장음표시 사용
141쪽
quae nunc oratione nostra Persequuturi sumus, quantum nos quoque Ciceroni debeamus, apparebit. Ut vero hanc disquisitionem recte instituamus, quae veterum phil ophorum monumenta integra nobis servata, quaeque a serioris aevi philosophicis scripto-
ribus, veluti a Diogene Laertio, Stobaeo, Sexto Em-Frico, de antiquorum illorum philosophorum quorum scripta temporis iniquitate absumta sunt disciplinis relicta sunt, cum iis, quae a dicerone do iisdom
explanantur, curate diligenterque contendamus necesse erit. Ex qua quidem comparatione si intelligitur, Ciceronem aut recte aut perperam in veterum philosophorum doctrinis Xponendis Versatum esse quantum ceteris, quae ab uno Cicerone nobis servata sunt, statuendum sit auctoritatis, sponte apparet. Ciceronem autem ex ipsis sontibus liausisse, non rivulos consectatum esse, neque is acquievisse, quae des graecorum philo ophorum doctrivi a magistris suis acceperat, quum iis, quae modo Xposuimus, tum multis ipsius Ciceronis locis ' extra omnem positum est dubitationem. Porro accuratissima graecae linguae cognitione munitum, judicio sanissimo et acumine eo. 8 cf. Ossic. I, 2. Sequimur hac in quaestione potissimum
stoicoS, non rit intorpretos, sed, ut solemus, e fontibus eorum iudicio arbitrioque nostro quauluin quoque modo videbitur, hauriemu3. Dissilias by Oo
142쪽
instructum fuisse Ciceronem, quod ad diversas dii e forum philosophorum sententias pernoscenda dijudicandasque equiritur, iis, quae supra o nostro phi-Iosopho disputavimus, ostendisse nobis videmur. Huc accedebat incredibilis quaedam industria in se sumque studium Ciceronis in philosophorum scriptis lectitandis atque perscrutandis positum Denique, Iuntatem habuisse Ciceronem philosophorum scitis integra reddendi, et multa supra a nobis e Cicerono allata loca commonstrant, et ero illud quod sequutus est philosophandi genus, quo nulli uni disciplinae
consecratus, aliorum sententias earumque argumenta,
sine uti partium studio, oponit. on enim coactus stat, quae sibi haud probanda Videbantur, constantrae caussa tueri se hoe philosophandi genere cam sibi comparaverat animi moderationem, ut Philosophorum sententias sine ulla raude inponeret atque dijudicaret' .
XL. Verum, quamquam in recensendis antiquorum dominis Cicero qua potuit maxima diligetitia ac de Versatus est tamen cautio quaedam circumspectioque in m adhibenda est Primum enim diligentissime
M, quae Ieganter disputat Meiners perm philodo . Schri Pten. . I. P. 293
143쪽
attendendum est, quaenam in ejus dialogis persona loquatur. Si quae elidus, Epicureus, in primo libro domatura Deorum de veterum philosophorum decretis tradidit, mirum quantum deturpata sunt atque emersa. Quaeritur, ii incuria Cicero lapsus sit, an memoria au denique de industria adeo co ruperit haec philosophorum decreta, quo tauto eloquentius et melius illa consulare ac deiidere posset:
quod judicavit Moshemius ad Cudworthi systema intellectuale ). Quarum quidem conjecturarum nulla mihi quidem probatur. Puto enim, Ciceronem dedita quasi opera Vellejuna e more, qui Epicureorum
proprius fuisse videtur, ultorum philosopliorum Sententias pervertentem induAisse. Quis, quaeso, qui vel fugitivo oculo cetera Cicerouis plillosopllica scripta percurrerit, quis sibi persuadere poterit, Ciceronem, etiamsi haec omnia memoriter perscripserit, tam hospitem atque peregi tuum fuisse in eorum philosophorum quos illo loco percenset doctrinis, ut in tam turpes incidere posset errores Velirius sopitisticis quae licuutur quibusdam artificiis utitur ad orat ni iam suam stabilieudam. In vulgus autem catuli CS
Epicureos, ceteris Olunibus philosoplucis disciplinis posthabitis despectisque, unam atquc solam magistri
144쪽
sui doctrinam in maximo pretio ac summa admiratione habuisse ). Jam Vero haud mitiore cum circumspectione in iis Versandum est, in quibus Cicero academica ration aliorum philosophorum sententias refellere atque evertere studet quod iusia in disputationis nostraeum te, quae est de Ciceronis physica, uberius demonstrare licebit Pari modo in secuntio libro de Finibus . et M. academicat ratioti eoutra Epicuri moralem doctrinam Dila disputavit, ut Epi Curi Verba vehementer urgeret, atque ex in nil, mitibus excuteret, eo quidem consilio, ut demonstraret, totam Epicuri disciplinam nullis simis superstructam esse undamentis. Hinc factum, ut multila
locis verbum voluptatis iδονῆς noli genuina picuit significatione sumeret, sed aliatri ei sensum subjiceret, et, quid ex hac voce cogi concludique posset, demonstrare studeret. 3 solisti orrors in diiudicaudo Democrito commissos docto
detexit Mostiem ad Cudworin syst inteli T. II. c. V. P. 146 sq. - . I. P. 16 uot. 9. - is, quae Cicero, admodum adhuc adolescentulus , e graecis in latinum sorinonem convertit, haud temere fides habenda est. Sic in Platonis imaeo plura loca serperam intellexit quod subinde docuit Gedikius in Historia Philosophiae e Ciceronis scriptis collecta v. c. . 1 1 sq. et alibi. O me morali Epicuri philosophia multa cute disputavit Meinera erm philos Schristen T. I. P. 28 xl.
145쪽
XLI. Iam liceat mihi quaedam addere, exigua illa
quidem, in quibus philosophum nostrum erravisse atque lapsum esse, reperire mihi visus sum. In -- ciis ' sortitudinem quoque, unam ex quatuor Stoicorum quae dicuntur cardinalibus Virtutibus, res parare tuerique, quibus actio vitae contineatur, statuit, ut animi excellentia magnitudoque cum in augendis opibus utilitatibusque et sibi et suis comparandis, tum multo
magis in his ipsis despiciendis eluceat. Cicero igitur in rebus externis pretium ponit, quod pugnat cum Stoicorum principiis. Panaetius h dixit, homines nonnullis rebus externis opus habere ad virtutem adipiscendam. vero Cicero addit, melius
lamen esse, externas omnino res despicere, insigniter sibi repugnat. Stoici dicebant, nonnisi morale malum esse verum malum, non item dolores corporis. Jam vero Stoici in virtutibus nullos gradus statuebant:
neque tenere virtutes ullum posse dicebant; nisi statuerit, nihil esse quod intersit, aut disserat aliud ab alio, praeter honesta et turpia 3. Peripatetici vero in hoc discesserunt a Stoicis hi tamen ab oe5 Ossio. I,
6 Vide Lyndenum de Panaetio p. 77. τὸ Cie. iv. III, T.
146쪽
paradoxo deflexere, uum inter κατορθώ/ιατα et καθηκοντα distinguerent ) Recta aut recte saeta κατορθώ/ιατα omnes Virtutis numeros continent ), et plena ac permanente virtutis vi perficiuntur. - θηκοντα disserunt ab iis, si honesti Vim, qua peraguntur, spectas. Sapiens enim suas actiones cum celeriatate quadam et sine labore perficit insipiens vero eum
Iabore atque contentione haec autem Sunt καμμοντα.
Quod quidem subtilius discrimen haud satis Tecto intellexit Cicero, quum dicit Iuste depositum reddere in recte sectis esse, depositum reddere, in ossiciis Poni. Recte facta a nemini nisi a sapiente persecto attingi possunt, media omnium hominum sunt Stoici Porro dixerunt, recte facta et quae iis contraria sunt, esse paria ratione legis 3 sed dicterentiam quandam Hrearere in rerum eventu ). - orro in officiis )inodium ossicium id esse dicit, quod cur actum sit,
xatio probabilis reddi possit. Male nam eodem modo αατόρθι ια desinitur, ut ipse secit In libro tertio de Finibus . et M. ubi Stoicorum de hoc
147쪽
philosophiae loco sententia inponitur, disputatio non satis
arcte semper cohaerere Videtur; nonnuliquam etiamininus clara ac perspicua est.
Ejusdem stoicae disciplinae physiologiam, quam in
secundo libro de ati a Deorum pertractavit, non sincera atque genuina forma inhibuit, sed nou solume variorum Stoicorum de hoc loco sententiis composuit, verum etiam Platonis decretis temperavit omnino hoc probe tenendum, Ciceronem stoicae isciplinae austeritatem atque severitatem semper sereptatoincis sententiis mitigasse, atque utrisque, quae maxime sibi videbantur apta ad rem, suam, delibasse. minc saepius, quum Platonica tractavit, admiscuit stoica platonica contra, quum e Stoicorum sententia disputat. Quae quum ita sint, cautio adhibenda est in Cicerone, te hujus auctoritate vel platonica vel stoica habeamus, quae aliena sunt ab utraque schola ) imiliter ii vim libro de Divinassione Quintus rater, Stoicus, scholae suae de divinatione sententiam defendens, haud raro platorii argumenta adhibuit in quihus illud etiam ' hahotuvab immortalitate animorum petitum, quo potissimum
148쪽
clivinationem, quam naturalem Stoici nuncupabant, confirmare studet. - Denique in tradenda Epicuri physica Ciceronem Ouuia aquam de hac doctrina. alitus ea scrutanda liaud satis sollicitum videli, veluti de atomorem motu, probatum ivit MosItemius ad Cudworin systema tutellcctuale ).
. . LILIam, si, quae in hoc de Ciceronis in philosopliteis
scriptis sontibus loco dispulatione nostra Persequuli sumus, complectimur, Ciceronem ad unum omnia quae pertractavit Philosophica argumen Ia e Graeco-aeum sontibus hausisse, alque illa romani sermonis splendor exornasse, scite prudenterque composuisse, magno ingenii acumine perscrutatum esse, multaque ingenii dexteriate judicio saepe suo adiuncto, ponderasse, nonnunquam OVis argumentis communivisse, nobis videmur, utcunque Potuimus, demonstrasse. Ex eadem sontium investigatione atque disquisitione salis apparere arbitramur, Ciceronem non solum uberrimum atquc largissimum, verum etiam purissiamum limpidissimumque historiae philosophicae sontem habendum, atque ita nou solum de civibus suis, sed etiam de insequentibus temporibus, deque uni
149쪽
versa philosophia Pegie atque Praeclare esse m
XLIII. UTRUM CICERO PHILOSOPHU IU DICANDUS SIT, NEC M, ANQUIRITUR.
Aptum mihi videtur hoc loco quaestionem, multum viris doctis agitatam, utrum Cicero philosophus judicandus sit, eo ne, sub Tamen Vocare. Vix ullus antiquitatis philosophus tam diversa atque inter se pugnantia doctissimorum hominum expertus est judicia, quam Cicero. Fuerunt enim, qui nimio ejus amore capti ejus Philosophiam summis extollerent laudibus, neque eum in maximorum philosophorum numero reponere dubitarent ). Alii contra, iniquius
8 Sio Lactaui. I, 15. III, 14. Quintil. X, 1. Macrob. Somn. Scip. I, 27. Wreeeutioribus Erasmus in p. Lib. XXVII. op. I. Lib. II. p. 26. Vide Bructer Histor phil T. IL p. 33. Alias virorum doctorum de Cicerone philosopho sentetitias apud Horati iam istor Phil. Lib. IV. e. 5. p. 246 sq. reperies, qui quidem illum contra vituperatores dolansum ivit. Tullius ipse passim philosophi titulum, sibi vindicavit. A dem. I, 2. ad Div. IX, 17. V. p. 4. Quamquam si I. 1. satis modeste dicit Nam hilosophandi scientiam concedens multia, quod est oratoris proprium, si a mihi assumo, videor id meo juro quodammodo vindiears Magnus quoquo Wytisi a ius Bibl. crit Vol. I. p. III pag. 2 sq. et ii Disputat de veterum sententia de animorum immortalitate pag. 88. magnifico sane sensit d nostro Philosopho.
150쪽
d o judicantes, laudem nomenque philosophi ei prorsus derogaverunt ). Omnis livius rei controversia in eo vertitur, quo inodo Philosophus definiendi a sit. Si philosoplium statuimus esse eum, qui, beata quadam ingenii ubertat ornatus, omniumquo principum philosophorum docuinis imbutus, ea, quae ex illorum scriptis didicit menteque sua comprehensa habuit, non solum e pexegi in lingua hi patrium sem. monem convertit, atque eleganter, ornate distinctequo expressit, Verum etiam diligenter curateque examinavit, scite composuit atque divisit, saepius etiam novis rationibus constimavit, illustravit j at tu ulterius persequutus est res atque rerum momenta et pondera interis contulit ac compararit, suo interposito judicio denique philosophiam ad plures res a Graecis
M August. C. D. II, 27. Ciceronem Philosophastrum nunc; pavit quod tamen iniquissiluum iudicium eo minus mirariis ibit ab II esse latum, quum uotum it, Augiis iuramaeadeinicae disciplinae inunicissimum fuisse et contra eandeiu scripsisse. V. Brucker Hist. Phil. . II p. 49. In sandem sere sententivi plurimi ex recentioribus histoxia philosophicae scriptoribus discesserunt. Sic Iohnsius de script hist Phil. T. II. c. 18. f. 4. Tullio elaqueutia Iaudem tribuondam esse censuit, Philosophia non item. Brucker. l. o. P. 49. calculum suum adjecit sententius I sumamia Aet phil. Vol. II. p 4590, qui ieeronem inter sedulos magis philosophorum discipulos, quam inter philosophos primi ordinis reponi jubst. Simile judicium tulit Tennomaunus Goach de Philos T. V. de Cicero .