장음표시 사용
411쪽
tem , ita neque per sponsalium liberam ex mutuo consensu dissoluti nem Θ Tenendum est , non cellare, quia impedimenta senael contracta non dependent i contrahentium voluntate, sed ab Ecclesiae, quae illa constituit , instituto , & quae voluit elle perpetuum istud impedimentum, ita ut nec ipsa morte , qua dissolvuntur sponsalia , voluerit solvi hoc impedimentum ex iisdem sponsalibus natum , d. cap. S pus de fons perit, 27. liaest. i. Ita Sanchez lib.7. disp. 68. num. xi. Bonacina quaest. 3. puncti II. n. 7. Fagnanus in cap. autentiam , de sponsalib. ubi refert ita Romae judicatum , Sacra Cardinalium Congregatione , die Iulii 6. ann. i 618. quod judicium approbavit Alexander Papa VII. qui hanc accinate examianari quaestionem iusserat, mandavitque ut ita deinceps servaretur. Bonaciana quoque meminit alterius similis judicii anterioris per eandem Sacram Congregationem. Itaque opposita opinio Barbosae de roteii. P. 3. alleg. 3 α. n. 18s. de aliorum quorundam non est admittenda. XVIII. Istiusmodi dirimens impedimentum multd magis oritur ex trimonio rato , sed non consummato : sed eo casu extenditur ad quartum gradum , ex Decreto Pii V. quod incipit --, anni i 168. Conincti disp. 32. num. o. Bonacina d. q. 3. puncti II. n. IO. contra Toletum S: Lope et , qui hoc etiam impedimentum sistere scripserunt in priamo gradu.XIX. Quinetiam nascitur impedimentum istud ex matrimonio invalido , dum in illud matrimonium intervenerit utriusque Partis perseetias consensus: sed istud honestatis impedimentum ex invalido matrimonio emergens non transgreditur primum gradum , cum tamen olim perting ret ad quartiam fradum , cap. , de sponsalib. & cap. Accessit, de desponsat. impiab. Ita Bonacina loco est. num. I i. allegans ita judicasse Cardinalium Congregationem cum plerisque ab eo citatis contra Nava .ram cap. 22. num. 18. aliosque negantes hoc impedimentum vigere in invalido conjugio. X X. anuis autem Sanchea lib. . disp. o. num .i 3. neget huic esse impedimento locum in matrimoniis clandestinis sine praesentia Parochide restium initis , qui tamen reliqua approbat ex nullis ac invalidis nuptiis impedimenta; praevalet tamen opinio opposita , quam propugnant C
cap. s. n. q. addeus Congregationem Cardinalium dcclarasse clandestinἡ contractum matrimonium vim habere sponsalium. XXI. Matrimonia tamen quaecunque ex desectii consensus invalida sunt, nullum prorsus pariunt honestatis impedimentum, ut sunt per vim, aut metum , aut fictionem, aut ab amente vel ebrio, vel ex errore pers nae contracta. Qua in re omnes conveniunt Doctores, nihil enim tam eia
sentiale matrimoniis est ac consensus ; reliqui veto defecim irritantes sunt
412쪽
ex accidentibus & circumstantiis, solusque consensus desectus assicit ipsamessientiam matrimonii constitutivam.
XXII. I. un progrediendum ad assinitatis impedimentum. Est autem
affinitas vinculum , seu propinquitas ex carnali copula procedens, sive licita fuerit, . sive illicita. Itaque quum duo caritaliter copulantur , fiunt assines cum consanguineis alter alterius in eodem gradu in quo alter est confinguineus cum tinem: exempli gratia , si Sempronius copuletur cum
Camilla, idem fiet assinis cum consanguineis Camillae tu pari gradu quo illi sunt consanguinei Camillae, & haec vicissim cum consanguineis Sempronii , adeout Camilla per eam copulam fiat assinis in quarto gradu cum eis qui in quarto similiter gradu sunt Sempronio consanguinei.
XXIlI. Verumtamen per hanc copulam non ciscitur ut consanguinei Sempronii sint assines consanguineis Camillae , vel ut isti fiant affines consanguineis Sempronii: quod adeo verum est , ut duo fratres possint ducere duas sorores , & filius illam ducere , cujus matrem pater ejus duxit, cap. si si per hir, de consang. & assin. Eademque ratione potest Sempronius mortua uxore Camilla ducere viduam fratris Camillae. Qilia Sempronius per sui cum Camilla copulam factus est quidem assiniscum fratre Camillae, aliisque ejus consanguineis , non verδ oim assinibus Camillae: uxor autem fratris Camillae non est consanguinea , sed solum assinis Camillae. XXIV. Arbor amitatis ita constituenda est, ut duae personae quae
copulam habuerunt, sint communis stipes ac principium assinitatis r unde duplex consurgit assinitas, lineae rectae, & lineae transversalis. Linea locantur ascendentes & descendentes ejus personae cum qua fuit habita copula. Ascendentes sunt socer dia socrus, vitricus δc noverca. Descendenies sunt gener de nurus, privignus & privigna. In linea transversa sunt frater & soror : item patrui, amitae, patrueles, aliique ulteriorum graduum consanguinei, tam paterni quam materni usque ad quartam inclusive gradum. Nam in assinitate eodem modo recensendi sunt gradui,.
XXV. A Enitas orta ex copula licita, scilicer per matrimonium legitimum , dirimit quodlibet aliud matrimonium usque ad quartum inclusve gradum. Orta verd ex illicita copula dirimit ad secundum inclusve
gradum. Concilium Tridentinum scir. 2 . cap. 4. Necesse autem est ad in- ducendam affinitatem, ut fuerit completa copula clim seminis virilis effvsone intra vas debitum. Itaque non consurgit ex praepostero id sodomitico. congressit, neque ex matrimonio rato de non consummato , sed tantum
publicae honestatis impedimentum. XXVI. Qitando matrimonio contracto supervenit affinitas, ut siquis congrediatur cum serore propriae uxoris , conjunx incisti hujus reus. privatur, petendi debitum tenetur tamen conjugi innocenti illud R C c c x perenti.
413쪽
Petenti reddere , cap. i. & cap. Trosinisse, de eo qui cognov. consang. uxoris suae. XXVII. Multi Canones impedimentum criminis constituunt ex incestu cum assini, interdicentes hujus incessus reis omne prorsus matrim nium , quan vis si contrahant , velint iidem Canones matrimonium est quidem validum, sed tamen illicitἡ contractum , can. dam , de can. S 'ius viduam , 32. quaest. 7. de cap. r. & cap. 7 wse se, de eo qui
cognov. consang. uxor. suae. Verumtamen Navana cap. 22. num. 7s. Sanchea lib. 7. disp. i . num. 8. Coninch disp. o. num. 26. aliique apud Sanchez affrinant illa quae circumseruntur ex septem delictis impedimenta non dirimentia , esse pridem abolita. SanE videmus in tota Gallia his criminibus implicatos, consentientibus Praelatis , sine ulla dispensatione ini
x XXVIII. AEnitatis impedimentum in recta linea est ab ipse naturae jure , omnesque gentes bene institutae istas in linea recta conjunctiones ut scelera execratae sunt. Constat ex l. Liberi, C. de nupt. & exprobrat Apostolus i. Cor. s. Auditin intervor formearis , ct talis δε---tio , qualis me tuter Gemes, itala uxorem patris su aliquis habeat. Et Amos csic expostulat Deus : Flius ac parer ejus iverunt ad puellam, ut viilarem --men savium meum. Et Levit. 1 o. ista conjunctio connumeratur cum - domi a & bestialitate , atque asperrimo omnium stipplicio coercetur :supra uxorem suam , Δxerit matrem ejus , serus operatus est : vivus a debis cum eis, nee permanebit tantum nefas in medio vestra. Oppositum autem exemplum Seleuci Regis Syriae , qui cum novisset filium suum Antiochum periculosE aegrotare ex languore amoris , quo Stratonicem nove cani deperibat, hane ei nuptui dedit, ut reserunt Plutarchus in vita Demetrii, & Valerius Maximus lib. s. cap. I. connumerandum est inter infamia dedecora, quemadmodum & Persarum foeda licentia, qui liberorum cum propriis parentibus nuptias approbabant, reserentibus Her
doto & Quinto Curtio. Quod vero Adonias affectavit nuptias cum Abi, sag uxore patris sui Davidis defuncti, 3. Reg. a. nulla ibi erat assinitas, cum scriptiira restificetur nunquam fiat se a Davide cognitam Abisae:& praeterea temeraria fuit illa Adoniae cupiditas, publicaeque repugnans honestati
414쪽
I. Mpo TENT 1 A dirimens , illa hic intelligenda est, quae F se copulam impedit, per quam duae personae fiant
ae una caro. Non fiunt autem una caro nisi quum vir intra
vas mulieris semen immittit. Alioqui enim non consumma
tur matrimonium , neque inducitur ulla sive ex delicto , sive sine delicto affinitas , etiamsi fuerit viri pars genitalis intra vas foeminae. amobrem eunuchi, quativis aliqui eorum possint vas foeminae ingredi, nullatenti, sunt matrimonii capaces ob defectum seminis prolifici , ut declaravit scripto Motu proprio Sixtus R. anno i 187. Idemque sentiendum de illis quibus attritus est uterque testiculus : sed illi quibus unus superest illae..ius, matrimonium inire possunt, quia sunt adhuc seminandi capaces. Illi pariter qui quativis integris partibus semen prolificum emittere nequeunt ex stigiditate, vel ex perpetua complexionis debilitate , excluduntur 1 nuptiis contrahendis. Arcentur quoque , conjugio qui similem
impotentiam non ex natura, sed ex maleficio contraxerunt , postquam
judicata perpetua suerit vis maleficii, toto tit. defrig. dc malefic. Foemina autem nullam habet dirimentem ii potentiam , nisi quatenus est arcta , non valens intra se recipere viri semen : Glaque foeminae ad seminandum impotentia non inducit impedimentum, quia semen foetnineum non censetur ad generationem necestarium. HenriqueZ . Sanchez , Guttierreet, Filliticius, quos citat & sequitur Bonacina quaest. 3. punct. i 3. n. I . addens non impediri matrimonium , quanvis r umina non possit susceptum viri semen retinere : sussicit enim ad validitatem, quod conjuges per seminationem viri intra vas foemineiam fiant una caro : illa verbdeperditio ex parte foeminae posterior est illo necessario de constitutivo ad validitatem effectu , quativis impediat generationem , quae noni est prorsus necessaria ad essentiam matrimonii , clim possit fieri & subsistere inter conjuges steriles, sed non impotentes. II. His aliqui adjungunt aliud impotentiae genus ex nimio viri calore , quo fit ut effundatur semen antequam perfecta fuerit copula. Et quidem si nulla spes esset, fore aliquando ut in aliquo deinceps congressu semen intromitteretur , recenseri posset hic nimius ardor inter impedimenta quae dirimunt, hac ipsa ratione, quia per hunc defectim impediuntur conjuges ne sint duo in carne una. Sed raro usu'ςnit ut hinc oriatur perpe-
415쪽
tuum impedimentum di quativis enim serius contingeret ut multi congres.sus aut conatus conjugum sine debita seminatione fierent, continget tamen aliquando, ut aliquis ex multis conatibus non frustretur hoc ei sectu atque ita ille naturalis ardor non erit loco perpetui iraeedimenti. Praeterea suturum quandoque est, ut nimius ardor longiore consilietudine & tempo-xum pro reisu de ervescat. Denique susticere potest ad consummatam copulam , si pars aliqua seminis intromittatur. III. Duplex est impotentia distinguenda. Una quidem perpetua , quarni mirum totai non potest citra miraculum , aut citra peccatum , aut cura periculum mortis. Altera verδ temporalis, quae arte humani aut remediis Ecclesiae auferri potest , ut docet cap. Frate tam , de frig. & males. PHi ramo inquit perspicaciter attendaenus quod impedimuntum iEud mu erat pcrpetuum , quou praeter dicimon mimodum , per ore humanum absque corymili periculo potin removeri. Praeterea alia est impotentia absoluta , idest rejectu omnium , alia respectiva , per quam aliquis est impotens habito rei pectu ad certas quasdam personas , sed potens respectu aliarum. Sic enim potest aliquis esse maleficiatus respectu unius duntaxat foeminae; & foemina potest esse naturaliter arcta respectu quorundam , sed non omnium virorum. Quinetiam potest aliquis esse impotens respectu virginum , non vero respectu viduarum. IV. Impotentia re tua & absoluta matrimonium dirimit jure naturae. Contistit enim essentialiter matrimonium in mutua corporum traditione ad matrimonii usum , sive quatenus ad eum usum potentiam ha- nti Q iae constans doctrina peraeque valet, sive illa impotentia alteri Partium innotescat, sive non. Illa namque sive notitia, sive ignoratio nihil resere ad validitatem connubii. Idque perspicue decernit cap. Comsmiim . de frigid. & malef. Ibi enim sermo est de viro qui scientet cum arcta contraxerat, simulque negat posse illam habere uxorem. Si autem sit respectiva impotentia , dirimitur matrimonium cum Persona circa quam fundatur impotentia , sed non cum aliis , in quibus nulla est impotentiae causa
V. Illa veris impotentia quae non est perpetua , sed solum ad tempus, matrimonium non dirimit, cap. Fraternitaris, de frigid. Si postquam contractum est matrimonium , dumtetur an si perpetua , an temporalis impotentia , concordant Ius Romanorum Civile , & Ius Canonicum , ut concedatur conjugibus triennium cohabitationis & experientiae , intra quod tempus operam dare debent consummationi matrimonii , adhibitis. etiam medicinae remediis quoad fieri citra grave periculum poterit vitae aut valetudinis. Justinianus quidem i. In callu, C. de repud. determinave-mi biennium experiundae viri potentiae ; sed ratus deinde prorogandum esse hoc tempus, extendit ad triennium in Authent. De truptiis, 3. Per occa
, collat. . Cui consormatur Constitutio Coelestitu Papae III. cap. Lamia
416쪽
, de Lig. & males. & absoluto triennio si consummati matrimonium non potuerit, indicit separationem. VI. In quibusdam Galliae provinciis constetudo inolevit , ut non expectetur ad experientiam triennium, sed ibi alui ut fiat conjii in congressus in alienis aedibus , de quibus conjuges ipsi convenerint, aut quas Iudex ex ossicio assignaverit certo die , in lecto cortinis circumvallato, praesentibus in eodem conclavi matronis & obstetricibus ab ipso Judire deputatis ; in alio autem contiguo conclavi assistentibus pariter Medici, de Chirurgis deputatis, per spatium trium quatuorve horarum , quibus elam sis , aut si per illud intervallum conjuges, aut horum alter assistentes vota
caverint , inspiciant assistentes personae deputatae , si quae sint congressus iisna, & ad corporis sceminei inspectionem solae admittantur foeminae, ad vitilis autem soli viri, qui quaeve seorsim ea quae sibi comperta fuerint, in scripta referent Iudicibus legenda de examulanda. Plenius hac de retractat Annaeus Robertiis Itb. rerum judicatarum , rt. 8. 9. de io. aliique complures Gallicani Causidici. Et quod mirum videri possit, stylo Episcopatus Parisiensis decernitur hujusmodi congressus, ut habetur intom. 3. Actuum& Constitutionum Cleri Gallicani. Caeteram quid certum, aut etiam verisimile coniici potest ex tam lubrico & brevi, de tam pudibundis conditionibus sociato experimento Z Nam etiam vir aliunde sala cissimus partim pudore , partim formidine successus unde tanti momenti judicium pendet, in ea temporis brevitate de circumstantiarum molestii, vix rotest esse sui compos. Conveniunt in liberum omnino triennium Ju, Civile Romanorum cum Iure Canonico. Ipseque Iustinianus ratus non satis esse ad justum judicium biennii cohabitationem inter conjuges , extendendum judicavit hoc tempus ad triennium, suppressa biennii lege : aenunc penes nos res tanta momento tam multis perturbationibus J: anxie
talibus obnoxio committetur dijudicanda ὶ Praeterea cum sit indubitatum, dirimi matrimonia non per impotentiam temporalem, sed per solam per petuam impotentiam, cap. Fratremtatis , de frig. dc male fi c. nemo sanae mentis audebit affirmare, ex uno de altero concubitu probari perpetuam viri impotentiam posse. VII. Notatu dignum est supremae Aquisextiensis Curiae Senatuston sultum diei Februarii i6. anni 16 o. quo recens nupta Bur valla post intentatam coram ossiciali Dioecesis Arelatensis de viri sui impotentia querelam , nec posset probari illam esse perpetuam impotentiam , sequuta Ossicialis sententia cohabitationem triennem decernente , cum mulier ad Senatum tanquam ab abusu ob denegatum sibi praefatum congressum appellasset, declaravit Senaciis nullum fuisse abutiim , & remissa fuit mulier ad Ossicialem, ut refert in sua compilatione Boni iacius tom. I. lib. s.
VIII. Renatus Cordoanus Marchio tanget, deibonsaia sibi puella
417쪽
1 Sancto simone de Cortemar, annorum circiter quatuordecim, post triennium postulatus est frigiditatis & impotentiae , quam ut refelleret poposcit ille congressus experimentum , quod tamen infaust) ipsi successit.
Itaque Curia Partamenti Parisiensis mense Februarii, anno I 619. nullum irritumque connubium declaravit, eidemque Renato vetuit ullum deinceps inire conjugium, permisitque puellae conquerenti alii nubere. Ren tus adversus Senatusconsultum clam apud Notarios duos est protestatus Puella interim nubit Petro Cauniontio Marchioni Boesiae: deinde moritur anno i 67o. Renatus Cordoanus post praefatam protestationem matrimonium contrahit cum Diana Montallia Navallia, ex qua septem liberos suscepit. Idemque anno 167s. L teras ex supplici libello impetrat contra Senatusconsultum impotentiae declarativum. Lis cro resumitur apud eandem Curiam e cuius novo judicio , postquam consideratum fuit, congrcssiis probationem esse admodum incertam , eo quδd hujusmodi a bis non dependeat a libertate, nec nisi rard succedat cum inimica parte , ingrata dc
odiosa, neque in ullo sive Canonico, sive Civili Iure approbetur, sitque
novum inventum in sola Gallia receptum , Senatus Parisiens s die Februarii i8. anno 16 7. requirente Fiscali Advocato , novo judicio prohibuit cunctis Iudicibus , tam Civilibus quam Oricialitatum decernere ejusmodi congressus. JIX. Litermediam inter diei unius aut alterius congressum, de triennii cohabitationem viam institit Senatus Gratianopolitanus in causa Susannae Augueriae circa viri sui , quam praetendebat, impotentiam; suo namque Senatusconstitio judicavit tribus mensibus sequestrui Susannam in domo conjugibus amicae, nec suspectae personae, ad quam viro liber foret acces.sus omni hora diei noctisque , cum plena congressus quandocumque ei collibitii in fuerit libertate: exactis deinde trimestri partem utramque com-Parituram apud Commissarium, de juramento addicto responsuram, num tuerit congrestus consiimmatus : si in eo facto discordent, tum demdm
ocedendum per visitationem Medicorum de Chirurgorum , de quibus
artes convenerint, aut iis non convenientibus , quos Commissarius designaverit. Exitus ver5 totius causae fuit declaratio nullitatis matrimonii ob perpetuam , quae judicata suit, impotentiam viri, de transitus Susannae ad
novum connubium, ut idem refert Bonifacius tom. I. lib. I. tit. 6. cap. a.
ibique complurium Iuris Alithorum testimoniis probat desuevisse tota Gallia triennii experientiam. Istam porrδ intermediam viam , quam Graistianopolitanus Senatus iniverat, vidi a qubusdam ossicialibus observatani& assectatam. Sanὸ mul id aequior est quilin unius diei congressus , qui si habet irritum effectiam, non suscit ad judicium impotentiae perpetuae Influere tamen ad hoc judici imi potest titulo conjecturae , dummodo aliiς probationibus suffulciatur, aut urgentibus aliunde conjectiaris. Certitudi-nian velo Prorsus. hidubitatam impotentiae perpetuae nec ipsa triennalix exetaien
418쪽
experientia potest stabilire, licet sussciat ad morale & practicum separationis judicium. X. Postquam vir 5: mulier ex impotentiae causa separati fuerint, Pars non impotens jus habet novum matrimonium contrahendi , eo quδd prius contractum censeatur irritum. Secus verb judicandum de Parte altera im- Iotente , nisi haec eius impotentia sit solummodo respectiva ; quo casu icitum ei pariter eli contrahere cum alia persona , cujus resperui sit potens ad consummandi i m. Ubi vero cui fuit habitus impotens probabitur demit in evasisse potens, etiam post triennium & judicio staritiam separationem, reddenti erit ei pristina sua conjunx , etiamsi alteri viro nupsisset , quia posterius ejus conjugium irritum ac nullum est propter ligaminis impedimentum, quatenus cetrandi impotentia qtiae temporalis erat, deprehenditur fuisse validum anterius illud conjugium , cap. Laudabilem , &cap. Fraternitatu , de frig. & malefX L Aliter tamen censendum, ubi compertum esset impotentiam scin se tantum respectivam ; tunc enim liberum est utrique aliud inire conjugium , quatenus incapaces matrimonii inter se tantummodo sunt, & capaces rei pectu alioni m. At si non constet impotentiam fuisse soliun re pectivam , qualis utplurimum est ea quam causat maleficium, & qui fuerat ex naturae desecta impotens , facta separatione cognoscatur potens, tunc praesumptio juris erit praecedentem impotentiam non nisi temporalem fuisse, & instaurabitur prius matrimonium ad novam potentiae experientiam , qualis suerat ante dictam separationem habita ; hoc est , si ius commune consectemur, triennalis altera cohabitatio: sed si denuo separari contingat, nulla deinceps spes erit restitutionis post secundam separationem. Sanche et de matrimon. lib. . disp. 03.& 99. Coninch disp. 3 i.
XII. Per dictum cap. I ulabilem, de stig. de males quod statuit ut exacta triennii experientia , & insequuto separationis judicio , si vir ex
postfacto deprehendatur potens, restauretur prius illud matrimonium, etsi mulier subinde ad alias nuptias convolaverit , nullatenus abrogatur can. Si per sertiam , 3 a. quaest. i. qui dissolvi prohibet posterius matrimonium quod silerat subsequutum prioris matrimonii dii lutionem ex causa impotentiae ex maleficio provenientis; cum tamen idem vir comperiatur potens in secundo , quod post separationem contraxit , matrim nio. Est enim magna discriminis ratio inter impotentiam naturalem , &eam quae. causatur a maleficio , ut admonent Glosse utriusque Canonis, ram incipientis. si per formetriar, qu in incipientis Lamiabilim: prior enim loquitur de impotentia per fascinationem ac maleficium : posterior de impotentia naturali , seu frigiditate. Naturalem istam impotentiam Ius praesiniit esse absolutam , de nullatenus respectivam , atque ita ad omnes
extendi ; ideoque si desiisse comperiatur , praestiui tui absolutὸ desiisse
419쪽
reipeetia ad ornares , non vero ad unam sceminam duinta tat: unde necesse
est ad pristinum regredi matrimonium , posteriore qua si nullo & irrito derelicto , si aliquod fuerat initum. Ubi vero impotentiam causavit maleficium , si sic impotens cum alia conjugium junxerit , cum qua se potentem experiatur, non permittit canon Si per , regrestum ad ante
cedens conjugium , quia praesentit pristinam surare respectu prioris uxoris impotentiam, postquam adhibitis Ecclesiae remediis, precibus , jejuniis, Sacramentis & eleemosynis, sine ullo esses hi per triennium, indicta fuit separatio. E jusmodi namqne malefico sol ta inducere solent respectivam
ad primam , cum qua contractum fuerit, impotentiam. XIII. Quapropter fallitur multum Bonacina quaest. . punct, I 3. n. I'.& - . scribens quod si vir ex causa aleficii soluto matrimonio se in secundo matrumonio potentem deprehendat , debeat ad pristinam regredi uxorem. Et addit praeterea , eo casu licitum esse pristinae uxori recusare illaim ad hunc priorem virum suum reversonem , eo quδd possit bona fide judicare non esse respectu sui ablatum maleficium, sed adhuc perdurare. His enim quae ilicit Bonacina Cauones adversantur , simulque ratio. Post exactum namque triennium perdurans vis maleficii praesumitur a Canone de perpetua simul & respectava ad prioreati xor , si opposituiri non pro tur. At vero oppositum nullatenus probatur ex potentia ejusdem exerente se erga posterius ductam uxorem : non enim auferre solet inductum maleficium omnimodam & absolutam potentiam , sed ordinarie potentiam ad copulam ligat cum sola, quae prior dycha fuit. Glossa in cap. L erae, verb. Cognoscendi aliau, de frigid. & malefici
XIV. Impotentia post contractiun matrimonium superveniens, quanuis perpetua futura effet, nullatenus ipsum dirimit. quod enim aliquando validum fuit matrimonium, sola mors potest dissolvere. Itaque sola impotentia quae matrimonium antecedit, quaeque non temporalis est, sed perpetua, irnpedit contrahendum , & dirimit contractum. Eam ob causam non valet matrimonium senis ita decrepiti, ut sit omnitid inhabilis ad copulam , quia praeciditur tale matrimonium impedimento dirimente simul de perpetuo. sanchea, Gutierrea, Bonacina. Sed post matrimonium completum adveniens, sive ex senili aetate . sve aliunde impotentia ad
copulam , non dissolvit matrimonii vinculum , cum talis impotentia non sit antecedens, sed subsequens. Foemina autem, quantumvis vetula, s non si arcta, potest: validum inire inattimonium , clam sit quacunque aetate
capax seminis suscipiendi. Senem porro pridem valide conjugatum , sed
postmodum sic aetate debilitatum ut perfectam nequeat inire copulam, posse tamen citra mortalem culpam eniti ad actum conjugalem , asserunt
Caietantis in a. 2. quaest. Is . art. I. col. 6. S. Antoninus 3. P. tit. F. cap. I 2.
420쪽
X V. Etiamsi ver5 dixerim senem plane decrepitum non posse novum inire matrimonium , longe tamen alia est ratio de aegrotantibus, qui licet in eo statu sint ut sint ad congressium impotentes, atque etiam supponatur ex morbo incurabili nullam luperes le spem in eis futurae copulae , restat tamen K.ιbitu. dis potentia, quae posset tu actunx icduci, si ex illa aegritudine convalescerent ; quae potentia habitu sis solum est ligata per accidetis,& adhuc radicaliter istbsistit, qualem nullatenus habent de epiti senes,
nec habere unquam possunt, ex quo fuit penitus in eis exti insta. Valere porro tale ab aegrotante contractum matrimonium potest ad legitimandam Iusceptam ex fornicatione prolem, & reparandam apud homines famam concubinae. Maachea lib. 7. disp. Ios. Conincti disp. 32. dub. 7. num. 88. Plerumque contingit, ut durante vero & legitimo naratrimonio vitta idem ob provectain aetatem sic debilitetur, ut quantumvis libido exstimulet, aut vix , aut nullatenus persectam copulam inire possit. Hunc tamen ad eam cum uxore habendam eniti posse, docet C etanus in 1. a. quaest. 3 1 .
art. I. col. 6. quem sequitur Navarra Man. cap. I7. num. 6. & in comment.
ad cap. Consideret, de poenit. dist. 1. num. 8. & favet apertὸ Gloss. in cap. 1. de frigid. & malefic. quemadmodum & illi qui cohabitant pro experientia triennali, juxta cap. Laudabilem, eod.tit. eoque potiori jure, quddvir iste certus sit de validitate sui matrimonii; illi vexb qui sunt in expetarientia triennali, incerti sunt an valide contraxerint, cum non liqueat an in potentia perpetua laborent.
X V L Impuberes ex jure Ecclesiastico novossunt matrimonio iungi
valide , & secus faciendo nullum dc irritum esset matrimonium ; sed eYpectandum est donec puer annum decimumquartum, puella Vero duodecimum compleverit, etsi nondum pubertas seu lanugo ex aspectu corporis appareat, ut docet Ioannes Andreas ad cap. Puberer, de desponsat. impub. reprobans oppositam opinionem Glossae ibidem. Sed non est necesse illam aetatem expectare in illis qui anxea pubescunt, d. cap. Pubcres. Atque in istis dicitur malitia aetatem supplere. Quia tamen ordinarie non solet pubertatis judicium 'per corporis aspectum , Inst. quibus mod. tutel. fili. circa princ. ideo pubertas utcunque judicanda est ex praedicto annorum numero, nisi ante illos annos constet quod malitia aetatem suppleverit, cap. De illis i. de cap. A nobis, & cap. De illis a. de despons impuber. Sed tamen valet matrimonium post annos pubertatis contractum, tametsi ob aetatis imbecillitatem Partes sint adhuc impotentes. Quod si contracto matrimonio in ea aetatis, quanvis legitimae , imbecillitate, dubitatiar an inde , aut aliunde proveniat impotentia , illud experientiae destinatum triennium non erit computandum nisi a tempore quo perfectam adepti fuerint pubertatem , quod contingit in Remina anno completo decimo-
quarto , dc in viro anno decimo-octavo. Sanchez lib.7. disp. a C . num. 18.
Contacti disput. 3 r. dub. 7. num. 8 . Angelus verb. Matrimonii imped. 16. . . D d d a num.