M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

131쪽

In secundo libro, qui agit de tolerando dolore, multis partibus Stoicos, tacitus tamen, sequutus Videtur. Sic cap. XIII e Stoicorum sententia mullis disputat, ut probet, dolorem esse ex rebus mediis. In libro tertio et quarto tantum non omnia e Stoicorum sontibus lausisse, in aprico positum est y . Ipse enim dieit 3 et Primo quidem Stoicorum more agamus, vi breviter adstringere solent argumenta deinde nostro instituto vagabimur. - Et alibi ' : Haec Hodicuntur a Stoicis concludunturquo contortius; sed latius aliquando dicenda sunt et dissusius Sententiis tamen utendum est eorum potissimum, qui maxime forti, et, ut ita dicam, virili utantur ratione atque sententia nam Peripatetici, familiares nostri, quibus nillil est uberius, nihil eruditius, nihil gravius, mediocritates e perturbatiomam vel morborum animi mihi non sane prohant. Omne enim malum, etiam mediocre, magnum est; os autem id agimus, ut id in sapiente nullum sit omnino. Apprime auctore

usus est Chrysippo )t cujus tamen ' vestigia non

i Quae in libro III. o. 14. 24 28. Cleor dicit referens etiam et Anaxagoras dictuin, et euripideum carmen, aevo muta transtulit a Chrysippo, nomino tame non addito: uuod apparet malen de dom. Hipp. et Plat. IV. c.

132쪽

semper anxies videtur pressisse aliter enim ' explicuit caussam, quare tempore sedarentur aegritudines. - Cleanthis scripta neglexisse videtur; certo ejus mentionem fecit Commemoravit etiam Clitomachi librum, tanquam sibi lectum ), quem illo eversa Carthagine misit consolandi caussa ad captivos cives suos in eo erat disputatio scripta Carneadis, quem ille in commentarium retulit. Cum ita positum esset, addit Cicero, videri sorte tu aegritudine sapientem, patria capta quae Carneadis contra dixerit, Scaeipta sunt. Denique appellavit etiam Antiochum ). In iis, quae contra Epicureos disputarit, convertit locum ex Epicuri libro περὶ τέλους ). In quarto libro Tusculanarum quaestionum, uti modo monuimus, Stoicos, et potissimum Chrysippum sequutus

Tom. V. p. 151. d. Charier. V. Davis ad h. l. o Bakium do Posidonio p. 204. Adde Tusc. u. III. 22 25 31. 33. 2 QU. 22. Se v. Bakium de osidonio p. 211. Crauior, vetus Academicus, librum de luctu Diog. L. N. 27. conscripserat: quom librum Ciceronem aeno totum sum lacisso tu hoo libro judicat Gocroi ius ad Acad. II p. 244, ut mihi vide

3 cap. 32.4 eap. 22.5 cap. 25. Quocirca Carneades, ut video nostrum scribere

Antiochum, reprehendere ChrTsippivi solebat cet. 6 cap. 18 ubi vide avis.

133쪽

1 14

est. Quia inquit ), Chrysippria et Stoici, quum de

animi pertuibationibus disputant, magnam partem in his partiendis et definiendis occupati sunt illa eorum Perexigua oratio est, qua medeantur animis, nec eos turbulentos esse patiantur. Peripatetici autem ad placandos animos multa asserunt spinas partiendi et, finiendi praetermittunti Cicero igitur in animae dia visione Platonicos et Pythagoricos 3 in reliquis a tem Stoicos sequutus est ' . Praeter cluysippum Zenonem adhibuit Notanda sunt verba, quae cap. XIV leguntur: Habes ea, quae de perturbati nibus enucleate disputant Stoici, quae logica appellantur, quia disseruntur subtilius o quibus tanquam scrupulosis cotibus enavigavit oratio, reliquae dis- Putationis cursum teneamus, modo satis illa dilucide dixerimus pro rerum obscuritate. In libro quinto, qui Versatur in quaestione, an virtus se ipsa contenta sit ad beate vivendum, hausit ex latone, Aristotele, Theophrasto Xenocrate Speusippo, Polemone, et Vero

τὸ Tusc. u. IV. e. 5. - Etiam PosIdonius librum ερὶ

acripsit.

8 Do Pythagora et Pythagoreis vid Binium de Posidonio P. 198 sq.s CL avis ad Cie. e. 5 . 1 V. cap. 10. 24.

134쪽

etiam e Stoicorum libris ). Denique Carneadis disputationes Ciceronem in usum suum convertisse, luculenter apparet ex his verbis ' : Carneadem disputare solitum accepimus, quaecunque dissentientium philosophorum sentetitia sit de finibus, tamen virtutem satis habere ad vitam beatam praesidii. oncelebri illa philosophiae laudatione ' Ciceronem imitatum esse Posidonium, cujus luculenta de hac roloca nobis servavit Seneca ), Bahius auspicatus est );

M use. V. 12. integer locus e Platonis Gorgia expressus. Cf. cap. 13. ubi Ex hoc igitur, inquit, Platonis quasi

quodam sancto angustoque sonte nostra vitiis manabit oratio. - , 13. Aristotelem, Xenocratem, Speusippum, Polemonem commembra tanquam sibi Iectos. f. cap. 31 V, 15. Stoicorum ration usus est. L. c. 16. V, 18:Xenocratis libri de virtute appellantur. V. Diog. L. IV. p. 99. - Adde cap. 27. Si ut etiam tria genera bonorum ut arti a laqueis Stoicorum, quibus sum me Pluribus, quam soleo, itelligo, recidamus. s. cap. 28. sub sinem. 29. multa enim a te Cicerone contra Peripateticos

dicta sunt, et Stoicorum ratione conclusa. Adde cap. 29. --

V, 16. s. Iat. Reip. III. P. 438. - , 35. Platonis ad Dionis propinquos epistolam reddidit 4 V, 29. - equo hoc loc praetermittendum, Brutum quoque Iarum de virtute scripsisse V Cic. in I, 9. Tusc. . l. r. supra et quem librum uorter Philosophus haud nsglexit. s. cap. 13.5 Tusc. V. 2 et 3

τὸ de Posidonio p. 36. et 1M:

135쪽

sed si hujus loci orationcm diligenter examinamus, Platonicum magis colorem habere videtur ii cujus scriptis gemina sere loca expressa sunt Recte autem idem Baius statuisse videtur, Ciceronem in Hortensi spectasse Posidonium, qui librum, προτρεπτικῶ i. e. adhortationem inscriptum, ψmposuerat '): quam suam in hoc quoque libro multa haud dubio hausit o Platonis scriptis.

XXXVII. LIBRI DE SENECTUTE ET DR

In libro de Senectute multa paene ad Vorbum, tacitus tamen, desumsit ex latone ): nonnulla quoque ex Xmopla alius Oeconoinico libere admodum iu latinum sermoriem convertit Quae de immortalitate alii-M CL lat. de Rep. V. p. 56 sq. VI P. I sq. Theaotet. p. 116 sq. d. ii'. ille IIiilsematui ad Academ p. 34T. tqui addit quoquo Isocratis panegyric P. 33. d. Mortis. Ex eodem Platone hausta videtur illa Philosophiae audatio, quae a Cicerone sub sinet primi libri de Logg.

consignata est.

si V. akiuin o Posidonio P. 245.1 CL do Seneci. c. 2 3. 14. Plat de Hisp. I. . 328 sqq. tibi Socratia aeriit cum CePhulo habitus legitur. 2 V capc17. eii Oec. c. 4. auca illa, quia de doloscentum auoibis inseruit Cicero cap. XIX. f. M. ex Hippo 'crate I, 350. et , 56. hausta esse, ira elabor h. in Dictat ad h. l. mouet, P. Gernti P. 128 sq. quod sane probabile. AEL. Cic. de Orat. III. M.

136쪽

morum protulit, hausta sunt e Platonis imaeo ), Phau lone et Menon ' , Pliaedro ), addito Plato-

nis nomine ). Aliqua tamen etiam tacitus transsumsit ex Platone ). Capite XXII. morientis Cyri adsilios orationis partem o Xenophonte.' liberius, aliis omissis, aliis amplificatis, transtulit. Deni lii Iaotaud una, etiam . Terentium Varronem librum do 5 Inectute scripsisse ' . Fortasse etiam mistonis Chii, pii ilosophi Stoici, qui dialogum de senectute scripsit,

Iibrum hin consiliuiti adhibuit quod certe concludi Possit e primo capite omnem autem sermonem tri-huimus non ithono, ut Aristo Chius cic M. Catoni cet. - Ιn libro de Amicitia plurimam partem Ui-

4 Plat Men. c. 15.5 Phaedr. p. 318. Bip. Cic. Cat. Maj. c. XXI. 78. Phaedr. P. 165. e. 18. Cic. I. c. sub sinetu. M s. cap. 20. 21. 22. IVVeluti ex lat. haedon. e. V. ext et VI med. o Pythogorae sententia citi'. XX. S. 3. ubi v. eri ard. P. 139. En Pythagoras disciplina pauca inutuatus est cap. XXI. 78. ubi v. Gerni, P. 148S Xen Cyrop. VIII. 7, 17 q. D Etiam Demetrius Phalereus se γέρως scripsit. V. Ald. Mauritium ad Cic. de Sciisci. c. 1. P. 327. d. GraeV. 1 Diog. Laert in ejus vita ibi l. Menag. Addo acciolat, et Geruli ad Catou. M. A. P. T. q.

137쪽

ceroni facem praetulit Aristoteles in istic tum vero etiam Plato in Lyside et Xenophon in Me morabilibus Socratis pauca denique in Ciceronis libellum e Chrysippi libris, et μῶέας et περὶ του δικα ιν Dredundasse Videri possunt. In primis quoque imitandi studium composuisse videtur Cicero ad Theophrasti librum, qui erat inscriptus περὶ φιλιας. Certe quae nobis relicta sunt hujus scriptionis adimenta mirifice conspirant cum Ciceronia libello. Exordium hujus scripti integrum ex Platovis tu

Tlieaeteto exordio imitatione expressum esti

XXXV ΠΙ. LIBRI DE REPUBLICA ET DE

LEGIBUS. Librorum de Republica sontes ipse in initio libri

secundi de Divinatione indicasse videtur. Sex eis publica libros, inquit, scripsimus. magnus loCus, philosophiaeque proprius, a Platone, Aristotele, Thoophrasto totaque Peripateticorum familia tractatus uberrime ' Plurima enim hausit e Platonis Aristotelisque politicis scriptis. Sed, quod maxime animadverten-2 is Amic cap. 5-10. 18. 21 - 22. Aristotes Ethic. VIII. I 3.13. IX. 1-4. 11. et alibi. 3 CL do Amic. e. 8.4 de Amic. e. 17. Vide Landeu de Panaet P. 108 ε'.

138쪽

1 19

dum permultae atque eae quidem longe gravissi ae in his libris inpressae sententiae e Polybio petitae videntur , Forma horum librorum, ut supra exΡΟ- Suimus, composita est ad eam, quam Plato suis de Republica libris expressit. In libris de Legibus Cicero platonicum genus orationi atque habitum, externamque graeci phil sophi cognominum librorum formam atque dispositionem imitatus est, et tam admirabili arte ingeniique sollertia expressit, ut non anxie Platonis vestigia egisse, sed omnia ex suo ingenio divino hausisse videatur. Uti lato cum liuia Cretensi et cum Lacedaemonio Megillo, aestivo, quemadmodum describit 7 , die in cupressetis Cnosaiorum et spatiis

silvestribus, crebro insistens, interdum acqNiescens , de instituti rerum publicarum ac de optimis legibus disputat sic Cicero cum Quinto fratre et Attico inter Procerissimas populos, tu viridi opaca sun ripa inambulans, tum autem residens quaesivit iisdem des robus. Sed in Aui et sententiis Stoicos se-

quutus est Totam enim de summa lege disputationem tacitus transsumsit,ili probabile est, Chrγsipni

- .s es infra tu capit de Checronis Politiea. τὸ Plat. Legg. I. P. 5. Bis Cic. LegS L . V. 15.8 Cic. Legg. II. C. T.

139쪽

libro, qui erat inscriptus πεοὶ nitoυ, eam tamen

egregio oratiotiis splendore exornavit, multaque admiscuit ex latonica doctrina ). - Liber secundus rin prooemio δ imitatus est Zaleucum In lege ipsa proponenda Plato atque Aristoteles multis parti bus Ciceroni praeivere ). - Liber tertius. Prooemium ad Platonicam formam coiiciunatum est. In ceteris autem et hujus et Aristotelis vestigia persequutus est ' . Ipse Vero Cicero alios quoque auctores

talicavit Sed hujus loci de magistratibus, inquit, sunt propria quaedam a Theopluasto primum deitido

MAELI. 8, 25. Exordium seu Prologum mutuatus estis Iatonis Phaedr. p. 280 sqq. BiP. I. ulseu uitii in vers. P. 285. Legg. I. 5. initatioue expressit Prooein Platon do Legg. in . lihro. V. Hulseruanu . I. c. p. 265. Ceterum L. quas Praeclare monuit Goerena in Introductiones in hos libros P. XXVI. dein vir doctissianus I. c. ag seqἰ Iura excitavit Chrysippi fragmenta, quae Ciceronis in his libuis sontem Priinarium clarissi rus videntur Ostendere.

140쪽

a Diogene Stoico ' quaesita sublilius et postea a maguo homine et inprimis erudito, Panaetio. Nam veteres vel bo tenus ), acute illi quidem, sed non ad hunc usum popularem et civilem, de republica dis-

SCI Ebant.

XXXIX. DE DILIGENTIA AC FIDE CICERONIS I TRADENDIS GRAECORUM PHILOSOPHORUM DECRETIS.

Indicatis ex quibus Cicero philosophicarum dis-Pulationum suarum materiam hauserit, vel certo lausisse videatur sontibus, atque Aposita qua aliorum Philosophorum scripta sequutus sit atque in usum suum converterit ratione: cliqumn si, ut, quamnam iis, quae de veterum philosophorum sciti atque decretis tradidit, adhibiterit curam ac diliguntiam, et, quanta iis sit tribuenda fides atque auctoritas, disquiramus atque exponamus. Hic autem locus uiuis gravissimis nostra disputationis liabendus est. Eu vero, quae adhuc euari mimus, maximam par- lem spectant ad beneficia, quibus Cicero de patria atque civibus suis tu philosophia meruit ox iis vero