장음표시 사용
491쪽
omnes literae Tonsurae atque ordinationum, art.9. Ad haec omnes literae professolus religiosae , sive ad diligentiam Superioris Regularis, sive ipsius Religiosi professi, in. 9. Item universa Mandata & Literae Apostolicae,
temporum studii certificationes,& nominationes ad Beneficia , art. Io. Atque in causis dijudicandis possessorii Beneficiorum , aliorumque quorum spectat cognitio ad Regios Olficiales, prohibct Ediciam ullam haberi praefatorum rationem, si non fuerim debite insinuata. IX. Eodem Edicto tempora praefiguntur intra quae fieri debeant insinuationes. Literae Signaturarum ad Beneficia , pcnsiones quae in Rotriana Curia expediuntur, concordata quibus penso extinguitur , de Mandata quae fiunt ad resignandum de consentiendum ac providendum, debent intra semestre insinuari cum ipso mandato procuratorio, quod fit ad insinuandum, ex eodem Edicto art. 2. 7. 8. 9. Literae Legati & Ordinarii intra duos menses ab ipsarum data : de si Actitarius si constitutus in eodem loco in quo Literae concessae sunt, intra dies octo , art. 4. Acta vero minsionis in possessionem intra mensem a die missionis elapsum insinuanda sunt, art. 6. Literae Tonsurae ac ordinum ante Beneficii acceptationem aut immissionem in possessionem, art. I I. Literae Vicariatus ad praesentandum aut conferendum , antequam Vicarius se muneri ingerat, art. Io.
Alioqui defectu insinuationis acta supradicta nullam in judicio fidem facient, ex eadem Constitutione, art. I7. non tamen irrita fiunt. Si verbjustum intervenerit impedimentum , quale hac in rc facile praesumitur, nisi sit suspicio fraudis de collusionis , datur in integrum restitutio , de poli praefixum tempus, virtute literarum restitutionis licebit insinuare, ex eadem Constitutione, art. 3. Notat Theveneus ad Ordinationes Regias,tit. 18. de ι' at Eccusastique, art. i. Edictum insinuationis juste despectui hiberi apud probos Iudices, nisi praesumptio fraudis , vel fu si aliunde
urgeret contra non instruantem. Est enim mere quaestuosum, de pecuni: corrogandae causa editum : ideoque saepe post praestituta in eo tempora permittitur adhuc insinuatio.
X. Quid demum in ambiguis judicandum vel decernendum sit, addiscimus ex Sancto Gregorio Papa dicente , in dubiis de ambiguis rebus absolutum debere abesse judicium, lib. 2. epist. 4 . & habetur in cap. Habuisse, dist. 33. Quo loco Glossa praeclare distinguit tres ambiguitatum species , vcl juris, vel facti, vel personae cum certitudine facti: docetque in dubio juris procedendum ess e a similibus dispostionibus juris ad sinitia : eamque similitudinem in eo spectandam esse , ut sit par , vel assinis
utrobique ratio. In dubio autem faeti nunquam ferendam esse sententiam in cujul quam praejudicium ; idque confirmat d. cap. Hab se , dist. 33. de cap. Grave , ii. quaest. 3. Si vero in nullius praejudicium sententia redundet , quin potios in alicuj iis bonum , tunc bene in dubio facti certa serenda est sententia, v.g. ut talis homo b. aptizetur,de cujus Baptismo dubi
492쪽
tatur , si aliunde veritas comperiri non potest : ut talis Ecclesia consectetur; ut talis de novo ordinetur, si de consecratione praecedenti vel ordinatione dubium sit. Item in dubio juris aut sacri iudicandum est pro posisidente , a. qtiaest.s. f. i. quaest. s. cap. I. & l .filial. C. de rei vendicat. & l. , D. uti possid. Denique ubi dubium est de persona , de certitudo de facto , tune certa potest ferri sententia in eum, quicunqtie reus sit, sine designatione perlonae in singulari , cap. sin is nutii P
I. I NVNS UR a communi , ram Caesareo quis Canonico , conceduntur decem dies ad appellandum, qui sunt computandi a. Ura die noti fieatae sententiae , ex Iustiniani a 3. Novella citata 2.
q. s. can. Antorio . Deinde intra dies triginta tenetur appellans petere a Iudice , quo appellat literas dimissorias , qtiae vocantur apostoli, can. Post appellationem, a. quaest. 6. Ad prosequendam appellationem indulget Iustinianus annum : aut ubi justa causa intercesserit, biennium, Auth. Ei φώ , C. de temp. & repar. appellat. 3c citatur a. quaest. 6. ean. Ei Wά. Potest tamen Iudex , quo hunc terminum ex justa causa moderari, cap. Personin. de appellat. & cap. Ckm ffeciali , ρ. Em cessin , eodem: quibus etiam statuitur, eo elapso termino, Iudicem a quo debere suam praecedentem sententiam exequi. Ab actibus quoque extrajudicialibus , ut sunt electio, praesentatio , collatio Beneficii de similes , a pellandum paritet est intra decem dies a die notitiae computandos , extra quos non datur recursis ad appellandum ; sed tamen sit persunt alia juris remedia. Exempli gratia , is qui praetendit alteri collaciim Beneficium sibi deberi, potest experiri per interdicta recuperandae aut retinendae pollessionis , aut per devolutionem ad superius Tribunal , si provisus sit incapax,
cap. Concertatim , de appellati in 6. II. In Francico Regno aliter proceditur. Primum enim abroganturnpostoli praedicti per Edictum Francisci I. anni art. ii . Ille vero qui se gravatum praetendit, appellare debet intra dies quadraginta computandos a publicatione sententiae. Quibus elapsis Judex ad alterius Partis postulationem jubet appellantem literas appellatorias exhibere , si quas habet, simulque apparitoris relationem , dictam Explois, Qua constet de citatione ad superius judicium : ad quam edendam praefigitur a Judice tria
493쪽
cliuini, aut longior pro locorum distantia terminus I quo demum exacto, si appellator non pareat , tum declaratur irrita appellatio : quod vocant
Pragmatici peri 2 deseret, is issertion d 'pel , & locus datur executioni sententiae.
III. Potest tamen adhuc appellans etiam post iuridicam exeoitionern in integrum per literas Principis restitui, ut appellare possit. Et hactentis quidem dummodo sententiae acquievisse illum non liqueret poterat restitui usque ad annos triginta. Sed hoc effugium praeclulit Ludovicus XIV. Constitutione anni 1667. tit. 27. art. I7. statuens ut post decennium , si Pnificatione sententiae , aut vicennium, quod sol im indulgetur Ecclesiis piisque locis Je Collegiis, tam inter absentes quam praesentes nemini liceat ullam sententiam infirmare. Ibidemque ari. ia. ius attribuit ei cui sententia favet, ut post triennium ab ejus lignificatione possit adversarium interpellare ad acquiescendum sententiae , vel ab ea appellandum e qua interpellatione facta, si intra sex insequentes menses non appellet, nullatenus posthae licebit ei illud judicium declinare aut infirmare. Ecclesiis tamen de Collegiis , Xenodochiis, Nosocomiis , aliisque piis locis pro triennio praedicto indulget sexennium. Denique condemnati ad dimittendam possessi
nem, si post dies quindecim significatae sue in persona, sive in domicilio
sententiae non obediverint, incurrunt mulctam ducentarum librarum nullatenus moderabilem, partim erga Fiscum, de partim erga Partem : quinetiam poterant corporis detentione compelli ad obtemperandum, de e solvendas Partis impensas & damna. Ibi d. art. I. de 3. IV. Provide sanxit Concilium Trident. sess. 14. cap. 2o. causas omnes
Ecclesiasti ei sori intra biennium , die motae litis terminari, alioqui tib rum esse Partibus, aut earum alteri post id spatium Iudices superiores adire , qui causam in illo in quo fuerit statu assumant, de quam primum terminari curent. Ibidem statuitur, ut expensis appellantis acta appellatoria transferantur ad appellationis Iudicem : alioqui post edicta dilatoria sententia Iudicis executioni mandabitur. In causa tamen criminis non est cogendus reus arma contra se parare , l. acrafere, C. de edendo. Itaque
expensis actoris id fieri convenit , salvo jure repetendi. Sed in Gallia per Edietiam Ludovici XIV. anni i66 . sit. ii. art. I 4. & I9. post appellationcm utraque Pars teneritu producere ad prosequendam appellationis instantiam ι & Pars quae fuerit diligentior ius habet compellendi adversa iam Partem ut suas justificationes aut gravamina coram superiore Tribunali edat, ad quod devolvitur appellatio , bc contra morosam Partem
V. Iudex appellationis , si temere appellatum sit, non potest sibi causam retinere ac sententiam. prioris Iudicis sua authoritate exequi : sed Partes remittat oportet ad prioris instantiae Iudicem , qui suam sententiam curabit exequi, cap. Cmn in Ecclesia, bc cap. Ut debitus, de appellar.
494쪽
V L si ex pluribus in eadem causa succumbentibus unus eorum ap-eellaverit & vicerit, hujus victoria reliquis etiam profutura est , cap. et
VII. Sententia excommunicationis , sit spensionis , aut interdicti lata sub futura conditione contumaciae , si sit appellatum ante conditionis eventum , omninb suspenditur , cap. 'aurea o. de appellat. Sed si talis sententia sit absoluta, non suspenditur per appellationem , sed tantuni devolvitur ejus cognitio ad Iudicem superiorem, cap. n hac, eod. Itaque post ipsΓm appellationem potest Iudex inferior ipsum denunciare excommunicatum, donec aliter judicatum fuerit, eum ue proventibus Ecclesiae vel Beneficii privare, car. Pastora M s 3. 3. Hora , eod. Eo tamen casti potest appellans petere a Iudice appellationis absolutionem censurae ad cautelam,donee aliter ab eodem suerit judicatum, cap. Ad Praesentiam 16. Od. At si judex , quo sententiam serat censurae post appellationem , ea censura nullatenus ligat, cap. Dilectu, eod. VIII. Gradatim , nec ullatenus praetermisso Iudice medio appellandum est , nisi quis undecunque extra Galliam appellet ad Papam , cap. Daem)66. eod. Appellationum ordo legitimus est ab Archidiacono ad Episcopum . cap. R ina Ecclesia , de appellat. in s. & ab Episcopo ad Metropolitanum , hinc ad Patriarcham aut Primatem, inde ad Papam. Caeterum in Gallia ex jure Concordati Bononiensis non valet appellatio, omitto medio Tribunali. Id etiam Ius Caesareum vetat, i. 'acit in , C.de appellat. & in Authent. de appellat. & intra quod temp. q. ult. collat. 4. Item quando ex partibus Gallicanis appellatio interjicitur'ad Papam, committit Papa Iudices in ipsis partibus , ne cogantur Franci extra Redinum causas suas prosequi, ut statuitur Concordato Leonis X. & Francisci I. tit. de Causis. IX. Quando Iudex , quo non tenetur deserre appellationi, potest ea non obstante ulterilis procedere, de s in exequi judicium. Imb aequaliter puniendus erit, sive injuste non deserat, sive frivolὸ deserat appellationi. Si tamen Iudice inseriore appellationi non deserente appellans persistit. non remorabitur appellatio I & Iudex ad quem cognoscet, benE an malest appellatum. Zeroia p.1. verb. 'raris, n. Io. dc II. X. Sententia evidenter injusta, vel erronea nulla est ipso jure, etiati, citra appellationem, cap. I. de sent. dc se judic. dc cap. Imor , eod. de Gratianus in addit . ad can. fin. v. q.6.
XI. Si sententia ex qua primum appellatum fuit, duabus aliis sententiis, sive per delegatos 1 Papa Iudices, sive per ordinarios fuerit confirmata , non licebit ulterius appellare, cap. S- πε - , de appellat. de tit. C. ne lictat in una eademque causa tertio provocare. Expedit enim causarum judiciis modum praefigi , ne lites diutias protelentur. Concordatum vero Bononiense , Uti de scivolis appellar. non permittit appellari post duas N ii ii 3 confor
495쪽
conformes sententias interlocutorias in causis G allicanis , ut neque post tres definitivas conformes. Papa quoque quum Iudices delegat, clausulam quandoque apponit istam , Remora Vpent ,& tunc non licet ulterius Provocare, toto passim tit. de appellat. XII. Ab officialis aut Vicarii Generalis sententia non provocatuc
ad Episcopum. Est enim horum atque Episcopi unum de idem tribunal sed ad Metropolitanum , cap. Gmana Ecosa, de appellat. in 6. Itaut ipse Vicacius Generalis , aut Officialis Archiepiscopi cognoscat de appellationibus quae ἁ sententiis suffraganeorum Episcoporum interjiciuntur. Et si lis agitetur inter suffraganeos Episcopos , Iudex eorum competens est
Archiepiscopus , argumento cap.λSane, de foro compet. dc Gloss. in cap. Pastaram, verb. I itum , de ossici ordinar Covarruvias prach. qq. cap. 9-num. Σ. Item si lis emergat inter Episcopum & subditos ejus actores, sitque Episcopus reus, Iudex proprius eorum erit Metro eolitanus , can. Si Clericus , i I. quaest. r. Si verb Episcopus sit actor, & Hibditus ejus reus,
eligendi sunt arbitri ; potestque Episcopus ad hos eligendos subditum
situm cogere , cap. Suffucis iis cause, de ossic. jud. delese cap. Si quis, de ro compet. & cap. Secundo requiris , g. Tertio postulas, δc cap. Cum 1 oli, de appell. at. Eoque casa ad Metropolitanum non appellatur a judicio arbitrorum , sed ad Papam. Zeroia r. pari. praxis, Verb. Appellatio , i 6-
allegans ad hoc sacrae Cardinalium Congre*ationis decisionem. Sed jure Gallicano non modo ubi Episcopus partes rei sustineret, judicium deberet esse , ut vidimus , penes Archiepiscopum, hoc argumento , quia actoc sequi debet. rum rei; sed etiam ubi Episcopus esset actor, quia jura Concordati vetant provocationem ad Papam,non interpellato Metropolitano,
nisi in provocatione a sententia Delegati li Papa XIIL A collatione , electione, sententia, vel deliberatione Capitii hucui Episcopus ipse interfuit non tanquam Praelatus , sed ut Canonicus, potest ad ipsum met Episcopum appellari. At si ibidem interfuit tanquam Episcopus, non potest ad Episcopum , sed ad hujus superiorem provocari, cap stulastix, de concess. praebend. δc cap. A eastatione , de appellation-
in io loco.dicit Glossa, si sit speciale Statutum , ut Episcopus Capitulo intersit tanquam unus Canonicorum, standum esse huic Statuto, nec Statuto derogari, etiam si Episcopus inter Canonicos sedeat primo lo- mi; id enim attribuitur venerationi de observantiae quam sponte ei Canonici deserunt, modδ ejus suffragium reliquis non praeponderet. Sed si nihil hac de re statutum exprimat, hoc ipso quod supra Decanum aut Archicliaconum , aliamve primam Capituli dignitatem sedet aut subsignat , dicendus est interesse ut Praelatus , sive ut Episcopus XIV- Regulariter appellatio duplicem vim habet τ primδ devolutivam causae ad judicium Superioris et lecundδ siispensivam sententiae ante-
violis Iudicis , Lunica, D. Nihil novari appellata interpos .& cap. Ad
496쪽
LG,5 cap. Proposint, de appellat. Verumtamen in reliquis causis non eximitur appellans ab ejusdem Judicis jurisdictione, nec potest ejus forum in aliis declinare , l .unica , D. apud eum a quo fuit appellatum aliam causam agere compellendum. XV. In quibusdam tamen casibus anpellatio sententiam non suspendit, adeout pussit Iudex appellatione nihil obstante suam exequi senten tiam. Id contingit primo , u a sententia correctionis modum Canone vel statuto praescriptum non excedentis appellatum sit , correctio non est differenda , ne detur occaso licentius delinquendi, cap. Ad nostram, de appellat. Idemque decernitur Gallicanis Edilas Caroli IX. anni Is 7 i. art.1.& Blesensium sub Henrico III. Comitiorum art. s9. Idque jus valet tam in appellationibus ab abusu , quam in appellationibus simplicibus. Atque ita , ut paulo ante admonui, sententia excommunicationis , suspensoni vel interdicti ligat pendente appellatione. De absolutione tamen censerae quae appellanti solet indulgeri ad cautelam, agere institum lib. est. de absolutione a eensuris, quem si opus est, require. XVI. Secundo non suisenditur per appellationem decretum Episcopi ad componendas in Procellionibus, aut ui Ecclesiasticis Comitiis controversias de praecedentia, tam secularis quam regularis Cleri ; mandantur enim executioni: praesenti, non obstante appelutione. Concit. Trident. sest 1 . de Ruularib. cap. I δ. XVII. Ter id neque suspenditur Episcopi aut eius Vicarii sententia; maxime vero in visitationibus circa reparationes Ecclesiae , & provisiones de divinis officiis & sacris ministeriis , de morum in Clero disciplinam. Ita providit Concilium Trident. se si .a . cap. io. de reform. Nec in his clide visitatione aut morum rare ora agitur, exempti. , aut Hia intantis, appetia- seu auereia, emam ad Sedem Apostolicam intc posta, executionem eorum
ab Hi Episcopis θ virantua, decreta aut iudicata fucrint, quo γω modo imp diat, aut sustendat. Edictum quoque Melodunense art. i. Hetirici III. anni i s 9. de Blesense quoque art. 61. declarant appellationes tarquam ab abusu in materia Ecclesiasticae disciplinae correctionis, nullum habere fispensivum effectum, sed sollim devolutivum. Hoc idem sanxerat Franciscus L anno is 39. art. I. dc seq. XVIII. citat id in causa criminali , si , decreto vel processu appelletur , non debet per hoc retardari aut suspendi proces lus , ne inter moras probatio dispereat, de delictum impunitum maneat, l. EM. ς. IV, C. de appellat. XIX. uiiud non admittitur apeellatio ab Ecclesiastica sententia interloquutoria praetextu gravaminis , ii istud tale si, ut possit vel ante definitivam sententiam , vel per definitivam ipsam reparari. Sed poterit Iudex Ecclesiasticus, sive si ordinarius , sive delegatus , etiam post appellationem reparare suae interloquutoriae gravamcn, atque ita effecti in
497쪽
appellationis impedire, & sic in causae pyincipalis cognitionem usque ad
iudicium definitivum procedere, re adhuc integra, necdum ad superiorem Judicem devoluta , ne processus causae principalis frivolis occasionibus incidentibus retardetur , cap. C.m cessante, 6o. de appellat.: Potest verbIudex suae interloquutoriae gravamen reparare etiam pos decem dies . re tamen integra. Glossa ibid. Prudenter etiam Concilium Trident. sess. 13. de resorna. cap. i. sc providet : D cai sis visitatismi ct confiismi , sis habilitatis ct Di inlitatis . nec erium iriu, ab Episcopo seu issim in Pisia Vibius Vicario generati, adire de rivam sententiam , o Duerlonymum , vel alio q--pae gra me nou a Vcitur οῦ nec E si s seu Vicaritia in pellatiora , mia, tanquam finia deserae teneatur, sed ea, ac prae naris inhibitisve ab appellationis iudice e manata , necnon omni stylo ct consuetudine etiam immemorabili contraria non obstante, ad Qteriora vaseat procedere. Inamammhujusmodi per di sinitivam sententiam reparari, uri ab ipsa de iisa appellarino possit. X X. Iam hῖe quaeritur quodnam dicatur gravamen irreparabile ὶ Respondeo cum Zeroia r. p. verb. Absolutis, ε. Ad sextum , talem esse omnem actum irretractabilem ac ferentem secum actualem & praesentaneam exequutionem. Hujusmodi censeri debet actitatis & praesens excommunicatio , in carceratio , tortura. Etenim sequens desinitiva potest quidem liberare ab excommunicatione dc carcere , sed non potest efficere quominus homo ista mala actu sustinuerit. Ubi tamen causae meritum & pondus ista requirerent decreta fieri, non esset admittenda ab istis appellatio , nisi conjunstam haberent sectim nimiam Iudicis inhumanitatem , qualis convinceretur si loci ipsius tanta esset incommoditas , ut detentum in vitae
gὶscrimen esset adductitra , aut si studiosE litem quae brevi dirimi possit,
Iudex prolongaret, ut miserum longa detentione vexaret. Iure civili carcer deputatur ad reorum custodiam, & non in poenam , l. i. & uir. C. decus d. reor. & I. Aus damm-, 3.Silent, Date poenis: Isre autem Canoniam etiam aliquando in poenam , cap. suovir, de poenis in 6.
XXI. λlii duo easus supersimi in quibus appellationi non est deserendum , qui possunt in judiciis secularibus non infrequenter accidere, sed rarius in judiciis Praelatorum Ecclesiae , saltem in Galliae Regno. Sunt verδ isti.
X X IL Sexid non retardatur per appellationem exequutio sententiae vel decreti de inventario consciendo , aut de bonis seque strandis , aut de administratione bonorum prodigo interdicta , aut de curatore dato, vel de famulorum aut mercenariorum salariis triennium non excedentibus, aut de alimentis data cautione. Haec edixit Didovici XII. Constitutio
X XIII. Septimδ sententia recredentiae in causa beneficiali execut ita est, non obstante. appellatione, modo satis tur sussicienter ad futu-
498쪽
tam de petitorio causam. Ejusdem Constitutionis anni a s . art. 83. hosce duos articillos s.& 83. innovavit Ludovici XIV. Constitutio anni 1667.
CAPUT XIII. De Appestationibi tantuam ab abosi. i
oc appellationum genus proprium est Regni Gallicani, soletque interjici a sententiis Iudicum Ecclesiasticorum ad Curias Regias , quando appellans praetexit Praelati sui sen tentiam e si e latam contra Regia Edicta , contra sacrorum Canonum praescripta, contra jura & libertates Ecclesiae Gallicanae , aut excellille limites propriae jurisdictionis per usurpationem Regiae jurisdictionis. His enim quatuor causis nituntur istae appellationes , quarum desecta theonca Iuris prudentia Curiarum Regiarum profitetur tales ρppellationes fore illicitas & injuriosas : sed huic theoriae quia praxis ipsa plerumque non con inlabatur ob frequentes Cloticorum vitilitigatorum, Se adversus iustas Praelatorum sententias nulla suspicione horum quatuor defectuum laborantes insolescentium importunas & frequentiores querelas, ideo frequentibus Ediciis Reges Christianissimi effusiorem istam sine justa causa appellandi licentiam conati sunt cocrcere ac moderari. II. Gallicana Iasisprudentia duplicem dis iii fuit a Praelatorum E clesiae judiciis appellandi speciem : unam quidem simplicem , quae omnibus seculis post Ecclesiae exordia invaluit, quaeque in universis Christianis gentibus viget, qui nimirum ab inserioris Praelati judicio ad superiorem Praelatum Ecclesiasticum provocatur: alteram vero tanquam ab abusu, qua provocatur , judicio Ecclesiae ad Tribunal seculare noe solo ii mine , & non aliter, quia abusiva est Praelati sententia uno aliquo ex praefatis abusibus quatuor. III. Quaeritur quonam tempore usus istanim ab abusu appellati num receptus in Regno isto fuerit 3 Respondeo hunc usum inchoaste sub finem regni Ludovici XI. aut ineunte regno Caroli VIII. si iccessbris eius. Id aperte constat, quia Masuerius qui regnante Ludovico XI. suam Curiarum Gallicanarum praxim edidit, non modo nullatenus hojusmodi aDpellationum meminit, sed etiam absolute his vel bis asstri Dat tit. de appe latiotii b.is , 21. A Dabo Ecessastico non est anxuandum ad iud in Iecmiarran, nec econtra. Antiquus etiam stylus Partamcnti Parisiensi ., in quo multa de appellationibus congeruntur, nihil commemorat de his appella-O o o tionibus
499쪽
tionibus ab Ecclesiasticis judiciis ad Judices seculares. Ioatines quoque
Galli Regius olim in eodeni Senatu Parisiensi Advocatus , qui exacte collegit suprema illius circa multiplices appellationes judicia , ad annum usque millesimum quadringentesimum decimumquartum nullam habet de istis mentionem. Primus qui hujus meminerit appellationis scriptor est
Austerius Senatus Tolosam dignissimus Praeses, qui noruit & scripsit sub
Ludovici XI. regno. Hic igitur in repetit ne Clementinae i. de osse. Ordinar. regul 2. n. 3 o. sic attestatiar: N inquam aliam, Me vidi semel, quod super meritu hujusmodi causarum Ecrisiasticarum avellationum fueris D minciatum ; sed dumtaxat vel appestationcs annullari, aut quod VPellantes Miserunt ut appellantes recipiendi : quia a iudice spirituali non est ad Iudicem se ἡ- Iarem anellandum. Haec ille. Principes quidem Christiani, eorumque Ossiciales ossicium quidem protectionis , simulque religiosum obsequium sanctae Dei Ecclesiae praestare tenentur ; non tamen imperium dc aut horitarem sibi licet supra eam assumere. Sapienterque admonet Francisciis Salgado tract. de regia protectione, in epilogo proozmiali , & in 1. p. cap. i. n. 2os. & seqq. eum cui commendata est alicujus protectio , non propte .
rea nancisci jurisdictionem aut dominatum , sed solum defensionis contra opprimentes ossicium. IV. Qiiod expostulat S. Bernardus apud Eugentium Summum Pontiscem , erigi ad cumulum insolentiae pervicaces contra proprios Praesules Clericos , & laxari nervum Ecclesiasticae disciplinae , neque deinceps pios de sanctos Episcopos audere suis Ecclesiis per sententias canonicas providere, aut subditorum sibi Clericorum scandala reprimere, eo qudd temerariae ipsorum appellationes indiscriminatim admitterentur de foverentur in Romana, ad quam provocabant, Curia; adeout inde victores , atque ideo arrogantiores & sceleratiores regrederentur. Frorumpunt sinquit Ber- nardus lib. 3. de consideratione ad Eugenium Papam ad AEppellandum sent m gravati quam gravare volenter. Hoc , inquam, utinam solicite consilerent secularis fori Magistratus , nec appellationibus dictis Ab .isus, deferant , nisi manifesti comperiamur abusus, quibus solis ut occurratur adinventum est in Regno genus istud appellationum. Atque ut Christianos de t, meminerint se Regi Regum Iesu Christo, per quem ut sacra i quuntur oracula, Reges rUnant & legum Conditores justa decernunt, reddituros rationem exacti inmam omnium judiciorum, per quae, seu ex nimia facilitate, seu alia ex causa contingit, ut injuriam Sponsae Christide Fidelium omnium Matri sacrosanctae Ecclesiae irrogaverint ; quibus disciplina sacra, qua necesse est Fidelium , maxime veris Clericorum in-
ordinate viventium mores contineri , dis luatur. Poterunt ex usu Regni
aliqua: Ecclesiasticis sententiis provocationes admitti, sed non aliter, nisi maius stam contineant injustitiam, oppressionem, vel abusionem, ut Regum Edicta praescribunt. V. Non
500쪽
μ V. Non possimi transiliri fines quos Christianissimi Reges circa huiusmodi appellationes sibi subditis Magistratibus praefixerunt, quin pariter
violetiit incommutabile , atque indispensabile jus divinum. Non enim tam male consulit Ecclesiae suae Deus, ut potestatem quam ei contulit circa res sacras ac spirituales, libidini laicorum submiserit quoquo modo voluerint proterendam, vel dissipandam. Itaque Francisci I. Edictum anni i 13y. ah. I. 2.3. jubet appellantem ab abusii mal E si datum, indispensibiliter condemnari ad multam ordinariam & extraordinariam. Constitiitio etiam
Caroli IX. anni is i. art. s. inquit in disciplim Ecclaminea per a
pellationes rataimn ab abusu impediatur aut remoretur, declaramus nolle nos istas appellationes admitti nisi in casibi contra ventis Edicto statuimus Q dyssis c cu eas in casibus correctiomi ct di plina non habere sus Uiumn , sed tantummodo devolutivum effectum. Eadem statuuntur ab Henrico m. Edicti Melodunensis anni is 9. art. i. & Blesensis art. 39. Idem sanxerunt cap. Ad nostram, de cap. Reprehensibilis , de appellat. Itemque Concilium Tridentinum sess. i 3. cap. I. & seis. 12. cap. i. de sistra . caprio. de res m. Insuper Henrici IV. Constitutio anni i6os. art. a. prohibet Supremis Curiis in caussappellationum tanquam ab abusa uti formulis litem inter Partes dirimentibus, De metire les Parties Mn de Gur 2 de proce Sed jubet semper pronunciari benδ, an mala appellatum fuerit, umulque irrogare mult' temer. ariae appellationis, quae nunquam minor laxetur centum viginti libris argenti. Ibidemque renovat anth saepe constituta de effectu devolutivo , nec
tamen suspensivo appellationis saetae a correctione decreta, disciplinaque Eeclesiastica. VI. Edixit pariter Ludovicus XIII. Constitutione anni isas. mense Octobri, ne ausint Curiae Supremae citare ac intimare Episcopos, eorumque Vicarios, ossiciales , aliosve Ecclesiasticos Iadices ad respondendum de suis judiciis in casibus appellationum tanquam ab abusu , eosque ab istiusmodi assignationibus ac responsionibus prorsus eximit. VII. Praeterea Carolus m. Edicto anni Is 7 i. ari. I i. de Henricus III. Edicto Ble sensi , art. 6 . prohibent districte quibuscunque Iudicibus de Curiis supremis compellere Praelatos aut alios quoscunque collatores, ut Partibus sive appellantibus , sive conquerentibus beneficia Ecclesiastica conserant ; sed Partes ipsas ad superiores Praelatos remittant, coram quibus liberum erit Partibus sibi, si eis videbitur, consulere per simplicem de unonicam appellationem ad superiorem Praelatum.