장음표시 사용
351쪽
temptu Dei. Quaestionispi imae pars prima.
Illud enim tuum,Ens entium miserere mei, vanum elogium est,nos quidem terrae filii&l naturae sumus,cuius vi ac numiane nune omnia ut olimillare cohaerere credunus.
O male prudentes quorumsic corda tenebris obfuscata iacent, nequeant ut credere recte, Et curare deum quosunt elementa creata,
A quo processit nitiam sol ucida abe, cui tui lucem P noctes est tempora cuncta. Sed pergam io obstante atheismo nostrorum temporum probabo ex Arist. sacras aedes magnificentissime extruendas, omnemq; artificum strepitumin clamorem ab eis longissime remouendum esse verba Philosophi haec sunt, Sed ea quae rebus diuinis consecrata sunt domicilia conuenit locum idoneum habere. Qualis autem sit hic locus idoneus sequentibus verbis interpretatur, cum ait. Talis fuerit locus& adissiciendam situs pristantiam satis illustris atq; emines. pr vicinis partibus ciuitatis tutus ac munitus. scde prestantia loci,de reuerentia sic loquitur. Decet autem huic co talis fori structuram esse subiectam, quale in Thessalia usu repertum est, quod liberum vocant: hoc porro significat ab omnibus rebus,qnalibus purum vincerum esse opori re,neq; quenquam brdidum atq; illiberalem artificem,neque agricolam, neq; alium quenquam talem huc irruere, aut omnino aspirare, nisi a magistratibus accessatur. Huc tendunt haec omnia quasi dixisset Philosophus, aedes sacrae honorificentissime extrui, muneribusq; ciuiu splendidissimὸ ornari, illustri soro quasi claustro asylo sortissime muniri, nullis deniq; artificum manibus aut instrumentis turpissimὰ prophanari debet. Verum quoniam hanc rem antea attigerim laconicὸ nunc agam.Palatia principum splendida e celsa esse debet:ergo templa Salomonis multo magis. quip-pὸ maior in his maiestas sedet. Iterum loci Deo consecrati maiestas animis hominum maiorem deuotionem incutit:er go aedes sacras magnifice aedificare dee et Porro valde indecorum est vestes realcaria nostra auro splendere, dei 'Diviain templa luto sordescere. Adhuc haud mestora signa
352쪽
tiuite,de Anchise illo sene Troiano loquitur. Lasa A boum rude more crematis Reria tectapet-tepositi 1 tapetibvi altis,
Diui isti inter ethnicos prima: sacras aedes Moracului Hiinua de sacris aedibu tum de honorificis epulandi locis
haberis Esub gQ rinito die Ut in celebrioribus ciuitatis locisaeivibus Muloes, vivique ordinis ac facultatis solemniores coi caenationes apparentur d est ut sacerdotes in magnificisdomiciliis prope lacras aedes constructis, milites in turribus prope murox ciuitatis,mercatores in triclinijs prope commune forum,no. 'iles in palatus prope aulam regiam,iudices ac magistratus an gymnasijs prope templum pacis, omnes denique singuli ciues in tectis illustrioribus e6 destinatis ornatis sple-dide una epulemur quod hoc expediat sic probo Fieri troci potet nec decet ut omnes& singuli ciues cuiusque ordinis ac facultatis in uno augustiore loco simuLeonuiuentur ergo necesse est ut in diuersa sodalitia a classes secundum ordinem' facultates distinguantur. Praeterea in hoc tam rosperia locorum magnificὰ extructorum quam epularii quae
splendide, publicὰi exquisitὸ apparantur, insignis honormitatis fulget. Qirae enitures magis honorant Carthagine quam
353쪽
sunt huius cap. quarum Seeunda probatur Ab impostibili, comparatione, A duplici tu conuiuiorum,
Ab exemplis antiquitatis. Bonorum consortia peccatum non aliter quain alexipharma. ca venenum
expellum. . Externa orna menta nasunt qua puritate&sance. ritate deum
idololatriam Pariti opp.contra primam quaesto Plerumgvitiorum voragines apssotys tecti , procerum iusti su-ere omnest istum ilia 'ope adessarem constituere. Amecedera Het aura in titi sp Issum molliter, otiose est delicate vivunt 'Mtio tenet, a demo magis contemplamnum animi quam artificumfremtu a deo μ' eligione, a pietate distrahunturi 'Opp. Quomossioris qui'spagatia ut, eo meboribus sicu iugerentur, bonoru consortiapeccatu no aliter alexipharmac venenumpestat hia urgeas mi A lammessesteoru qua abrilis manat, re fondeo maiorem esse vim numinu quae in tulis manet. Upp. e des sacra paterent omm ergo etiam artificibIM. Antecedenspatet, qui omnes mittas numen adorarent. Resp. Licet artificib- ad sacras aedes accedere sed propellis propterstrepitum habitarae non liceret, quippe in idos religis, iis hoc autem religionis prophanatio.
Opp. Aurea via misi ornata superstitione di idololatriam gignut ergo tam et c. ut his requirat Arist.) no extruerentur. Re sp Si Deo quin o loco circisscribitur placuerit cum homi nib in tempta habitare,sivoluerit m iusserit templa in terra sibi consecrari, hoc unum peto, At aliquid ampressoseum , tam
excesiens, tam diuinum, quod eam maiestaτ non inseruiret' Nam quamuis cum catone agnoscam Deumlpiritum cir mentepura colendum esse,externa tamen hac ameret untsgna, qua puris te est synceritate tam venem min. Nesiaverum est quodaurum aut ornaim templi idololatriammat, est enim vitium
hoc corrupti homini non θlendoris, Mina Maeam destinat ri
ti coli frentia partiu&instrumen torulam satis explicatis,ultima tra
ctatio&quas catastrophe huius hori sequitur, in qua os editaris . ex quibus&qualibus optima de ova nunc agimus constaret ciuitas. Diuisi est haec pars in s.Cap.in quom SMastirapbe triplex quo aerius siti 'py0p0ditur finis tediuitisti: tu libri iti
354쪽
de fine ciuitatis egisse. Respondeo id esse verunt sed illi emente contemplandum solo , hie veth quasi mami tenen dum proponit; illic enim absolutὸ in seipso,hic autem comis Persectio om paratὸ quoad sua media tractatur. Unde illud os inserith
eritisisti .firi. 'qu=QR pQDixur omnium hominum persectio iraesta vita, &viri u ,ni ultrum Iixae finem&rectam ad illam viam. Per vitae
timinitus, nςηlqVyxsMi d libri de moribus, ubi beatitudo:ctu 3e instituti ea v v virtuti definitur , diximus de medijs quoque in illiss&- 00nun disputata sunt, amissi ei virtutibus morum reis
Quχstio. t. n V nig totς cuiuis consideranda, nempὸ finis Maleum Agumenta quia artes, natura&ratio suadent. Artes quia omnes ruod sim, singula scientia manesin otiosae sunt; in quisus certus, unumn noem altequenduni optima non inueniuntur meiscia exempli caua, in arte medie a frustra de sanitate eo
qugiunt instrumenta sanitatis deliniae desiderentur.Natura quoq; hoc probat, quae fit em semper perni edia appetit acquirit. Ratio denique, quia ut vaga eii manus sa olitari sane scopo telo ita otiosa es vitae vastitutio sine fine, medio, quo finis ille ut fructus acquiri, ut scopus attin Dipo Fini,&medi test. Veruntamen hic teste Philosopho fieri potest vi haec
Fhroidesne 'num si bonum puta finis, alterum malum puta modus, vel media hu aut si in Vtroq; error committatur ut si imperitus medicus
Pςx .Qra omnia ad institutum refertinilosophus ut demonstret, riculosium esse errorem de fine vel medio humanaevit aesunt permulti caecutientesin oculis perstricti bomines, qui neΩ
CAP. in Liber septimus aeae oria: ergo sunt bona peti es
355쪽
perferum, si sinnicem no formatam intelligas; at doctrina est ratio formainais,veru est,sed illa docentis est irier 'a'
vi ''in' nuni posituna concepto calore non statim'oriam deponit, tendit tamen ad splendorem, puritate sua: ita mens seu ratio studio virtutis inflammata tametsi statim Fnorantie nebulas no excutiat , flectitur tamen
eg qi' pςrsectionem faelicitatis suae, qua tandem
praedita&ornata alia media instrumenta superat Ouasis vero rario faelicitate predita sit medium: quidni nam rivi tus in beato manet non ut finis,sed ut medium quo apprehe-diturrita ratio licet sit in se perfectissima, instrumentum tamen' medium stlicitatis aequirendε dicitur.Ηec ratio siue ardens tirtutis studio, siue lucens in excelsa felicitatis arce ei quidem ad beatos ciues efficiendos ta natura quam disciplina longe efficacior Quemadmodu se res habet in operibus natur',ita in ciuibus efficiendis beatis:sed in operibus naturae perficiendis tametsi multum ipsa principa,na ultum quoque proprietates iuuens forma tamen rinis ea solum perticiunt ita licet plurimum natura quae est propensa plurimu quoq; disciplina Institutio vitae ad hoc opus virtutis conferant. sola tame ratio quae modum formae habet, ipsum Inter morales opus copleto consumat.Hinc inter morales virtutes posita
ii, si=iEheia x Rx 'ς iuqu diuina formata ratio.Prs terea ut sensus. habetur regi appetitus, Voluntas intellectui ita natura citistitutio vitae M. rect imperanti rationi subsunt; &vt illa per intellectu ita hec per rationem perficiuntur omita.Quippὸ ratio formata primum
356쪽
cu . ergo inconsiderare hoc loco requiritur ut de med oorfne se
derationeta sin mimae medios sive essepotis. eaditi Opp. P ter bμα ilicet med um cst μαπprmmmearem . . . Tς tWνεπςtti . st teiactus considerari debent v me enen. s.cap.I. Arist. Ethicis vAtreaaged pris tradurergo inen metas Iolum consideranda proponit. ' Resp. 'min tum vere ea dio re quali test ipsemetfinis, sagentis intentionem non 'in yestes Modνσὸρr trud --- Mapua Philosephum naturae, 'petismedimetis: dico quodesne. cessario intelligantur ista,eorum tamen ratis mest merenda,quia sunt prima sima elementa, prim i moralium cyintellectualia actionum principia. Opp. eontra secundam quaestionem. Opp. Sint plura mediaest meliora acquirendas iritatis qua hac
tria qua hic recensentur ergo non recte haesiam tria a Philosopho. ' -tur. Antecedem' tu quia virtutesctearum acti nessunt mediaquibus ciues efficiuntur beati sed istutes --rum actiones Meloco non enumeran ture ergosiunipiaras meis virtutes sene 'a med a cyiam his assienantur. interna prin 'esp. Virtutes s earum ammersunt interna principiamtiiucipi 'Qxiv qiam med salicitatis, ut nonsolam in hoc capitesedetiam svr mo Ethicorum constat. opp. irtutes definiuntur in Ethicis mediar ervimansi Araiaiae loco media esse negantur. Resp. Virtutersunt ct mediast is pia nedia renem vir sing extremitati irincipia auremfal ratis. Opp. Natura est rincipium amniti: eronon recte Melo dis tu medum.Antec seus est Aristine vis Physicreum. Resp. Natura non hic ut in Phficu humrtur,nam hisprosecMnatione adstudium virtutis, o pes medum qisapprehenditur beatituta villa vero oprima causa,auata materiam ormam
s studiu inchoat, auget disciplina, ratio formara perficit.De natura sati nuc dedisciplina&ratione astrutu idq; ordine vivides,nam prii na
357쪽
Imperandi &paledi alterna vieissitudo esse debet. Quaestio I. Iuvenilis aetas senili grauita. ei est subfeienda.
esse oporteat.Hoc laeto sundamento resoluit dubium,quod est,An expediat eosdem semper imperare eosdemque semis pc parere imperio λ Si inquit inter mortales alij alus tanto animo corpore antecellerent,quanto diues heroas h minibus praestare virtute existimamus, tum quidem e re ciuitatis esset ut ijdem semper praeessent, ijdemque perpetuo subessent imperio Verum quoniam hoc est inuentu dissicile, ut Scylax Cariadenias author ille vetustus de regibus Indorum eligendis scripsit, vicissim ordines ac munera ciuitatis ius aequum postulantibu attribui Massignari debent. Nam ut ciues definiuntur participes consilii, iudicu, magistratus ita in libera ciuitate aditus cuilibet ciuium ad haeetria pateret, quod quidem fieri non potest si ijdem semper imperent,ijdemque perpetuis seruire cogerentur. Inter ει miles ergo mare iustior est a tutior imperandi mare di aherna vieissitudo,sed ita tamen ut seniores praeesse, iuni ore subesse χbteperare distat. Hinc prima emergit qua stio, An sit ἡ re eivitatis ut iuuenes in ea magistratus gerant' Quid hie agam, quid seribam nestior nam si iuuenes e. eludam,Scipionis virgulam; si verbadmittam, Catonis censuram timeo:at causa non est ut mihi suecenseant iuuenes si Philosophum philosophiam sequar.Dieo igitur puerilem Miuuenilem aetatem senili griuitati subijeiendam essetnam illam parere,hanc regere & imperare decet.Sed proh dolor. sunt omnia iam versa transuersa, susq; deq; aeta&transiacta omnia: Apphvi Catones ut caeci &delirantes senes e plosi silent; novi oratores senatores fiunt Paris ante N florem iudicium dicit,sed attende,is pomum Ueneri, no Iunoni,non Minerui dedit magis ergo e re Troianae ciuitatis fuisset si pueri atque iuuenes senili imperio obtemperassent, ut in illa, ita in omni rect administrata re publica fieri quidem debet, quod sic paucis compressis argumentis probo Naturae ordo ut ait Philosophus flagitat ut iuuenes sub disciplin senili vivant, quippe natura a minus persecto ad persectum progressa iuuentutis utile obsequium& sen ctutis illustre imperium docer, Ian hoc verum est: nam
niuenes sunt quasi teneriores plantae,qui nὐ in curuum cres
C ,senectuti baculo sulci ac sustent Iebetii. si
exilis estiuncu3sta cesseruntur amara,
tamq; diiciplinae prius serant quam magistratum ocrant sed
Vni sophis ergo ininus apti &idonei sunt ut magistratu g
. H. ita ciuitas illa cadat necesse est,in qua inexperti tu ad puppim sedent i re tu go ei uitatis erit si iuuenes ambu losi ina istratu careant. Porro quorsum Romani augustissinium suu in regimen senatum id est quasi ex sembus confla- tun conciliuiti appG Bratus ciuiles admitteretur, cuius ratio affectio, cuius expe-
pari non crearetur magistratus Insuper natura hoc omnes docui filicet iuuenes esse quas filios quom est obedire &senes en patres quos ina perare docet: n6ester o decorit m
traram: concludam ergo illiid quod sacrae me-d cue runt,me regno cuius rex puer est, vae ciuitati in qua iuuenes
Cum abdicatis senibus adolescentes consules senatores Uetibus subiecta,implicata erroribus,rar,constans, raro pru-
mo 'probatissimos quorum consilio & autoritate nitatur ineuntis ura
358쪽
ineuntis enim aetatis inscitia senum eonstituenda legenis da est prudentia. Hinc sapienter Plutarchus dixit, Iuvenistus imperata faciat, senectu imperare debet. Sed ubi est Deus bone haec venerabilis canicies senum Vbi gra- uitas Vbi constantii Vbi iusta seueritas seuera iustitianaorum Indulgentia proseisto nostrorum temporum desectioque disciplinae est salsis lachrymis deploranda, nam repuerascunt iam senes, qui etsi mortem hospitem, &sepulchrum quasi diuersorium ante oculos videant, deliranistes tamen nulla iuuenibus praecepta, nulla consilia discipli- Pioueib , , n tradunt; obliti sunt certe id quod sapiens dixit, Qui pareit virgae odit filium, qui autem diligit illum instanter eru- Prouerb.u dit.Noli, inquit ille subtrahere a puero disciplinam,si enim percusseris eum virga non morietur:m virga percutis cum lcanimam eius ab inferno liberabis,& die mihi cui oderata noeet pueru correctis blandis
Ηane ipsam disciplinam senum in iuuenes hoe loco requia rit Philosophus, ut textus manifes Edocet, vult enim senes praeesse iuuenibus, non ut domini suis seruis, sed ut patres suis fili)s imperare solent. Hoe autem ut ait multo saetistius seeerint, si animos iuuenum ab amaenis θ: utilibus bonis naturae atque fortunae ad scelieitatem moris, disceliciis tale moris, ad shelieitatem mentis sensimi gradatim eri laestio 1 gant; hine nastitur seeunda quaestio, utrum talicitas moistis ad talieitatem mentis tanquam ad persectius mobi- Rationes eon. lius bonum reseratur DPrima ratio in eonfirmatione huius firmantes quaestionis a diuisione, secunda a subiecto, tertia Leomparatione, quarta ab excellentia obiecti, quinta a similitudine,postiem Leontrarioin exemplo dueitur. Diuisio haee
est, quod potentiarum in animo aliae sint expertes ratio nis ut vires vegetandi sentiendi aliae rationis compotes, ut intellectus memoria . Rursus partium ratione prae ditarum aliae perinfluentiam tarticipationem, ut appe litus densus aliae per essentiam, constitutionem, v mens&intellectus rationis sum habere dicantur appe
359쪽
illa naturae, corpore aut ni oris ad hoe diuinissimum bonum mentis ut ad usum persectissimum fine ni traherentur. Anteia cedens in textu probatur ab exemplo Lacedaemoniorum qui suam iuuentutem ad martem ac rem militarem tanquam ad summu bonu ciuitatis educarunt. Sed istu errore im
quatuos ait, 'ς xu nos inodo refellit Philosophus,iit, inquit laconiet in nibu, refelli stitutio Vitae non est recta, primum quia finem potius utile inquam honestum proponit, secundo quia bene est ciuitatis non respicit, tertio quia Vina potius in seruos quam in liberos maperium arguit, postremo quia bellum Omnia iura diuina&humana peruertit, nec non saepe perniciem ciuitatibus in quibus exercetur adfert ut ipsis Lacedaemon ijs qui ducuntur in exemplumὰ postea Romanis continuit,arma enim quae non habent hostem saepissimc in ciuem conue tuntur, praesertim quidem in illis ciuitatibus in quibus Mars deuotius quam mentis beatitudo colitur.
Quaestio. nes huius cap. sunt, auiuuenes gererent magi A comparatis, A natura ipsa, minores stratus Probatur si at- A simili, tendasὼ quod non gererensi Ab exemplo, Amari, Aboweio senum. Atestimonio. ODiuisione,
Moris stlieitas ad 'liei. Subiecto, tarem mentis reseratur6 Comparatione, Haec autem elucescit in Ab excellentia obiecti. rgumentis in Similitudine, LAb exemplo.
sotelesami iuuenes eligendo es putauit et ergo iuuenespossint magistrat gerere. Resp. Iuuenem aetate πω minu miscintelliginis citer etiamne pondeoissiciacon a cimtatissuma, his de ras ora Maliari
360쪽
a Quaestio rivisa tota in otium&negotium,in bellam&pacem diuisa est.
Belli finis tria plex est Belli virtutes diis sunt,
Emonstratum lam satis est belIum
ad pacem , negotiima ad otium, quietem animi, necestiria&rilli, ad honesta, partem animi rationis expertem partem rationis coin potem,mentemqtie adtiuam iracticam ad theoricam speculatia uam, haec omnia Ingula ad De-