장음표시 사용
91쪽
Duri ratione ET qui per Dit rambos, t Mimos, ut aluos, CIclopas Timotheus, Er Philoxenus utriquet itantur. Qua etiam aes thim e Tragoed ani a Comoedia di ferre dicimus: haec enim humiliores,illa uero Praefantiores imitatur quam qui modo sunt.
uam disserentiam penes res, quibus fit imitatio, supra posuit in illis Poestos generibus , quae, quoniam in eorum imitati
ne sermone tantum utuntur, epopoeias communi nomine uocari
dixit ,eandemin dithyrambis etiam , ct legibus, cantilenisue , quae leges uocantur, inueniri polia nunc aliauerat. Timotheus enim, ac Philoxenus, qui dithyrambis, ac legibus ad res egregias decantandas usi , meliores imitari ioliti sunt, ijsdem ad uiliora humilioraque imitanda, ut Persas, ut Cyclopas, immanes sane homines, ac voraces,uti possent. Aristoteles postremo Comoediam &Tragoediam eodem inter se discrimine Jistare hoc in contextu di, cit: Comoedia siquidem uiles, moriones, feruos, ancillas, scurras: Tragoedia uero reges,& heroas imitatur. Quod uero inquit ad Ariovi MODO sv NT, Comoediam humiliores, Tragorὰ iam egregios magis, quam serat communis hominum usus,effingere prora ius intelligit:& uoces hae mediam illam hominum conditionem re
ferunt, quam superius describens, , id est similes, ct et hoc est ut nos, appellabat.
ANNOTATIONES. Animaduertendum hoc loco est. Paccium interpretem errauisse.. contextus
enim graecus ramur, id est leges habet: is ueror ει ovcid est i mimos legit. nam uerba Aristotelis graeca calligare uoluit. cum c a nullum habere sensum existimaret. nos ueror cuncta rectc cohaerere demonstrauimus. Graeca itaque lectiorem tuenda est Uerbum praeterea. ν ἡργας. nihil significat; iccirco metemtile gendum est, ut in multis manu exaratis codicibuς reperitur. De Timotheo.& Philoxeno Dionysius Halicarnasseus, cum dithyrambo et conficiebant. maxima in rhythmis ipsis licentia eos usos affirmat. Suidas etiam Timotheu hymnos, en comia, & dithyrambos scripsisse testatur. Philoxenum item dithyramborum poetam extitisse. testatur Aristoteles in calce octaui libri Politicorum. Plutarchus in eo opusculo cui titulus est.non oportere foenerari. Philoxenum poetam melicum filisse scribit: qui quanquam fabulam Galatheam ediderit ut auctores Athenaeus. ac Suidas affirmant in qua Cyclopem amore Galathostagrantem inducit, sui x tamen dithyrambis. aut legibus.nec Persas. nec Cyclopas est imitatus. Persas autem voraces hominesesie ex Demetrio Phalerco deprehendere licet: ubi de Hyperbole uerba facit . quam id.quod fieri nequit. praese serre dicit: & propterea comici, ut ex eo , quod fieri nequit. ridiculum ducant. ea saepe ac saepius utuntur; ut in Persarum insatiabilitate per hypcrbo Iem quis dixerit.ON πιδία. . . quod totos capos stercore inquinaban P.
92쪽
Dh pos Tic A co MMENTARII. ssquod boves in maxillis ferebant. Loquenς item de gratia, quae e comicis ex hyperbole paratur, Aristophanem citat . qui cum Persarum insatiabilitatem Oitendere uellet, inquit οπιωηο βους κλυ-mας αHουλτων. quod in sumis loco panum boues assabant . Cyclopas praeterea prauos homines fuisse. nono
odisio testatur Homerus. qui de Cyclope ipso ait: δε A γει ν ο ε δκ- c si , men Νus r. Et Cyclops ipse de se ac re liquis Cyclopibus loquens inquit:
Verba illatμiμμπ αν.unico uerbo interpres transtulit, dicens, imitantur Uerum nec rectam Aristotes is mentem, nec uerborum illorum uim fideliter ex proest: uertendum enim erat.imitari potuissent.nam curari Timotheum aluue Philoxenum dithyrambis, ac legibus Persas,& Cyclopas. id est voraces ac nefandos homines imitari potui sie dicit, eorum neutrum.nec Persas nec Cyclopas, sed egregios, ac temperatos uiros aemulatum innuit.Quod si uerba legantur ut in Paccii tralatione latine leguntur, contrarius omnino partis huius sensus erit. Timotheum nimirum ac Philoxenum Persas.& Cyclopas imitatos suisse . cuius oppositum.si quis graeca uerba recte intueatur, Aristoteles dicit.nain cum particula αν. potestatem connotet, & quod fieri potest futurum resp ciat ut in libro de Interpretatione ex Aristotele deprehenditur asserat au tem Aristoteles auctores hosce, Cyclopas , & Persas imitari potuisse, ostendit apertu Timotheum,& Philoxenum Cyclopas, ct Persas haud quaqua imita/tos fuisse. . I PARTI cvLA .XV. gna mis ντω is ἐκ m m των μειλωπας του.υαγα- ώτοῖς αἰτίla, Mummisi ια ιλλα sin.ο- - ἀ-γγέλλον-,ῆῖφον π ri μον, inmemu , η - ρον αυρον, Qu. μῆ μναβῶλον με ἀως ως rex Dror, Mu eQγ-- ώς
Tertia praetorea in his disserentia est, quo quisque modo singula imitetur.
feri enim potes, ut eisdem eadem, diverse tamen ratione murmur: alia quo do quid narrantes nos , idque modo alienam personam induti quod Homerusfacit modo ut iidem ipse non mutari: aliquando uero quasi nego
tiantes omnes,Cr Gentes introducentra. LXPLANATIO.
Cum superius tres esse, quibus Poeses mutub discrepant, differentias statuerit, & ex iis duas explicauerit, tertiam nunc enarrandam aggreditur . ea uerb est penes modum imitandi. Tali autem utitur ratione. Poetae inquit instrumentis eisdem easdem res, diuersis ta men modis imitari queunt. 2 modos explicans ait: interdum ip/sos loqv i semper, nec alienam personam induere, ut in dithyram. bis, ac imibus: nonnunquam alios perpetuo loquentes induce ore, ut in Tragoedijs, atque Comoediis essiciunt: quandoque uerbpaucis admodum a se prolatis poetae uerbis,loquentem aliquem in F i ii troducunt.
93쪽
troducunt, ut in Iliade , atque Odicta, Achillem , Ulixem, Aga-
me in nonem,& alios. Dicimus ergo Poeses inter se differre pcnes modum , si alia, uerbi causa, narret, ut Homeri ct Virgilii Geo gica excipio Poess: alia autem agat, ut Tragoediar, Comoediaeque. Poeseos autem quae narrat, species duae sunt: Altera in qua poeta nunquam alterius personam induit, id est alios loquentes non inducit. Altera uerb est, cum alios poeta loquentes introducit; licet ipse quoque nonnunquam loquatur. amobrem in Poes, quae narrat, disserentia penes modum erit: si uidelicet in altera loquentes personae non inducantur, sed poeta semper imitando loquatur; in M.tera uero alii introducantur. Poesim autem cum dico, quae narrando fit, semper intelligo, quod in ea narratione fiat imitatio : alio, qui Poess proprie non esset. Aristoteles autem in contextu poeseu
modum , qui per narrationem fit. primo ponit . qui chira duas habeat species, in nas confestim illum diuidit. modum quidem, qui per
narationem est ponit, c mi ait:A L l QV A N D o QIIDEM NARRAN τε s Nos . huius uero membri diuisonem subiungit,dicens: i Davg
cr T) Mo Do , UT DDEΜ ιPSI NON MvTA Ti. id est cum poeta sub sua et non alia persona loquitur. Iis autem narratis, alium deinde modum, qui per actionem est, exponit, qui sane distinguitur tra modii, qui per narratione efficitur, inquies:AL I AND O UE
Duc EN Tns. P oes eum igitur disserentia penes modum erit; quo/niam narrando aliae, agendo aliae conficiuntur . ct quae narrando fiunt, aut perpetuo narrantem poetam , aut magna ex parte alias personas inuicem loquentes a poeta inductas habent.
AMMOTATI GNES. Magnam sanὸ huic Aristotelis particulae Platonis uerba in tertio dialogo de Rep.potant asserre lucem: quamobrem ea in hunc locum transserenda iudica ui.quae ita se habent.Et primum mihi dicito, nostin Iliados principia. in qui V bus ait poeta Chrysem Agamemnonem supplicasse, ut sibi filiam restitueret: ' Agamemnonem ueror turbato animo denegasse.quod postquam non impetra ult, imploratum ait ipsum contra Achivos Deum. Equidem. Et illud cre- do notri. quod hucusque ad hoς uersus precatus est omnes Achivos.in primis V Atrei filiox gentium duces: ipse poeta loquitur, neque tentat alior mente no-V stram conuertere, tanquam alius quarin ipse loquatur.Deinceps uero ita loqui ' tur, ac si Chryses ipse sit, conatum non Homerum se nobi ς, sed sacerdotem V illu sene ollendere.In caeterisi ita semper exponit,tum rebus gestis apud Iliu. tum apud Ithacam in Odysica cantatis. sic est omnino. Nonne igitur nar ratio est. & quando orationes continuas assere, & quando ea, quae inter ipsas V intercedant8 Qu dati Z Uerum cum orationem profert tanquam alius qui- dam sit, nonne tunc dicemus, orationem tuam ci quam siunissimam, quem lo
94쪽
,, quentem introduxeratZ Quid ni dicamusρ An non alicri se similem redde, , re uel f gura uel uocc. cst eum imitari, cui facit se similem 3 Proculdubio. In hoc igitur, ut uidetur. Sipsc.& reliqui poetae Per imitationem narrat, o Assentior. Ubi autem se non celat poeta, uniuerta illa Potas & narratio is sine imitatione est. Ne autem dicas te neque hoc idem intelligere, quomodo ν, fiat. Uo dicam. Si enim Homerus cum dixisset Chrysem uenisse filiam redem. , , plurum, S supplicaste Achiuis . praecipuel regibus, deinceps non tanquam ν, Chri sex, sed Homerus esiet locutus. nosti pro ctor imitationem illam no su ,, i se futuram. sed simplicem narrationem.Sic uera se res habui fici:dicam enim
sine uersu, cum non sim poeticus Prosectus sacerdos praecabatur. ut Dii eis da. rent, qui incolumes ipsi Troiam caperent. sibi ip acceptis donis filiam resti- tuerent. Deum Apollinem uenerantes. Haec cum dixisset, reliqui sacerdotis dicta probarunt. Agamemnon ueror nimium scrturbatus. ipsum protinus abire iussit, ita ut ne rursus rediret. net enim ipsi.Dei uci coronam uel sceptrii profutura, asseruitque prius quam ipsi filiam redderet. fore ut illa secum in Argo consenescerct. Ouamobrem abiret, sessui saluus abire posset . non im taret. Quae cum audisset senex.extimuit, tacitust discessit. Castra autem egressus, supplex Apollinem multa eius agnomina commemorans, orauit. Si quid unquam aut in aedificandis templis. aut hostiis litandis . illi gratum fe- cisset . ut puniret Achivos. east lachrymas sagittis ulcisceretur. Hunc in nro dum o amice simplex narratio fine imitatione procedit. Intelligo iam. Et illud praeterea scito contrariam huic esse cum remotis poetae uerbis, quae intero orationes intercedere inlcnt, orationes ipsae uicissim cotinuatae relinquuntur.
Id quoque intelligo : est enim huiusmodi Tragoedia . atque Comoedia. Re cte admodum accepisti.existimoqi tibi iam nunc aperire quod in superioribu
percipere non ualebas. Poesim uidelicet. fabularum qi figmenta, aut esse om-υ nino per imitationcm . quemadmodum Ipse dicebas in Tragoedia atq; comoe dia; aut per enunciationem poctae proferri: quod maxime in dithyrambis in μ' spicitur; aut per utraque consci, ut in Hemicis, aliisque multis apparet, si modo intelligis. Intelligo iam.quod tuc inserre uolebas.Haec Plato.ὰ quo aliqua ex parte discrepat Aristoteles, poliremum enim diuisionis membru absq; imitatione fieri testitur Plato.Artiloteles autem nullam esse absque imitatio ne Poesim operis huius initio declarauit. Hac sane de causa Platonis uerba. quamuis admodum prolixa de Poeseum disserentia haud me referre piguit.ut
facilius deprehendi possit, quam docte placitis Platonis sui praeceptoris si
Atque in his ane tribus d ferenti sint a principis dirims, mutario est . quibus uidelicet, quam ' quomodo. Quos est,ut ab Homero Sophocles
aliquo pacto imitatione non disi repet, quod uterquestrae lames imitetur :nec item ab QAristophane, quod uterque negociant sientcs: de δράμμα. id est actus ipsos, nonnulli as agentium imitatione appellam dicunt.
Cum ad calcem declarationis trium disserentiarum, penes quas
95쪽
mutuo Poeses disserunt, iam peruenisset, ct longo sermone in his explicandis usus fuisset,eas nunc breuibus repetit, ut sequens ex cis . corollarium eliciat. unde possumus digno secre, non temere Plat/losophum tres has Poeseos disserentias enarratis . his enim accur te perspectis, non tantum natura Poeseos, sed etiam quo pacto genera Poeseos conueniant, quoque modo inter se disserant, cognosci potest . Tres ueres dictas ab initio disserentias tribus uerbis
tur . per uerbum os i B vs, Poeseum disserentiam intelligens penes instrumenta, quibus imitatio fit, sermonem uidelicet, rhythmum, .ct harmonia. per uerbum uerae civ ΑΕ, disserentiam intelliges iuxta res, quas imitamur, uel meliores, uel deteriores. postremo per uerbum QVO M o D o, disserentiam significat penes diuersum imitandi modum, aut narratione, aut actione, seu negotiatione: qua de paules ante diximus. Ex tribus hisce Poeseu disserctiis, Vl B VS, QS AE, πιο Μ o D o, conuenientiam quam habet cum Homero . ac etiam cum Aristophane Sophocles, insert. Similes enim sunt Sophocles, ct Homerus penes res, quas imitantur . nam illustrium uirorum a/ctiones imitatur uterque. Cum Aristophane uero conuenit Sophocles penes imitandi modum . agentes enim imitatur uterque. cu/ . . ius rei fgnum affert, etymologiam uocis huius, ψα .
- ANNOTATIONES.il l l ' L. . . . .
Forte quispiam dubitarit, cum omnia Poeseox genera action ex hominum imitentur, cur non etiam Homero agentes imitari conueniat: quod Aristot les non concederet. Respondemus. poetas quidciri omneς.actiones imitari; verum epicos narrando casdem imitari, tragicos autem ac comico .agentes ipsos introgucendo imitari . Cum igitur aliud sit narrando. aliud ueror eos qui imitantur, perinde ac agentes & negotiantes introducendo, actiones imitari, iure Sophoclem hac ratione cum Aristophane, non autem cum Homero conueinnire putandum est.
Quamobrem Tragoediam, usque Comoediam Doriensissibi uendi cot, Comoediam quidem Megarensis , tam hi qui bic sunt, ut eo tempore inuene
96쪽
tam, quo populari administratione eorum respubuca regebatur, quam qui ex
Sicilia: siquidem ab hispoeta Epicharmus prodisti multo sane prior Gonnida, atque Magnete. t Tragoediam ured quidam in Pelopolineo. GVque rei indicium ilh uocabula esse volunt; cum psi quidem κύμαs vicos appellari dicunt, demensis vero δήHdivr,quasi comoedos, non a H Ην oc est a comesando sed tanquam errantes per comas , id est uicos, in urbe deste clat habitos, dii Ios existimari rursus hi quidem facere δρῆν, . thenienses verti dicunt. ac de imitationis hactenus disserantiis, quot uidelicet,Er quases, haec dii Iapsint.
Ex iis . quae intulit in antecedentis particular postremo loco, aliud hic inserendi captat occasionem, ac paulum gigreditur, ostendens Dorienses quorundam uocabulorum etymologiis innixos, tam Tragoediam, qu1m Comoediam, tanquam earundem inuentoribus, sibi uendicare. sed prius seorsum quomodo ex Doriensibus Megarem ses tam ii qui hic, id est in Attica regione, quam qui in Sicilia sunt, Comoediam sibi uendi carunt, exponit. Megarentes enim Attici ibiam tunc inuentam affirmabant, chira administratione populari res eoru publica regebatur quod tempus s uppleas tu) prius fuit quam Atheniensium respubl. Non igitur Athenienses, sed Dorienses, qui Megaram Atticae regionis habitabant Comoediam inuenere . Ex Doriensibus uero qui Siciliam incolabant, a poetarum uetustate Comoediam sibi iure uendicari contendebant. siquidem Epicharmus Doriensis Chonnida, ct Magnete uetustissimis Comicis Atheniensibus aetate prior extitit. Ex Doriensibus praeterea quidam Peloponnesum incolentes: indicio ab etymologia sumpto, ct Tragoediam,2 Comoediam sibi uendicabant. Nam per hoc quod dicit tET TR
G OE D i A Μ sita enim uerba graeca leguntur) non autem TRAGOEDi AM vERo ut Paccius transtulit in innuit Comoediam etiam,c5. iunctionis illius,t τ, ratione . Hi igitur innixi nominibus utranque sibi uendicabant. Primo autem Aristoteles seorsum, quomodo ex uocabuli etymologia Comoedias sibi Peloponnesi Dorienses ascriberent,ostendit. nam Dorienses Peloponnesii uicos appellant; a quo uerbo Comoedias, non autem a uerbo Atheniensi di ctas uolunt: Athenienses uerb uicos δήμους appellant. Haec de C moedia seorsum. Promiscue deinde de Tragoedia Comoediaque, ex uocabulo δραν, indicium aliud affert. cum enim Tragoedia atque Comoedia δρα tum dicantur, quoniam, ut supra dictum est,agentes imitantur: Agere uero his Dorici dicant, Attici etex Eν autem,
97쪽
m N ADII ET L ΟΜ B. IN ARIST. L I B.
quod Tragoediae Comoediaeque commune est, Doriensum uox sit& non Atheniensum: utique lignum erit, Dores δραμα,ων inuentores fuisse. Et cum ad calce differentiarum iam peruenerit, easque quot, ct quae sint ostenderit, hanc partem claudens ait: A c DE IMIT
TIONIS HAc TENUS DIFFERENTIIS, QS o T UIDELIc ET, ET Q. VALES, HAEc DICTA si NT. id est haec sufficiant . ANNOTATI ONES. Hinc mani seste con spici potest . cur supra duabus illis uocibus. τράφ'tras.&δρῶνταν, idem prorsus significantibus Aristotcles sit usus. quoniam icilicet tam Atheniensiti. quam Doriensium locutione uti uolebat: de qua in hac particula sermo habendus erat. De Epicharmo chionide, non chonnada scenim scribit Suidas is Magnete, si quis plura cupit, quam quae hic ab Aristotele roseruntur.Suidam adeat. non enim id meum constiti est. ut fungar librarii munere. in his praesertim, quae ad uerborum Aristotelis intelligentiam nihil con
aeto a duabus causis, quidem naturalibus uidetur Poetica ha buisse originem. Nam cir insitum οἱ a natura hominibus a pueris imitare Cr disserunt a caeteris animantibus, tum quod aptissimi ad imitationem sunt, tum quod primas disciplinas imitando acquirunt. Cr uni quisque iuxta isse talionibus gaudet.
Cum Doriensum , atque Atheniensum de Tragoediar, Como, diaeque inuentione litem iam absoluerit, sumpta a uerbo hα'me occasone, nunc de Poetices in uniuersum origine, cuius duas esse naturales causas assirmat, orationem instituit naturales autem causas eas appellat, quoniam absque consilio , ct electione sunt in qu rum quid cin altera imitatio est, quam naturalem esse demonstrat, tum quod pueri ea aetate natura ad imitandum ducuntur, tum uo ro quod omnes eis alii aliis magis proni sunt ad imitandum. Antea uero quam alteram causam subnectat, quasi per parenthesin subiungit, hominem animalia caetera antecellere, nimirum in imita/tione; disciplinas item primas, ut legere, scribere, ambulare, ac etiam loqui imitando parari dicit. Altera autem causa est, qubdomnes imitationibus gaudent. hoc autem imitationem esse natu ratem aperte demonstrat. Sicut enim, quae praeter naturam sunt, tristitiam
98쪽
tristitiam inferunt, ita quae omnibus pariter iucunda sunt, natura lia sint opori t.
Animaduertendum contextum hunc obscuriuscutu ea ratione uideri,quo dcem Philosophuς duas dixerit esse Poeseos naturales causas, eas tamen no Gopressit. iccirco nos ope pretium secerimus, s easdem suppleamus. quo se sus sit apertior.Duae sunt naturales causae. ar quibus genita est Poesis. carmen inquam. & imitatio. De carmine. quo d naturale si infra dicetur . nunc autem quod imitatio naturalis sit, ostenditur: tum quord homines,quo tempore natura ducuntur, in pueritia uidelicet imitantur: tum uero quod omnes imit tionibus gaudent.quod utique non eueniret. si non esset imitatio naturalis... Aristoteles trigesima particula Problematum .proble. quinto est Cur hominiis potius, quina cuiquam ex caeteris animantibus credoedum est Utrum, ut Pla-- to Neocli responcit, quia homo solus omnium animantium noun numera re. An, quia solus Deos ueneratur.& colit, An quia omni u maxime uim ob
tinet imitandi . Ex hac Aristotelis sententia deprehendi potest.quord non legere, aut scribere solum, uerum etiam alia multa imitatione discuntur. iccirco exempla perinde, ac rerum earum imitationes quaedam, quarii exempla sunt. docent. N iis qui discunt laetantur.siquidem decima octaua Problematum para, , ticula, probi.tertio.ait: Cur homines in orando exemplis. & fabulis potius gaus, dent, qua in commentis 3 An gaudent quia dc discunt, & celeriter discunt aD ,, qui per exempla, & fabulas facilius discitur.sunt enim quae explorata habeam, , tur. & particularia sint, Ratio autem commentandi demonstratio ex uniuersa, , libus et t. quae minus,quim partes nouimus.Ad haec. iis credere mVis solemus. ,, quae plurium testimonio confirmantur . exempla autem. & labe lae testimo-- niorum speciem gerunt. Fides autem perfacilis est quam testimonium fecerit.,, Additur, quo d uerisimile quisque libenti ut discit exemplum autem.& fabellaeis rem non nisi similem docent. In de Rhetorica quo libro primo inquit exen,pla magis rem explicant. atque ob oculos ponunt. Ex hoc etiam contextu patet Poeticam significare Poesim . ars enim Poetica naturales causas non habet. sed est hominu opus. Uerba illa graeca fiet ἐ-πiρουπα disciplinas facit disciplinas addiscit,significant. Graecis enim ide est μα - ποιῆιθω in μαξxerus μυρα .
tus rei, quod in operibus accidit, argumentum sit. Etenim quae ipsi cum molarita aspicimuS, eorum imagines asstare factas gaudentes intue
mur, ut feraram formas truculentarum, cadauerumue . Huius vero ratio
fit, quod non solum philosephis sed etiam caeteris mortalibus addiscere imcvndfimum est: quanquam modice in hoc hi communicent: ideos huiusmodi imagines insiicientes gaudem, quoniam ex illarum contemplatione accis
99쪽
τ, M A DI I ET LO MB. IN ARIST. LIB.
dit, ut CT AH nt unumquodque, CT in cis , quod hoc ipsum sit illud, p robe
ratiocinentur. alioquisveras formas ncutiquam inspexi sent, nullam omni,no uoluptatem p eret imitatio, praeterquam uel opscio, vel colore, uel tali aliqua ratione.
Signum assert eius, quod in praecedentis particulae fine dixerat, longe manifestissimum, omnes scilicet imitationibus a ciue delecta,ri . nam animalia fera, puta viperae, ataue hominum cadauera, quae
molestia inspicimus, tamen exquis te Gepicta nos plurim im dclectant. Huius uero rei rationem subiicit, qudd addit cere omnibus hominibus est iucundissimum: quanquam philosophis prae caeteris iucundius si, quoniam exactius aliis dii cunt. nam non ut lucremtur, I ed ut sciant, discunt. Cum igitur intuendo picturas, quddhaec illius pictura est, addiscimus, iure gaudemus . Quod autem homines in imaginum inspectione, iccirco gaudeant, quoniam ct addiscunt, ct imitationem agnoscui, uel inde patet, quod etiam si
imaginem conspiciant, cuius uero sit ignorent, imitationis ratione nullam uoluptatem percipient: quoniam cuius imitatio sit, non addiscunt : quamuis alia ratione ex imaginis aspectu uoluptatem capere possint. ceu s opificium pulcherrimum , ct exquisitissime factum, ex colore uenusto, atque eleganti depictum sit: aut si propter aliam rationem oblectet; ut si fuerit imago rei, quae si intuenti gra
tissima, sicut equus militi, ct studio ib liber.
Quod illa.quae horrida sunt.si bene per imitatione exprimantur.asserui delectationem, testis est Aristotelex primo de Rhetorica libro . Plutarchus item in eo opusculo. Quatςnus, & quo fructu iuuenes audire debent poemata, addi litare iucundam esse testatur. Philosophus quoque duodecimo Metaphysicorum .in decima octava quoque Problematu particula probi.tertio.& primo li/bto de Partibus animaliu cap.quinto ide testatur. Plato praeterea in dialogo de . . Rep. nono inquit: Philosophum quoque ponamus caeteras uoluptates floc- ci pendentem. dum caς ad continuum disciplinarum gaudium . quo ipse fruitur in uestiganda ueritate comparat. ;uocantemqi alias necessarias quia illas se V cuturiis non sit.nisi cogat nece sita .Ite in secun Jo de Legibut dialogo: In discedo gratia inest, quae uoluptas nominatur.In Protagora ueror Gaudio afficitur ille, qui discendo. & contemplando ipsa intelligentia contemplatur. Uerum iis omnibus aduersatur,tum Aristoteli ς sententia in octauo Politicorum libro. per quam affirmat disciplinam esse cum tristitia. tum uero sensus. nam discere non sine labore ethubi autem labor.ibi etiam tristitia est. His quae apparent cis tradicere, respondemus: addiscere sua quidem natura iucundum esse . sed cum .interdum labor disciplinam comitetur. ideo nonnunquam fit. ut tristitia quo que consequatur. Huius rei signum sit. quod quae summo labore didicinaus.cadidi iste iucundum etiam ei e Porro cum i ucunditatis, quae imitatione tam pici picturae.
100쪽
DET OETI A COMMENTARIL τι Picturae, quam Poetices habemus. causam Philosophus explicarit; eam uidelicet quod addiscere omnibus est iucundum: ut & nos hac iucunditate fruamur. operam nauabimus ut dii camus.uidento qua ratione addiscere iucundum sit Adeundux igitur est Ariistotelis liber primus dc Rhetorica . eo loco. quo quidis uoluptas sit declarat.Ait enim,uoluptatcm esse motum anum quendam. aDri sectioncm tota simul.& sensibiliter in naturam proficiscetem. qua quidcm uoluptatis definitionem quanquam in de Moribus libro. uitiosam esse doceat. id tamen cum negotio nostro nihil obesse uideatur, ea utemur. praesertim quod ei in undecimo de Rep. Plato etiam si non ad unguem assentire uidetur.inquit enii quando in animo uoluptas est, aut dolor. ambo motu quidam insunt. quibus locis id, quod libro eodem supra citato.& paulo posterius scribitur. e. addendum.nempe quo daddiscere sit iucudum.quoniam in naturam deducit. At, qtiomodo in naturam ducit quoniam anima nostra uis est,quae cognoscit: cognoscere autem ei naturale est. Aristoteles enim primo Metaphysicorum libro scriptum reliquit Onanes homines natura coSnitione ipsam dosyderare.
cuius inquit)signum est sensuum dilectio quia uidelicet ad scnsibilia cognosceda iis utimur Si igitur anima nostra ad cognoscendu facta est.tuc potissimu in sua naturali dispositionc eli. fruitur cognitione. Operatio uero naturalis res est iu clida cuius indicium, Q cum praeter naturam affecti sumus.tristitia afflictamur addascere igitur iucundum est quonia anima nostra sponte ad cognitione taenia est. At quo pacto anima rei qua praeuictrit, ut Aristoteles inquit, si ichrum intuens,quod hoc est illud ratiocinatur atque addiscit Z Scienduest in omni ratiocinatione. syllogismouecoficiendo.tribus terminis opus esse. ut in primo Priorum resolutoriorum libro declarat Aristoteles ex quibus unumcdia locum obtinet quo reliqui duo termini in conclusone iunguntur. Tres igitur hoc loco termini sunt inueniendi. atque horum quis medius & qui naextremi esse debcant constituendum. sed mea quidem sententia tres termini sunt. cadaucr. quod prius erat cognitum , cadaueris illius pictura, & species. idolumve in illius imaginatrice facultate, qui ratiocinatur. Quoniam igitur tam cadauer, qua in pictura in imaginatione ratiocinantis idem idolum habEt.
atquc ita in tertio conueniunt. ca inter se conuenire necesse est. quae enim cum uno tertio eadem sunt. mutuor quoque eadem erunt. Idolum igitur huiusmodi syllogismi medius terminus et . cadauer erit, quam appellant maiorem exintremitatem . pictura uero minor extremitas erit. Difficultates autem, quae huc
afferri possent consultor praetereo, ne Poetices interpretis limites transgrediar.
Cum uero nobis natura in siit a sint imitatio, harmonia, numeruS metria enim numeri parto esse satis appareo ab initio ad haec maximefacti, ea paulatim promouentes ex ipsis quidem extemporari s Poetae genuerunt.
Duas esse naturales causas, quae Poeticam genuerunt, asseuera/
bat . priorem , imitationem inquam , superius explicauit: hac eaderepetita ob orationis excursum, quo declaratum est imitationem 1 natura nobis inesse, posteriorem causam subiungit, illam esse nie/