari natura , 'de facto datur,quae sit principium ta- tum modi motus , & non substantiae motus: Anima enim rationalis ut natura est principium intellectionis , Muolitionis, quae quoad modum tantusunt naturales, quoad sit bstantia uerω sunt spirituales et ergo per hoc natura non distinguitur ab arte . y Resp. n iando antecedetas,& ad probationemico, quod anima rationalis licet in statu conjunctionis cum corpore non producat actum spiritualem secundia suam substantiam praecise, sicut pro ἀducit anima separata a corpore, citiae non operatur deeendenter a sensibus;
producit tamen illum secundum sua substantiam ii estitam ut sie dicam praedicto modo, it aut non solum in fluit in modum , sed etiam in Lib stantiam, & spiritualitatem actus ; Meonsequenter non est principium socium modi motus, sed etiam substantiae ipsius. 24 Secunda e cluso, Ars non poQtest efiicei e opera naturae. Et prob, nam hiel illa esticeret principaliter ;hoc non: quia opera naturae non co-tinetur in virtute artis, sed in virtute naturae: omnis autem causa princia
palis coaetinere dcbet in virtute essectum, quem producere potest. Vel instrumentaliter; & hoc neque, quia si semel ars attingeret instrumentali
ter productionem rerum naturalium, id esset,quia natura uteretur ea ut vi
tute itistrumentura, eo sane modo,
76쪽
quo initur ealore ad productionem
ignis r at natura non utitur, nisi uirtutibus itastru netariis naturalibus ad suos effectus, quia instrumentum debet esse ejusdem ordinis cum causa principali: ergo nullo modo. ias. Tertia conclusio, Ars applicando activa passi uis, aliquo modo conis currit ad opera naturae r illi tamen e lectus non fiunt abi arte, sed a nat ratibus Birtutibus , quae applicantur. Assertio haec probatur experientia artis medicinae, pes quam ita bene solent uirtutes natumles lapidum , hem harum, & aliorum humassis corporibus applicari, ut mediis his sanitalcm consequantur . Et hac ratione Darmones, qui occultissimas uirtutes rerum natural tu tersectit e cognoscunt, eas debite materiae applicando, miros effectus nobis exhibent , sicut fecerunt Magi Pharaonis Exod. . qui Opera Demonum Semina quedam,uel
aliqua putrefaetiua, uirgis illis,de qui bina ibi est sermo, occulte applicantium, exhibuerunt ueros Serpentes, ut docent Augustinus, & alii Patres.
r. N hac, de sequentibus disputati
. . mbiis agemus de causis entis naturalis tum in comitiunt, tum in particulari, prius tamen in communi, ut
mellio tum d 'rins observemus; postea vero in particulari . Causa autem multipliciter sumi potest : Primo nimis ample, prout est idemdae principium 3 qua acceptione Arist. 2 met.
c. 2. tex. II. priuationem causam appellauit . Secumi nimis strictὸ,prout solum compraehcndit id , qu M uere efficiendo causat: secti ii quam considerationem sola causa efficiens labet
rationem causae. Et tonia naedio m do prout comprehendit quatuorvulis fata genera causarum . Et de eausa in ac tertia acceptione loquimur i in -pra scnti . Definituique : ρνιλι σι instiens esse in al ad , ly principiti 1a. νponitur loco generis,in quo causa Lo- uenit cum priuatione, termino is qρος,& aliis similibus principiis r a quibus secemitur per particula insuanr se spriuatio enim, terminus a suo, & similia principia non positive influunt esse in essectum; bene tamen cause, qua libet in suo genere. Et per particulam in aliud, distinguitur a principio activo,quod influit in rem, non ei communicando distininum numero esse, seu naturam . Vnde Pater Eternus licet active infitiat inFilium,. de Pater,& Filius,in Spiritum Sanctii,
tamen nec Pate Eternus habet ratio. nem causae respectu filii, nec uterque
respectit Diritus Sancti , quia idem
numero esse,& eadem numero natura,
Ze cssentia, quis est in Patre,est etiam iis Filio, Se in Spiritu Sancto.
2. Tantu quatuor sunt genera causarum, nempe materialis, formatis,c
scientis , & sns s. Ratio est quia
tantum istae quatuor . causae influunt in ens naturalel: materia recipiendo,& substentando formam, . . forma tuando, & in .rmando materiam: es ficiens educendo formam ἰ sinu materiae , vel si de rationali sit sermo,
eam a Deo creatam uniendo materis,& producendo totum di & finalis mouendo esticiens ad talem operatione, nemo enim operatur,nis tendens in finem. Cum ergo nullum aliud gQ-nus eatisadi,quCd concuctat ad com p
situm sub tantiale', assignari possii 3
quatuor tantum Praedicia erunt genς-
3 , Quodlibe ex his generibus se,
77쪽
dividiturini varias species. . In primis enim causa materialis subdiuiditur in fialectivam , dissosiluam . Causa materialisJkmmua in materἰam pH mam, de qua supra egimus , & materiam fecundam, Quae est totum com-ostlim prout substernitur accidentius: Causa ueris materialis dispositiva dicuntur accidentia , quibus materra prima preparatur ad sormam recipie-dam y Causa formalis in intν nseam, qtiae scilicet intrinsece assicit, insor.
mat, di actuat materiam , totumque constituit, Se emtrinsecam , quae extrinsecd selum specificat rem, ut idea siti fieis, uel exemplar domum , obi ctum potentiam,aut habitum . 3 Eia sciens in mimam , quae est Deus , &seundam iuub qua compraehenduntur omnes causς effective creatq; item in Incipalem, Se in Irti Mentatim 1 Finalis deniqtie in finem ultimum , disinem noximum e in Riemcu Dr ξονι a finem eui : de quibus omnibus
suo ordine dicemus . Quaeres primo, An eausa sit prior suo et u λ Causa dupIiciter accipi
potest, uel materialiter pro ipsa re , quae est causa τ & hoc modo aliquae cause possunt prioritate temporis m. tecedere essectus, uel formaliter prout est actu causans, & sie sumpta dico, quod non est prior suo effectu pri ritate in quo, sed a quo. Pro cuius mistelligentia noto, duplicem esse prioritatem e aliam ἐn quo ν aliam a quo.
Illud dicitur prius erioritate in quo, quod in illo priori, in quo praesupponitur ad illua, verὰ est sine illo: & ad
hanc prioritatem reducitur prioritas ἐn quo secundum rationem et quando nimirum aliqua duo sunt in eodem instanti reali ; attamen in illo instanati distinguimus plura instantia rati dinis , in quoru primo intelligitur exi stere unum non existente alio. Prioritas uero d quo est, quando unum ab alba procedit, uel causatur. . Hoc supposto, probo conclusio nem quoad primam partem sic quo enim ad secundam partem patet,quia omnis effectus procedit a causa, &causatur ab illa causa est actu eausans per hoc, quod actualiter influit: non potest autem actualiter influere, nisi etiam in eo instanti sit cffectus , in quem influat : emo in nullo instanti in quo potest intelligi, & esse causa actu causam sine suo essectu; proinde nec esse prior illo prioritate
in quo reali, uel rationis . 6. Πaercs secundo , an causa sinpersectior suo effectu Respondeo cudistinctione. Tn modo causandi omisnis ea a eri perfectiar suo effectu; ines uero eniis aliquae caUM sint peμ- festiores, aliae inque perfectae, HV ali .mpe ditores . Prima pars patet ex
dictis ue quia estectus dependet a qua libet causa : sed id, a quo aliquid deis pendet, habet modum perfectioiem, quam id,quod ab illo dependet: ergo omnis causa quoad modum est re sectior suo effectu . 1 Secunda vero pars probatur s quia materia, utpote ens in potentia, est imperfectior sorma, M toto compositor S disposita
, tiones,quae ad inam, ut uia aci te
minum,& ut imperfectum ad presectum qrdinantur,sunt imper rea: res ipsa Divia . Forma vero si comparetur ad materiam, est perfecti ocilla , imperfectior tamen composito, quod constituit, quia omne constitutum est persectius quolibet consti tuente . Causa autem elliciens si sit principalis, debet esse persectior,uel saltem aeque perrecta cum effectu quia illum propria uirtute attinsit,& nemo dat, quod non habet. Si uero sit instrumetalis,est imperfecit 'reffectu ob rationem oppositam, quia icilicet
78쪽
scilicet illum proprIa uirtute non attingit. Causa dentu; finalis interduest nobilior suo effeci u , ut cum quis udet propter Deum: intndii ignori bilior, ut cum quis studet propter I uerum : de litterdum aequalis persectionis cum illo , ut eum quis studet Praecise propter ipsam nobilitatem studii. Eigo ineve entis aliquae causae sunt persectiores suo effeciu, aliae aeque pei sectae , &alis impetfecti res illo .
ne ea P materiali formali. I. Ura causae materialis ela soria c malis ita inter se connectuntur , ut uix possint, nisi simul explicanti: o ae utraque in hac di ii latibne agemus .-λPPositis: ais , quae te uis in iii ro praecςdcnti diximus , b euilei disputationem tribus conclusiouibiis absolucinus . a P ima conclusio . Materia &forma per suasmet .cntitates, θ' nonor aliquid insis sur eradditum , ha-ciat uirtutem caiisandi . Pmbatur quia materia causat recipiendo formam 3 &' forma causat actuando informando materiami sed ut materia possit irecipire formarinu, nihil aliua in ea requiritur , quam potentialitas , & capacitas ad talem sormam, quae utiq; potentialitas ab ipsa materia nullatenus realiter distingui. ture &ut forma causet actitando,&insormando materiam nihil aliud re sutritur , iquarnsuhd sit actu , i Ripsa sorma substantialis per suam sientitatς .est actus: ergo maturi βι forma substamialis per suasmentitates , de non pQ aliquidi peradditiam . sunt causae in actui midis , liabent uirtutem causandi.
Consrmatur si materm Mota ma non per suas entitates,sed per aliquid ipsis superadditum serent potentes ad caulandum, uel illud supc. radditum esset substantia , uel accidens et non substantia, cum haec strantum triplex , materia scilicet , serma , & compositi im , nulla vero ex istis esse post et , ut est evidetis:
nec etiam accidens , alias ex materia& sorma affectis oliujusmodi accidete
non eret unum per se, sed per accidens, ut potὸ coalescens ex rebus diversorum pridicammtorusne emo
illud superadditum est omnino ficii- q. Secunda conclusio. Causalitas materiae est unio ipsius cum sorma ede causalitas formae est unio ipsius
cum materia . Prima pars probatur; Causalitas cujuslibct causae est influxus ille , Quo in proprio genere causandi causa actualiter influit in effectum : atqui materia lex hoc selum influit in sormam & compositum, quod uniatur formae: ergo causalitas materiae nihil aliud est, qua unio ipsius cum forma . Probatur minor; Materia non aliter causat formam , quam rccipiendo illam 3 nec aliter influit in totum , quam communia
eando sp pshm illi pei modum partis
materialis : atqui id totum praestas per unionem cum forma, per hoc n. qiidd materia uniatur forme, rencipi r in formam , .& constituit chori si una per modum partis materi lis r ergo . y Eodem modo probatur secundo: par conclusionis a quia sormae, perquam Anna--ἰ materiae sconstit iit comm tum Per modum
79쪽
rum festuae introducamur in nrat ris, S conserventur, exigunt terminato dispositiines : ergo cum una ex illis sit quantitas,exigviri de terminatam quantitatem, ut sub ini. uori esse nol, possint. , quia potest esse adeo exigua muria, ut in illa nequeat forma nonui mis ope rari,ut in instrumemis artis pingendi cernere licet, quae possunt este adeo exigua, ut nullam operationem artificiosam exercere valeant: sed forma non intriaucitur naturaliter, nisi in eam materiam, ubi potest exercere
sitas operatio Mergo talis forma rein quirit determinatam quantitatem,&non minorem, ut in statu connaturalitatis eue possit. Et tertio, quia iaco nonviventia per advertitios carent terminis sue parvitatis,quia sunt homogenea: sed si ista ratio essct co vincens,probaret etiam neque viventia habere praedictos terminos, quod ipsi met adversarii negant:ergo.Probis minor,quia licet viventia sint ether genea , tamen quae vis pars ossis es hejusdem rationis cta toto oste,S: Ru vis pars nervi est ejusdem rationis eutoto ncrvo ;&sic de aliis: sicut quaevis pars ignis est eiusde rationis cum toto Guet ergo u non viventia non
habent terminos sitae parvitatis, se ma viventis poterit conservari sub minori, de minori parte osIis,nervi,de
harum partium, et herogenearum, ac Proinde nec habere terminos suae parvitati . At ob. Uemus empus aliquod
minimum v. g. lapidem di nitalem, lapphnendo quia quantitas digit
iis tu minima, in qua secundu nostra
tententiam J pi conservari potes, si dividatur ab Angelo, in utraq; parteolis divisionia manebit serma lapidia et go talia digitalitas non est quai.
alim minima , ut seb minoti servi sapidis conservari non possita rotatur antecedens. Facta illa divisione, no introducitur inimateria utriusque partis divisae alia isma sinstantialis: ergo remanet isma lapidis lias. maia terra etat absque omni forma, quod est impossibile. Probat urantecedens: Qitia per eam subriam divisionem no introducitur in materia dispositio ad aliquam tarmatu sibstantiale distinis ctam a sermalapidis ergo eu deter minata forma substaiatialis non in tmducatur, nisi in materia ad illam disposita alias non esset major ratio, Liare una magis qua alia sorma stibia antialis intriauceretur nulla de facto forma substantialis distincta a forma lapidis introducetur in paris
tib irs materiae sic divisae. 62. Hitica umetu aliqui re*5dent, quod in tali casu non permacnubit in partibus talis divisionis ma lapissis , sed introducetur in ta libus partibus materiae forma flabita; tialis magis simbola, Rimagis similisserinae lapidibq ilia licet adit in ueraecesserint in materia omnes dispo sitiones requisitae; praecedunt tamen dispositiones, quae ante talem divisionem eoservabant formam lapidis;
R issae majorem proportione habenDeum sorma siubstantiali muis simili formae lapidis,quam eum alia . v Sed baec selutio non placet, quia licet ad formam sim iam Arms lapidis pro cellerint in tali casu aliquae dispositiones , non tameri omnes requisitae,.
tit in eadem solutione cocediturmulista autem serma potest naturaliter im. tioduci in materia absque omnibus dispontion ibus ad illam reqiii sitis. yQisre melius respondetur cum aliis, ii 1 eo casu remanere tu partibus illius
divisionis formam labitantialem la-
80쪽
pidis , non in statu conservationis,&connaturalitatis, sed parvo tempore via corruptionis usQucdum introdu- Eerςntur omnes dispositione qd sor-mani substantialem subsequentem
requisitae. o 3. Dices et supponamus quod il- Iud minrmum , quod in argumento intenditur posse dividi, sit illius co poris, quod inter omnia corpora naturalia exigit minorem quantitatem ad sui conservationem, in partibus illius divisionis non potest introducialia forma spbstantialis I ergo prima in illis non conservanturparvo tempore alias it Io trans o materia remaneret sine formai sed esset in statu connaturalitatis , S: debitae dinpositionis. 64. Respondeo, quod casus iste est metaphysicus, illo tamen supposito, non poterit ab Angelo lapis tunc dividi, tali divisioni resistente Usa natura , ne detur materia sine forma, sic iit etiam ne detur vacuum νdescensui gravis ali Quando natura re fuit . Nec bule oostar, quod tale minimum est et quantum , ac proinde divisibile in partes . Q ita de cssentia quanti non est divisibilitas p lydi ea per separMumem re lem partium, sed ii,sum ius bilitas matturmatica per desigq tivem unius partis ex tr aliam3 i uc p est dari atquot quatum , cui ut tali Iepugnet divi sibiliatas pbisica per separationem realem
partium o6s. Ob a. Agens naturala apprOTimatum passo, prius as in Parxem
PrBAimam, quam In remoti rem r
ogo si minimum combustibile igiti
νplicetur, tunc prius introducetur forma ignis in prima medietate eὶus quam in ultima.: Ze.rursus, prius in medietate illius primae medietatis,
quam in altera medietate; aliis in infinitumo ergo nan viventi a terminum par vitilis no habent; ali somnia praedicta fieri non possunt, ut patet in forma viventi, quae non introducitur in minori minimo. 66. Respondetur negando nappositum: non enim intro)ucitur forina ignis, nisi in matcria disposita sintn autem dispostiones praecipua est quantitas et unde non introducitur inmitior; minimo, sed in toto minimo calefacto o
IN LIBRUM SEC UNDUM PHYSI co Ria MDISPUTATIO SEXTA
De Natura zSU periori libro egimus eum Phialosopho de principiis eptis naturalis in ordine ad constitutionem totius; in hoc secundo libro agi mocum eodem Phylosopho de eisdem in ordine ad motum ς & quia sic habent rationem naturae natura enim prine piam se ea η motur ideo prima disputatio,& sexta in o dine, erit de natura ω
suta si Natura λ μ vitrum ejus de finitio id essentialis PI. DRima conclusio natura est psita
finitur ab Aristotile hic, quam desinitione cuilini Philosophi recipiane
Explicatur omnes estis particulae. Dicitur prinab natura,yrtac pia, causa
quia in asi quibus est priuet ei vim paclivum & in aliquibus principium