장음표시 사용
181쪽
s NAPII ET LON B. IN ARIST. LIB. EXPLANATIO.
gae in sabularum constitutione uitanda sint, hactenus est dicisi:
nunc quae sectari oporteat Philosophus monet: eos nimirum homines,qui neque uirtute, neque iustitia excellunt, in magna tamen existimatione fiant; quique nec malitia,nec prauitate in miseriam ct in
felicitatem sunt lapsi. quod Oedipodis, ct Thyestis, ac caeterorum
huiusmodi conditionis hominum illustrium exemplo declarat. Iam igitur apparet cuius coditionis homines Tragoediis materiem prae. stent, uiri inquam illustres, ac felices, hoc est qui copiis, ac imperio reliquos antecellunt, sed non uirtute; cum non animi prauitate, sed ignorantia patrando scelus in infelicitatem labuntur. quod homi num genus inter bono S ac prauos medium esse dicit: quoniam pec/cantes bonos non appellamus. qui uero peccant, neque ex propos
to id praestant, sed ob imprudentiam cssiciunt, mali prorsus dici no
debent iccirco inter bonos ac prauos medii erunt.
Per haec.quae de persona Tragoediae apta hoc loco scribuntur intelligere possuro ut id.quod in Tragoediae dcfinitione dicitur. ipsam actionis seriae imitatio. nem erillere.cuius conditionis hominum actio illa seria. quam tragicus imit tu cesse debeat . hic enim habetur illustrium uirorum esse debere. Cur autem illustres uiri potius quam plebei. per imprudentiam peccantes Tragoediae cono niant.ideo fit. quoniam cum Tra cediae propositum sit.commiserationis. &timoris interuentu. homines in majus redigere, maior utique suscitatur commiseratio. ubi itidem maior est mutatio felicitatis in infelicitatem. Cum igitur principes uiri selices habeantur; si in infelicitatem transierint. maior apparet mutatio: unde maior exoritur commiseratio.& metus ; quibus uehementibuς in animo affectibus libi ipsis homines cauent.uitiat . quibus in miseriam alii lapsi sunt.euitant. nam si qui felices sunt,ex erroribus in miseriam transierunt. multo facilius ii in miseriam labentur. qui miseriae magis uicini sunt ac propinqui .cuiusmodi cit plebs. Ea autem ratione uult errores fieri ob ignorantia, de quibus certiores facti statim eos commisisse poeniteat. ut eorum nos magis misericordia capiat . quatenus uero per imprudentiam peccant, tragica nos imitatio prudentiores. ae magis circunspectos reddit. Errores quot modis si uti ab Aristotele tertio de Rhetorica libro scribitur. Sciendum est , Aristotclemideam personae tradere.quae Tragoediae numeris omnibus absolutae conuenit. quare Tragoediae,quae ab huiusmodi persona recedunt, a perfectione quoque eas recedcre oportet. Emptror dicuntur.qui opibus ac dominationibus excellunt: quoniam clari atque in propatulo cum in conspectu hominum sunt.
182쪽
Nereses igitur pulchram uiam con tare magis ex ino hoc gene
re quam ex duphc ut nonnulli putant: cuius quidem ex miseria adflicitate mutatio non fit contra explicitate ad miseriam, erroresane non Iovi, inime vero per dedecus ex illo quidem virorum, de quo dictum tal, genere: quo. uepotius ad meliores, quam ad doteriores nectet.
Quoniam lari 1 ante diximus eam fabulae constitutionem, quae sce/leratos homines ex infelicita ic ad selicitatem transmutat, nihil eoru
habere quae debeatiquoniam in ea neque Q, Remαν, neque misericordia, neque metus reperiatur, proptereaque nos eam fabulae constitutionem optimam debere nos existimare, in qua tria haec inue/niuntur; ct praeterea ostendit illustres homines , inter prauos ct bo, nos medium locum obtinetes, clim ob aliquod magnu scelus, quod inscii,atque imprudentes patrarunt, ex felicitate in miseria transeut,
tragico negotio maxime tonuenire: ex his nuc inseri, fabulam, quae
recte se habeat, recteque si constituta, simplicem magis esse, hoc est exprimere, sue imitari unum hominum genus, quale iam dictum est, potius quam duplicem oportere quanqua aliqui aliter sentiant. Duplicem autem Aristoteles eam costitutionem uocat, in qua duo/rum gelacrum hominum imitatio fiat. Primum igitur illatum ex antea dictis tale est, ut scilicet fabulae constitutio simplex potius, quam duplex sit. Secundum est,ut transitus sit non in bonam ex mala se tuna, sed uice uersa ex bona in malam, eorum hominum, qui no per malitiam, neque de industria, sed errore ducti graue facinus patrauerant, unde in eam mutationem sunt lapsi: ct id genus homines esse debeant medii inter bonos & malos: uel si recedant a medio, ad melius potius, quam ad deterius vcrgant.
Mirabitur sortὰ quispia.cum ab Aristotele paulo superius audiuerit oportere Tragoediae pulcherrimae constitutionem no limplicem.sed perplexam esse. hic ab eodem aici, necesse esse pulchram fabulam simplicem potius, quim duplicecsse.Ueriar in nulla nos capiet admiratio. si ad uocis multiplicitatem respexeri mus . alio enim modo capitur simplex, cum opponitur perpleXo. quim cum opponitur duplici. nam in altero significato idem ualet quod fabula. absque agnitione ac peripetia. in altero ueror significat unius solius hominis casus ex pressionem . nam quanquam in Oedipode tyranno Iocasta etiam se ipsam perimitiid sane sequitur ad Oedipodis casum. t ιαν. οωα tea
I O R I S. sensus est.quὀd non per malitiam. atq; ex proposito peccarit, sed quod ob ignorantiam atque imprudentiam scelus aliquod magnum patrarit. quod
183쪽
ars MADII ET LOMB. IN ARIST. L I B. si non possis qualem diximus uirum effingere.effingito eum potius ad probitatem, qua in ad improbitatem tendentem. malus enim commiserationem. aut timorem sui antea dictum est non excitat,ad quae Tragoediam omnino respicere oportere superius est ostensum.
Hiaius autem rei indicium sit usis. etenim iam inde ab initio poetae quasi cunque nacti essent uias, admittebant: nunc autem pulcherrimae circa paucas omninos Ilias componitur: ut i . Alcmaeonis, Oedipodis, Orestis, Meleagri, TMeriis, Telephi, caeterorum p generis hum oes: quibus uel
sonora quidem grauia perpetrasse,uel ipsos tulisse contigit.
A bonorum poetarum usu signum affert,personas Tragoediar cogruas, uel medias, uel propius ad meliores, quam ad deteriores ac/cedere oportere. Primum igitur inquit poetae quascunque fabulas recipiebant, sed usu docente pulcherrimae circa paucas familias coponuntur . necessario autem erant paucae, quoniam actiones Tragoediae conuenientes raro fiunt. Quae uerb fuerint familiae, circa quas
pulcherrima: fi ut Tragoediar,exeptis ostedit: ut Alcmaeonis, Oegipi, Orestis, Meleagri,Thyestis. ct Telephi. ct in summam colligens, in
quit : QS I B VS VEL FAc IN ORA QUIDEM GRAVIA PERPEAETRASSE, UEL IPSOS TVLIIS E coNTIGI T. laoc est, uel quod
ipsi ab aliis perpessi sunt, uel quod in se ipsos crudeliter effecere ut
Alcmaeon. Eriphyles & Amphiarai filius.matre interemit: a qua ob monile ab Argia dono acceptum Amphiaraus, qui se abdidcrat in latebras, proditus est . unde ad expeditionem Thebanam ire coactus est: ubi sui ab oraculo acceperat terra absortus est. Narrat Athenaeus, Deorum ira Alcmaeonem, quod matrem occidisset, ad insaniam deductum. De Alcmaeone Euripidis Tragoedia libro Ethicorum tertio meminit Aristotcles ; ubi Euripigem reprehendit. De Oedipode extant Sophoclis Trascit diae duae. De Oreste legere est apud Euripidem in Oreste.& Sophoclem in Electra. De Meleagro haec in fabulis habentur. Fuit Meleager Oenei filius.qui cum collectis frugibus Diis omnibus sacrificasset. Dianam solam sne honore reliquit. irata Dea terribilem apruim misit.qui regionem omnem deuastaret.Meleager gloriae cupidus.& cominunis utilitatis causa commotus. Hrtissimos quosque ac praestantissimose finitimis locis uiros conuocauit. Athalanta uirgo forma insignis. & corporis uiribus praestans etiam accessit. Haec cum omnium prima immanem hanc feram
184쪽
sagitta uulnerasiet. ob egregium facinus eam Meleager incredibili amore est prosecutus, praemiaqi uirgini .cius uirtutis testimonia palam est pollicituς. Confecta re.apro* in partes diuiso.caput illius horridum,ac terga dono dedit Athalantae. Indignantur uiri,querunturq; forminam sibi preposita. cum* Meleagri auunculi duo munus pucllae pcr uim auferre uoluissent, ar Meleagro interliciuntur. Id cum Althaeae sorori Meleagri matri nutiatum fuisset, in furo. rem acta .ne diutius id inulta pateretur, stipitem . in quo fata Meleagri uitam seruari uolebant.igni admouit.atq; ita dum ille cobureretur, Meleagcr est con sumptus. De Thyeste. Thyestes.& Atreus filii Pelopis extitere Thyestes e regno depulsus fuit ab Atreo. at cum simulata reconciliatione reuocasset eum frater eius, illi filios epulandos apposuit. hac re turbatus admodum Thyestes cum eius filia Pelopeia ex oraculo concubuit ex qua genitus est Aegisthus, qui Atreum.& Agamemnona interemit. hic uero ab Oreste Agamena nonis filio ob adulterium, S patris mortem est intersectum Thyestem Chaeremonis citat Athenaeus libro decimo tertio. De Telepho legitur apud Sophoclem. hunc natum fuisse ex Auge nympha: qui cum in sylva expositus fuisset, a cerua lactatus fuit. grandiori essectus Caeciis imperauit. hic cum in bello Troiano ab Achille uulneratus esset,rursus alio eius uulnere conualuit. Athenaeus libro decimo Agathonis tragici citat Telephum. Dubium uideri alicui posset quomodo Aristoteles de grauibus facinoribus perpetratis aut passis Traocedias fieri dicat; cum scelera patrata misericordiam non inducat eius qui stetis admisit, misericordiam autem ac terrorem excitare Tragoediae munus esse superiussit dictu ira. Huic respondemus,quord si se uiamus in nos ipsos, ut Oedipus in se ipsum,id genus actionis miserationem. ac terrorem inguest . si ueror in alios. tunc est necesse.ut id omnino fiat ob uehementem scelus patratis perturbatio nem.si ex proposito id committit; cuius perturbationis. ac malae assectionis homines misereantur : ut si Medea filios trucidet. si uero ob ignorantiam scelus
patratur.long ' miserabilius est quod ad patrantem pertinet ueluti si mater filium unicum unice dilectum imprudenter trucidet.
Erit igitur pulchcirrima illa Tragoedia, quae ex huiusiodi compositione con hirrit. Quamobrem illi quidem decipiuntur ob id ipsim, quo Euripi,dem damnant, ut qui in Tragoedus Dis illud ob eruet, eam splures in im
=hcitarem terminetur.id quod omnino,ut diximus, ex arte eri. 4 Num mto uero illud sit maximo, quod in senis, atque adeo' in certaminibus, haesrecte recitentur, maxime quidem tragicae apparent: Euripides ipse, tam etsi ahqua parum recte di enset, omnium tamen poetarum maxime tragiscus uideripoteri.
Ex antedictis inseri pulcherrimam Tragoediam secundum artem
185쪽
constare ex dicta constitutione id est ex transtione selicitatis ad inγselicitatem unὶ cum aliis supradictis coditionibus . & ex illato aliud inseri .eos nimirum accusandos, qui Euripide Tragoedias ut plurimum in infelicitatem terminare facientem accusant, quoniam id ab Euripide recte fit. atque huius rei maximum assert signum. in scenis enim, et in certaminibus, si recte illius agatur Tragoediar, maxime tragicas apparere. Subiungit postea inter poetas Euripide maxime tra. gicum esse; tametsi reliqua non recte disponat. Tragicus enim poeta praecipue is dicetur qui commiserationem, ac metum, quae Tra/goediae praecipua sunt negotia, commouere potest. huiusmodi au te
est,qui Tragoediis finem lugubrem imponit . nam si finis laetus est,
quicquid commiserationis tinem laetum praecesserit, eius superuentu penitus aboletur.
Longe plures Tragoedias Euripidem fecisse,quam quae nunc extant, omnes Dientur: alii enim duas & nonaginta alii septuaginta quinque eas affirmant. quare non est arguendus Artiloteles,etiam n illarum multae.quar nuc habentur, Euripidis tabulae felicem exitum habeant: quoniam ad has, quae passim leguntur. Aristoteles non respexit; sed ad omnes, quas Euripides scriptit. Animaduertendum est,ideo Aristotelem dixisse in scenis. & in certaminibus, quoniam intcrdum poetae in ludis Tragoediis certabant, interdum ueror Tragoedias abs
que certamine.ut etiam nostra tempestate fit, actitabant. κώ όπι αμα με ε άκemisi. Aristoteles hoc loco cum Euripidis oeconomiam.hoc est dispositionem quo ad tabularum exitum pertineta audet,quem magna ex parte lugubrem faciebat, deinde in aliis cum no recte uti oeconomia dic a ad parates alias.quae cum fine nectuntur,principium inquam & medium. id esse refere dum exiitimarem. ut sese rectius in tabularum exitu gcreret Euripides. quam in caeteri x partibus. rte etiam malam Euripidis Oeconomiam affirmat. quoniam .quod loco tempori, ac personae congruum esset, minime uideret.Eu quoque in tertio Ethicorum libro reprehendit. Ridicula linquit ea sunt quae Euripidem Alcmaeonem ad matrem interfici edam compulerunt. Item infra de choro loquens,admonet nos sequi debere Sophoclem nequaquam autem Euripidem. uerum de hoc loco suo dicemus. Iulius itidem Pollux libro quarto in Danaae choro Euripidem damnat. Quod si recte nos Aristotelis praecepta attenda muς.dum Euripidem legimus quando is a recta deuiat,nullo negotio deprehedemus. t ἡ μῖγο- καπι et τουν α τραγ*δα. Paccius in sua uersone uerba illas Ec UN DUM ARTE M.omisit quae tamen non erant praetermittenda; cum multa sint ex arte pulchra.quae tamen plebeis pulchra non uideantur; ut insta de tragoedia dicetur.Aristoteles igitur inquit:T RAGOEDIA PVLc HERRIMA SEcvNDUM AR T E M : innuens apud uulgus alias alteriusmodi Tragoedias esse pulcherrimas quae scilicet laetum exitum habent.
186쪽
Secundo loco Auitur, quae a nora vilis in primo collocarer, Isia ex Δ.plici genere compositio. quo ex ordine OOssa es ut piae diuersa ratione, partim ex prae tantioribus perfnis ,partim ex humilioribus consscs. Huic sane primas tribuit theatralis imperitia. quippe vates hanc auram Auiuitur, componentes quidem ad vota pectatorum. Caeterum voluptas illa non
Tragasae, sed Comoediae propria est. In hac enim si qui, velut Orestes, iribus, secundum mulaminimici ferint econciliata tandem in ter se amicitia i teri ab altera obtrunculus di det.
Dictum est hactenus quae fabulae constitutio sit in Tragoediis omnibus prima; nunc secundam costitutionem aggreditur, quam qui dem aliqui primum obtinere locum existimant: eamque duplicem habere constitutionem affirmat: quoniam non unius duntaxat ho/minis ex felicitate in infelicitatem transeuntis, ut in prima, exprimi tur actio, sed duorum, qui scilicet ex aduersa in secundam fortunam fiat mutati. Id uero declarat exemplo Tragoediae, Odyssse aeuocatae, quae sane de syderatur. ct subiungit hoc secudum constitutionis genus exitum melioribus constitutionibus contrarium obtinere. diximus enim meliores tragicas constitutiones lugubrem exitum habere . si igitur secundum constitutionis genus contrario modo se habet, fincm laetum habeat necesse est. Addiri; constitutionem huiusimodi peioribus uatibus primam uideri ob iudicii spectantium im becillitatem : hoc est quia spectatores huiusmodi constitutio magis
oblectat, ipsis poetis prima uidetur. ratio autem est: quoniam dete riores poetae ad uota,delectationemque spectantium poemata com/ponentes, spectatorcs sequuntur; ct huiusmodi constitutiones effiλciunt, quae spectantibus iucundiores appareant. quos reprehendit Aristoteles,dicens huiusmodi uoluptatem a Tragoedia minime ex pectandam, chm Comoediae potius propria st . inepte igitur illi poetae faciunt, qui Comoediae uoluptatem a Tragoedia in gratiam imperitae multitudinis trahere conantur. Eam autem Tragoediam, quam pro duplicis constitutionis exemplo posuit, exitum Comoediae congruentem habere probat. nam in Tragoedia duplicis constitutionis, qualis cit quae Odyssea uocatur, si qui inimicissimi siit, ut Orestes ct Aegi sinus, in postremis euadut amici, nec alter alterius causa occumbit. exemplo autem Orestis θ Aegisthi usus est, ut sum
187쪽
mam inimicitiam demonstraret. Deteriores igitur poetae,omittentes id, quod Tragoediis peculiare, ct maxime artificiosum erat, ui
tiorum expurgationem,uoluptatemque, milericordiae, ac terroris interuentu comparare, ad aures ac iudiciunt uulgi Tragoedias a commodabant.
Quanquam alias hunc locum simu ς aliter interpretati. per Odysseam H merici poematis constitutionem intelligentes; squidem Homerum superius non Comoediae solum in Margite.uerum etiam Tragoediae in Odyssea norma dedisse Philosophux asseruit: nunc tamen sententiam mutamus, existi in antes Odysseam.cuius hic Aristoteles meminit. Tragoediam extitisse: quoniam hoc loco uerba fiunt de tragicis constitutionibus ; minimc ueror de iis, unde tragi caeconstitutiones desu i possint. Cuius rei argumento cile potest id. quod ab
Aristotele in hoc contextu ponitur,cum inquit: H UI c SANE' PRIMA s TRIBVIT THEATRALIS I M P E R I TI A.& parum infra clarius adhucta N HAc ENIM inquit SI QUI, VELUT ORESTES ET AEGIS THUS, SECUN DUM FABULAM, INi MI cI FUERINT, RECONCILIATA TANDEM INTER SE AMI cITIA, NEUTER Q UE AB ALTERO OBTRUNc
Tvs DiscEDET. Cum igitur Aristoteles locis duobus in uno de theatro. in altero de reconciliata Aegisthi &Orestis amicitia meminerit, neutrum aut ad Odysseam Homeri referri queat.neque negari postit spectaculum, & amicitiae reconciliationem ad actionem pertinere, titiς apertum est Odysseam hoc loco fabulae tragicae nomen existere. cuius auctor & s nobis ignotus sit, sorte tamen Epicharmum eum fuisse quispiam suspicetur. is enim tui auctor est Athenaeus in nono & decimo quarto) duas edidit compositiones, quae nomen ab Ulysse
sumpserunt. Quanquam uero Comoediarum inuentor, atque auctor extiterit
Epicharmus. fieri tamen potest, ut tragicas etiam fabulas conscripserit; & eis pnesertim. quae a Comica constitutione non admodu abhorreret; quales nimiis rum Aristoteles hoc loco recenset. Aegisthus praeterea. & Orestes non sunt personae.quae Comoediae conueniant.ciim fuerint illustres uiri. dicta igitur de Oreste.& Aegistho ad Tragoediam referenda sunt. Et cum dicat: Qui γυ αἰα ε θω
constitutionem duplicem Tragoediae. qualis est Odyssea uocata; quoniam uo cena εκ si, hoc est illic ad superius dicta referri oportet,nimirum ad Tragoediam Odysseam uocatam. ni uelimus dicere, uerbii iLLic, referri ad Comoediam,&nominibus.Aegisthus S Orestes quanquam non sint personae, quae Comicae λεctioni conueniant,tamen usum esse exempli loco. ut summae duntaxat inimicitiae poneret exemelar ; quae tandem in amicitiam nihilominus des nit. Ex hoc contextu potest elici,Tragoediae magis esse proprium ex felicitate in infeli.
citatem, Comoediae contra ex infelicitate in rerum quietem, ac tranquillitatem desinere: ideoqi uoluptates quae ex Tragoedia, Comoediat proueniunt,diuem sas, ac unicuique accommodatas esse oportere. duplicem item constitutionem in primis Comoediar conuenire.simplicem ueror Tragoediae. t MM -- α Bin nomo i δεκῶ a Γνα etfarra ic His Q. ' θεέων αρ ε αν. In
haec ucrba mendum irrepsi se putamu . nam . aut illae duae uoces 4 xlοσi,sunte punSend aut quod magis probatur in locum uocis A. ita scribi debet, ut recta legio sit.ῆ κηοm ma . illi autem uoci siti, correspondet uox si, infra posita, cum ait At si En viri elae τραγ-lae stra . Ratio. quae me uerba
188쪽
castigare suadet.est quo d uideo Aristotelcm simplici fabulae costitutioni dupli,cem conia itutionem opponere. simplex uero conlii tutio. quae ab Aristotele inprimis habetur.constat,ut antea Philosophus dixit, ex coni litutione actionis.
unius duntaxat personae, quae exitum habet infelicem, cum prius huiusmodi persona felix haberetur. igitur constitutionem tragicam duplicem.quam si plici opponit oppositam dispositionem habere necesse est; ut scilicet no in sim plici persona, sed ex multiplici, ut non in infelicitatem. sed in felicitatem desinat.Si igitur,ut uerba graeca passim excusa inueniuntur.fideliter latine uersa selegantur: QVSD HABENT EXITUM E' cONTRARIO MELIORIBU sE T D E T E RIO RIB V S: ut sensus sit,quod meliores inducantur. ui primum
infelices ut Ulycts in Odyssea in f ne felices evadant: pciores uero contra prumum selices,ut proci, deinde in selices in fine quia perimuntur. quomodo haec constitutio dicetur habere finem contrarium conili tutioni simplici ρ nam in eiusmodi exitu duplici non magis felix, quam in selix exitus apparet: quoniautroque modo diuersorum gratia est appellandus; felix quidem quod ad Ulys sem.in selix ueror quod ad procos attinet. Quod si quis mordicus contendat. finem illum posse felicem dici.quoniam meliores peioribus sunt praeferendi. vi deat is Ariistotelis uerba in hoc contextu.quae prorsus huic explanationi repu/gnare uidentur,cum inquit: ILL Ic ENIM QUANQUAM INIMI cIS SIMI SINT IN FABULA. UT ORESTES ET AE G IS T Η vs. A MI cI F cTI IN FINE EVADUNT, N E U T E R QS E AB ALTERO OBTRUN-c A T v R . quomodo igitur in hoc exemplo finis est bonis & malis contrarius pQuod si uerba. ut nos iacimus, calligentur, Omnia consentire uidentur. ponit enim eos. quibus constitutio duplex praeferenda uidetur. hup sunt poetae peiores: cui qua ratione moueantur.ostendit,ac eam infringit, ut in explanationi. bus est dictum. Alius praeter haec in eisdem uerbi ς error esse uidetur, etsi non tanti momenti. legitur Θε, reciν: sortasse θεατοῦν scribi debuit. sed ob uocix simi litudinem ex uera in adulterinam mutatio facta est. cum enim in sequenti uer se legatur τεις Θεατιας, quae uox priori respondet, uidetur quod & in priore te gendum sit θεατων. non autem θεατρ ων. tamen quomodocunque legatur,expliocandum eii θεάτρ&ν i s θεατοῦν : nam θεατρα pro spectatoribus i probatis auoctoribuq usurpatur. άλmαν Paccius perite IMPERITIAM vertit. Ex hoc Aristotelis loco mea quidem sententia) locus alius in tertio de Rhetorica libro sub principiu explanari potest cum inquit: erupti trε α δ αφι, καθάπερ uerbum enim lux seim in Rhetorice loco,idem quod hic in poetica αρίmis,ualet. Caeteriam quoniam hic contextus dissicilis est,Paccius p uerba graeca recte no expressit. iccirco clarioris intelli ἔ-tiae gratia eo modo graeca uerba.quo ipsa castigauimus uertemus quae sic sena bent. t SEcVNDA uero prima dicta a quibusdam est constitutio quae & d plicem constitutionem habet.quemadmodum Odyssea, & quae desinit et cotra rio melioribus & deterioribus. prima autem esse uidetur, ob theatrorum im becillitatem sequuntur enim poetae secundum uotum facientes spectatorum.
Est autem non liaec Tragoediae uoluptas, sed magis Comoediae propria. illic enim. si inimicissimi fuerint in fabula.ut Orestes S Regi illius, in fine amici di
189쪽
Terrificum vero illud, atque miserandum cum ab apparatu semestros.ciscitur, tum a rerum compostione : id quod multo praeriotius , melio risbuatis I. Sic enim uiam contexuisse oportet, ut etiam siluato si ctaculo quis, quae geri contigerunt, percipiens plane exhorreas, miserea
tu rue: quibus apprime duobus, qui subulam Oedipodis cognouerit, aftia cietur. Illud autem, quod ad spectaculum pertinet, minus sane operosium est,e r impendio indiget. Proinde, qui non terrisicum illud,sed portentosium duntaxat nectaculo exhibent,alieni pror*ῖs a Tragoedia habendisint. quippe delectario non omniseriam a Tragoedia , Ied quae tantum propria ei se
Postquam Philosophus eam Tragoediar constitutionem damna. uit,quae duplex est, ct finem laetum habet, reuertitur ad id, quod Tragoediae munus est,terrore inquam,& misericordiam excitare. quod
cum bifariam fieri possit, uel aspectu, patrando scilicet in scena ne/ceS, uulnera, tormenta, ct id genus alia, ut antea dictum est,uel ex ipsa rerum serie constitutioneque, hoc est ex uerbis solis, ac solius auditus interuentu misericordia,ac terrorem suscitare,admonet priori postremum modum esse praeserendum . ct rationem reddit, inquiens: Oportet enim citra aspectum sic fabulam texere, ut qui res factas audierit,eum horrere,ac misereri ex iis quae contigerunt, Opor/teat: quae animi perturbationes fabulam Oedipodis audienti contingent . Parare uero misericordiam, ac terrorem, aspectus inter uentu, caret arte, hoc est non est poetices artis : ct indiget sumptu,
hoc est indiget praeparatione, qua id effingere possimus. siquis enim in scenam inducatur,qui se ipsum interficiat, opus est multa praepa rare, ut id uerum appareat. Reprehendit praeterea poetas eos, qui non obiiciunt uisu terribilia, sed monstruosa, ueluti daemonas, aut immania animalia sngentes. huiusmodi enim actio nihil ad Tragoediam spectare uidetur. Quod siquis monstruosa haec oblectare di γcat,respondet id quidem esse uerum non tamen uoluptatem quam cunque ab ea, sed quae Tragoediae propria est, expetere debemus.
ANNOTATIONES.tcn AGAmeοβερον,ψἰ- νόν A. Tas ine γενει . Haec cum Paccius in latinusermonein recte non uerterit, ita nos illa exprimemus . IGITUR TERRIBI/
190쪽
LE Q UIDEM. ET MISERABILE EX ASP Ec TU FIERI POTEST.Haec vero' uerba uidentur id respicere,quod dixit.cum perturbationem definiuit, ea scilicet esse actionem corrumpentem,aut dolorem inferentem,ut neces. quae in aperto fiunt. uulnera.cruciatus.& huiusmodi. hic monstruosum pro prier significat.monstra enim .quoniam praeter naturam sunt,admirationem iniiciunt, & uoluptatem hinc efficiunt. PARTI cvLA . LXX l III. E a Mota ε' ιαμ ροβου c fa adcub πιρασκ&αζAν et ποimia , cpaea
Quoniam autem a timore, misericordi e lassem deIecta tionem per imi, tutionem poeta parare debet Jatis quidem apparet in ipsis rebus id esse inserendum. De rebus itaque contingentibus, quin terrifici, quaeue miserabilis speciem adlaturae sint, deinceps dicere aggrediamur. Necesse autem erib sinoi actiones uel amicorum inricem, horilium ,sue etiam neutrorum
esse. Itaque si ho lis hostem obtruncet, obtruncaturus ue sit, nequaquam miserabile illud , praeterquam necis ipso assectu, astequetur: t sequetur, Pinter neutros id accidat. Perturbationes verδ ipse, quando evenerint in. er necessarios, veluti si starer fratrem odiis patrem, marer filium, filius narrem uel neces,uel necaturussit, aut etiam tale quid fucinus patre utrasere sue si captandae sunt.
Ostenderat Plillosophus Tragicum poetam imitando miserico Dd ae, ac terroris interuentu delebare: eadem nunc repetens, ex illis enim alterius praecepti tradendi occasonem arripit) inquit: avo
N:AM AUTEM A' TIMORE, M IsERic ORDIA, E TALEM DELEcTATIONEM PER IMlTATIONEM POETA PARARE DEBET, SATIS QUIDEM APPARET IN IPSis REBUS ID ESSE
INSERENDv M. igitur hac in parte propositum est docere nos ex quibusnam misericordiam, ac terrorem fabulis inserere possimus. ia commodissime fiet,si ex iis,quae contingunt,quaenam atrocia lu/ctuosaque sint, cognoscamus. cie his isitur agendum. Auspicatur autem actiones graues, ac hostiles diuidendo, quae uel amicorum erunt,qui huiusmodi inuicem gesserint, uel inimicorum,uel eorum, qui nec amici, nec inimici erant. Proposta diuisione, primum de/
itruit, quod actiones hostiles aduersus hostes, sue factae tint, sue snt