장음표시 사용
301쪽
Ussingulis effondeam, primum dico restione u*entiam iuuit
arum aren auctam non ocari edperniciosos inore atores μι vellera non oves quarunt: a quidem deuorauit matremia, sed Bocfacinus hominis est, reeion , qua bonas ibi deuota inopi mos seu confert. voces christ omnes humilitatem docent, omnem tamen dignitatem: honorem ecclesiae cui maximum aedi nytoia Iunt imolle crucem ais,Nende omnia, Mammonem fuge, boli ipse velis. Sedhac nos instruunt ut vos octilos in Feculis istius mundu non habeamus, exempti qua ducis usum creaturarum Hecclesia non negant, fuerunt en anterprophetas rege, quicum regib/u versatisunt,suerut inter Apostoloso Mara res Episcopi, Dottores,Piacom, cst qui magnam authoritatem tabuerunt, ad suam tame dignitatemgerendiam tantarum opumsub lys notum fuerunt muniti ac nunc humin. Ratio est,quia tum in perpetua cruce mersecutione eccle fuit, nec adhuc rege conuersipatroni,s regina Nutrices eiusdem extiterunt, nunc vero dc mihi qkis Isί
dor in domo Dei. famis a Christi esset in regesseri ductu thu
aurum o mirrham, hoc estsi 'agmsic viri diuina gratia insue ita commorsi munera ct ut italloquar sacra beneficia Deo no .serant immiseros Deintillissacerdoti si nulli honoribus donatos mire mortales qui non tam firitu quamsensu ct authoritatem uentur9vmerepatianturλAt D;possunt esse hostiliae Episcopi, variatu requirit Apostolio omni dignitare omni velexterno h vire careantu hoc illarum iam ct commendatio lucer sisn oceano absidantia eri Ueruos e nudos e casto e reperant sacrant. Dubium.
a docheum iniustὸ tollere studuisti; luxuriosi presbyteri
quam inique lapidi Susannam condemnastis Sed quam iuissse eandem subhstis plagam Memorabile est illud factum Daniel.cap. tuum augustissime Darie qui falsos accusatores Danielis in speluncam leonum dedisti praecipites; nigra es secies accusatoris&nomen accusationis est odiosum, Sed Otemrora,
y Reg cap.as quam facile est nunc temporum in Naboth, in Stephanum' in
in Christum falsos ecusatores subornatos testes inuenire 'Naturae vox non mouet, Quod tibi fieri non vis alteri ne feceris Christi vox non urget, qua mensura alijs dimens euis, eadem dimetienturvi vobis cur igitur Aristotelis sententiam hic recitarem, quq docet pauciora iudicia&tribu nalia butura esst: in repub si graui in paena in eos,qui alios fallo accusant, constituatur Uerba&herbae ut est in fabu-Ia improbo puero senis poma deripienti ab arbore descendere non persuaserunt, at virtus depellendi in lapidibus i uenta fruit ita san saepissimὰ cum natura gratia malos non urgen paenarum sormido ad ossicium cogit. Sapienter ergo Philosophus suadet ut grauissimae paed in calumniatores' sycophantas constituantur,utque eandem incurrant plagam qua alios affigere contenderunt quippὰ fili- verum sit cuiuis pro libito alios quoscunq; capitis accersein re accusare, in quo tandem statu oves innocentes runt Agnus fonte non bibet quin lupus accuset sine ea La deuoret sine lege caeterum si patefacta agnorum innocentia lupi sanguisugae praetensem pamam luerent, plures .gni,pauciore lupi; plures oues,pauciores vulpes;plures ininnocentes viri, pauciores accusatores insidiosi essent. Inr pub ergo religiose administrata foedifragis testibus falsi' accusatoribus eadem paenaiquae accusatis impendet infligeretur.Si dracuncula aut alia immanis bestiola inuadath rmem, capta statim occiditur,&tamen haec suam naturam sequitur an ergo conuenit ut homo ad humanitatem natus
tantum facinus, qualis est iniusta sitis alieni sanguinis,impune' inultus serat An conuenit ut Cainus effuso fratris sa guine in honore vivat ' Et non sub segite reprobus& miserpereat'Vim vi repellere natura docuit, iustitia hanc legem confirmauit, cur ergo non licet insidias vitae cognitas tentato supplicio coercere Sed dices natura hanc legem dedita gratia eandem reuocauit,illo'; beatos appellat qui flammas procellas persecutionis propter iustitiam serunt. Grum hoc est, non tamen id voluit Christus ut eiullis gladius in vindicandis malis penitus hebescere: nam etsi iustior est Nn homo
Rei In quaeastionib.Politi Bene vivere est secundum
302쪽
Dan I Hester DDan. II. sunt seeus rores illici
cessarij,qui sui quasi ossicia religione quadam duo
homo qui iniustam mortem subiit, non est tamen iniusta lex quae fallis accusatoribus idem infligit vulnus.Zacharias iniu-nὸ occisus hoc moriens dixitideus videat & reqtiirat;sanguis
innocentium vocem acutam, celerem senetrantem habet quamuis ergo Stephanus lapidibus obrutus Christi e emplo commotus dircit, Ignosce domine nam nesciunt quid faciunt: illa tamen martyris patientia quae docetur, fallo a cusantis paenam,quae iure incutitur, Omnino non tolleretrnamve illa diuinam sapientiam, ita haec diuinam iustitiain sapit, quae ut est in sacris) falsos accusatores Danielis, Ma dochsi, Susannae ut supra diximus leoni, cruci, dc saxo deindit. Si euenta huius rei spectes mirum in modum approbabis, nam metuentes mali ne eandem salutent crucem ad quam alios quibus inuident pertrahere conantur, a suscepistis insidijs alienae vitet facile cessabunt, suo' conciues isdere ac vulnerare diutius no molientunnam ut impunitas mutitos audaces ad omne flagitium ita seueritas paenae nonnuulos longe cautiores in accusando leniores reddit. Postreismo ut verbo concludam, tabulς diuinet humans hoc probant: ergo res non est illicita Diuinae nullam laturiam facinus inultum serunt;ids praestant humanae, sicut apud Ro. manos, qui olim iusserunt tacilicet accusator, qui crimeri intendit quod probare non potest, poenam serat quam lat rus erat reus si conuictus fuisset: hinc ciuium vita sine fraude.
libertas sine metu, honor sine odio, tribunal sine damno dc malo iniuriae lucet.
opp. Accusatores in repub. tnecesseri' ergo αβnvamona incontecedens probatur, rea ubi deest accusana seuerita ibi uertas vespotius immanitaνpeccata viget, quippe tum homi uesferemust utrius viamni cmo Huiccusationes msecuros
Resp. Non his negamus quin accusatores in eluitare t necessa ri'. infidisse earnifices accusatores falsos eadem sciendos pana, quam alty mtenderant rete docemus. Nam is est in iusta
omnem eontumeliam stimuriam pateremur ergo par poena accum satoresfalsos afflereo inerare non licet. Ratio tenet, quia tariolara rensi aptena vinclocta quaeritur,qua vera patientia negat. Resp. Patientia resistentiam1-ν institiam negat: asciat cam sex alium usta causa ' siuam crucempatienter tubi; mpra
mium in caelo ct cum deo habet:etsi ergo unusquises iubetur priuatim non resistere, iustitia tamen s magistratu relinquitur insidia istores vita dis Turnis condemuare; ri ergopotestast tameην--m,l scere, di ιamen mi Mimiacare.
mirum ollamina in omnitio demorealia eantrarietur
e pessuma rerumpi carum s asin re emper' chηtprassia lopvLAREM potentiam descripta oligarchia seu diuitum potentia iam describenda sequitur. Caput hoc breue est eiusdemque analysis longὀbreuissima quippὸ hic solum is olus aluum per antithesin oppositi
nem facta es comparatio.Meminisse Quamor deis ' ergo oportet olim in quarto lib.qua 'υcrarii spe.
tuo speetes democratiar totidemq; 22 ε' L. posuisse Philosophum, quarum singulas inter se iuiti
opponi & contrariati disertis verbis insinuat. Unaquaeq; in quit oligarchia adeontiariam democratia spectatin relata aest:ea quidem,quae est oligarchiarum temperatissima prima,ad optimam democratiam irimam, haec autem est ea mquae politia finitimao cognata existit. Prima nempe spe incies diuitum potenti electionem suorum magistratuum se cundum census minores maioresque facit, hinc non solum aes scit Fabriths, id est non blum opulentis sed etiam pauperibus niedioeris sortunae beatis ad remp. aditus res ratur. Distinguuntur enim in hac forma oligarchici impe l
303쪽
inexeelsos quos solum magnificiinsumptuos gerunt, qui pompam maiestatem ciuitatis sustinere decorare pos sunt. Animaduertendum thic est quod reliquet tres species oligarchiae gradatim ab hoc amore&fauore populi deelianent, tedantq; magis ac magis ad effraenem tyrannidem diis uitum Moppressionem multitudinis. Nam ut prima proeensii definito infimae elassis eiuibus quosdam magistratus tribuit ita secunda censum augetin pauciores de multituis dine ad sedes magistratuum admittit tertia vero magno
proposito pretio quod rarb assequi possunt pauperes naxi. mam partem multitudinis a spein fiuctu dignitatis areeit
quarta autem tota herilis&tyrannica omnes praeter pec niosos&potentes omnin5 exeludit hos grauus&species oligarehiae si api eum illis demoeratiae modis &formis e pares, ut in oppositis eontrariam naturam: ita ex comparatione eandem disciplinam facile elicies nam contrariorum
ut aiunt Philosophi diuersa natura est, sed eadem scientia. At in hac comparatione ut ad quistionem discutienda pro pius accedam nomen oppositionis paulo latius accipitur non solum pro disparatorum ut loquuntur Dialectici sed
etiam pro relatorupugna contentione:popularis ergo diuitumq; potentiae differunt quidem& opponuntur,sed non in omnibus opponuntur in materia,forma,obie sto,fine. In materia, quia in democratia tota multitudo, in oligarchia diuitum solum turba seges ciuitatis dicitur: cu ergo in vir ως P0xςΠΠς que statu sit diuersa ciuium e5gregatio,diuersa materia viri. usque esse recte concluditur. Nam ut in collectione ciuium materia ita in ordinei unione forma ciuitatis manet.
Quod vero sit diuersa serma istorum hinc patet, quia sunt in illis diuersi ordines, diuerset Ieges administrandi rationes:nam in illa est fauor,in hac murmurvi dolor populi.PrPterea principes sunt quasi sermae eluitatis, sed in istis disti re sunt principes magistratus sunt ergo distinctae sormae utriusque De obieetis quid dieampCum in populari comis munitatem in diuitum potentia priuatam commoditatem Omnes aucupentura at commune iriuatum differunt r obiecta In quibus dis.
obieetis ergo hyduo status differunt. Postrem,quis ignorat quod democratia finis sit vivendi libertas, oligarchiae vero diuitiarum satis Maccumulatio Populus enim ad licentiam vitae, diuitum turba ad rerum affluentiam eis Iuli ad lummum bonum rapitur: sed libertas vitae Maurii piditas differunti ergo iiij duo status fine differunt. Non adiacam hic distine ionem legum, varietatem magistratuum, societatum discrimen, aliaq; multa in quibus etiam pluri .miὶm hidus species distinguuntur: nam in deniocratia mutiti, in obgarchia pauci regunt. Iterum in illa democratia ex arbitrio: in hac ex maiorum praescripto vivunt. Postremo aequalitas in illa, in hac verbnulla tenetur proportio, nulla rerum aut personarum similitudo Diuites enim in hoc statu Diuites'
non aliter quam leones unam reipub partem vendicant tentes,impro propter excellentiam,&propter potentiam alteram, terti. Vi P. xv.
am vero propter iustitiam ut aiunt, quia scilicet sunt lumbna ciuitatis,ultima autem sibi rapiunt, nam si neges, actum est de amicitia Pera igitur & baculum relinquuntur Iro, at zona qua se concingeret potentum adunca manu tollitur. Inter istas oligarchiae speciessus hic a Philosopho cum oppositis democratiae formis conseruntur, ultima est omnium longe deterrima simillimaque ut ait in textu Aristote les Dynastarum potentatui & tyrannidi quippe in ea lint paucissimi magistratus ijdemque Timones iracones, qui ciuiu sanguine & carnificina delectantur, qui non spargunt sed metunt, qui nihil largiuntur sed depopulantur ominnia, qui non curant sed vulnerant, qui non seruant sed per dunt ciues; illa species quanto est pessima, tanto maximam set utar verbis Philosophi J cautionem custodiamque desiderat&requirit; hine desumpta est illa de qua nunc agi- Nus2 dubitatio, Utrum pessimae rerum pub formae maiora ac firmioia semper postulent praesidia Affirmat Aristoteles postulare, idipsum quoque assirmamus. Notandum hic est quod Philosophus non suadet ut vitiosa ac iniusta imperia quorum occasum&eclipsin optat conseruentur, sed hoc
intelligit quod ita si tandem irrepserint non possunt nisi Nn 3 naagnis
304쪽
magnis armata praesidijs diu eonservari. I rationes requiras. Argumenta hae sunt quas hic & alibi ex Arist. sumo. Prima a simili s cunda a contrario, tertia a definitione violenti, postrema ab induistione exemplorum ducitur Asimili, nam vi mombolao infirma corpora, annosa detrita nauigia ad vitan dum aegritudinis tempestatis discrinien maiore quam si na firma opus habent industii a maiore curas cautione rit imperias aude insidijs parta, vi & tyrannide retenta, fulminibus motibusq; sortuni magis subiecta sunt, si potentiore manuo impetu non protegantur. Quid moror ξUt tu uenes mortifero correpti morbo grauissime cum morte cotiludiantur, victi tamen languelitin cedunt demum ita teistriores labes rerumpub. ex motu seditionis ortae contra naturam iustitiam ad tempus certant, attaiIdem concussae nutant 8 penitus extinguuntur.Suru eitim quasi flamma lucernae deficiente oleo, quae breui lucere iubsultare videis tur: at exhausto oleo subito evanescit quippe si fraus, si su-ror, si oppressio cessent, istae civitatum nebulae ac tempestistes dissipantur. A contrario hoc ipsem facile probatur, nam si sapientia, consilium, iustitia in administratione optimarum ciuitatum sint causae perpetuae conseruationis; insania, temeritas, licentiaq; morum in malis erunt causae ruinae sed ut qui rei te sapienter imperant sedatis undiq; procellis sne magna difficultate clauum veluti in pupp' ciuitatis seis dentes tenent sita qui in solio Neronis serunt maiores difficultates iericula subeant necesse est,ut sein sua tueantur. Est ergo in malis quam in bonis conservadis imperiis, maior adhibenda cura. Tertia ratio a definitione violenti aperta est, nam si violentum sit externus impetus veluti tempestas contra naturam,quae se mouedo agendo terit, sequo. q; verum id sit quod Philosophus docet, nullum violentum esse perpetuum, qui fieri potest, tyrannides & deformit te rerumpublicarum diu sine maxima dissicultate floteantῖPessimae ergo ciuitatum formae maiora ac firmiora postulant praesidia, maiores cura, munimenta, si stare diu
conseruari velint. Ultima ratio nilnis sexunda di molesta esset
esset si ex antiquitatis annalibus ac monumentis pluinna exempla peterem, satis ergo est Romanum sub persecutoriis hus, Scithicum sub Dynastis, Persicum sub dem agogis assentatoribus populi, iam quoque Turcicum sub tyrannis
ante oculos lectoris ponere imperium Deus bone quot sophis nata, quot insidiae, quot truculentae tragaediae, quotnionstra humanarum actionum in illis latentῖ iis omnia olim nunc Q sunt destinata, ut ruinosa declinantia imperia sumilia starent: at cadere necesse est, quia arenosa sundamenta habenti in coniunctis etiam demonstrari haec causa potest, nam dolus, vis, metus sunt custodes tyranniadum&malarum ciuitatum sed quando fraus portas, vis sedes, timor ipsorum magistratuum arcesseruat, velox ruina Matrox miseria sequitur. O quam insortunata est illa ciuitas in qua Dionysius uxoris fidem, tonsoris cultrum,suhpsius umbram, malafactorum conicientia perculsus tia mere cogitur l
Qu stio,in qua probatur eo. Forma,qui est diuersus oristrarietas inter popularem di dote institutio. Obiecto, quod est libertati Absoluun
tur in hoc Capite uitumq; potentiam in
esinitione violenti. ductione exempli, oiunctis cireustantiis.
305쪽
c nor probatu quia primasteries utriusis statu in hocsthmiasserunt,ariis illa plumes pauperes,hac pauciores admagistratiusto Meligat militersireliquos modos obgarchia cum restauu deinmocratia formis compares,griam non natura diuinctionem sed se
Resp. Positum est non in omnibm has duas imperandi fiammis ius
ferre gradu autem solo non differunt, nam licet mitros genere administrationissint diuites cstpauperes ad rempub. admissi, idem tamen non est modus, Hemimo, eademi imperando trimab sinis intentis,in or mitriusis maxima distinctio inest, ut in ann 'si est demonstratione quaestionis constat. Opp. Isti statu non existunt:ergo de illorum contrarietate inmidis Ur otiosa est di futatio, nam de umbra o non ente v aiunt non esset contentio. Resp. Primism negatur antecedens, nam a imperandifrema in multis locis vlent.Secundo negari potest argumentum,quia etsi nunc non existerent 'recte tamen or sapienter de illis instituisurd Reptatio ne illis ignotis in administranda repub facile oberremi, mo ne errore commisso autpersi mi in eo,aut a malo ut aiunt
in peius irruamus. Argumenta contra dubium. Deterrima ciuitates omnimodo est conatu extinguerentur ereo de illis construandis tradi est assignari non debent praecepta. Ratio te net, quia conseruandi datispraeceptis armantur tyranni est adai duciam magis animantur.
Resp. Respondendum esti e non tradi praecepta conseruandr,sed hocsolis et aemonstrari quod si modi imperia infirma sint mai rei egeaut sisbGio.Si ver. Vera abbi conseruanis ecepta Phialosophum tradidise, re fondeo hoc factum ab illo Use, non eo ano ut conseruentur,sed ut cognitis tyrannorum in js ct sophimatis illorum vires cst impetu frangerentur facillio. Opp. Persica murtica imperia distissime ruerunt ergo violenta imperia diu conseruari obsunt, quodantea negatur. Resp. Nimis dis quidem timermulsiseuire refurere in chri. mor ecclesiam contra quem ne portae inferorum diu auri t florere acatum sto tamen contingit meo certeiudicioων -
ougrex domini magis prosetur, uti Sion unita inse reddatur'ν-tior:nam Hannibalepulsanteportassuat tela in ciuitatem iactante Elustrior victoria erit. Fratere consuetudinem Barbarorum orco eusumpopu&abiecti sectes, negammilia imperia esse violenta, nam tum violentum iucitur cism agentis motibus rustra resistitur.
Vtrum athletarum palaestra in ciuitate recte institutasint pem mittenda pAn nobiles ex oscio templa Deo, palatia visi consecrared
OLITIAE I est docere non solum us quot sunt ciuitatis genera, sed etiam quae loca dimata horum, quae illorum sunt capacia distincte accurate explicare. Postquam ergo Α-ristoteles quid democratia, quid oli-garchia sit,in quomodo inter se di-llinguantur ostenderit, distinctionem hominum uocorum affert, Ut cui populo doco haec, cui illa conueniat, a quouis dilucide intelligatur Sunt, inquit, quatuor multitudinis ciuilis partes, una agricolarum,ad quam reducitur pastoralis;alia artificum; tertia mercatorum; quarta mercenariorum Agricolae sunt qui opus scienter in terra agunt, quaestumq; honestum ex ea
metunt Artifices hic appellantur qui artes sordida, illibς sie Cth. quirales tractant Mercatores qui mercatura&rem cauponaria omnes opifi faciunt Mercenari qui ad opus faciendum pretio condu ces in sordido
cutur. Hic quatuor genera hominum pacem di tranquillum
reipub statum respiciunt; sunt quoque alia quatuor genera quae Martem spectant, quaeq; versantur in bello, videlicet equites, pedites grauis armaturae, pedites leuis armaturae, militesque classici,quibus praelium nauale geritur. Equites sunt milites equestris ordinis, qui in prima acie constituti impetu hostis frangunt. Pedites grauis armaturae sunt experti milites Nns undia
306쪽
Athenienses diu Lacedaemonijs paruerunt donee in palaestra exereiti ad tantas vires peruenerint ut victores victi luper uerint,
undiq; magnifice ornati,qui commiis eminusq; no sine a te militari pugnant. Pedites leuis armaturae milites expediti, gregarij,aut ferentariidicuntu , qui signo dato in hostem ex ducis mandato mundiClassici sani voterani milites qui ex ca stris ligneis nauibun per mare cum hoste certant. In his saturbines seditionis aestuentsi ingrassentur hostes capitolina reip. spes fortitudo ponitur: suadet ergo Philosophus patribus in repu.filios suos,dum etiamnu sunt iuuenes viribusq; integris,adleues expeditas pugnas erudire,ut tande grandiores itate facti militarium oper opifices,duces Mathletae fiant. Ex his verbis quaestionem quam nunc sum tractaturus duco,nimirum,An athletarum palestrε in ciuitate recte instrututa permittantur Expressa verba Arist.textus hoe no requirunt, sed verborum sensus plane & aperte docet;na qui pocsunt patres suos filios ad pugnas erudire arteq; militari instia tuere,si nulli sint qui artem pugnandi praeliandi doceanit Palaestrae ergo athleticae esse debent, in quibus rei militaris scientia publice exerceri possit, adeoq; nutriri bellica seges ciuitati frui cum ad moenia,ad castra,ad classes veniat,nos tum vi sed arte,non solum armoru4 equoru subsidio sed etiavsu&ingenio bellicosos hostes valeat sternere superare. Inexperti medici, set pe aduersii valetudine laborates, perdue Oeeidui,sed rudes& imperiti milites seipsos mactant: est ergo necessarium tin recte institutis ciuitatibus olimplea exercitia habeatur,in quibus militaris scientia sine sanguine. Martis furor sine periculo, hostis insidiει fraudes sine omni timore perdiscantur. Sapienter Flauus Vegetius B enatus,
Qui desiderat inquit pacem, praeparet bellum;qui victoria
eupit militent imbuat diligenter; qui secundos optat euetu dimicet arte non casus quippe nemo eum prouocare, nem au et offendere,que intelligit superiore sere si pugnet.Hanc arte olim antiquitus maiores nostri in omni aetate,in omni gente ac urbe honorifice aluerunt: testes sunt Athenieses
qui casside in capite,hasta in dextra sufMineru posuerunta testes sunt Romani qui suu capitoliu in altissimo mole vibis extruxerunt, statuanaq; Martis ad terrorem hostium incensissima
fissima eiusdem turri graphice aeri insculptam cu omni generi
re armorum ac tormentorum collocarunt.Quantum in prε
ιθ Lacedsmoniorum disciplina prosuerit ut omittam cstein ros testis est Xantippus,qui Attilium Regnium Romanumq;
exercitum non tam virtute quam arte edomuit contriuit: quot consules,quot legiones,quot lumina Romanorum unus
Hannibal Carthaginens ille istius fere artis auxilio ope extinxit Quot urbes deleuite Quot signa & castra sustulitλIn hac pals strao arte olim celebriores sue rut nostrates,qui palatia sollegia plena armigeris in Turcam mittiendis habuerunt,quorum vires Rhodorum insulae,quorum laudes annales nostri eloquutur.Dic quaeso,an solum lacertis suis ac Marinti impetu Romani tot urbes,tot gentes, tot imperia sibi subieceruntλFieri non potuit ut pastorum paucitas globum totius mundi tot Φculis vi sola naturae sine arte militari verteret. Usus huius scientia sunt quidem numero infiniti, fama cele Laus huius breso audis tuba digni:na ex desidiosis alacres ad pugna,ex scienti ignaris expertos,ex imbecillis fortes,ex incognitis Mobscuris nobiles magnanimo': duces effeti, natura locori opportunitatem temporum,hostiu vires,sraudes,stratagemata nauni meta lis sola scientia docet,l,sc sola insidias prodit,surorea naaenibus ciuitatis pellit,castra figit,tormenta para vita ciuiu defendit,omnia deniq; pacis ornamenta seruat Sed de his alijsq: infinitis bellicae artis comodis Flauiu rigetiu, Sextum Lulium Frontinia, & Aelianu de instituedis aciebus legendos esse suade qui sane pretclara opera sententios conscripta de re militari nobis posteris reliquerunt.Plura hic de ista qu stiaone non dicam,quippe ad cundem sere sensum i nobis antea est disputatu.Pergit in textu Arist.& ostendit duo, nimiruta. tione sciendi quae ratio ligarchiae,quae democratiae apta sit, di quoq; modum conseruandidiuitii potentiq. primu his vetabis absoluitur,Equitatus inquit& grauis peditu armatura diauitum magis est qua pauperum quippe uterq; exercitus eget magna diuitiar copia Leuis aute armatura militu nautica turba ad popularem stitima pertinet:gens ergo illa quq est ad aequitatum grauem armaturam propensa facile diuitum
307쪽
imperio paret, quae vero nata est ad leuiorem pugnam populi imperium alit Alterum quod in cxiu est de conteruada diuitum potentia tria politica praeccpta habet. Primum ut etiapopulo concedatur aliquid in repub. sicut olim apud Theb noso Massilios De enim benefici,allectatus magis rempub. an plectetur. Secundum ut imponantur principibus viri sciis , iratis sumptuosa suorum munerum lanctiones, sic populus, sua sponten libenti animo administrationis expers manebit., ij qui magistratus gerunt facillime ignoscet tanquam, imperiissi magnam persoluerent mercedem, quam paupestili magnis nς velint nec possint attinsere ac sustinere. Postremumeentia populi est ut admissi in arcem reipub.sacra Deo templa, celsa urbi fauorem au dificia, erebra plebi conuiuia suis ipsorum sumptibus ae im-
fbh is cis ' 'si p*xςnx, qu omni aspiciens populus gaudebit pluris, mum, nec non talibus presectis libentissime obsequetur. Hi ne
recti Cicero, Odit populus priuatam luxuriam, publicam Quaesti t. magnificentiam diligit;ex his emergit dubium,Αn nobiles ex officio templa Deo, palatia urbi consecrarent O magnam ruinam rerum, o miserabileni eaniciem temporum; in qua tandem aetate vivimus Quid De templis Deo dicandis,de urbibus extruendis agimus o utinam frustra non ageremus. 3 Reneap.s Non opus nune est triginta hominum millibus eaedendis arisboribus & octoginta lapidiei datum millibus saxis quadram dis pro Salomonis templo destinatis; pauciores iam artifiees di operari seruient opus yptius nune est ut rex Cyrus per 3.Esdras e. s. omnia regna proclamari iubeat, Deus coeli praecepit mihi veredificarem ei domum in Ierusalem, quis est in vobis de uniis uerso populo eius'Si Deus cum ipso,descendat in Ierusalem. Vbi Iustiniani, ubi Constantini, ubi omnes magnifici eccIe-
έae renascentiso languentis patroni Illorum cineres ex se pulchris ut olim Memnonis fauillae volant, laudesque perennes ex detritis&effossis eorum monumentis canunt. Agite
pseudopolitici vel potius ficti Christiani, tepla sutore Perfi- eo descite,Christum in templis manu facts non habitare alistis vocibus exclamater hoc unum tamen si placet memineis
ritis,Deum olim habuisse tabernaculuino archam,Christum
Apostolos materiale templum non contempsisse; nam ali inter haud dixisset ille,aurum templi sanctius non esse templo, aliter iiij ad horam orationis in templum non ascendissent. Ite inquit Christus&stantes loquimini in templo plebi De hoc templo locutus, ait, Domus mea domus orationis est,sed vos fecistis speluncam latronum. Quid' Uende tes columbas flagrisextemplo expulit,in nihil facturum eum fuisse putemus si demolientes eolumnas templi inuenissetur Sed ad rem fortasse dices, certe ab instituto non sum digressus, nam sic argumentor.Deus vult ut probatum est templa sibi consecrari:sed pauperes hoe tantum opus pristare non possunt:e go ex officio nobiles hoc munus subire debent. Addam nune verba Aristotelis. Conuenit de nobilibus loquitur cum ineunt magistratus, sacrificia magnifica facere, & in opus aliquod publicum aedificandum pecuniam insumere, Ut porulus urbem partim statuis ac templis,partim praeclaris aedincias ornatam aspiciens, reipublieae administrandae formam lubenter stantem ae permanentem videatiEx his verbis tres rationes argumenta ad dubij eonfirmationem peto:primum est ex parte Dei,secundum ex parte eivitatis, tertium ex par
te populi & multitudinis, quorum singulis iustum serpetuum a nobilibus debetur ossietum; si ergo nobiles illustres
viri templa Deo eoseerent, populus propter opinione religi Onis honorificentius illos in primis colet, illorumq; imperia multo religiosius feret: si verb urbe Uifieijs ex officio donent, idem populus illis ius obedientiae cedet libentius, tum quia ipse tam masnificum opus non potest praestare,tum quia e rum magnificentia ac liberalitate magis honorari ciuitatem viderit. Tertia ratio ex parte multitudinis est, quia infimae conditionis homines illos maximὸ diligunt & admirantur, quorum beneficlis seipsos aeeumulari senserint: sed populus ex istis communibus bonis,Deo, urbi,s sibi datis magna emolumenta colligit:utilius ergo nihil est quam hoc in officio nobilium ponere, ut istiusmodi ornamenta ciuitatis faciant: nam extructionem templorum religio,aedificiorum splendo-zem admiratio, largitionem munerum ac beneficiorum pD-
308쪽
puli dilectio sequitur;adorabit enitar popul cultores dei,mag.
nifieos admirabitur diliget amplectetur liberales Cyrus Darius apud Persas. Numa Pompilius Servius Tullius apud Romanos hoc ipsum tecerunt lugendum est si honorifica haec eliaritas apud Christianos frigeat. Ferunt in ciuitate Veneta sexaginta duo diuorum templa spectari augustissima. virginum v cstalium septem viginti, totidemque fratrum monachorum caenobia. quid longe exempla peto p Anglia istiusmodi spectaculis ac monumentis nobilium iam olim floruit,Christum precor ut paucorum exemplo qui iam aedificant iturun ad simile charitatis officium pertrahantur. Annum nune quadragesimum sextum aso, at mino spatio multa aedifieia insignia ad priuatum sum, templa vero recollegia pavea in diuini numinis cultum extructa& aedisse invidi. Non possum nee debeo hi tacitus praeterire Thomam Whitum DPopum armigeros,qui duo oxoniae;Gualis terum Mylme honorifieum virum,4 doctorem Caium' nerabilem senem, qui duo Cantabrigiae Deo: musis cono Mumser secrarunt collegia. Hae seribo non ut irritem quosvis. Hlmey ni sit enim a meis seriptis omnis satyriea stulta reprehensio, te bono im , ut eonsopitos animos insignium virorum ad imitanda se. 2' maiorum praeclara opera & vestigia incitem set Deus ve onsili, sterilitas nostrorum temporum in Sarae risum iacundis
DoctLaius talem commutetur Distinctio utriusque quaestionis.
- in via antiquissimaniae eluiti
'Athletarum palpicium, strae permitti de-l Dignitate, beant Hae pro Vtilitate, batur Necessitate eiuslem seientiae. multiplici exemplo. Nobiles ex olliei Per exempla diuina humana, Deo templa&vr Per deeret gentium, bipalatia eonse Per praecepta Philosophorum,
erarent Haec de Per commodad emolumenta,quq
d monstratur rebulpublicis ipsitque nobilibus indu
Argumenta contra primam quaest. opp. Athistarum palaestra ariticer, temerarios a editiosos es Acmnteergo in recte instituta ciuitate tolerari no debent. Antectissprobatur, quia arte bellicamstructi homi es immaniores acferocio. resfiunt: ratio est, quia ut bellum est contra naturam adintertium rerum: ta ars bellica violentos,furiosos ira eles redit/mnemi mansuetuisnem cst clementiam ab ammo hi-ano tollit, mos sinservi pene conuertit. Resp. mtia haec hominissemiaeonariis,nam quamuis longior belli Uuferociores reddat est tamen in inte militaristanum, est certa moderatis,cst licet huiu/sicientia eo te videantur esset a mors,
furvir a sexcenta mala ciuitatio um t renitasset sedeo hac avi institui urit non aliteris belli quam in paresecuniam leges v ueremin, ne nemo imusteacfuriose latremis. opp. Bellum efflagellum Dei,vinissiasteteris, mali diuita roguis paeis:ergo eiusadmscienti. vo est exercenda. Ratio tenet,duia auia tapliciter malum est admitti in initatem non debet:sedeoscuκtia est simpliciter mala.Probatur hac minorpropositio, quia ex mala ea a nempe ex bello nascitur:at quo bellumst malum ex
definitione eonstat. Resp. Omnia illa adiuncta belli in antecedente propositione, qua adfers demonstrat bellam esse mesumpana sed n malum culpa, na usta existente caussiatam iustum inhonestum dicitur. Fraterea argumentum negamm,nam etsivitiasu simpliciter mala,eorum ramenscientia est se semper enim necessario nonsequitur,frausa sint bona aut malae, festa quoque esse bona aut mula, nisiis eodem gerare seni ct mali saepesi illis conferantur ut Fbilosophininsecun . Topicorum iacet. Sed his abier he habet coparario, nam Daselistum est malum contra naturam,si lentiam belli malam concludu esseeontra iustitia quias malum moris non natura. Opp. Maenia non artesedimpetu est roboreperfossa radat,urbesam rutaeeiat,nois orato si eisque' trα,Gracus Archimed. put sabellie. lib. mathematicum non defendit, rem Marcia an sit cimtaterfusio cap.8.stra ergo militarisscientia docetur e Hercules 'res' bello agitur. Resp. allatum surreptumfatale exitium Tromnae PrLuerat,
309쪽
Dum Troianin mira inefabricat decepit ciues quamui re conced mm mam non deturba 'Urbes non dei ci ac deuastari, nam ovi ara hoste ne vi est armis artem tamen militarem nonre
c--,sed εχ eam ct Hectorem, artemo martem simia in risio cons. rivolumin. Argumenta contra secundam quaest. opp. Ad semul maximebberi in omni repub.ergo ex oscis mi md ent addecorandam e tatem tuis ac templis At his ais Arist. Ratio robatur,quia coactiosibertatem tost,--mosseis impositum Ascurariflendorem diotatis; imo languidum cst mira tuis est beneficium quoda coactas inuitis datur. Resp. Statuis intemfiu ex ossicis amare ciuitatem , nanestrubertatem tolleresed ritu augere, nes hoc locos deminit nobiles cogantur adhac monumenta virtutis,seduivolumm eumfert hae
debeant in honorem Dei or ciuitatis, cum pauperes non posuepra re 43- honorifici viri exossici Megbent agere ex ossisiodis m, quoniam homimum ramum es acceptu matris pauca rependere sopp. Dein loricae lapidia tempsi non inlatur, Lyatys inomae cireumscribitur, superstitissum ergo est Deo ruinos Mella consurari. Antecedens constatrium Demesesstrisin immensimae inusibia Missumo tamen nino rei crapim loco 'de die tur quodin templis manufacti non cohabitet. Ratioprobatur,quia vani-smaiestatem Deia uos ramalligare, quam caelum
est terra non sum comprehendem Resp. IVM ua,quὸ quem caelum hine is utremesisiss
tuis eum iactaribis non assutaret O pecunia no habet Dein, ct tame nutum vidua non cotempsit;Faremur quide is esses euniam essentiam n est tamen assurdum intemplis maneresisse. Et promissum.Qm ergo templum christo duant,domumstura era culum m quisemeum homini metutiloquio cohabitared Aderat videnturad care.ODe excisaquas multos Salomones a vientes viros qui ibi tensa urbipalatia biperemta ama
Virmn magistravim recte insuas Jecies dividantur' 'NIAM ciuitas sine magistratu est veluti corpus sine anima vita, posteaquam Philosophus docu Lex mutus
erit quo modoo ex quibus consti magistratus, tuantur respublice considerandum inagistratus
putauit necessariis,qui,quot 'ua 'VFςn iis silc magistratus esse debent: quippe ab illis ciuitas tanquam a fontibus μ δε- . L: ui' vix m, ensem ac intellectu rahit Materiam hane antὰ paucis attigit Aristoteles, sed nunc plenius&accuratius eandem tractat. De bonis magistratibus m hoc delirio mundi annoque clymaterico agimus, in quo pene
Lar dulterium- obtrectati'surtum In quo in ux ormes horrenisacies itufi, minaces, a bitio ventosa tumet,do tri superbit,
Persona eloquinm: risfamabista nectit. Laterem ut alut) ithiopem lauamus,nam de istis temporibus scriptuna est. nullam carnem imis ne iustos quidem saluari posse si diuinis Christi aduentus prorogetur. Cur ergo tu nunc scribis ortasse quaeris ' Causam dicam , quia vicum aegrotant homines opus est medicor ita cum delirat mundus opus est medicina Conandum crgo est ut oculi ciuitatis simplices fiant' perspicaces, ut linc es in quaerenda malorum culpa, non aquila in perspicienda laucupanda praeda praemioque fiant. Sed paululum digressus ad mere
310쪽
ossicium,ne celsarium, comune.
Custos rotuola rumoCareeris praefectus.
uertor.Aristoteles,instituto suo breuissim explicato, magistratu in in duo quasi summa genera distingui lineamque ut
loquuntur dia lectici praedicamentalem magistratuum desia cci but enera duo sunt, officium necessarium, sine quo ciuitas cἔnsistere non potest, ossiciumque commune ac minus necessarium, sine quo splendida Mornata non manet. Primum hoc genus diuiditur in magistratu inpoliticum, qui circa res ciuiles, &in magistratum theoricum, ut circa res diuinas versatur Politicus iterum est aut superior aut inferior, ille claues rei public tenens ad gubernacula sedet, hic res communes sed necessarias easdemque vel intra vel extra urbem tractat hinc magistratus multi urbani, multi suburbani a Philosopho in textu tanquam infimae species nominantur Alterum summorum venerum nempe ossicium minus necessarium multas ζidem species habet, de quibus,expositis pratarum ne cessarijs, breuiter dicemus. Primus inter necessarios inais istratus est aedilis seu sori malister, qui rebus vendendis&emendis tum ad cultum tum ad victum necessari)s praeest, cuius est omnia ad aequalitatem reducere,' ne quid desit ad lassicientiam vitae ex fide issicio providere. Alier magister operum appellatur, cuius officium est circumsp eete ne aedificia citinera ciuitatis ruinosa aut indecora irinant hic magistratus alios multos sub se in populose urbibus'comprehendit, quales sunt murorum, sonti in a portuumque custodes, quos Archadius limen archas vocat.
tu coactor seu qu:stor de filii tur, cuius est reditus publicos Qvectigalia exigere, eaque in publicos sumptus distribuere de rogare . Quartus est tabularum' rotularum custos, ad cuius ossicium pertinet religiose publica ciuitatis scripta distinguere custodire, ut ita de tanquam ex sacra ossicina principum decreta sententiaeque iudicum de ebus controuersis habeantur.Quintus est piaefectus carcearis qui in iudiciorum executionibus siue damnatus quis s erit sue reus factus versatur huius ossicium inqint Philosephus est plenum inuidia magnumque saepὸ incurrit odi-
um grandeque periculum Inuidiosum enim est mucronem In nefario ac condemnatos vertere. Qiiamobrem ubi non culant, est tamen necessarius, quippe frustra exercentur audiciam si eorum sequatur finis executio Lites en inde rebus iustis sunt inutiles, nisi res iudicatae ad exitum, ducantur extorque iustitiae manibus gladium , ciuitatis nerui firiarantur, ut ait Seneca polci cum ergo valdeque consilium erit in hoc magistratus penere si alii
vitae ac ccis sententiam dicant' ali poenam atque '0n qn naris suinant Damnare enim pirali
timul&mulctam exigere odium duplex habet, homines *ntu aduer que nimium inuitos&odiosos reddit. Unde quidem eue 'Pς μ μιρο nit ut boni viri hunc magistratum maximi fugiant, vident enim odium , vident periculum et expedit e go plures ad hoc officium admitti, ut alius sententiam sesit, alius supinplicium sumat. Immo considerathsactum eriti rebus val- ue magnis' periculosis tractatis ut noui recentes ad Vmitii iudicium in reos dicant, ne seniores intolerabili in uidia vulnerentur; hoc ipsum exemplo Atheniensium in constat. Nilnc pergam, aliosque magistratus in quibus maior apparet spIendor ac species dignitatis breuiter ostendam . Inter hos priini sunt clavigeri ciuitatis
Rd quos tota urbis custodia pertinet horuit uidet, . ς' μ ὀ
excubias facere ac inuigilare vitam in bello quam in pace portae, gaZae, ac maenia ciuitatis a vi fraude hostium tam internorum quam externorum muniantur . Sub horum nutu ianitores,murorum presecti,cistarum custodes vutiunt AI in hac classe ciuitatis vocantur duces seu impera Dueextores rei militaris quibus committitur tota rerum bellicarum curatio atq; administratio, his equites, pedites leuis &grauis armaturae, his sagittarij, classiarij, nautici prestarii ιν lites subuciuntur, nominatim vocantur hi mastistratus clattium praefecturae, equitum magii eria, ordinum seu