장음표시 사용
161쪽
cientia magisterium est eo * res necessarie non fiunt per artem: et res facie
per artem sunt res contingentes. Π .Et ea per que possibile est ut verasces sim'neae metiamur in rein necessariis tria sunt sic tia:sapietia:intellectu Tum aut intellectus principioru prirnoetu fit: intedo spones intellescias primas:tunc non eist prudelia necd scicti a meis sapientia.
npientiam vero in artibua tribuimus illis qui erecuentissimi sunt: velut a diam lapidarunt sapient t. policletum statuariumuiihil aliud ut bocap sapima inrciliit Halgentes que uirtutem artis. Sed esse quosdam sapientes
putamus in totu non fiat partem: nec aliud quid sapietes ut loomerus de Hargite dirit . hunc nem fossoro dii lacerat nem aratorem: nec aliud quidam sapiente.Itaque inanilasti et exactis ima scientiarii viso erit sapientia. Oportat ergo sapiente: non solum ea que a principiis manant scire: veru etia circa principia verita
tem tenae. Tt inomentia cn erit intellectus et scia ac veluties aut da hono Psotta Drecio isti morar fetem loret absurdu ii quiUputet scientia ciuilem aut scientia nudiosissima esse nisi optimu33 eorum Q in mundo sunt homo existit. Quippe si sanu g bonum. aliud est hominibus:aliud piscibus. Hlbum vero et rectu ideue ea semper et sapiens idem oes vrim dicerent. Mudens vero aliud: prouidere em circa se recte singula dicerent esse prudentis et dii cista tribuerent. Quamobrem et bestiarum quasda prudeles csse aiunt: quecum circa vitam sua prouidctia habere videntur: armaminum * non est ciuilis et sapientia idem. nam si dicat circa comoditates proprias versari sapientia .plures aute sapientie: non enim circa orum commodii animaliu una est sed alia circa singula ipsorum nisi et medicina est una de omnibus.osi qr optimuest homo olum animaliu nihil relanma alia sunt mutro diurnio; ra o homo fiat natura veluti ista preclarissima ex quibus muli;
- λ dus consistit. Ex dictis ergo patet * sapietia est sciatintcllcctus M ς in preciosissimoru natura. Quapropter rinaxagoram i Palem sphuiusmodi dominos sapientes esse dicunt:sed non prudentes Q ubisi ' vident illos xpria comoda ignorates:et illa que sunt eximia quudem et admirandari difficilia ac diuina scire ipsos aiunt: inutilia tame qm non humana querunt bona. Hi prudentia circa humaqna versatum circa illa in quibus consilium habet locum. Mamprudentis thic maxime opus esse diximus bene consulere. 'ricino autem consultat de impossibilibus aliter se habere: nem de dia omnibus quorum non est finis aliquis et hoc agibile bonum. Simpliciter auiri bene consulere dicendus est ille qui quod optimum domini in rebus agendis id ratiocinando conlcctura aliequiturm 3 prudelia in uniuersalium solum uerum ctiam singularia oportet cognosceremam activa quidem est. Ectio auro m
162쪽
singulis versarunce quo fit ut quidem nescientes qmbusda3 scieribus efficaciores sint in agendo et inter oeteros qui experinicit' id
t aut hanc magis et erit utique hic velim quedam ceterio prcsidcno rist esse. 1 atm dominans ride psith
coctauum capunde sapictia primo q) dupli es particulariter. s. virtus zrtis:et totaliter que est ccrtissima scieti ars:et circa que ex principiis: et cir η ς Nu'ca principia veridica: vn et siniui cst intellectus et scia et vi caput dubens scia Vnono:abilimioru :deinde et, D picti a no est prudelia .ppter prudelia non citet iudiosisssima: et opter ipsa3 esse aliis altera: sapientili aut cade3 semper epicro neque est lapicti a politica posteaq) sapientia est scia et intellectusi norabilissimo* natura .deinde iuc q) sapietia est altera a prudcntia per phos Pictos lapicresino aute prudentcs:qr ignordies psercria sibi cu prudelia sit circa humana:et de quib' est couliari q, non est de neccisarha nemde his quorum non est finis bonum operabile cum bonus consitator sit secudum rationem coiectativus optimi operabiliu3 homini:tandcin quia Eltera Ppter prudentia esie non soluum uersaliu3:sed et singulariu propter perii magis activi quibus scictibus et experietia eligibilior scretia: l3
sit architectonica in actibus. Dixit.
cum sapieti a xportiona in artibus et magisteriis eis qui iuniperiti in ipsis et excellentes: tunc manifestum est . saupientia non significat sup aliud nisi super virtut cm masi furit. Si ergo tuerit hoc magisteris in fine certificationis nuc palam leam de illo dicetur lamentia absolute no sapientia alicuius. QEt manifesta est:qm sapietia cui inuenitur iste modiis ix scientia: intendo certificatinumen illaque cognoscere facit principia: intendo princi
etiam cognostat principia scientia exquisi ta in fr propositiones. : et cum sic sit:tunc erit sapientia et intellectus et scicntia cx rebus honorabilib'va ide in fine. 3ncouenies enim estut alid sputat q) scietia ciuilis et prudoria sint in sine cx virlia te iust credat Q homo ni nobilissis inum quoa est in mundo .st autem fuerint hic res nobiliores domine: iuncscientia illaru et intellectus earum est nobile illud quod cst in ultimo. π.Et omnes vident sapiente ali ueste a prudete rideo q) prudcns apud eos est qui opinatur opinionem rectam in omnibus que agit domo rpter seipsa:et que eligit ypter seipsum: et placide accipiunt eius cligent ia3 homines et cosidunt iii ipsius cogitatione.' propter hoc dicunt homi ncs de cuibusdam ferarum . sint prudentes et sunt ille cui habcnt potenti sim ad buidendu et laborat ad gubernandii scipsas labore studioso. Em. est cliaue manifestu cu non est sapientia et scientia ciuilis rcs una eadem . nam si asscrat quis in sapientia quaeri sit in istici tho conferentibus homini: isc erunt sapietie multe: et queadmodu3 utilitatem fercntia olbus animalibus no sunt unamisi eristente medicina una omnibus spebus a talumnsili coferens cognitio liolum non est res una eade. CSi autem dicatur troc eo . ho nobistior en ceteris alatibus: inudo . cognitio coferetis ci est sopietia et est nobilio rerum: tunc non evi hoc quide rectu cum sint hic res diuine que no bi
163쪽
Eous sunt Mu:ri res que sunt pitcipia ex cibus constitutus est mundus
et cum sic sit: tunc notitia istorum perfecte est sapia non notitia reru con es rentium. 3a ergo pue ex eo Q dictum est * sapia est intelligentia et scia i lacue e in rebus honoratis valde naturali intendoque sunt in fine trono*a inlitatis. Et propter hoc dicimus . ruato et Socrates 33 on di cimus . sunt prudentes:cum videamus eos ignoralle res Donas i, Hipsis. CEt dicimus qm sciuerunt res multas: et res admiradas et res o it ficiles et venerabans illas: et si non fuerint conserentes:eo qd ipsi non re rebant bona conferentia dumana sed diuina. prudentia autem e in donis humanis et in qbus pola est ut uersei consilium. intendo ut dispentent. ut em actio prudentium secundum plurimum quidem e versationis contuli.
nemo asitvt diximusversat cosiliu in rebus quas impora est alr e. sunt res necessariemem et aliquisversat coinsi in tris in ebus no estrumantedo lineas .Et prudeo pollescosilio absolute ecogitatioe iid e mclius dot ex lactis et inuenit i=3Metaine prudelia copleta cognitio vlium ex re coferetibus m et ipso* inuetio. W3 op3 Paudente scire reo vias et pliculares simul:xpterea et hec mi opanuae opannudde circa alicularia e. Eo xpter hoc inuenim' quosda notum minus scetes. v. g.in arte medicine operates melius 4busta plus scietibus de vites et sunt illi quo* multiplicata e experietia p Θ eq*scia: 0 ap ue est scia O vris abis oticulari huic no e pola opari dccs p caracies.n.ur carnes leuestas qne bone sunt ad digeredu et puenietes stoaco. no scies aut q carnes sunt non e striviis opabis p eas penit':scies 'o et, pulli sunt bone digestidis p ot y eos oparisusque piis sanitate Iet in sic sit in oles ris' otatiuiset sit prudelia opatiua:tuc necesse lari no est ut sint ei res ambe:intendo via et aliculare: melior enim est cum utrame ei post m cum alterutra earum. Capitulum nonum
Oeari si autem et prudentia idem habitus et ciuiume se tamen nequat eadem est ipsis. Eiusautem que circa rempu. veriatur alia est veluti psidens queda3 ac magistra prudentia in legibuolarcndis. alia in lin triri . lautis agendis consultandisque versatur que cominu ni nomine ciuilio dicitur. Uecretum enim agibile emi postremuQuapropter hos solos aiunt rempu. agere. Soli enim di agunt quemadmodum manuales artifices. detur autem et prudelia maxime esseque circa ipsum et unum versatur et habet hcc nomeprudentia.*llarum autem alia disciplina rei familiaris: alia poσsitio legunt: alia ciuilis dicitur. Species igitur queda erit cognis nonis sibi commoda scire: sed habet magnam varietatem. αt videtur qui illa que ad se pertinent scit et in illis versatur prudino esse ciuilio ac negotiosi. Quapropter et Euripidos inquit: quoniam modo prudens esset cui otioso aderat in multitudine connumerato exercitus equum percipere. Nam solertes et agentes alio
quid plus: qucrunt enim q6 sibi sit bonum et hoc agendum este existimanti. Ex bac igitur opinione natum est hos esse pruderes forte non est elus sine disciplina rei familiaris et sine ciuili. Insuper res sua cuiustu quemadmodum administranda sit ob scurum est ac difficile cognitia. Inutusvero signum est in tuli E
quide et seometre et mathematia stunt et sapientes in dinoi rat
164쪽
prudentes fieri non videntur. m divitis est et in singularibus est
prudena que per oeperimentum nobis innotescunt iuuenis a sit non est expertus. Tongitudo em tyis experientia facituram et de uiuo quis dubitabit. quare fit q) puer matbematici quidem fieri P itapoicinsapiens aut vel physicuo non potest. Un qr per α' auri s do ooetionem cst. IDorum autem experimento puncipia:et nec quidem perientia non credunt pucri sed dicunt: bic autem quid sint non est absura facitidum.*nsuper error aut circa totam rem in consuledo existit aut circa particinaria. Tut enim q6 omnes ponderose aque praue sunt aut q)deponderose. Quod aurem prudentia non est scien in manifestum est. Nam extremi est ut diximus.Tale enim agi bile. tappositum est ergo intellectui.Nam intellectus est terminorum quorum non est ratio: hec vero extremi sensus non propitos rum: sed quemadmodum sentimus et) in mathematicis extremucit triangulus. Consistet enim et ibi: sed hic magis sensus V pru dentia.*llius vero alia species est.
Esronum capita adhuc de prudentia q) ipsa et politica idem:etu politica oduplex architectonica que legis p ositiva:et politica particularis activa et consiliatiua sin quam dnrciuiliter conuersantes et inprudentia spualis circa ipm unum que codiuidit generalem cum economica et legis positiva et politica: cuins partes sunt consiliatiua et indicatiua: et ne prudes sibi bostium prouides non est sine economica et politica: cuius signu3 up iuuenes pnt esse disciplinatiuisio autem prudeles:prudentia indigete experietia: quia est circa singularia:experietiavero multo tempore:* quoin puer fit inattheniaticus: non aute sapiens vel physticus:qrhec pcrabstractionem est manifesta: dorsi asit puncipia et experientia et inexperiis immanifesta: veinde item op prudene proprie indiget economica et politica propter esse peccatum in cosiliado vel circa coe et circa proprisi: ex quo 'ite or pruderia etscia altere tande up prudentia differt ab intellectu p hunc esse terminorsi quo tu no est ratio.hanc vero singulariu et sensatoru3 conium sensu. Dixit. A autem ciuilis est cuius proportio ad alios hali bitus piudentie est proportio artis carpentas rie principalis ad alias artes particulareo Q sunt inb ea: et ista prudentia et ars gubernandi ciuitates sunt unu subitio et prudelia ciuilis est cuius proportio ad alias prudentias est proporatio principantis carpentarie ad reliquas particulares artes carpentarias et est prudentia que pertinet positori lcgsi: intendo q) pcr ipam elicit costis tutioncsutiles:aut in omi toc:aut in pluribus: et nec est que nomiatur prudentia ciuilis fila veritate. Esnudelia vero per quam inuenitur utile finos aliquod si notetur ciuilis. hoc erit pili participatione nominis. Et est quidem p in veritatem operativa sicut aliqua rerum particularium operabiliv.Idicitur vero ciuilis eo * per istam prudentiam fit comensuratio et emendatio peccati incidentis in costitutionibus quas proniuigauit diis lassi untedo positorem rerum uniuersalium inuentarum per prudentiam viam:et per arte et pcr virtute figuralem ullam: et ex isto modo det de proponto menturis et ponderibus in ciuitate q) sit ciuilis.et est quidem sin veritastem sicutunus illorum qui operant opera pticulari aut artifices operans
165쪽
ventibns inuentedi bona sibiipsis ant ciuilibns hominil non Meladpossunt i nuenirc . bonum et melius simul de civitate vel reipuaut unicuimmaneriei dolum:et non est ita.Etenim hec prudentia perticularis sti certanti extiterit post v m coem.Specieru3 autem prudentiarum alie quidem sunt regimen domesticu alie ciuile optiu et coe:alie cosiliatinu:alie patroscinatiuum. UD.Et fortassis scire rem ad operandu altera manerico e scis re ct scire eam tantum absin opatioe: o in hoc diuersitas magna existit M. Et putatur de cis qui sciunt bona si psis et perscuerant in eoru insuentione . sint prudentes:ciuiles aut intendo eos qui adinveniunt bona coia sunt illi dcqbus putas* multo sint prestantiores in operationibus QEt propter hoc dixit poeta Euripides fiat et estimo qualiter est pote . st prudcs ille cui pora est accipe bonu absin opatione laboetiosa: et accipitifim csi labore et multitudine opatiois: vult ut estimo cli fuerit cociuis fascit se solitariu:versith cii illi 4 multu insudat opationibus indrentes sint per eas bonu sib ipsis et iudicent opportuitu esse vi agat illuduntedo onationes multas .videtur ter hoc . oes prudeles inquirat quid bonu siue psis. Bitamen fortassis non erit illud pola absin subernatione ciuili: etvst imanifestu qualiter op3vhindrat homo bonu sib ipsi:an po modumetuo singularis est aut quo est paro civium. U.Et si situ eius qd dixit eli' re prudelia est qui de cvetate: et est uuenes inuenturas geometre et vis ni in disciplinabili set usites notitia reru earunde significatain:et norunt prudet .Et ca in hoc est . prudelia qde existit inadinventione repplicularisirr .ppones per quas adinveniunt fiunt note quide ex parte innite experientie:et iuuenes no sunt multe experientie:eo . longo tre indiscimulte expientie adeptio. sm. fortassis autem interrogabit quis quare inveniuntur ex iuuenibus periti in quadruvialibus i. non in numeralibus: nem etiam inueniuntur sapientes rintendo in metirapi sica: intendo pin σdentes: dui' ca est: in queda xpona istaru sciare accipiuntur ex scientus aliis quedam complebenduntur ex multitudine experientiarum et quasseam earum non est possibile credere iuuenes: et in quibusdam earum non sunt manifestit niti nem manifestum ellineis si fuerit peccatum incidens in propositione uniuersali aut particulari : vi in iudicando an ista aqua inlata: hoc em indiget duaru yponu verificatione: una quaru est: qimaque ponderose male altera qm dec aqua ponderosa. vult u dissicilis sit scia huius nisi pcesserit ante id scia artis logices: et hoc no erit nisi in lorisso tae. IE .neae pludentia est scientia eo . prudentia est apprehcsio rooperate : et operatu opposita est scito intellecto. Etem intellcctus non ampledendit res particulares operabiles:prudentia vero appretὶensio quis
dem est reru sensibilisi: rego non intendo psensibilia troc Oappetet, dulselisus: imo volo equide per illud potentiam illa que sentit in simplicius illud q6 est in figuris est figura trium angulorumet est pirantastica: attamen phalastica que videre facit operabile propinquior est sensui Q pdantasti ca que est in doctrina. Capi. decima.
- Idendum est et quid sit bene consulere.Utrum scientia aliqua vel opinio vel bona conlectatio vel aliud quippia3 genus scientia quide no est. Non enim querunt homines de ovibus sciunt a sene consulere an rem consulcre est:a vcro cosulit: qrit et rone discurrittatis nec bona cotectatio. Sine discursu enim et subito coiectatio
estαonsultatio vero in longo tempore: unde dicunt exequi τρο
166쪽
lociter consulta oportere:consitari vcro tarde. 3 cm solertia aI Rrerum et bene consulere: cst enim consectatio solertia quedam nec Consulta rursus opinio aliqua in bene consulere. Sed qssi qui male consum' 'ς-lit aberrat . qui vero consulit bene recte consulit: paret* directio queda est bene consulcre non sciention 3 opinionis: Nam scici o iar; .lic no est directio cu i id sit error . Opimois vero directio veritas est et simu iam determinatum cst omne id cuius est opinio: atqui nec sine ratione est bene consulere. Scstat igitur vi sit cogitatiostiis .hec enim nondum assensio et . setcnim opinio non quinto: sed iam assensio quedam est. Qui autem consulit siue bene siue male consultat querit aliquid et cogitat. Sed bene consulere directio consilii est quedam. Ita d primo querendum cst quid sit con silium et circa quidαum vero directio multipliciter dicaturipa ut in non omnis incontinens enim ac flagitiosus quod sibi pro positum est ratiocinado assequetur.*tam rem consulit licet magnum amplectatur malum. Hi bcne consulere bonum quid invidetur. nam ea directio consilii que bonum assequitur bene cosulerc cst. Em mucro dec etiam falsa ratione qui assequi potemet quod fieri oportct: per quod autem nomsed salsum csse natatum rerminum.Stam nec id etiam bcne consulere erit per quod asse quitur quod oportet. scd non pcr quod oportebat. abroterra Mors potest ut aliquis multum temporis consultando potiaturri ali quis vero cito.Non igitur illud adhuc bene consulere est: sed dio rectio fiat utilitatem et secundum id cuius opus cst: et ut et quado. meterea est simpliciter bene consulcre et ad finem aliqvcm simopliciter cum ad extremum simplicitar dirigitur: ad finem alique Uini ad linem hunc. Si igitur prudentum est bene consulere: eritvtim bene consulere directio secudum utilitatem ad finem cuius
prudentia vera existimatio est.
cmecinium capitulum de eubulia primo et consiliari est subquerere:et cli ν' oporteat sumere quid est cubulia prius ostendit quid no est utpote innoeu scia:qr scia non querit de quibus scitalla autem cum sit consiliatio querit nem custocidia: quia idoc velox rilla vem cum sit .consiliatio tarda: et qt altera est a solertia que est quedam eustochia iaceti opini o vel scientia: eo . cum ipsa sit rectitudo quedam non sic recipit rectitudinem ut iste et iterum nem opinio vel intellectus. Quia eubulia indeterminata et incomplesia est idec autem duo determinata et completa: deinde . cum sint consiliastionis que est genus eubuli e tusserentie bone et male consiliarii ipsa est rescii tud o quedam consilii non tamen omnis rectitudo ut non que mali: sed uue boni adeptiua: et non per quod non oportuit sed solum per quod oportuit et in mentara temporis non iuperstua : sed conueniente ut sit insutilia consilii rectitudo secundum utile:et cuius oportet et ut quandosan: dem Q cum sit simplinter eubii lia que dirigit ad nnem simpliciter idest felicitatem.quedam autem que ad quendam sub felicitate finem inbutia est
167쪽
'Cr manifestsi est inter urere absolvisi et versatione psusi tria si
fili da est.etem versatis psilii qrere qdda est.i.qrere cogitatiora A urere 'o interda ptingit absin cogitatioe . vii hoc in quo nobio S est psideradu est an bonitas versionis psilii est scia: an bonitas agacitatis: ant sen' Uda ad bonsi: et putat no ellestia: eo q) ila
lius 4 versat psilisi actio en inio scie rei alicui': d aute sure no qrit ei' sc tiss. Ide bonitate aute versationis psilii manifestu est et est veriatio qdapsilii diruersatio psilii est inqsitio p meditatione diet silis no est etia bonitas Laσacitatis et arbitrationis .ctem bonitas fit sema velocitate intelio et mustatione cogitatiois velociter.uersatio leo psilii scina fit in tye logoadeo vdicsit botes . no op3 ut cito agant res ille in Obvs est vertatio plui, nemille in fibus versae psilio ine modicoret bonitas arbitratidis est velocitas itelleci':et velocitas intellus est abis bonitate versatioiopsilii: nem eri euhonitas versatiois psitu putatio ne putationi eo ς putatio no est inqiustioracrutante si fuerit ille q bonificat versatione psilii no peccas: tsic pri monitas versatiois psilii est certitudo qdapsilha hinc declarat oenscia:na scieno est bonitas:cu no sit peccaisi in ea: putationis aute sane in venit veritas sicut inuenis versatio,psith:et no est versatio psith putatio satia mitante cu sit absin rone:tuc remanet ut plineat potetie cogitatine: et pa ista potetia reqrit et est bonu Uda de quo nodsi apprededit: qm bonu: putatio aute no redrit m nodsi est apud ea bonu da: sed fit hoc qdepous cs apprehedit: qin bono q6M:et pa hoc putatio apprehe deo no reqstirix. Qui*o versat psiliu versati de bona aut mala post hoc restrit olidd et cogitat in ipso. nitas ergo versatidis psilii certitudo uda ellaideo: pscruta est nobis est pino cid est versatio psilii: et in qua re fit ista certitudo:certinis eo citi inuenit in multis specie :et re hoc iiDola certitudo est bonu conalisi.mali nam interdu versas psilisi sansi adinnentedsi malu aliud.et hoc fascisi eoa; no est bonitas psilii: est eteissi malu et bonitas psim bona: et py hoc putas et bonitas psilii sit iniictio bonuversilii nec inuctio interdu fit no est:et hoc qn inueta fuerit veritas p xpositionco salsas et interdu fit a se.sqnimeta fuerit veritas 2 xpositi s verasotersi ergo no sufficit ut dicatur de bonitate versatiois psitti or est adeptio boni et innetio ei' qdop3 inueniri donec additio fuerit ei:et a hoc et us op3 ut ineniar intedo inuetione bos vi a illud p qd op3 inueniruet est syllus verax. xpositionsi et sane figure :ctsin' etia no est introii' tepori in terminsi bonitatis versationis psiluctam cui inuenis bono p cogitatione sana in tpe longori iam inuenit in tepore vreui:nem etia certitudo est certitudo psilii noxportionas ad oe bono: nab bonsi colares n5 ad bonu q6 est iustitia nem ad alias tale in bonis.Cuergo suerit homo interdu moueo psiliu ed est bonsi absolute ex iniictionennis 4 en elici finis et copi etsi absolute: tunc certitudo inueta in hocpsitio est bonitas versationis psilii absolute.oni aute versaverit psilisi in eo et est finis quis no absolute:scd 4busda prudentis:tuinc bonitas versatiostiis psitti in imo i finies cst sanitas talio psilii in rcione ad illu fine: et mu*dens est qim putatione vera a bonitate versationis consilii. Cap. H.
attagacitas quom et debetudo fini quas sagaces et hebes tes dicuntur no Oino idem est quod scientia vel opinio: nam omnes sagaces csse possent: nem una aliqua parti cularium scientiarum veluti medicinatio. Nam de sanis
uno csset aut geometria circa magnitudines. Rem enim de hisque semper simis nuncs mouentur sagacitas est: sed de his cir
168쪽
ea que dubitaret uti v aliquis et consuleret. Quapropter circa illa eade in quibus prudentia versatur.Non est autem idem sagas citas et prudentia: nam prudentia preceptiua est. Quid enim agedum sit vel non eius est finis. Tu sagacitas diiudicativa est solii. 3Idem enim sagacitas et bona intelligentia. Etenim bene saga
Eundecimsi cap. de syncresi * ipsa est et oe no totaliter est ide scie vel opinioni nem alicui uni sciarsi: uno est ei de de qbus aliqua illarsi:sed est tu dubitabili et psiliabilib'.et pia hoc circa eade prudelici no in ide est caea:qr ea est pceptiuaurnensis aut iudicatuia solu ollationis prudetie:. in laneresis et evisnesta ide:*m istierelismeae in thre nem sumere prudestia:qi l e eastr est in ea:lamae aut pus est:*neresto 'o posterior hea. v. dijc- potetia ingenii et non ingenisi a qud dicim' et, hoc est dis ingenturi hoc non3 ingeniu:euetia aliud a poteria putationis et sciecina si no esset ois apud que esset scia aut putatio is
tionis et sciecina si no esset ois apud que esset scia aut putatio is geniosus:nec etia potetia ingenii es ivna ex scietiis plicularies ut scia medicine qua existit in rebus receptiu is curationis ut scia dim estonis Q existit in magnitudini eo . ingentu no est in reb' nescessariis nem in res qua* notitia caliter se d3 sed in rein difficili in quibus versatio sit et filii:et pa l)oc fit dde ingentu in reb' eisde in dbus est prudelia:veruin no est ingenisi et prudelia res una: na prudelia est apprehensio agendo* et no agendo*:ingentu aute est istans et iudicas et est ipsum et acceptio interionis unus ide.Bttanae queadmodu nominam' receptionem late disciplina et sciam sic qn fuerit ille d viis putatione iudicas in resbus in qbus est p:udelia iudiciu bonsi:et dicit eo . est inseniosus.
apitulum duodecimum. iEt aute sagacem non habere pruderitiam accipere: sedlveluti addiscere dicitur sapere quando utitur scietia: sic et utenda opinione et in iudicando de quibus est prudentia:alio dicente bene iudicare. Etenim bene idem est O probe. inc venit nomen sagacitas piri quam bene sagi ex ea que in discendo est . Dicimur enim ii uenter in addiscendo sapo re. Ea vero que a ppellatur scientia fini quam bene sentire dici, mur et sentetiam habere boni et equi rectum iudicium: est cuius rei illud erit signum * bonum et equum virum dicimus esse mas
xime miti sentena .etdquum esse circa quedam ignoscere.
Emuodecimum capitulum de gnome in ipsa est et quid est.Cepitheos iudi cium rectum quod probat per compositum. s.st gnomen. misit. προ tralamir dde istud nome ad doc factu in prudelia ex specu latione in doctrinalibus ..uidem' em quadriviales diros igentorsi vel ingeniosos et postiis cosiliu bonsi est cuius finis bos nuimet hoc cidem inuenit ex virtuoso erit costliu bonsi iudicium rectu vades a 'mola: et pa doc multoties dicim' ut 'tuostniri sui psiliou bono*:et ei dfii psilio* bono* stant 'tuosi.psit tu ergo bona est iudiciu sanu ons in virtuoso: ut dixim':Mansi est verax.Cum sit hoc totaque admodu determinauim':tunc ocs habit' quos diffiniuinis tendut ad viisi sine.nos quide dicim' in hoc est cosiliu vel opinio et discretio vel inssenia et Piuderis et inicinis: et .ppotiionam' eas ad doles colae:mtedo s
169쪽
quosda eoru norinnam' comarios:et quosda ingeniosos: et quosda prade
tes:et tota eoru uniuersitas intendit rem una: et sunt particulares postresule operabiles:et yy ac sunt oesiste potetie operatrue. Cap. 33.
T ignoscere sentire est recte iudicando circa equitatem. Hoc te autem veri. Sut autem di omnes h abitus ratio nabiliter in idem tendentes. Dicimus cnim sententiam: sagacitatem: prudentiam: et mentem ad eosdem referen tes sententia dabere et mentem cum et prudentes et sagaces. Omnesvero duiusmodi potentie extremorum sunt et singularium. in
iudicando quidem de quibus prudens sagax et bene sentiens sisue miris. nam equitas commune quiddam cst bonorum omniuineoq)ad alium: sunt autem agibilia singularium extremorum omnium:et pruderem opoliet ipsa cognoscere: et sagacitas ac scietia circa agibilia:hoc autem extrema.
's Vertiudecimsi capitulit de eo in gnome sqneresis prudelia et intellect coem lint rationabiliter in idemni.Liniadae et singulariu esse et . frnere sis et gnome polleriores prudelia:qt iudicativa de ipsius operatione iundicante phas cpiehee cvopabilis sunt singularia et cotingeria futura qin nobis circa que pludelia frneresis et gnome. Dixit Tristini, iri mite iudiciu fiunt quide in rebus quibus eur α - ιο ιι'prudcntia et bonitas ingenii vel discretionis er, ibonitas cosilii .Et qui de fiunt iiste virtutes ad fine sinu. intcdo mqn fuerit finis inuent' l inuent' per eas bonsi tunc sunt virtutes:et post is est o is notitia opabiliu notitia reru particularisi: eo . intentu per thac notιtia est opatio et opabilia et ingeni si et conlisi sunt quide in opabilibus:et ista sunt ultima in generatione et particularia. Capitulum tertiuindecimuin.
T intellectus extremorum utri p. nam et primorunt terminorum ci ultimorum intellectus est et non ratio: alter secundum ocmonstrationem te morum immo bilium et primos:alter in rebus agendis extremi et mos
bilio et alterius dispositionis: hoc im principiu sunt cuius grati, bdst na ,Op sinsidiaribus enim uniuersale:horum igitur oportet sen r is sum babere: occst aut intellectus ex qlio naturalia videtur ista esse. Natura vero nemo sapiens est. Ut sentcntiam dabere et sagacitatem et intellectum signum est*pinetatem putamus iis . . la sequi conuenire: et decetas haba intellectum atque sententiam is, Lia , quasi natura crista causa. Quapropter principium et finis est in obloiubes rellectus ser his enim demonstrationes nunt et de his. Itam nos itioisi si minus mPercu dum est expertis et senioribus uri prudenti opoc monibus atm sentent is sine idemonstratione que demonstratio ine dempa nibus iplis: veluti enim oculum per experientiam habetes prinoxioe o de cipia discernunt. Quid igitur sit prudentia et sapientia :et circa
inrati ni duid versetur ipsarum utraq3:dictum est.
O ip V Couartudecimu cap.ondes qualio potetia est assumes operabilis prim
170쪽
eam scibiliu3 epopabilium et Vsic speculatiustuc autem pracri csi q est singulariu3 conting tiu et pliculariu xponsi v sunt principia in opabilibus. vn gnome frueresis intella practic' videns esse na. non autem sapia q res indigent etate longa ad experi edam que aduenit illi qua non indiget laspientia.i.stia: deinde qualiter intelliis est principiuntis et op3 crederes
Dio:um paudentu simplicibus elisiciatibus .m. intelliis cum sit comprehensorum lcrminorum primos rum et termini primi nitit semper vltima antendo particularia:tunc intelis inuenietur cxvltimis .i .ex particularis bus secundum spes imas: una quarum est apprehensor ter minorum primorum qui sunt rebus neces arus et sunt principia demonstrationum speculatiuarum:et altera est a te thensor tantinorum primorum qui sunt rebus priorib':et sunt principia conclusionηm operatiuarum: et sunt quidein tomini v est eo q)uniuersale quidem inuenitur perticularibus:et intellus non est aliqd mli apprehensio uniuersalis:et propter istud patet de re intellius ς' est res complet rensa nobis ex particularies per naturam:et propter troc intellus est aliud a sapientia .et similiter opinio et ingenium sunt etiam comp*ehes a per naturam ut intella. Et huius signum est: quoniam videmus quis dem . l)oiem oportet addiscere res quando fuerit dabens intellectum et opinionem:eo q) na causa est intellis et opinionis non voluntas:et eo intellectus naturaliter dabet initium et consummationem: intendo et generatur et coplet: eo . univcrsitas rev que sunt: per natura initiu hiat et cosummationem.Deinostrationes igis fiunt ex limoi xponibus. IV .et ideo op3 ut auscultemus narrationem dfio. experietia*: et sunt sentoreo ibini exigestia denarationis super eo ad quod innusit. et illud non est minus eo in quo ausculrantur demiationes: propterea r scivores iam apprehendersit per experietin ypones ex quibus habuersi denarativam sullicientia ad illucto nobio ostendat.apud nos aut non sunt ille propositioncsma3 experietia quideliasti ex parte elatis. Capitulum. idecimum intum.
psed ambuci quispiam in quibus rebus utiles sint. Nam sapia quidem nihil corum prospicit ex quo buo domo bius cinciturinuiuiis em generationis: Prudelia vero hoc habet quide d queadmodum sutilio erit. Siquidem prudentia versatur circa illa '-q sunt iusta et honesta et bona do:bus: hic sunt auteu agere boni viri est. Sed per coruscicitia nihilomosis ad ago dum illa erimus apti. Siquidem habituo virtutes sunt velutinem sana necdvalitudinaria quecunam non ab agcndo sed ab habuit esse dicimus. Etenim ni bilo magis agere apti sumus:qr me dicinalem aut gymnasticum dabeamus:* si non eorum gratia prudentem ponere debemus: sed eius quod est fieri studiosus ni rahil utim erit utilis. preterea neque his ii no hiit: nihil. n.rcfert utpiplineant vel habenisum consiliis acquiescant: abundcque nobis erit veluti in sanitate. Gustuis enim sani esse velimus mcdicina tamen no i addiscimus. Et preterea absurdum vidcbitur si deterior G sapientia existetis potior erit lilia Que enim facit dominatur et rubet et in singulis.