장음표시 사용
171쪽
Couintsidecimu capita in quo mimo dubitat an sapientia et mndentis
te . sint ad aliquid utilis:eo et sapientia non est circa ptingetia ex quibus do sit felix: prudelia aut l3 sit circa talia videi supernua: qt agimus bona ab habiribus factis nobis psuetudine talassi natura:et ideo nec opus scire ea sicut nec it edicinale: ut sanissin':deinde dubitat. utru ipsa sit principastior Poter prudentiam csi sit deterior esse:tia preceptiuam post hoc soluit primu . primo per utrasae esse Fm seipsas eligibiles: eou virtutes lue nihil ab ipsis fieret. lcbo per utrasae facere selicitate ut exilico pres ipsi' non ut medicinalis sanitate qui sanitas.tatiost prudelia dirigere que ad recta intelione qua facit virtus:deinde dicit cr nutritiue no est virtus talis rande ad sol otia dui'.Cno e magis opativus pa prudelia affert no oes iusta ollantes tuitos ec:0 opantes pa electione et ipoetu gratia opato:um. D.
I ii, dictu est qd est prudelia:et 4d sapietia: et in qui rebus
est utram earu :et in utram earu virtus: et cuilis piis ex ptibns ale est viri'.Et fortassis qret qs qone graue et dicet: que utilitas est sapiemo. n.videm' acquiri ex eius notitia alidd perus selix fiat l)o:ypterea π ipa no efficit ali fidinem opat: a prudentia auteacdruit res felicitates at nem fm . prudelia linuntedo per se: sed met es in rebus bonis iustis: et iste sunt quas operatur vir bonus: et propter lNe nos no sum' magis opatores a duc thabitu:co . sit dabitus rebus bonior sed eo . trabitus p*udentie t m. intendo eo q) nos facimus bonam psilia ationem:queadniodsi qm qn fuerimus scicies res curativas non sumus copletius opanico in arte medicine: sed eo et magis medici tm. non est igitiirudentia felicitas per se cum no dicatur de eo prudentia ypter scientias ed .ppter hoc et per septinet virtuosis rebus mon esi ergo xiiciens per se penitus:ideoae videm' φ no op3 nos recipe cosiliiivirtuosis illis qbus noest scia versationis couldmessi a scientibus i liis qbus no est virtus: quemadmodu facimus in sanitate, em sani cisse volum'. Sitnnon ystcim' insanitate nisi pcr utrasae res simul. inted oper sciam medicine et per velle sanitate .ideo in q ii volumus sanitate add isti inus medicina :erit igitur sapietia felicitas per se prudentia vero per aliud non per se. UAmplius fortasssis videbitur esse incolientes ut sit res que est sub lapictia magis certa Θsapietia. na sapietia regit oes artes et principas eis et imperat quid operetur pin . dictum est in altero loco ab isto .verutamen non istud propositanem l)oc intentum a nobis .intendo que inter utram preemineat.non est intendimus nisi determinare que utilitas sapientie. Dicimus ergo q) nocessiari uin est vi sit eligibilis perse ut sit virtus:et si non agat aliquid eo mipsa est persectio partis ex partibus aie:et omne quod est complementu vel perfectio partis ex partibus anime est virtus. IPmplius ipsa quidem facit felicitatem per se:non quomodo facit medicina sanitatemrimino e quasi istamet.sanitas igitur ipsa quidem facit felicitateiramon per hoc in ipsast altera a felicitate: sed qm ipsius comprehensio tantum est ipsama seli citas cum sit ipsa volita non propter aliud a se: et hoc est felicitatis dispontio.intendo cr ipsa qu*ritur propter se et alia ab ea propter eam GD.ctintellectus quidem proportionatur perfectioni et complemento in prudelibus fini mensuram dabitus prudentic est mensura virtutis moralis c oniugate prudentie.Etenim virtus rectificat propositum et prudelia sanat inuentionem proposituintendo finis: pars autem concupiscibilis et est ea cui proportionantur virtutes figurales idest morales non habet hanc speciem virtutis . intendo virtutem appreherisionis cum non habeat partem
ratuinis. .Quouiam aut non sii P:udens perfectius operans et incii
172쪽
lius consiliano eo et actio sua fieri dabeat in rebus virtuosis et bonis dices
ea dolum operant res iustitie abis eo et sint iustussint illi 4 facisitqd precipi ut leges aut bter voluntate sua:aut pa ignorantia eius qd operata turraut asiit l)oc ypter aliquid aliud no gratia illam rersi earsideat vis que admodii non nominamus illos virtuosos quavis operent q6 op3 et totus quod operatur virtuosus sic vides et sit res in p:udente illo qui 'm potens tiam per qua inuenit particularia bonitate consiliationisa. particulariacii sit bonum siue malu3 quando coligerit eum inuenire per consiliatione particulariaque sunt bonumo dicimus de eo q-rtuosus nem qim bon intendo ex modo quo est bone consiliationis tantum ad inueniendum oecuius inciderit ei electio. Capitula mecimusextu.
E his igitur dicendum est.Nunc tamen dubitatum
solum de ipsis. Ulcimus igitur immo q)per inplao necessarium est virtutes cas Qtistere. lirtutes auto esse utrius. particularum et sit nihil faciat alterutra --iDsarum. Deinde faciunt ouidem non ut medicina sanitatenused vi sanitas . sic sapientia telicitatemαum enim pars sit totius . virtutis habendo et operando facit beatos. Insuper opus perficitur secundum prudentiam et moralem virtute qrvirtus intentionem facit rectam. prudentia vero illa dirigit que ad hanc tendunt.Quare vero animi particule non est vinus talis
vegetative. nihil enim in illa est utrum agatvel non agat i De eo autem q)nihil magis apti sunt propter prudentiam ad honesta et iusta agenda paulo superius incipiendum est :hoc sumpto initio. Quemadmodum dicimus quosdam iusta ageremec tameesse iustos:vcluti eos qui faciunt illa que leges precipiunt aut in stulti aut per ignorantia:aut per aliud quippia. non aut ipsa. ut qui agunt illa que op3 et qs op3 studiosum virunt: sic est ut videtur aliqualitersentite singula agere ut bonum sit. Dico ceu delectionem et ipsorum q aguntur gratia. Electione igitur rectam facit virtuo: qa aut illius gratia fieri nata sunt ea no sunt 'tutes' alterius potetie de quibus scietibus dicedum est clarius. Ea
igitur qda potentia qua astutiamvocant: hoc hmoi est vi ad subiectam intentionem agere ista possit:et ad effectum perducere.
Si ita v id ad quod intendimus rectum sit laudabilis est: sinasit
improbumuunc est dolus. Quapropter prudentes astutos et no 'doloso sese dicimus αst autem prudentia non hoc potentia H. non abscd ista potetiae lDabitus vero hui tuitu efficitur ani mi non sine virtute vi dictum ac manifestum est.Nam cogitatio nes et discursus rationis rerum agendarum principium habent:. * tale quid sit extremum et optimuim qualecunam tandem id sit. Ptenim sit. v. g. quid ius hoc nisi bono viro videtur. Nam prausina obtrit et falso errore labefacit circa principia reta agedarum.
173쪽
Quare p3 ν impore est prudelem esse quislammisi sit bonus
16 CS deludecimii capr3 in quo incip it ostedere qualiter ivtuosis necessariae it ptudentia pdicta confuse deterim natiuus manifestans primo stialiter repetens q) virtus facit electione rectam que aut in electit adeptione dicut no xtus sed altera inuenit potentia ad qua manifes luda dicit de demolite . ipsa cist potentia ad muctiva confereti uadiniatione qpotentia cuintetio cir bona iit prudelia: cu vero mala astutia: vii l)ic non prudelia:sed na turaliter subiccta prudene existeti in tetra practici no sine virtute: eo ς' prudentia semper ponit finem bonu qui non apparet nisi bono. Dixit. Qii 3 omne super quod cadit electio est tuosu3ammo i illud q6 conuertit ad hoc electione ut sit 8tuosa Museli non poteria priidetie.Et xpter l)oc potetia st qua inuenitur vel extrahit oe illnd sust qo ceciderit electio non est rutus moralis sed potentie alterius: et est illa que notas qn inuenie per ea donu3 industria vel prudentia proprio ut quando in uenitur per ca malu as uti a vel calliditas vel dolo litas. CEt propter troeest q6 videmuo q) quida 3 prudentu sunt astuti et dda callidi et cida fraudulenti. verutia potentia per qua inuenitur bonu3 et esst illa q notae prudelia siti veritate no est partis alterius ex parties aleio illius cuius est potetia ad inueniendu3 qdcum contingit de bono aut malomem ide elici est absq; virtute: et hoc qm factori ascribitur bonitas vel malitia: oly qdem fauctis suis presens intentu per inuoi facta et de bono aliud cideo est in dicto et cir rectu:et aliud in sine r eii quod appreheindit per dictu: r qn non fuerit bonu in fine non app aret bonum quod est in dicto:sed vincit malitia qes in fine super bonitatem que eit in dictori similiter vincit finis super petii cipium factoris et cfficit ip in malu cu fuerit malus:et cu sic ut non pol esse prudelia illa que esὶ virtus absq3 ldoc . coiunget ei virtus figuraliaet noti . inuenitur idie prudentia nisi inviro bono. Cap. IT.
Ed consideradu est rursus circa virtute. navirtus cere sese h3 ut prudelia ad astutia non cado Ode s 3 certe cosino: sic et naturalis virtus ad ea uestpprie virtus. Gibus enim videntur na quodamo morea in singulis subsistcre. Nam visum simus et temperati et fortes et alia dinois statim a natiuitate habemus S3 in quatinus aliud dilda proprielbonu esse ac talia aliter ad essem a pueris quide et bestiis naturales sunt dabitus: veru absin mentevidentur esse noctui.*llud duntaxat opparet. quemadmodum in robusto corpore sine in tuitu se mouente constingit multer offendere:quia visum non habent ita et boc: ipsi occipiat mentem in agendo dissem abitus vero similis cristes tunc erit proprie virtus. Staq3 ut inopinabili due sunt species astutia et prudentia: sic in morali duc sunt:naturalis virtus : et propria. Uerum harumque propria hin non fit absq3 prudentia:et
propterca aiunt virtutes omnes esse prudentias: et Soci partim recte ovesiuit partim errauit.
37 EDecimuseptiniit capi decoq)virtus non est sine prudentia: ad quod preas simit sicut deuiotis intrabet ad prudentiam: sic naturalio virins principale: quas duas virtvrcs cise oluendit c coi opinione et epiniplo
174쪽
pori forti moi' sine visurisi intellectu au te corrario q supuemetemali virutute et trabitu verso est virtus pncipalio: q qr no sine intellectu no est sine prudelia: ide ad ide inducit. veteres opinati sunt oes virtutes esse descepti in laoc ex co* no sunt sine prudelia:et ite ad id e * oes diis mutvirtute ipsam esse liabitu sin recta ratione.Tecta aute q sin Maudentia . que nodiuinatis et tib benedicsit: sed est viri' dabit' cu recta ratione si de tali est petuactia: dcinde * virtutes no rones scd cu rone.: Q. ex dictio sequis pncipale virtute et P*udentia adinvice sibi cosequi . nuit. nobilitatis et honorificetie.et proportio qnide istius virtutis: in teudonsilem ad electiva propinqua est proportioni prudentie 'ad solertia queadmodu est prudelia qu propite dicit:et bonitas opinationis no sunt reo una sed costiiriles:sic sinat latur viri' naturalis virtuti directiuerintedo clectiva. Eiciti in omni specie ex specieb' tutis una per natura et altoa per acquisitione: et hoc qin nos multoties inuenimus viis ex hominiae per natura canu aut audace: et sic de aliis Νtuties: et sunt inuete in eis iste virtutes statim a natiuitate eoru nisi et nos inquirimus quide virtute illa et fit a clectione et acqu.sitione: et 'Nc qin virtutes natus rates inuenis tur in pueris et multe earsi instris et in multis alalisi:et τniuuersaliter viplurimu sunt danistre qii fuerint abscd intellectu et discretiostae:et videt ui viri' natis no appareat nisi pa iamberatia ipsius. intcdo in quibusda indiuiduorsi:queadmodu cotingit corpori mobili motu vehes ruenti vi manifestet manifestatione vel remeti magis o manifester quieta et si non tunc non esset nudus ab eis ullus antendo a possibilitate recipiens cdi virtute electiva. sEt virtus equide sit qii fuerit actio pm Q videt intela lectus et in hora qua videt et in queritate qua videt usi istr* videt intellio de hoc couersum tuerit in habitu statim tacta est veritas m veritate dires cliva:queadmodu cili in specie natio due sunt species putationis:vna nasilo et sunt prima p utabilia et altera acquisita et appzedela a primis:et quem adiitodu3 etia in intellectu sunt due species: una natis et altera acquisitaret est que nominas scia'. sic videi * sit in virtuties figuralib': intcdo morastes:et pa hoc est qb dicim' :qm virtus figuralis elacinia no sit absin prudestia:et pst esse eius sema cu prudelia dixerut uda thominu . oesvirtutes morales prudentie sunt ut Socra.etisti modo quoda peccant et modo quodarecte dicuntripeccant quide credetcs . ocs virtutes sint prudentie.dicunt vero recte eo Q no est possibile ut inueniat virtus noratio electiva absotrud etia: cui'nsnu est * oes diffinietes virtute inorale dicut eam es la haltum qui fit pm c omensurati one recte ratio m s. Rectu aute est sm mensus ra intellectus.U .g.in Mettitudinc:dicunt *ssi est audacias m ς' op3 et qn et quantu:et cetera huiusmodi. Et oia ista in unaqua. dispositionu non coaprelienduntur nisi per prudentiam. ECapitulum decimvnroctauum.
R Uodcm ocs virtutes putabat ine prudentia o crrabat: vero no ab scd prudentia .recte diccbat. Signumn Hus cstrinunc omnes quando virtutem diffiniunt ad' siiungunt habitum dicentco: et ad quid cst secundu recta rationem. Hoeta auicni ratio est fili prii dentiam. Uidciatur aus
surari quod amodo omnes huiusmodi habitu3 virtute esse: quι
175쪽
qui est cum ricia prudentia est. T Ara. igitur putabat virtutes esse rationes: nam illas orarico daecbat esse scientias. Nos autem cum ratione esse putamus. patet igitur ei: iam dictis non posse quemquam essebon . . virum sine prudentiamem prudentem sine morali virtuoto ed sermo hinc solueturiquo disputare quis possit virtutes ab inuicem separari. Non enim cudem nasci ad omnes aptum. Stam aliam iam quidem habere . aliam non dabere: sed doc recipio, dum est naturalibus virtutibus. Ut in his virtutibus per quas simpliciter dicitur vir bonus non recipitur.simul enim cum prus dentia que una est omnes simul existunt. Patet autem quod etsi non activa esset tamen opus erat eius quia particule virtus est: et quia non erit electio recta sine prudentia: ne d sine virtute: hoc enim bonis:hoc vero ad finem agere facit. Uttamen nec prestat sapientie nec meliori particule ut nec sanitati medicina: non enim utitur illa i scd prouidet vi sit. Illius ergo gratia iubet sed non illi. 'retcrea simile ut si quis ciuileindicat principe esse deo rum: quia disponit de omibus que fiunt in ciuitate.
33 mdecimsioctauum cap.*er predictis soluit ratio dices virtutes abinuisce separari:cu hoc sit veru solii de natib':no aute de uncipalib' virtuties qoes cosequunt prudentia: qt3 no esset practica:tii opus esset illa: qi virtus est ratiocinatiui.et qr sine illa virtute no est electio recta cu virtus fine: decaute q ad sine costituat.ta iide et' prudelia no est principalior sap ientia :mno eli melio:is particule necd precipit illi sed de illa. Dixit. vides verisimile in aggregatio antiquorsi inconues nientia ipso* . h dabitus: intcdo morale pet oportionetur prudetie. cucurrit cursu diuinationis:velut in proportioe eius ad intellectu et no incluserunt per hoc totu q6 oportuit inscludi. Et propterea dici niuo nos . ipsa no est recta ratio tantur sed est habitus excellens cu recta ratione: et ratio recta coinsata ei est prudentia.Et Socrates iam putabat . ota virtutes essent scientie. nos autevicimus . sunt cum ratione: intedo ratione sana. Et l)oc manifestu est ex eo q6 dictu est qui no est possibile ut sit virtus electiva absin prudentia sis cui dictu est etia iv no sit postibile ut sit prudelia:inredo virtute rationale absin virtute morali. I .et is a pars ale inredo morale proportionas etiarationi si doctransire permissum fuerit vult propterea ur audita ratione et obedit ei imperio. UD. et manifestu est in illaru virtutu: intcdo rationalem et morale:queda coiugate sunt quibusda: propterea ut no inuenis una ipsaru copleta qn separata fuerit a sua sociarintendo qn sep arata vis milecti ea morali et electiva prudelia. nam hoc quide in naturali ex ipsis posssibile est .3ndirectiva aute: intendo honorabiliore ex morali et est electivatio est possibile. do em possibile est visit absin prudctia: sicut non est possis bile in prudelia fina inopcrativa est ut sit issae virtute morali. nam actio virtutis moralis no fit absin eligentia lana:eligetia aute sana no fit abri
P;udelitia .umus cino moratio eli illa que asit bonu qd est nitio: et viri'
176쪽
prudentie est illa que monstrat illi potentie quid agatudeoae no attribuit
uec actio:intendo actionem virtutis moralis virtuti prudenticicu non sit operatrix virtutis moralis: sed est quide monstratrix illi potentie: est iste quasi effectrix potentie operatis fine: scd ipsa operat fine: et ideo non attribuitur nec actio:intendo morale: nem sapiet te nem alicui ex virtutib' ras tionalibus:qucadmodu no attribuis actio sanationis arti medici te: ipsa
em no sanat:sed monstrat quomodo fiat sanatio ei qui facit ca3 et est adiutor medicine.lrec est igis proportio habitus prudentie ad dabitu morale: intendo qiii prudentia est que imperat: et mos est qui operas . Don attris vultur iraq3 Vec actio prudentie nisi quia imperat eam et non in operatur eam. Et videt ex quo attribuitur ei actio isto modo et sit quasi pzinceps habitus moralis: queadmodu gubernatio civilis uniuersalis: inredo amum regiminis ciuilis esst habitus principans omnibus habitibus ii sunt in ciu itate rintcdo artes que sunt sub hac arte: eo in ipsa imperat artibusque inb ea sunt quid agat. v. Et post troc op3 ut accipiam' in inceptioenita vult post finitione sermonis in virtutibus moralibus et rationalibus. sinis Tibri Sextii Ettricorum Tristo
garristo.Stra . Liber Septimus Ethicorum. Capitulum primum.
Ust hec dicendum est alio sumpto principio * circa morco fugiendorum tres sunt specim: Uitium se Incontincntia: inmanitas. ldorum vero duob' traria manifesta lanimam allud virtute:aliud n continentiam vocamus. Uduersus autem imma nitatem maxime quis congrue opponat eam virtutem que supra nos est heroicam quandam et diuinam:vi Idome . de Dectore faciti Priamum dicentem caemia illum bonitate prestantem: neque videri mortalis hominio filium csse sed des. Itam si ex hominibus fiunt dii per excellentiam vir tutis:ut aiunt talio quidem utim erit is habitus qui immanita ti opponitur.Nam ut bestiarum non est ncm vitium nem virtus sic etiam nec dei: sed hoc quidem preciosior est o virtus.*lla vero aliud quoddam genus improbitatis. Cum autem raro constingat virum quempiam esse diuinum ut laconcs ditare consucsuerunt: cum valde aliquem admirantur: diuinus cst inquit viri sic immancin qu pia inter homincs raro aiunt existere:ac ma' time into barbaros. sit autem quando Q propter morbos exorbitanicet. Et qui alios homines malignitate excedunt: cos hac infami appellatione notamus. Scd de huiusmodi dispositione postea mentio erit facienda:de vitio autem dictum est prius.
Cetractatus septimus libri Dichoit aclyte Aristo incipit. s primum capituluin in quo primo diuidit fugiendum in tria: malitiam scilicet incontinentiam belualitatei qui circa sunt virtus continentia he. roica seu diuina virtus que est superexcellcno directio in omni virtute susper omnem hominemo in propter hoc dicitur virtus esse dein cinde*rara est tam heroica virtus destialitas q est superexcellentia in strinis mori s sua holem eius causa est vel barbarico vel inritudo vo cibita. ap.
177쪽
de virtutibus moralibus et rationabilies oportet ut verta inuo nos ad genus alterum. Uuimus igitur . species qne inueni situr in moribus vituperabilibus sunt tres malitia:intemperantia:ferocitas. Contraria autem duorum existio:intendo malitiam et intemperantiam manifesta sunt. malis
Don' momo do sue volt essite enim contrarium est bonitas vel virtus: et contrarium intemperantie est temperantia : serocitas vero contrarium licendum est et si mirtus susperexcellens humanam naturam retest virtus de qua diciturn sit diuina prout dicimus de quibusdam hominum in sint angelici et diuini propter eminentiam virtutis in eis: et oportet quidem ut sit hic habitus contrari' ferocitatueo in quemadmodum feris non est in veritate nem malitia viratus mani dominis dec proprie sunt: immo eis est malitia et cedens senus malitie humane: et propter hoc nominatur homo egrediens speciem suam in superstuitate malitie ferinus vel lupinus r sic cum deus non sit bonus modo quo homo immo bonitas eius supergrediens est genus nature bos nitatis que est homini nominatur qui precellit in hoc habitu et egreditnr
naturedumnti genus suum diuinuo:cum sit istarum extremitatum dispositio : hec dispo sitio oportet eas cotrarias esse per naturam: et propter hoc viri diuini pauci sunt valde in hominibus: et viri ferini vel lupini pauci sunt etiam: et sunt quidem pin plus in hominibus qui sunt in distantia nota ex parte ausimali:et sunt nigri siue et iri opes et eorum contermini: et etiam er altera parte suaui et eorum termini . Imicit Etiam innenta fuit ferocitas in quibuis in hominum parte infirmitatis accidentis eis.
Capitulum Secundum. α incontinentia vero et mollitie atq3 luxuria di
es contulent; in sin a voluptatibus et insontinentiam ς intrent sub oppo
cendum est: ac simul de continentia et constantia.
non enim se accipiendum est quasi utram ipsa', Qtrum sit idem habitus qui virtus et vitium nec et x Ilquasi sint aliud j. oportet vero ut in aliis
ita et hic: stis hioniae apparent ac dubitatio; iambus prinio factis ostendere. 2Gaxime quidem omnia probabilia sunt circa huiusmodi affectus aut certe plurionia ipsorum atq; precipua:si enim soluantur difficilia et relinquatur ea que probabilia videnturi sumcienter erit ostensum.
CSecundum capitulsi qas de incontinetia et mollitie: et continentia et persmierantia dicendum separatim: quia nccpeadem virtuti et malitienc in Halterum genus:m quia ponendum opiniones de his: et maxime principas
us:ut ex his confutato quod falsum sumatur quod verum: deinde opinionunt positiq. v x it. ς' de malitia ferina ingrediens est sub serii O mone de malitiavniuersaliripuis opor, tuerit ut propriain faceremus rememoratione3 istius. malitie ex ceteris malitiis: et iam primitus diximus dei virtute et inalitia .de quo autem hic loqui volumus esti intemperantia et dissolutio et relaxatio et est obedientia et erecutio concupiscentiarum:et de istorum oppositis ret est retentio a concupiscenti, o et tolerantia non enim oportet existimari de istis babilibus o p positis:inten
178쪽
sitis que sunt malitia et virtus ex omni modo:intendo et comineris sit viramosus:et dissolutus vitiosus:tiemeti aestimandum est. egredientes sint Eb istis generies ex omni modo donec sint tine nature et duo genera diuersa Em.oportet igitur vi faciamus inpascrutatione de hoc sum te ei q6iecimus in perscrutatione de eo quod precessi de istis rebus. v .ut premittamus sermones et oratioes dubitabilco qui componuntur cae propositionibus famosis. deinde veniamus post hoccum orati ominis ocino iiistrastinis memonstrationes enim perfectiores sunt et nobiliores qnando inducuntur post orationes imbitabiles .et hoc necessarium est ut facim' aut
in omnibus istis passionibus de quibus loqv imur in thoc libro: aut in plii A
ribus earum:aut in prepollentibus: quando enim inductus fuerit sermo
Per quem dissoluitur dubitatio quam necessariam fecerunt propositiones on aps famose: et in quo conseruantur etiam ille proponcorintcndo ut non des Io QN nruuntur in toto: tuc erit in demonstratione adducta suilicietia completa. CCapitulum totium. inducune
Idetur ergo continentia et consi antia proborum ci ς'
laudabilium csse: incontinentia vcro et mollities ina; 'abis eo proborum et vituperabilium. Idemque est continoes vide.i e et constans in ratione: at incontinens et is qui ratios li. coa F. inem omittit. et incontinens quide sciens quia praua sunt facit propter cupiditatem .continens vero sciens or cupidistates praue sunt cas non sequitur: propter rationem et rempera; tum quidem continentem et constantenv. ac talem continentiavet incontinentem omnino alit remperatui . alii non :et temperastum incontinentem et incontincntem remperatum promiscue vocamus.*nterdum vero alios esse dicimus et interdum aiunt fieri non posse ut prudens sit incontinensanterdum vero quos dam prudentes et solertes incontinentes inCinsuper incontinentes dicuntur et ire et honoris et lucri. Ea igitur que dicuntur ista di
sunt. Querit autem aliquis quomodo fieri possit ut quis. sane mentis incontinens sit. Dicunt quidam fieri non posse in scire, te.riam difficile est ut Socra. putabat si scientia assit aliquod quicque prevalere: ac veluti mancipium in seruitutem trahcre. Socra. enim contra incontinentiam omnino pugnabat quasi illa Ddesset. neminem enim intelligentem facere contra id quod opti,inu sit: ' eos qui faciunt pcr ignorantiam facere.Tt hcc ro mas 'nifeste dissentir ab his que apparentri opposunum est de affo ctu inquirere si per ignorantia quis modus ignorantie fiat. E 6 enim non putat qui incontinentia utitur puus p in perturbatione constitus sit: manifestu3 est: scd sunt quidam qui parum assentiunt. Na nihil esse potet Q scia conteturriet ryca diret inconis nente no sciam hnte:0 opinione superari a voluptatib' or si opinio cinat no scia nem firma cxistimatio quercpugnat: scd remisssa ut in ambigentibus venia dada est si non perstitit in illis coiistra vehemetues cupiditates. Et prauitati non est venia : nem
179쪽
alii cui vituperabiliu:prudelia igitur resistere: hic em quiddavaliduuinii e ceterii absurduim qiunus et ide erit simul prudes et inc Stines.' dicentur no csse prudelis spote agere illa q sunt praua:et insuper ostensum est prius prudentem in asscndo ver san.ria cxtremorii est et alias hfio virtutes. preterea si in Q no cupiditatesve meteo et improbas connesiacm cotinos topera tus. No. n.est ipati ve emerco habere neque improbas. Ut id qui de op3. na si sunt bone cupiditates prauus est is habitus Q nos ob eam prosecurione repellit.Itam continetia iid orsi rudio a. si inbecilles et no piauenihil egregiu. Sin praue et imbecit les nihil magnu. pterea si in os opinione persistere facit connen tia praua estivi puta si etiam falsa etsi ab Oi opinione dimouere facit incolinetia: vineoptolemus ille apud Sophocle laudaturqd non permaneat in his q suaserat inriseo propter molestiam metiedi. Idem est captionibus sophisticata. Illi. n. videri velint supra modu ac acuti mirabilia quedam improbare: mimspllogismus insolubilis fit.mgatur enim mens cum requiescere
nolit conclusioni non placentimcc iprocedere vltra valeat: quo niam quemadmodum soluat non habet. Contingit vero aliqua ratione imprudentiam cum incontinentia esse virtutem : propter incontinentiam enim contraria faciet eorum que censebat cense bat autem bona esse mala:nec agere illa oportere.*tam bona et non mala aget.*nsuper qui voluptares exeo sequitur et eligit c os persuasus est potior videbitur esseque is qui nulla ductus rao Incomta tione sed per incontinentiam facit. Etenim ille sanabilior :quos rica yn niam dissuaderi potem at incontinens pro uobio subiacet quo dicituri si aqua fauces exiccat quid iam potarc oportetinam si suas is sus ageret dissuasus utin tessaret. nunc vero suasus alia nihilo; minus agit: preterea si circa omnia in continentia et incontinen caridia3 rea:quis in simpli incontinens.nullus enim habet incontinen volareo, tias omnes: sed dicimus quosdam se inpliciter.
3 cetertium capitulsi in quo dubitat ad positas opiniones primi. s. ad haem incontinens scit q) praua agit pp pastionem quia fiat Socratem sciens
linuid esse malum non agit illud sed opter ignotantiam:vnde conueni ter dubitat si propter ignorantiam quis modus ignoratie. U.d. quo da concedere scientem non peccare nem incontinentem esse: sed opinantem: imurobat π nec est prudentia que contendit incontinentie propter noesse eunde incolinente et prudente:qui necessario habet aliasytutes.Scdo, ad hac.seside esse inalsi et plinete et ite patu incolinete a hos no lse concuviscentias ptraptendetes:hos asit 'Ne simul o fidens continentiam darere ocupiscentias n5 bonas sed prauas magnas et fortes Certio ad danc. H. continens permansiunm in ratione et incontinens egressivus ab ea persccidere ex hoc si uniuersali sumas ro quadri incolinetia esse praua et quas da inc5tinetisset iprudelia cu incolinetia ad gnare,irtute: deinde Νtutem heinde utra ad scdm p intempatu esse meliore incontinente vn suasibiliore et sanabilioum. arto ad hanc. incontinentiam et continentiam ei se su
180쪽
ea omnia per accidere ex hocm ulla stmpli esse incontinente. . . se, putar de cotinctia et toleratia vel parietia in sui de lusit irabiti tuosio laudabili : et putar et in cotinenstia intoleratia et sint de lpabitiae vim perabili .Et sit putar ...ptinco ce ille q pseucrare facit roue i eo ιν incra ut abstieat ab co :et or ille est no prines 4 facit no plaucrare rone abstinedo a cocupiscetiis. Iroc qui non continens est illa d scit in operatio mala et operatur eam stomeno aut cu ille qui post ij sciuerit q, concupiscetie male abstinet ab eis: et ii on sequis cocupiscentia obediens rationi. Et quidam holmnii nominat castui continente et tolerante: et nominantctiam continentem et tolerante castui met quid aut neutria notant nomi de
alterius: et similiter etia quidam notant no castu n5cotinctem: et non cotianentem non castum: et est exhoibus qui dicit*nd castus alius est a non continenteade prudente aut quida dicunt et i pore est ut sit in cotinos. discunt ergo.onmis prudens contineno est: et sorte dicut et inuenitalido trominum prudens in hoc et, non continet alam sua in ira nec in lponore nec
in lucro. Ud. hec est ergo summa eius quod dixeruthoies de istis rebus et fortassio delitabitur quali possit esse vi homo videat opinione suamet non contineat aiam sua .ia3. n. dixerui quida hominu et qui sciuerit quod quid malum est non est pol e vi agat iii inrcum pulce Ollud q6 facit rem non est aliquid aliud ab eo qd scit eam. Si siit lacrit paro illa cui est scientia alia ab ea et continer donec ironio sit in hora qua non continet aulain suam quasi liberriti hora aut qua cotinet quasi capi':tuc pore est ut quis
apud quem est scia malitic rei non contineat alam suam ab ea:et sin istud fuit . quidam apud quem est scia cotineat et quida no . Socra .au tem contradicebat truic opinioni sermone uniuersali dicens in nec unus eoru qui habent scientiam rei est incontinens :ctoi non est pore ut faciat aliquis factum prauum nisi propter ignorantiam. U .sed duic dictioni cotradiculea que sunt apparentia sensui Nidennis enim vj plurimos trabentes scien ita ir malitie rei:et tamen non continent ab ea propter passione cocupiscentialem. Em. Considerare igitur nos oportet si sucri: itar passio et parte ignorantie solum tunc ablatio ignorantie causa est abbationis pas Ionis Σblatio vero ignorantie scientia est et non inuenietur sciens incontines. Et si fuerit passio ex parte potentie alterius trunc erit passo cum scientia: intendo priuationem contine: itie:et manifestu est . a Uud illum 4 cotinctse est scientia eius a quo septinet anici veniat ad pastionc: an aut si apsesi scicntia qli venerit ad passionem in troc dubiu est. Ex notae ergo sui dabsolute dicunt up putat sed non scit. Cum em cocci scrint q) non res melior scientierincontinens vero vituperabilis cst:cu vincate si voluptates :dixerunt in incontinens non est scius scd pore est ut deat opione:et l)oc qin cusfuerit ei opinio: et non fuerit scia firma xlribitiva scd debilis: quemadmos dum in ebriis: tunc pore est ut patiat ir a concupiscetiis malis: et pp lyoc indulgetur istis: et proprie qn delideria vel remetia fuerit et inon sunt mali liosi cum nihil ex malitiis habeat indulgentiam neci; cx viti periis. Cum hoc sic fuerit: tunc prudentia illa que probibet a malii go fori is est valde: siuerulirtamen qn posuerim' istud seqviret inconeni concstur quidam j rrud cntcs non continet se:et nulliis dicit et prudes saciat aliquid malivountarie:ct etiam ia demostrarunt luit in tractatu si est ante lusi:*p:udentia est virtuo rationalis operatina: eo et conderat in pticulari :etoe ineuitabile est quin contingat ei virtus figuratio .3stud ita in cst qa, accidit dii bitationis in eo qui uo colitici se an dcat scia3 an no: s aut incidit pubis