장음표시 사용
31쪽
hrte qualeo. NumerI.ia. Erat enim Moyses vir ius mus super osse homine. qui na orabantur in terra n Nd a 'UNam Nn μῆ, Nu Iura e M lidest mitis valde. Vetus stat interpres qui sis fido eos fiouia re nuperlatissa ac hoc loco a Luca more sue gentis positiunm esse positum pro sit perlativo haud partem qua nulla potest esse maior dique omnita optima est superlative transtulit. Sic Salsas pro eo quod in hebreodicitur diu id est bonum ieronym sepissime tras fert optinium Genesis. 2. Et aurum terre illius optimum est,io,in v itis nidesto aurum terre illius bonum S in eodem libro capite et T. Aster Misscduos
nedos capram bonos. Et in aliis quIpsi illini, locis ubi similia Gempla reperiuntur.
Vetus tralatio . Videt illis in tempore tritici mensuram . Pro tritici mensurram. o agrec σπρμε his quod Errasinus in annotationibus super hoc loco ait referaenere triud ii posse ad omnem cibum di infra. Ceterum inquit gress dictio composita est σιτο uετριον infrumento mensura non eN tritico quanquam σῖτος grecis aliqu1 eo Himentum aliquando quemlibet alium cibum significat. Et serui farre S leguminibus alebantur magis qliam tritico id quod licet intelligere eiCatonis libris de re rustica qui diligenter hisce de rebus precipit qui cibi modus sit dandus semis. Stunica. σῖτος quamuis frumentum generaliter significet: sepissime tamen protritico accipitur: sicut apud nostrumentum quod ad triticum Sordeum S cetera id genus commime est nonnunqua pro solo tritico sumitur. Ceterum non σῖτος masculino genere cibum significat ut Erasmus retulit sed σοῦτο neutro. EN Catonis preterea libro de re rustica non libris ut Erasmus ait si quidem unum tantum librude re rustica scripsit Cato: non licet intelligere quod serui farre S legimrinibus magis alebatii qua tritico. Sic enim apud eundem legimus .Familie cibaria qui opus facient per hyemem tritici modios. iiii S. Villico vilice episti te opilioni modios. iii. Compeditis per hyemem panis pondo.iiii. Ubi vineam fodere ceperint panis .. pondo quin y s p adeo dum ficus esse ceperint deinde ad panes quattuor redito. Vinum preterea familie dandum idem Cato censet ad certum modum Pulmentarium quic adest oleas halecem acetum oleum sal.
EX CAP. XIII. x, Vetus tralatio Hierusalem hierusalem que occidis prophetas: Saapidas eos
i ii 24 τοἰς πwο δέ σοι li Diri Erasmus Hieriisalem hierusalem que cidis prophetas ct lapidas eos qui mittuntur ad te. Stunica. Cum in teκtu Erasmus ad te traduκerit ut vetus habet tralatis Sut traducendum sine dubio erat in annotationibus quast sui oblitus xli mi inquit idest ad se tertie persone nisi componatur cum alio pronomine ad hune ferme moduin sonat grecis Hierusalem hiemisalem illaque occidit prophetas ct lapidat mislas ad se. D inde subito mutat personam. Sie nos miscemus tertiam personam prime tu illa lapidatri prophetarum . Osibus e verbs quam doctus ille sit in arte grammatica manifestissime patet. Si quidem Hierusalem hierusalem vocatius casus hoc loco est. Est ens ni saluatoris inclamatio que per vociatilium seri solet. Vocativus autem casus verbum secunde persone eNpetit non tertie id quod disequentia indicant cum dicitur . Noties volui congregare filios tuos quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alis di noluisti. Non enim subito mutat Personam ut Erasmus existimauit nec ectertia transiit ad secundam sed temper de
32쪽
serenda locutus est IIura preterea Lis, tametsi terne persone quantu ad vocem sit: quantum ad sensum tamen secunde persone vim obtinet. Nam hac pronomen AG atrui . Vt grammauci referimi, intoσω - ἡμιασἰα ἔχ& trium petionarum habet significationem. Ergo hoc locoriit, αυ ni ad te ipsam significat non ad se tertie persone τε tam ζαλ ib... vero millas siue qui mitti sunt sonat non qui mittuntur, oscitanter Erasmus in tratu transtulit quod εἰ ipsum in annotationibus corimit cum dixit S lapidat mis a ad se.
Vetus tralatio . Et erat quidam mendicus nomine Lazarus Erasmussa anno Errin erantationibus nr hebreis sonat adiutus a dominovi ipsum etiam vocabulum tali et, μ' faciat ad paratalam. Destitutus erat ab hominibus sed adiutorem habebat deum. Si quidem iri auxilium sonat in deus. . Stunica Satis quidem infeliciter, omnia hebraica solet anne quoq; ό cum Erasmus in annnotationibus Opticuit Lazarus enim non a Lazuriali inaudito hactenus nomine di ab Ecolampadio Theseo nune primum conficto sed ab Eleazaro per apocopen prime syllabe deductum est Eleazarus vero hebrascedicitur Elazar .e. ablato Laeta addita vero .us terminatione Lazarus.
Vetus tralatio.Et precurrens ascendit in arborem sycomoriam. Erasmus in anno γα morum
rationibus,m, ab otios destin caprificum hoc est fatuam sicum. Illiud miror apud I, Σταδgrecos hanc dilitonem scribi per...micton cum μωρος habeat.ω mega care fauilfica Stunica. Non intelleκit Erasmus Roterodamus quid hoe loco sit sycomor qua Lucis emtοι κῶαν appellat. Nomenim est caprificus hoc est fatua ficus ut ipse ait sed arbor qua Ficomorum a saeua moto rectius interpretabimur. Non enim morus arbor 5 moram pomum. mega in greco habent sed. timicron id quod eκ Dioscoride ubi agit de morea di de sycomoro facile apparet. Unde errauit mani feste qui primus sycomorum ficum fatuam interpretatus est ad vocem tantum attendens non ad orthographiam cum alias μωας per.ω .mega fallium significet. De hac arbore que peculiaris est Egypto quamc Celsus morosycon inversis Mactionibus appellat meminit Strabo libro decimo septimo di quotquot denim Egypti meminerunt ut Diodorus Solinus acceleti Petrus martyr Orator Spoeia perce et emalebus a potentissimis Hispani Principibus Ferdinando S Helisabet anno Domi martyr. ni Millesimo quingentesimo secundo legatus ad Sullanum in Egyptum missus in itinerario quod de Babylonica legatione ad eosdem Principes conscripsit se ait apud Cayrurn urbem arborem illam vidisse qua indigene ficulnea Pharaonis nunc appellant: e ea tres carpsisse laetus quos in Hispaniam attulit quorum forma me koctis erat piri sed mollicie ac mi filiis insipidos ficum tamen emulantes. Illud
item addidit non ut ceteros omnes arboreos fructus eirecentio ibus ramulis illius arboris metus nasci: sede veterum ramorum truncis ubertim milire veluti is uno interdum ramulo compressa prosillunt multa pruna . Plinius item libro tertio decimo naturalis historie de ficu Egyptia agens sic ait. Et in Egypto multa arborum genera que non alibi Ante omnia ficiis ob id Egyptia cognominata. Arbor moro similis folio magnitudine aspectu . Pomum fert non ramis sed caudice ipso idc ipsum ficus est predulcis sine granis snterioribus perquam fecundo prouentu scalpendo tantum ferres unguibus aliter non maturescit. Sed cum factum est quarto die demetitur alio subnascente septeno ita numerosa partu per singulas estates multo lacte abundante Subnascitur etiam si non scalpatur laetus qua
33쪽
ter aestate priorem impellit immaturum. Apud Theophrassi vero hane arbore Sycaminon appellatam reperio libroiniurio de historia plantarum via eadem de ea reserique Plinius deficii Egyptia imo e Theophrasto videtur Plinius ad vethum illa transtulisse. Sic enim ait Theophrastus . Em αιγλῆ γαρ ςn ἔνια isti' a
ti του αυταυ το τει ι Ur 'αθαλα res si του eo . I. τρὶς βις πλεονακι ς,ασ γImite . oeae Theodorus Gaza ita in latinum vertit. Sunt enim pleres in Aegypto arbores ut morus 5 perIea dictam glans e spina di alie quedam que peregrinari omnino nequeunt . Morus similis quodammodo moro nostrati est: quippe falio magnitudine aspectum proκima. Fructum preter ceteras pecialiariter gignuvi voluini ne prirnodiiseruimus. Non enim germinibus non ramis sed caudice po mum pari magnitudine sicus di visu prori muti succo atm sapore caprificis sane simile verum longe dulcius graniso internis omnino carens multitudine numerosius maturescere nequit nisi scalptum . Quod unguibus ferreis scalpitur que cum scalpta sint ad quartum diem maturescim hisce ablatis alia S alia Aeodem loco subnascuntur nullo diuersa Dido alii ter alii septiis factitari affirmant Dioscorides preterea libro primo λ, Ire i , idest materie medicinalis eadem ferme resert de sycomoro siue sycamino nam ut nomine eandem arborem appellari ait que Plinius ac Theophrastus sic enim apud eundem legitur . Συκομορον ἴνα A
ita traducta sunt . Ficus egyptia quam alii Sycomoron alii sycaminon appellant fructum fert cognominem sycomorum vocatum e Margutarent gilstus ignani. Arbor ipsa de amplitIimis ficus similitudine largo succo foliis moro perquam prorimis. Fruinis anno quin ternos quaternosi fundit eost non raniis ut ficus sed caudice ipso gerit similes caprificis dulciorest grossulis hoc est primitivis iusico pomis sine granis interioribus . Nec maturescit aliter quam scalpendo serreia unguibus Diuus item Hieronymus in eκ planationibus super illo eκ Amos capite septimo . Non sum prophetam non sum filius prophete sed armentarius ego sum vellicans sycomoros pro quo in hebreo habetur metet rara n b. Lκκ.trada Nerunt vellicans sycamina sic ait . Porro hoc quod ait vellicans sycamina, est ικα μινα vilis quod Aquila interpretatus est ερευνων συκομ, ρους idest scrutans sycomoros di Theodotio χαρακω, συκαμινει idest vellicans sycamina ἰ et Sy inmachus ἔχων συκομο ρει idest habens sycomorosa quidam ita edisserunt, sycamina vellini appellari genus arborum que Palestine nascuntur in campestribus ti agrestes afferunt ficus que si non vel licentur martissimas cariculas faciunt di a culicibus corrumpuntur Hec Hieronymus . Cuius in verbis manileste patet di in Iudea
34쪽
Sycomoros fuisse qualis ea erat in quam Za eas ascen est ae similes Egyptiuesse arbores quandoquidem, S illa vellicantur siue scalpuntur quod verbum νι Ιειν ostendita L .interpretibus positum sicut Theophrasto Sisoscoride. Eκ eo vero quod Theophrastus ac Dioscorides aiunt similem esse illam arborem ui,iu dest caprifico di fructus eius χί, ibi idest grossis manifeste apparet Sycomorum non esse caprificum nec aliter debere interpretari nisi ut nos rapresumus hoc est Ficomorum idest fictim moro simile . Esse autem moro cum heu quodam veluti commercium adeo ut viralibet in altera inserta optime proueniat:
O Palladio apparet qui libro decimo quarto cus titulus est de insitione de Rcuagens sic ait. Persuadet moris tetrum mutare colorem in Ficus S inuasis dat sua iura eomis. Se quot miratur pingui grandescire succo Et solitum gaudet vincere poma modum. Et paulo post de Moro sic ait. Mutua quin etiam moris commercia ficus Prestat di oblatiam robore germen alit. Potuit ergo sycomorus cinc in morum insitione primit prouenisse ait Inde accepisse nomen Na quod apud latinos poetas in his dictioitibus morus dimoruo productu reperitur,te Palladii carminibus que modo citauimus patet manifeste Me Ovi di qui libro Metamorphoseon quarto sic ait Ardua morus erat gelido contermina fonti. Et e Horatio libro secundo sermonum sic dicente: Ille salubres Restates peraget qui nigris prandia moris Finiet ante grauem que legerit arbore solem non e eo effectum arbitror quod o illud magnum esse idest. d. mega ac perinde longum alicubi reperierint: cum nusquam nili per.is micron eas dictiones scriptas legamus: sed quod vecos poetas fuerint imitati quibus mos est vocales omnes que post se litteram aliquam habent e his quas immutabiles appellant idest a. u. 3. . aliquando producere etiam si natura breues ille suerint. Sic Homerus Iliados.α λιτιυς istis in ipx librεὐιν ubi indictione ἔλωρια illud. t. quod natura breue erat ratione immutabilis que sequitur idest .a factum est longum . a uos latins poete manifeste sequuti sunt undes Persius in epio grammate quod proemii vice iungitur Corvos inqnit poetas dii tridas picasCantare eda pegaseium melosi apud quem melos primam producit ratione insequentis immutabilis. Quanqua reclamat quidem in miscellaneis doctiss1mus Politianus ae obseruationem istam de immutabilibus litteris funditus subruit ut pote nec cuius meminerit autor metrornm singularis Hephestion nec alicuius probati autoris testimonio suffulta sed in obscuris dumtaκat ut ipse ait S ignobilibus quibusda schedis inuenta. Et apud Homerum usu iam Nautori tate doctissimi cuius vreceptum esse vici hi per dupleαλ .legatur constantissime asserit: Me Persio melos erradendum ac eius loco necta substituendum ut in antiquissimis Persis codicibus que ipse citat scriptum inuenitur. Ergo alia ratio querenda est.
Vettis tralatio Erat aute S superscriptio scripta super eum litteris vehis Sh misi crimis brascis di latinis. Erasmus in annotationibus. Alius inquit est grecis ordo tua Ine triplici' κῶς tin ρωμαικοή ἡ ερραῖκοῖς idest grecanicis romanis Siebraicis . aue sane lingua Mintres lingue vel hoc nomine christianis omnibus deberent esse comendate quod
in cruce domini nostri Iesu Christi sint sole omnium dedicate. Saltem hunc titu
35쪽
Iuni conueniebat passim suis depfngi formulis:quem Ioannes ad hanc sorma ponsi.
Stunica. Admonendus est nobis studiosus lector ne putet Ioannem ad hanc larma posuisse titulum craicis ut Erasmus descripsit hoc est litteris hebraicis grecis di latinis sed tantum grecis sic enim apud Ioannem capite decimo nono le
co aeriςI. Nistimo autem ego in titulo dominice crucis non luisti scriptum hebraice nrbn ut Erasnius retulit sed rubri r e, Si quidem saluator noster non i*im sedi 2 vocatus tuit quod ipsu3-κlacra euangelii scriptura comprobari potest . Discit enim angelus ad Ioseph Matthei primo Parietenim silum di vocabis nomen eius Iesum . Ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum pro quo Mattheum ita hebraice scripsisse par est credere
gnifice Haluatorem sad id alludens Angelus Et vocabis inquit nomen eius saluatorem . Ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum: a verbo ρ', nomen Ol, idesta saluando saluatore deducens. Nazarenus preteres hebraice dicitur per ade non 'i' r per zain . Nazaret enim ciuitas unde Nazarenadi Nazarenus saluator noster est dictus per lade in hebreo scribitur teste Hieronymo in libro interpretationum hebraicorum nominum. Vnde Arabes istans hoe est Nazarenos christianos appellant que dictio apud eos per sad scribitur que littere hebreorum sede vim obtinet Latini vero cum litteram non haberent que sonum sade hebraici representet: Per. que videtur eidem in sono assimilari hoe nomen protulerunt.
EX EvANGELIO SECUNDUM IOANNEM. CAP. I.
tradi locis ut Malirius retulit: si pluri a iii apropet euagelistautris xae rediri ab eisde apte ora vocatii.
Eius tralatio. Et verbum erat apud deum. Erasmus in annotationibus. Mos enim hic est dsuine scripture plerum p dei vocabulum licet omnibus personis Nequo com ni une patri tribuere. Et haud scio an usquam legatur dei cognomen aperte tributum Christo in apostoloruni aut euangelistarim Iitteris preterquam in duobus aut tribus locis. Stunica Dei cognomen aperte remulum Christo in apostolorum S cii angelistarum litteris non duobus aut tribus Iocis ut Erasmus e ignoratione sanctarum scripturariim scripsit sed pluribus studiose illud querentibus apertissime constabit. Ac primum notandum est Mattheum euangelistam cum ad Christum retulit vaticinium illud e Esaie capite scptimo. Ecce virgo concipiet S pariet siliunid vocabitur nomen ius Emanuel: quod est interpretatum nobis m deus manifeste Christum deum appellasse. Vnde Hieronymus super Elasam predictum eκplanans vaticinium sic ait. Est ergo sic intelligendum quod dicitur ad Achaz. Iste puer qui
36쪽
nascetur e virgineo doni' Dauld nune a te appelletur Emanuel idest nobiscudeus quia a rebus ipsis probabiliter a duobus regibus inimicis liberata patebit deute habere praesente. Polua aute vocabitur Iesus idest saltiator eo quod uniuersum genus hominu sit saluaturus.Nomireris ergo odomus David ad res nouitate si virgo deupatiat qui tanta habeat Diestate ut nullo post tepore nasciturus tenue liberet inuocatus. Vt aure omittamus Ioannis euangelisi nihil aliud clamare qua Christi ciuinitate: te qua quod ac manifestius sublimius caeteris Euangelistis is fuerit lociatus εολογος dest theologus gere εχιζέν id est pereκcellcntia graecis est appellatus vim illud non memoremus Christit semetipsum multis in locis deii appellasse quod iudaei melius qua Arriani intelligentes.De bono aiebant opere non lapidamus te sed de blasphemia quia tu homo est sis facis teipsum deii: manifestissime patet Theologii illudi euangelis a Ioannem in principio sui euangelii Christit deum appellas cudiκit In principio erat verbum N verbum erat apud deum di deus erat verbum
quod significantius graece dicitur is ni L . λ hi '' ipsum vethum. Hoc est di verbum hoc quod erat in principio ti quod erat apud deum id ipsum verbum erat deus. Id autem eκ graeco articulo ο quod dictioni λιγις adiungitur manifeste percipitur. Idem in fine sui euangelii Thomam Apostolum describit Christum his vellas adorasse. Dns meus dilaciis meus.auod graece dicitur. κύριο μα- 44lab iis Super quo Theophilus sic ait. a ut prius infidelis hierat: post lateris tactu optimust theologii ostendit: nan duplice natura unicat hyposta sim Christi edit seruit. Dicendo enim ens meus humana natura et dicendo vero deus meus diuina confessus est Sunuti eunde deu lanm. Amrii praeterea cap. ao. Ritenditem quit Paulus vobis Sinsuerso gregi in quo vos spirit sanct9posuit Episcopos ad regendam ecclesia dei qua acquisiuit sanguine suo. Quod graece sic Iegitur.
Conem locu edisserens Beda sic ait Nodubitat sanguinem dei dicere propter resonen personae in duabus naturis iesu Christi pro qua dictum est filius hominis qui est in caelo Cesset Nestorius filiu hominis a filio dei separare S duos facere Christos. Ad Romanos nono auorum patres di in quibus est Christus secundum carnem qui est super omnia deus benedictus in saecula amen Osio graece sic lemtur Q, ιι πατερες si ο πριςος si , , ἡ σήρα- ῶν πι παντων Φερ ευλογω m εις πιυς ωrsu . Super quo Origenes sic ait. Et miror quomodo quida legentea quod idem Apostolus in aliis dicit unus deus pater in quo cimnra Sinus dominus iesus Christi is per quem omnia negent filium dei deum debere profiteri ne duos deos dicere videantur di quid de hoc loco Apostoli facient in quo aperte Christus super omnia deus esse pescribitur Se . . Athanasius quoi praesentem cum edisserens sic ait Ob ido dei catitatem magnum in modum obstupescens Paulus agit unigenito gratias qui est super omnia inqusens benedictus deus Is enim alii inquit maledictis deum incestiterint existimantes haud merito eκcepisse hunc ad se gentes nos tamen qui des mysteria nouimus scimus hune di gloria essed laude dignum .Eκ his haud dubie verecundiaet pudore obruitur Arrius cum Palitu Christum bic praedicet Mastruat deum. Ad Philippenses secundo ricum informa des ellet non rapinam arbitratus est esse se equalem deo. auod graece sic legitur. ἰν imp ιυ, υπήρχων , υχ αρ παγμον Ρωατο ποινα σαιε . Super quo sic ait Athanasius cum prius haeretico quosdam quos illic nominat hoc Apostoli testimonio confutasset. In forma dei hoc est in des substantia D I
37쪽
nei tactu disit: sed ex Istens dimim sane illi persiniste. Ego sum qns sum. Ne prapinam arbitratus est esse se deo equalem . Vides equalitatem Ses Ambrosius praeterea praesentem Nplicans locum . Christus inquit semper in forma dei erat quia imago es in uili bilis dei. Sed apostolus dedet filio cum incarnatus homo factus est tractat dicens. Hoc sentite in vobis quod di in Christotelaides de deo di homine qus cum in brina dei esset inter homines utim comtersatus gestis di operibus appatebat elle deus. Forma enim dei nihil differt a deo. Ideo enim forma dei Simago appellatus est, intelligereturio ipse pater esse deus sed hoc esse quod deus est Sc. Ad Colossenses cap. r. ii ipso inhabitatomis plenitudo diuinitatis corporaliter. Sic enim legit diuus Hieronymus in sermoede assumptione virgae isti Hilatius libro secundo de trinitate pro quo in graeco habetur ἔτι υ α ω κατοικ πασεν ad Mis res εο ατος σωματικως. Super quo sic ait Athanasius . ausa in ipso
inhabitat est. Hoc est quodcunm deus est verbum: in ipso habitat. Sed ne brae in habitasse hune audiens mistimes habitando di operatum esse quemadmodum prophetae solebant in quibus deus inhabitabat secundum quod scriptum est Sinhabitabo in eis S inambulabo corporaliter scilicet adlun Mit hoc est non operatione aliqua sed substantiad tanquam corporatus S substantia una existens cum caene assumpta. Vel potest hoc modo intelligi videlicet tanquam in corpore cum inhabitat anima corpore quidem haec vivit substantialiterin inseparabiliter ac sine
ulla admiNtione anima tamen ipsa corpore eκcedit corpus dum moritur Deus autem verbum nunquam carne alliumpta seinnctus est O ui ct in sepulchro aderat illi eandemq; ipse S incorruptam seruabat ad inserost descendens cum carne hac erat. Sive igitur praedicans siue cum inclusos inferni claustris dilactent
lam solueret iunctus erat diti inus cum corpore animus vel tum etiam cum voluntaria morte decelsi Ad Titu capite secundo Eκpectantes beata perni aduentum gloriae magni dei di saluatoris nostri iesu Christi. Osaod graece sic legitur αρισοῦμοῦν viro, ,eis ιυ. Osiod Athanasius edisserens sic ait. Verum v bina gentium lunt qui fili ui plum imminuunt nec deum fateri hunc patiuntur. Audiant nunc qilemadmodum di deus sit ille magnitudine praestet quae magnitudo des esse allat Itur non ut cum inferiore aliquo comparetur sed quia magnus sit ille S praestans qui disi aduersarios S sibi infensos saluos secit: quid ille non nobi adueniens si pio hos depraehenderit daturus est Idem in epistola ad Philippentes super illo anicum in brina dei elset de hoe Ioco sic ait. Nam quod filius magnus sit deus audi Paulum ita dicentem Aduentum magni dei S saluatoris domini nostri sesu Christi. diebraeos item capite primo Ad filium autem. Thronus tuus deus in saeculum saeculi. O uod graece dicitur: ἔμνος σου iae εις εγο αιωνα του ιωνος. Est enim illic detis vocativi casus tametsi articulum nominatiui in graeco habeat, eo loco plenissime ostendemus. unde Athanasius hunc eundem locum edisserens sic ait. Angeli inquit eati simia ad eos illud refertur qui facit silius vero nequaquam creatiis est nec de eo illud qui facit est dictum quin potius recillem dominus di deus est quod plane thronusciste testificatur qui principatus est S imperii arguamentum. Id autem dictum contra Paulum famosatenum S Arrium facit qui simplicem hominem introducunt qui deus esset S sempiterno imperio potiretur. Prima Ioannis capite quinto Et simus in vero in filio eius sesu Christo. Hic est verus deus di vita eterna . an die in graeco legitur u tua , t πω ληιa i αὐτου ,σῶ eis ιν τι ἰδεν ο λώινος ερ - - αιωνιος.
38쪽
'Re se quidem Iephdlun Hieronymus inexplanationibus super Elisa capite. 6ς.
alipho Ioannis de Christi diuinitate testimoniti tanquam validissimu telum in impios Arrianos contorquet. Ecce nos decem attulimus loci, quibus dei cognomen ab Apostoliso Euangelistis aperte tributii in ess. Christo manifestissime patet. N ignoramus multa S alia his similia in sacris libris posse reperiri. Sed nos haec tantum annotare voluimus ut vel echia facile appareat quam frequens sit in sanctarum
scriptararum lectione Erasmus iste Roterodamus qui haud se scire ait an usquam legatur dehcognomen aperte tributum Christo in Apostolorum aut Euangelisti . .
rum litteris praeterquam sit duobus aut tribus locis a Vetus tralatio. A nazareth potest aliquid boni esse Erasmus in annotationi Ah, ωὰς bus . Graeci legunt pronunciatiue eum per interrogationem quoi possit accipi toti id viri
quemadmodii adnotauit diuus Augustinus tametsi quod osequitur magis suadet I '.' Nut per interrogatione legatur qd videatur velut interroganti resposum venio vide. I sinopi a Stunica. Non graeci hunc imum pronunciatiue legunt ut Erasmus ait sed interrogatiuexati omnia graecorum κemplaria etiam vetustillima interrogationis Vincto hunc locum signatum habent. Doctores quo praecorum per interrogationem haec legunt. Vnde Chrysostomus in homiliis praesentem edisserens locum sic ait. Et vide quam verecunde interrogando non aedendum innuit non dixit nihil boni lar Nazareth: sed a Nazareth potest aliquid boni esse Cyrillus item. Non potest facile sentire Nathanael magnumquid a praecipuum et se quod a Nazarethortum habeat. Id legis S totius prophetiae perito idemnoniciebat cum vidiximus non a Nazareth sed a Bethleem venturum prophetiae Christum prediκerunt. Hieronymus praeterea per interrogationem cum graecis legisse videtur in eκplanationibus super Esaiam capite. 6 s.cum ait Ut nequaquam festinent absq; ratione credere sed imitentur Nathanael qui domini voce laudatus est Ecce vere Israelita in quo dolus non est: qui Christum autoritate scripturarum quaerebat S de pro phetis cupiebat agnoscere dicens: a Nazareth potest aliqvid boni esse Etest sensus.
iomodo mihi Messiam adducis de Galile ti Nazareth quem ego de Bethleem iuda scio esse promissum Hactenus Hieronymus. EX CAP. U. Vetus tralatio. Est autem Hierosolymis probatica piscina quae cognominatur he Dei M. N. braice Bethsaida Ioannes litur ἐν M limroAυ uti ita v. ut οβ κη, κολυμ, ρα , nil 'do γο λω βραis P , ε P . Erasmus. Est autem Hierosolymis adprobaticam pisci iti t.'
ua quae nominatur hebraice Bethselaa. Stunica. Cuin textu graeco legatur eis: ori', idest Bethesdam traductione sua Erasnius Bethseta corrupte transtulit. In annotationibus vero corruptius citat graece est βήσσεῖα idest Bethseda Sciendum vero Bethsesdam praeter Beth quae domu significat de caetero nihil significare Bethsedam vero idem sonate quod Bethsaida id est domu fhngum vel cibariorii in aut domu venatorii vel insidiantiit Igitur Mauryti idest Bethesdavi in graeco habetur Iegendu est. Significare essiisionis donui: quod in eam piscinam pluitiales aquae confluebant siue effindebantur Bethesdae autem meminit Hieronymus in libro locorum hebraicorum quem e Eusebio transtulit quanqua Bethsasda apud eundem sicut d in euangelio corrupto legitur nomine pro Bethela sic dicens Bethesda piscina in Hierusalem quae vocabatur probastica a nobis interpretari potest pecualis. Haec quinc quondam porticushabuit: ostendunturi gemini lacus quorum unus hybernis pluuiis adimpleti solet alter minim in modum rubens quasi cruentisaquis antiqui in se operis signa testatur.
39쪽
Na hostias In eo lauati a sacerdotibysolitas semivndeo nome accepsi. Haec Hiero . Meminit ite Bethesdae Egesippylibro. a. sic dices. O uarto die ipetu facto igressius Bethel da illico incedito Cenopolim. Totu aute hunc locu qui in latinoru codicib' qui vulgo circularuntur corruptus est prim' oim emedauit ac verae lectio restituit Aeli Antoni'Nebriden. ne vitii de re iratia omi e plenudoptime meritu sua gloria haudem': Heκ annota quas in sacra alptura coscripsit tertia quinqgena lectori facile patebiti
Hisb. l. . Vetus tralatio Oscredit in me: sicut dicit scriptura flumina de ventre ei fluent
ab Erasitioia aquae uiuae. Erasmus in annota Italaqust distinguit Ioan es Chrysostoni 'vi sicut di
μὴ η scriptura referae ad verbii taedit in me. Et id quod sequi flumina de ventre ei' fluent aquae suae verba sint Christi non salpturae, hic sit sensus Scriptiua monet ut mihi credaturnam de me testificatur. Ergo qui crediderit in me iuina quod scriptura monen futurum est ut ille concepto spiritu meo effundat flumina efficacis doctrinae. Ad hane distinctionem cofugit Chrysostomus quod ea verba quae sequuntur nusquam legantur in diuinis litteris etiam si Lyranus e Solomone citata putat. Stunica. Nohoc Lyranus e se primu adinnenit etia si Erasmus suo more passim holem irrideat: sed apud Hiero.in plogo super Pentateuchuid legerat. Sicem illic post aliquata Hiero. ait. In quib'. s. euagelistis Sapha multa de veteri testamento legis' quae in nris codici byn habetur ut est illud EMAegypto vocavi filiu meu . Sosionii Nazareus vocabie et Videbunt in que copunMerunt. Si Flumina de ventre ei fluent aquae vitiae. N Osrae nec oculus vidit nec auris audiuit nec in cor hola ascedit quae praeparauit deus diligentib' scio multa alia quae propriu syntagma desiderat. Interrogemus ergo eos ubi haecisipta sunt: S cii dicereio potuerint de libris hebraicis plaramus. Primittestimotu est in Osee. Secitdu in EsaiaaertiuinZacharia .cruartu nouerbiis auintileque in Esaia. uod multi ignorate apocryphorudelirameta sectaturo hyberas nenias libris authenticis praeferunt. Hactenus Hieron D qui quartu testimoni uidest flumina de ventre eius fluenta quae tuae in pilerbiis et se ait. Idem inplogo super libros Paralipomenon .Christus diis noster utriust testamen ii coditor in euagello secundu Ioanne aut credit inquit in me sicut dicit scriptura fluia deventre eius fluent aquae uluae. Utim scriptu est quod saluator scrIptii et se testatur. Vbi scriptum est septuaginta no habent apocrypha nescit ecclesia: ad hebraeos igitur reuertendu est unde Mens loquitur S discipuli eκempla praesumunt. Haec Hieronymus. Putant autenonulli inqusbus est 6 Thomas Aquinas haec verba de puerbsorum capite .s .assumpta esse ubi dicitur. Deti uentur sontes iussoris Sin plateis aquas tuas cicide Chrysostomus vero cum vetus testamentum no hebraice sed graece perlegisset idestiuκta .L .interpretum traductioneni apud quos hoc testinionium, Hieronymus ait nequaquam repetitur existimans sanusquam in diuinis litteras inueniri ad distinctionem illam colagit de qua Erasmus in annotatione sua fecit mentionem.
stio erisma Vetus tralatio. Adducunt autem scribae Pharisei mulierem in adulterio deprehoc lyco' te hensam. Erasmus super hac historia de muliere adultera non ulla in annotationibus affluens tandem ista subiunκit a uin di diuus Hieronymus in dialogo aduersus Pellagianos secundo cum vehementer egeret huius testimonio loci quo quidem in eas solet S cκ apocryphis adducere testimonia tamen hanc allegans historiam ingenue fatetur non in omnibus haberi codicibus. In euangelio inquit secundum Ioannem in multis iraecisi latinis codicibus non inuenitur de adultera muliere quae accusata est apud dominum.
40쪽
Dunlea. Falso ea verba dies Hi nymi Erasmus citaust negatione illis addensciam abs p negatione in omnibus eNemplaribus S moderia i8Mantiquis legantur. Quin cutestimonio quodaὰκ hoc loco diuus Hieronymus uti vellet ad ostendendu significati huius dictiois αγὰμα, rem, id est sine peccato: haud par erat sic eue editi, fidem euangelicis verbis quae in sui fauorem allegabat abrogare videretur. ioniam vero haec historia de muliere adultera raro apud graecos di latinos tune habebatur: quo his quae ab eo dicenda erat fides adhiberetur. In euangelio inquiesecundu Ioanem in multis S graecis dilatinis codicibus inuenitur de adultera muliere quae accia sata est apud dominae ac te ea historia prosequitur tanqua alithentica de qua nemo dubitare deberet utpote quae 5 si non in omnibus in multis tamen Egraecis S latinis codicibus inueniretur uuanqua vero ut in primitiua ecclesia sic nostri et etiam temporibus haee historia de muliere adultera non in omnibus codicibus graecorum in euangelio secundum Ioannem inueniatur: nec ea Chrysostomus aliquo modo tangat Ioannem eκmnens: non tamen propterea de ea dubitare
dum est O uippe ut apud Caesariensem Eusebium in fine libri tertii ecclesiasticae hs
storiae legitiir in enagelio quod dicitur secundu hebraeos scripta etia reperiebae. Sic enim ait Eusebius de Papia Ioannis apostoli discipulo agens . Vtitur sane idem Papias testimoniis e cepistola Ioannis prima et Petri similiter prima Simul Shistoriam quanda subiungit de muliere adultera quae accusata est aludaeis apud dominum. Habetur autem in euangelio quod dicitur lacnndu hebraeos scripta ista parabula. Hactenus Eusebius. Ionia vero omnes sere doctores ecclesiasticita graecillatini costater affirmat haereticos multis in locis sacras noul testamenti scripturas corrupisti immutasse ac pro libito inuenisse: par est credere de illos d de hac historia secille ae eade esse causas quod no inoibus graecoruu1bris inueniae no quod Ioan esea non scripserit. Siquide quod a Ioane colati pia sitem illud est maximia argumentum quod inoibus latinoria codicibus etia antiquiis mis reperitur Sin graecoru qua plurimisqiii ab illia sine dubio tra scripti sunt qui veriore S incorruptiore evagelica seruabat veritate. Ne cui aute nouu videatur haereticos scripturas sacras passim comapis audiat Origene inline cometarioru in epistola ad Roma. lapillosi aut qui potens est vos colirmare se dii euagellii meu Sc. se dicetite. Caput hoc Martion aqirosaipturae euagelicae ait apostolicae interpolatae sunt de hac epistola penitus abstulitti no solu hoc sed S ab eo ubi scriptu est Onie aute quod no est ewlide peccatu estvst
ad fine cuncta dimeciiit. In aliis vero eκeplari id est in his quae uolant a Martione temerata hoc ipsum caput diuerse positu invenimus. In non ullis enis codicibus post eui locu que supradiximus Ome aute qliodio est e fide peccatu est statim coherens habetur Elaute qui potens est vos colirmare filii vero codices in fine idest ut nune est positu cotinent. Haec Origenes. Illud ultimo notadum loco Erasmum cibin annotatione sua paulo ante diκit diu uni Augustinucii in hoc e gelium diligenter accopiose scripsill et hunc locum ne attigit quidem: aperte a vero aberrasse: cum Augustinus caput hoc omuum in Ioannis euangelio edisserens historiam hanc de muliere adultera ad verbum legerit atq; eandem diligentissime sicut Malia eωposuerit:
ut tineiusdem comnientario super Ioannem manifestissime patet. vetustrata .auinqu aginta anno qn6du habes S Abraa vidisti Erasm' in annota.
Chrysostom legit quadraginta addiicies cometi vice ac stipe ia accederet ad ea aetate eam lectio magis mihi pbatur. Nec est qliod siciamus,pm senilitatis vultu ob labores cui en tetiae cii Carreti. autore nominet Chrysostomu demirorque ille habueritalia Chrysostomu alio diuersum Miru autem si Chrysostomus spie seinpuguet.