장음표시 사용
141쪽
L1BER PRIMus ADVERSUS DE ISTAS ET C. . 99que habent ita splendida esse, & emcatia , ut evidentem indueant ejusdem credibilitatem , adeo ut nonnisi per summam imprudentiam repudiari valeat . Emicat fulgentissime haee ipsorixin firma per suasio tot in libris omnium oculis expositis , nec eam negare potest , nisi qui Solem in meridie lucere neget. v. Tertio tandem ac postremo loco constituo : Si Evangelia, eatisterique Religionis Christianae Canonici libri a Deo aut bore descetiis dant, sive divina aut horitate muniantur, Dei stas di incredulos omnes
non evasuros aeternam damnationem , seu obnoxios futuros poenis omnibus, quae ibidem de nunciantur. Nam ex una parte inter prima rationis evidentissima principia, illud omnium, etiam Deillarum, consensu probatur, certum esse , wrum, es urcancussum quidquid retietat, aut narrat prima υeritas Deus. Ex altera vero nihiI. est in libris sacris clarius, ac disertius expressum , quam iocredulos , omnem sive
qui Christi fidem, di veritates ab ipso traditas rejeςerint ad sempita terna supplicia damnatum iri, quemadmodum & immensa gloria donandos fore, qui Christi authoritatem scisceperint, ejusque legibusae mandatis fideliter obseeuti fuerint: quod sexcentis locis probare in promptu esset , nisi id satis omnibus perspectum foret , nullique subjectum controversiae. Equidem, ut mox videbimus, lite effugium aliquod, unde elaberetur, excogitavit nuperus quidam De ista,
quod deploratae cause argumentum este constabit. Inderim hypateticam propositi em a me constitutam vera ira esse copteri De istae eonsentient, mecumque fatebuntur nihil esse, unde increduli sperare valeant, se evasuros aeternae felicitatis jacturam , ae horribilia supplicia, quae sacrae litterae ipsis comminantur, si divina aut horitate
VI. Ex his ergo omnibus, quae praemisimus, validissimum emergit
argumentum, unde nostrates Dei stae di increduli res ineantur, ac sumismae imprudentiae , immo stultitiae jure optima postulentur. Cum enim de re gravissima agatur, de sempirerna scilicet calamitate, quam plane non effugient, si divina si scripturarum authoritas, prudentiae, rectaeque rationis principia omnia a Dei stis, S incredulis prorsus exigunt, ut tanto se discrimini non committant, nisi saltem maturo, accuratoque examine prae habito, omnibusque divinae revelationis argumentis diligenter expensis, sincere sibi persuaserint nec veram, nec verisimilem esse, quae praetenditur, sacrorum librorum aut horitatem. Eoque ma ois serium hoc sincerumque e Xamen prudentiae rectaeque rationis Ieges exposcunt, quod, nisi pudorem omnem exuerint, inficiari nequeant ab octem decim secuIis, ut praemonuimus, nobilissimas plures nationes, in quibus semper floruerunt litterarum studia, dc ex iis innumeros viros eximios ingenio, judicio, ac sapientia illustres, ae de invenienda veritate perquam sollicitos, persuasissimum habuisse , dc habere tantum fignorum, rationumque
142쪽
contentum in Christianam Religionem confluere, ut illam a Deo constitutam eme, ejusque, quas docet, veritates ab eo purissimo sonis te descendisse eerto demonstrent. Quare nisi prius Dei star aeeurato inito examine luculenter ostenda ut nos omnes deceptos fui me, ae decipi, quaeque promunt argumenta, hujusmodi non e Te quae' prudentem revelationis divinae suspicionem inferre debeant nedum evidentem , ut asseritur credibilitatem , eam plane temere ac insipienter rejcere convincuntur: quemadmodum veluti temerarius, ct in spiens
merito derideretur, qui propositionem aliquam sive phisicam, sive mathematicam a sapientissimis viris portam, & communi suTragici
probatam, tamquam falsam rejceret citra accuratum examen momeniatorum omnium, quibus ad eam asserendam se efficaciter permotos fui me testarentur. VII. Iam vero accuratum hocce, sincerumque examen de revelationis divinae fundamentis nec revera fieri, nec hactenus factum esse
a De istis,& in eredulis, res est compertissima, quam tota fiducia pronuncio, quin plane verear me a quoquam jure posse redargui. Hoc autem ni omnibus manifestum fiat, duplicem veluti De istarum , scincredu Iorum elassem distinguere placet, alios quos vulgares ac Deissarum plebem dicere possumus, alios quos duces ac primates appellamus. Si de prioribus sermo sit, quae maxima sane incredulorum pars est, hos sine ullo examine, sine ulla verisimili ratione divini testimonii fundamenta contemnere, facillimo negotio deprehendet, qui in eorum studia, ac sermones attentius inquisierit, vel hac super re ipsos disputando convenerit. Alii quippe ne ea quidem de summa , ut inquiunt, facie noverunt, respuuntque revelatam Religionem non alio titulo, nisi quod eorum genio non arridet, negaturi eadem facilitate vel Mathematteas ipsas demonstrationes, si tranquillitati eorum moIestiam crearent, aut cupiditatibus negotium secesserent sa).Paucissimi vix ea eursim leviterque attigere, adeo ut ad unam vel alteram , quam opportune in ipsos urgeas, probationem, sere ut pisces confestim obmutescant, ut ipse experientia aliquando comperi,
fidemque faciunt non dubiam viri alii gravissimi, qui eum Deistis frequentius versati sunt, u hi contactiosa haec hominum lues impune grassatur b). Quare ambiguum esse non potest hos omnes temerita iste , di imprudentia summa Dei revelationem abjicere, poenasque,
quasta quemdam ipsemet novi, qui evm praeter artis suae si bros nonnisi plinium ,
Seuecam se legisse fateretue, interrum sibi putabat Religi oreem omnem fabulis aceei sere. si hune sultissimum non appelles , quemnam , amabo, hoe nomine appetave ris p
b vide Ditionum par. a. Religion. Chtia. demons , Planeis. de Rochea epist.
143쪽
quas ipsa comminatur, neutiquam perhorrescere. Nec est , quod tueri se possint, aliorum authoritate, quos ut propriae Sectae Coripheos suspiciunt , di quorum libros effuse laudare solent, licet saepe non legerint. Siquidem in negotio tanti momenti, in quo aeterna ipsorum salus peragitur, quemadmodum non acquiescunt, tot litterarum studiis excultis nationibus, tot sapientissimis viris, qui divinam revelationem vel evidenter constare, vel evidenter esse credibilem conis stanter asseverant; ita multo minus juxta prudentiae, sanaeque rationis regulas acquiescere possunt authoritati paucorum quorumdam opinpositum asserentium , nisi saltem prius collatis uir iisque partis argumentis , curaque sedula, ac studio quam diligenti perpensis , citra
ullum praejudicium , animique passionem apud se sincere statuant, postremos hosce priorum fundamenta penitus evertere, nullamque
adeo prudentem superesse de revelatione divina suspicionem . Quo dcum ipsi nequaquam praestent, summae semper insipientiae nota jure
VIII. Horum ergo imprudentissima temeritate luculenter perspecta , ad alios accedo, quos De istarum, aut Incredulorum duces, ac Primates nominavimus, Baulium, Collinium, Tollandum , Tinda lium, molastonum . Numquid hos saltem accuratum, sincerumque examen instituisse dicemus de fundamentis , si ve motivis, quibus divinam revelationem factam in sacris libris asserimus, eamque esse evidenter credibilem Θ Minime gentium : caeterisque ommissis argumentis , quae affatim occurrunt, non alios hujusce rei testes appello , quam ipsorum libros. Quamquam enim toti sint in oppugnanda Religione, quin & splendidissimis aliis veritatibus, omniaque arma &machinas adhibuerint, quas male sanus ardor efferre in aciem potuit praecipui tamen eorumdem conatus in arcana Religionis in ysteria diriguntur, quae cum intellectus humani captum excedant, nec persecte intelligi dilucideque explicari valeant, mirum esse non debet, superbam & imbecillam rationem plura in ipsis deprehendere, quae criminetur, & carpat . Divinae autem revelationis argumenta, ex quibus de veritate mysteriorum omnium quae absurda ipsis , aut imponsibilia videntur , dijudicare deberent, vel omnino praetereunt : vel quibusdam velitationibus potius, quam serio pressoque conflictu adoriuntur, dubia solum , cavillos, aut suspiciones aliquas obtendentes: vel
relictis validioribus propugnaculis, quibus solidissime sub siilit, in leviora quaedam impetum faciunt, quae si etiam diruerent, nullum ea
detrimentum inde pateretur: vel demum , quae concutere nequeunt, locoque dimovere suo, jocis, ac dicteriis impudenter incessunt, quibus frequentius utuntur pro locis dialecti eis, metaphisicisque omnibus , nec ullum plane offendas, qui ex instituto, & iuxta exacti ratiocinii regulas, ut honestum hominem, verique amatorem decet, hoc argumentum, a quo tota lis pendet, tractandum susceperit, quamquam
144쪽
quam id saepe suerit exprobratum a nostris a). Medium jam ei rei ter saeculum elapsum est , ex quo illustris Dit tonus Anglus De istas om
nes ad singulare ter tamen provocavit, quoad unicum illud, sed oppido invictissimum divinae revelationis argumentum, quod a Christi Domini resurrectione desumitur, viamque, quam sequi omnino deis herent, ad illud refellendum, praemonstravit : nemoque adhuc unus inventus est , qui juxta methodum praefinitam, ac prorsus necessa riam, in arenam prae Iiaturus descenderet, pugnamque collato pede cum ipso consereret. Quod si De istae tantopere facti unius examen, quam vix lacessiti, refugiunt, atque ad concertationem ineundam impares silentio satis se produnt suo , nulli sane dubium esse potest , quin sine ero studio, di ad justi ratiocinii leges exacta inquisitione,
ae distumo ne perpenderint tot alia facta , tot firmissima momenta , quae in Christianae Religionis veritatem comprobandam conspirant, ejusque divinam originem certo manifestant. Quare comperta res est vel ex hoe siola capite utramque De istarum classem imprudentissime divinam in faeris libris conspicuam revelationem repudiare, ac ne dum contra fidem , sed etiam contra sanam rationem , commanemque sensum aperte insanire iaIX. Animadversionis huiusce vis, & essica ei a ex his, quae in sequente capite dicturi sumus, clarius constabit. Lubet interim propositum argumentum unico syllogismo comprehendere, ac Adversarios nostros pressius urgere. Si mistae caeterique omnes increduli temere di imprudent et rejiunt divinam, quae in Evangelicis libris asseritur, revelationem , nonnisi imprudentissime , ac plane fatue ea supplicia non resormidant , ae tamquam fictilia conrem nune, quae in eisdem eo ne eptissimis verbix de nunciantur- Atqui mistae, caeterique omnes increduli temerae , ct imprudenter re, tune divinam, quae in Evangelieis libris asseritur, revelationem L Ut enim prustens hac de re consideratumque judicium ferrent, illud saltem necessam esset, quod matare prius , aeculateque perpensis fundamentis quibus eam firmi ssi me eons stere ab innumeris Sapientissimis viris pro certo habetur,. eadem everterent , nulliusque ad fidem faciendam momenti esse de
145쪽
monstrarent; quod hactenus non praestiterunt. Igitur non nisi impru dentissime , ae plane fatue ea supplicia non reformidant, ac tamquam fictilia contemnunt , quae in Evangelicis libris coneeptissimis verbiade nunciantur. Atque adeo hujuscemodi homines non jam HeraxIes, oecultiores spiritus, ut appellari amant, sed potius feroces, pervicaces, insipientes, ae stulti jure aequissimo dicendi sunt, qui in re omnium gravissima non ratiocinantur, sed nuganxur, qni magnitudinem an iis mi ostentant, ubi justissima subest timendi caussa, qui jumentorum more praesentia solum reco8itant, & futura mala absque ulla gravi, verisimilique ratione despiciunt, X. Cum hoc argumento nimium se pressos viderint Dei starum non ianulli, qui non dicteriis di seommatibus, ut plerique aliorum , sed raiatione caussam orare suam affectant, novum sibi perfugium quaesiverunt, quo se proriperent, negando scilicet quod admissa divina Evange Iii, di Christianae Religionis authoritate , necessario consequatur a dis mittenda quoque esse post hanc vitam supplicia, quae ab iisdem praeis
dicuntur: Non quod hujusmodi supplicia in Sacris libris satis aperte
non memoremur, neque enim adeo stipites sunt, ut ea non percipiant: sed quia minarum duntaxat loco haberi posse existimant, qui istius demum eventus minime respondeat. Viam hanc eludendi omnia, quae de a Iterius vitae poenis reserunt Sacrae Litterae, poti s imum apexuit Antonius Collinius Anglus in pestilenti suo libro de libertare e sitandi inscripto, in quo inter alia plura, quibus totius fidei Chriasianae fundamenta adoritur, ita de nostro argumento disserit: dum M Supremus aliquis Legislator , inquit, poenam aliquam peccanti deis is nunciat, decreta ipsius, ut solum comminatoria aestimari possunt, ,, ad deterrendos homines constituta, eosque in cisficio retinendos: M adeoque s etiam Evangelium a Deo prosectum contenclimus, nonis alterius naturae di conditionis credendae sunt minae, quae in eoa, continentur: neque Deus alium in iis gerendis sibi finem Deila, , praefixit, quam homines paulisper in praesenti vita perterrefaeere is, quo Tecte viverent, non autem in alia minas easdem ad effectum M perducere. ,, Quam conjectationem seipsa propria levitate ruen. tem ita firmare se posse arbitratnt: minae, inquit non eandem pa4M riunt obligationem, ac promissicines: Qui anim promittit, fidem M suam oppignorat, seque alteri debitorem constituit, atque adeu,, tenetur juxta fideIitatis regulas ad promissa adimplenda. E eo ,, tra vero , qui minas intentat ob offensam in se commissam trediis D toris locum obtinet . Quemadmodum igitur quivis creditor citra ,, ullius injuriam, aut juris violationem, quod sibi debetur, potestri ex sua libertate remittere, ita potest etiam Deus debitam peccam M tibus poenam ex sua liberalitate , ac supremo dominio condonare is o
Ita Collinius ex Gallieo in Latinum idiota a sermone convel : Ita alii etiam Deistae .XI. Pluin Diqitigod by Cooste
146쪽
XI. Plura mihi de hac futilissima evasione dicenda sunt in tertia
hujusce operis Dissertat. , ubi de suturi exitii aeternitate sermo erit: eadem quippe utuntur nuperi origenistae, ut Sacrae Scripturae testimonia , quibus illa disertissime adstruitur , eludant. Pauca quaedam interim observemus , quae ad eam omnino praecludendam sussiciunt. Fatentur itaque Adversarii, aut saltem nobis largiuntur, Evangelium esse verbum divinum , & Christianam Legem a Deo Authore prodiisse. Fatentur quoque in Evangelio satis expresse e nunciari tum animae immortalitatem, tum alterius vitae supplicia , adeo ut de his nemo jure ambigere queat e solumque negant ex his necessario coninsequi, impios homines, etiamsi ex hac vita sine paenitentia decesserint, iis affectum iri suppliciis, tum quia possunt esse ad terrorem duntaxat incutiendum de nunciata , tum quia Deus potest eadem ex sua libertate di dominio remittere. At vero quid hoc futilius excogitari potuit in deploratae caussae praesidium 8 Quid imprudentius fingi, di contra cujusque Dialecticae, justive ratiocinii regula se Possunt esse futura supplicia ad terrorem tantum de nunciata : ergo ad terrorem tantum de nunciata sunt, aut de nunciata fuisse certo, vel saltem probabiIius credi possunt ρ Si id non colligant, ea semper metuere comis pelluntur. Damnum enim , quod certo, aut etiam probabiliter, nos minime vitaturos putamus, justi timoris objectum est. Porro id eo l. Iigere nequaquam possunt juxta boni discursus immobiles leges. Uana igitur di inanis est Λdversariorum evasio, sola etiam attenta ratiocinandi methodo. XII. Sed vanissima prorsus apparet, si consideremus Sacrarum Litterarum verba ac sententias, quibus supplicium ab impiis in alia vita luendum exprimitur. Ita si quidem de illo loquuntur, ita illud frequenter describunt, atque repraesentant, ut non inanis vacuique ter
riculi id eam ingerant, sed quid peccatoribus contumacibus eventu. rum demum sit, planissime atque apertissime significent. Id liquet evidenter, ut alias praeteream, ex illa Christi Domini sententia in finali judicio serenda, discedite a me maledicti in ignem aeternum, cui respondebit effectus ibidem propositus : ct ibunt bi in suppIicium aeterenum, justi autem in υitam aeternam. Id Iiquet etiam ex exemplis, qui bus eandem veritatem Seriptura confirmat, Divitis EpuIonis, quem in in serno jam positum, ibique flammis cruciatum exhibet: Diaboli, di Pseudoprophetae cum eorum sequacibus, quos in stagno ignis ardentis torqueri asseverant: Iudae proditoris, de quo dictum est a Servatore nostro , quod bonum erat et , si natus non suisset. An haec
omnia di alia innumera ad terrorem tantum conficta sunt, ut a malo quidem abstineamus, at si nihil inde profecerimus, di in divinae
legis conten tu pertinaciter perseveremus, nullum ideo detrimentum
patiamur, solumque nobiscum Iudere voluit aliquantu Ium Divina Sapientia, nostroque frustraneo metu sese quandiu vivimus, oblectare p
147쪽
Lingst PRIMUs ADvERs Us DE ISTAS ET C. ros risuid ludis ipse sine lamat opportune S. Joannes Chrysost. sa ) qui
haec cogitar in rebus non Iudicris ἰ Quid reinum seducis ae Aeripis P chiabGignitatem Dei expugnasy Propter boc ipsum quippe Gebennam illam oeparatat, S minatus est, ne in illam incidamas , timore illius meliores est eacti. Sta si 8ibit inde proficimus, eam cerrisme experiemur Quomodo audes dicere, quod simpliciter o frustra Gebennam minatus sit, qui nostras actiones tanta diligentia exquirit φ Noli, obsecro , noli ci te sum , ct eo siti te aκdiunt, senis spebus perire Collectis bis omnibus, quae prci ducta sunt, aliisque , quae possent produci , mentem tuam persuade, ne υane nugetur , ne per experientiam discas sic Gebranam , sed biseresipiscere valeas, S tormenta illa effugere. XIII. At vero insistit Collinius : Creditor ex sua libertate ae domi
his etiγa ullius injuriam debi um remittere potest. Deus amem per pee Ium offensus , paenamque denuncians creditor tantum est, non autem debitor .
Quid, si principium hocce, quo tua uiter triumphas, & quod velut omnibus exploratum obtrudis, tibi denegarem Negavit illud eerte inter alios V. Cl. Ugo Grotius sb nec solum negavit, sed etiam ne, gandum demonstravit, ostendens jus puniendi in Rectore Communi. ratis non esse aut jus absoluti dominii, aut folius crediti , Iubetque
ejus probationes afferre, ut videant omnes, quam caducis principiis nitantur Adversarii in rebus summi momenti audacter definiendis, aut in quaestionem vocandis.
Probatur, inquit vir eximius, hoc primo ex fine, qui optime, , solet distinguere sacultates . Nam ius absoluti dominii, ut di jusis erediti , comparat tam est ejus gratia, qui id ius habet. At jus pu
M niendi non punientis caussia existit, sed cauta communitatis alicuia , , jus. Poena enim omnis propositum habet bonum commune, ordiis nis nimirum conservationem dc exemplum . ita quidem , ut ratio, , nem expetibilis non habeat nisi ab hoc fine e cum jus domi i S,, crediti per se sint expetibilia. Hoc sensu Deus ipse dicit, se poenaM eorum, qui puniuntur, not. delectari.
Rursus numquam cum justitia pugnat de jure dominii, aut ere. diti cedere: quia natura haec est proprietatis, ut ea tam uti, quam is non uti liceat. At quaedam peccata impunita dimittere sputa non ,, resipiscentium ὶ esset injustum in Rectore, etiam in Deo, ut se M tetur Socinus lib. I. cap. I. . Non est ergo jus puniendi idem eum ,, jure dominii aut crediti. M Praeterea nemo ob id jussus dicitur, ae justitiae nomine Iauda-- tur , quod dominio suo utatur, aut quod creditum exigat. Atti quivis Rector , atque ipse Deus justus ob id dicitur, & justiti,
is nomine laudatur, quod poenas non remittat, sed severe exigat.
148쪽
D cis supra probatum est. ,, Iterum virtutum diversitas oritur ex diversitate objectorum. Ae virtus, qua de dominio, aut credito nostro cedimus, liberalitas, , vocatur: illa vero, qua impunitas conceditur, non liberalitas, seda, clamentia.
Sed querae sorte aliquis, pergit ille, cum deberi poena dicatur, qui, sit hie Creditor ῆ Vix enim videtur posse intelligi Debitor, is ubi Creditor sit nullus. Sed notandum est vocem debere non semia,, per denotare relationem inter duas personas. Saepe enim, Debeor, boe facere nihil aliud est, quam conυenit boc a me fieri, sine respe. ,, ctu ad personam alteram. Ita debeo menam , id est dignus sum poeia D na, di pati eam teneor absolute. Non autem relate ad hunc, autis illum. Ideo perinde est in qua Repub. , sub quo Rectore aliquis, , poenas delicti Iuat: seque enim apud omnes liberabitur, quod nonis ita procederet , si , ut aliarum rerum, ita poenae certus extaret, , Creditor: uni enim illi, non etiam aliis, nisi jussu ipsius, facta, , solutio debitorem liberaret. Contrarium serme in praemio apparet: se Recte enim dicitur, debetur illi praemium: at certa persona , quae , , debeat s seposita lege positiva non apparet M : Hactenus ille stitissime, qui subinde ea p. g. evinete, quod ,, etiamsi lex nullam poeis
D nam expressisset, naturaliter tamen ipse actus humanus, sive in is trinsecam habens pravitatem ex rei natura immutabili, sive etiam D extrinsecam ob contrarium Dei Praeceptum , eo ipso poenam aliis, , quam , & quidem gravem merebatur , hoc est par erat hominem, , peccatorem puniri. D EX quibus omnibus amplius elucet, quam falso oggerant Adversarii poenas a Deo pro puniendis delictis in Sa eris libris expressas credi posse ad solum terrorem incutiendum de .
nunciatas, effectuque carituras.
XIV. Nihilominus illud liberaliter concedamus, quod oppido salis sum est, solius Creditoris rationem habere Deum in poenis exigendis; num ideo sibi merito blandiri possunt contumaces homines, poenas , quas ille comminatus est , non irrogaturum 2 quia eas remittere potest citra alicujus injuriam λ Quis nisi delirus di amens sperat sibi a Creditore suo debitum dimissum iri hoc solo ductus sundamento, quia dimittere illud potest y Quis unquam sibi persuasit, se mortem fortasse evasurum , quia in Deo su inma potestas est , ipsum a morte liberandi λ Qui hac una de caussa immortalitatem sibi ad promitteret, nonne ad Antici ras ablegandus, & elleboro curandus judicaretur δCur igitur insanos eos non putabimus , qui in luto peccatorum hae rentes, ah in serni cruciatibus se forsitan subtrahendos existimant, quia ipsos subtrahendi Deo potentia non deficit Θ Apase ridiculam spem , sutilemque imaginationem . Imo potius ita ratiocinari debemus omnes : Deus potest supI licia, quae in Sacris Codicibus commi
149쪽
L13ER PRIMUs ADvERSUS DE ISTAS ETC. Iornatus est re ipsa , si velit, infligere; sed dubitare minime possumus,
quin eadem infligere velit, dum attento animo perpendimus, tum odium & abominationem , qua frequenter testatur, se prosequi imis pios, eorumque impietatem , tum verba luce ipsa clariora, quibus suum de puniendis iceleribus decretum expressit: tum demum exemis pla, que is hanc punitionem vel jam illatam, vel inserendam pateficit. Igitur eam indubitanter infliget, iique solum ipsam effugient, qui sibi in hac vita per paenitentiam, fructusque paenitentiae dignos
scelerum suorum veniam promerebuntur.
XV. Haec quamquam abunde sint ad Collinii sophisna funditus
destruendum : aliud tamen lubet argumentum proferre ex iis, quae jam contigerunt, arcessitum, unde de iis, quae contingere debent, judicare Iiceat. Plures legimus in Sacris Codicibus tum Ueteris, tum Novi Testamenti a Deo factas hominibus comminationes . Commiis natus est mortem primis nostris Parentibus, si de vetito ligno eo me. dissent: Comminatus est Universale Diluvium Noeti tempore, terrae Sodomorum conflagrationem, AEgyptiorum, ac Iudaeorum subinde in Deserto calamitates di cladem , aliaque plura, quχ commemorare longum foret. Nulla porro est ex tot comminationibus , cui eis ventus exacte non responderit, rebus saltem eodem in 1latu manenistibus : quod studio advertimus , ne quis Nini vitarum singulare factum opponat, qui divinam ultionem a Propheta de nunciatam exisperti non sunt : paenitentiam quippe egerunt, inquit Chrysostomus in Epist. ad Philem. , atque ita minax in υerbis sisti cur erunt . Ceterum ex aliis omnibus, qui ex minarum metu nihil profecere, nullum
afferri potest exemplum , in quo Deus ad effectum non perduxerit, quod se facturum praedixit. Qua igitur probabilitatis specie vel colore effutire valet Collinius alterius vitae poenas, de quibus tam frequens in Sacris Litteris mentio , ad inane terriculamentum credi posse de nunciatas , easque Deum fortasse non inflicturum, si nullum exemplum habet, unde ad id credendum adducatur λ Pulchre
admodum hoc argumentum persequitur ac urget S. August. ennarr.
in Psal. 73. , postquam Ionga inductione manifestum iacit, evenisse
omnia, quaecumque Deus eventura praenunciaverat . , , Uae, inquit, , , perversis cordibus: quoniam ita ventura sunt , quae restant, sicut venerunt ista , quae tunc non scierunt, & ventura praenuncia-
,, bantur. An vero exhibuit nobis Deus omnia, quae promisit, diis de so Io die iudieii nos sesellite Veniet omnino, quomodo
is ista venerunt, veniet Fratres mei. Nemo dicat, non veniet. . . . susis, , ficiat prima deceptio . Si non potuimus primo permanere in prae- , , cepto, saltem corrigamur exemplo . Nondum e sat exemplum ca-
,, sus humani, quando dictum est ad Adam, morte morieris, si icii e- ω ris. Et venit de transverso Serpens , S dixit, non morte morieris :D Creditus est Serpens: contemtus est Deus. Creditus est Serpens, Ο Σ ,, ta
150쪽
, , tactum est vetitum, mortuus est homo. Nonne impletum est po-M tius , quod minatus est Deus, quam quod promiserat inimicus e, , Sic est certe : agnoscimus hoc : inde omnes in morte. Iam vel ,, experti cauti simus. Non enim eetat ET MODO Serpens insus- , , surare, & dicere, numquid vere damnaturus est Deus tantas turis
,, bas p Liberaturus est paucos p Quid est aliud , quam facite contras, praeceptum, non moriemini ἰ Sed quomodo tunc, sic di nunc. Si Dis,, ceris, quod suggerit Diabolus, ct contemseris, quod praxe pitis Deus, veniet dies judicii, & invenies verum, quod minatus estri Deus, ct falsum quod pollicitus est Diabolus Exurge Domine,, judica caussam tuam : memenIo opprobrio um tuorum, eorum quae ab imis
is prudente sunt tota die: Adhuc enim insultatur Christo : nee deeis D runt tota die, hoc est usque in finem seculi vasa irae: Adhue diei-M tur , vana praedicant Christiani judica caussam meam: memevio,, opprobriorum ruorum. Sed quorum, nisi eorum , quae ab imprudente,, sunt toIa die. Numquid prudens hoc dicite &c. , , Haec dc alia Augustinus omnino ad rem nostram. Plura alia proseremus adversus vanissimum hoe effugium , quo inspientes misere se decipiunt, loco jam citato, eum de .Hternitate poenarum : quae enim ibi dicentur, Potiore titulo ad praesens argumentum revocari possunt.
Gilogus hujus prioris libri . Productis argκmen is quaquaversum urgentur Deistae , Dereduli , ut solidi nibiI reponere eoηIra valeant . Ouare mortalium imprudentisimi concincvnror , si nullum ex iis dissinae Diitiae
I. Vae latius a me tota hac prima Dissertatione disputata sun N ra hoc Postremo eapite compendio colligere consultum duin co, ut uno veluti aspectu cognoscere Lector vaIeat S catho Ileae communisve sententiae de misero impiorum istu ro statu firmitatem , & Adversantium stuporem, aut potius insaniam . Tria itaque ad rem hane d monstrandam argumenta produximus , quae essicacissima , penitusque decreroris esse nemo unus, qui non affectu dio peculiari, sed rationum pondere, ac vi judicium ferre maluerit , non diffitebitur : eaque etiam a cavillis omnibus vindi. vi mus , omniumque depulimus difficultarum nubeculas , quibus: ipsorum perspicua Iux offundi potuisset , ut veritas, quam defendimus , splenderet quam maxime, di elanctorum oculos sua claritat percelleret . Et illud quidem primum, quo tertio loco usi sumus a Divina Author irate in Sacris libris apertissime loquente arcessitum, satis esse deberet omnibus, qui validissima , quibus Christianae Religio nis veritas immota consistit, fundamenta , sive credibilitatis motiva.