M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

171쪽

Verum illo tempore, quo eno, Polemonis, veteris Academici, institutione usus, homo magni ingenii ac sevexae ludolis, Platonis decreta, a magistro suo accepta, correcturus atque emendaturus, Novam disciplinae artem componebat, et iii Platonis doctrina multa novabat, plurima denique magna cum idolatia, tanquam extra omnem dubitationem posita, decoruC-rbat illo igitur enapore inlitit Arcesilas, vir acutissimvs ingeniique singulari quadam alacritate iustructus, atque in dicendo Princeps, qui contra Zenonem Platonicas lactrinae decreta, ab eodem Polemone accepta, tuiturus, ad Stoicorum disciplinam graviter curate luctexaminaudam excitabatur. QIinc actum, ut scepti quaedam philosophandi ratio in vetere Acadernia enasceretur, et nova ab Arcesila, qui ex variis PI tonis libris sermonibusque Socraticis hoc maximoeeripuit, nilii esse certi, quod aut sensibus aut animo Percipi posset inita via vetus Academia plane

XI. Arcesilas igitur natio sibi certamen instituit cum Zenoue ejusque disciplina, qua sapientem ita libr-

172쪽

mare volebat, qui nunquam alleretur, illi opinaretur, sed omnia firmiter sciret et tu sensibus eorumque notionibus Veri salsique notam inesse statueret ), non pertinacia aut obtrectandi quo contra illum ferretur studio ); sed quod ros omnes obscuritate premi vidit, quae vel Socratem ad illam ignorationis Consessionem adduxerit, et paene omnibus aut hunc

philosophis, ut Democrito, An agorae Empedocli, qui nihil cognosei, nihil percipi, nihil sciri posse dixerunt ). Itaque nihil sciri posse, ne illud quidem ipsum, quod nihil sciat, licet id Socrates excepisset statuit de omnibus igitur dubitavit mam muta esse ita obscura atque latere in occulto, ut nihil sit, quod cerni aut intelligi possit'), quod sensibus animo Pexcipi possit. His de caussis nihil oportere nequo

Profiteri, nequc assirmare quemquaan, neque ASSCusione approbare, statuit cohibereque seinpbr, et ala omni IaΡsu continere emeritatem, quae tum essc thsiguis, quum aut falsa aut incognita res approbarctur nequc

5 Vehemcnter contra hanc disciplinam Arcesila ingenium enarserat. Vide Cic. Tusc. u. V, 29c in m. 12. N. D. II, 65. G Cic. Academ II 6, 16. . 12, 44. . 24, 6. V. Euseb.

PraeP. v. XIV, 6. Laetant tristit. Div. III. 4 et .

173쪽

hoc quicquam casu turi pius, quam cognitioni et erceptioni assensionem approbationemque Praecurrere ). Cui quidem ratioui convenienter non ex principiis quidem, a se si is, sententiam suam probavit; sed contra omnium philosophorum, qui scire sibi viderentur, disputavit ). Philosophiae igitur sinum esso statuit ἐς ror=ην, i. e. judicii retentionem ), eamque

bonam esso, asseusionem vero malam ). Inprimis Arcesilas contra Stoicorum doctrinam de nota veri ac salsi disputabat. Etenim Stoici, Visum ναντασίαν , Verum esse atque percipi posse dixeruut, si illud ex eo, quod esset, sicut esset, impressima et signatum et ellicitim esset Arcesilas igitur incubuit in eas disputationes, ut docerct, ullum talo esse Visum a Vero, ut non ejusdemmodi etiam a salso Posset esse φ .

s Academ. I. 12, 45. Sext. hypot. I, 252 adv. Math. VII. 153. 2 V. supra de methodo . VIII. 3 Cie Academ I, 3. Serui Emi'. adv. Math. VII P. 150-159. e Sext. Emp. Pyrrh. I p. I. 233. et 232. ο Cic. Academ ΙΙ. I, T. Sext. Eini'. adv. Math. VII. 151 153. Diog. L. VlI, 47. Auguat. c. Acad. III, 9.s Sext. Emp. adv. Math. VII. 154. Quomodo Stoicorum

174쪽

XII. DE CARNEADE.

Arcesilae scholana suscepit Lacydes huic successit Evander et Egesinus Pergamenus ). Hunc excepit Carneades ' , tertiae Academiae auctor, qui Academiam ad sumnum splendoris atque laudis sa-εtigium evexit. Is enim incredibili quadam dicendi Vi et varietate instructus atque mirisco quodam ingenii acumine ornatus, contra Chrysippi decreta satis feliciter disputavit. Arcesilae exemplum sequutus Pro omnibus atque contra omnia disseruit, et tu eadem re paria contrariis in partibus momenta rationum probare studuit, et quicquam esse, quod propter mentis imbecillitatem comprehendi et sciri Posset, negavit immo vero ne hoc quidem percipi posse dixit, an aliquid percipi posset Qui enim

negaret, quicquam esse quod perciperetur, eum iiihil excipere, necesse esse ait, e I ipsum quidem, quod exceptim toti esset, comprehendi et percipi ullo modo posse. Nullum enim veritatis judicium esse, neque in ratione, nequc in sensibus, neque iu DBrucker histor phil. T. I. P. 757. I. Myle Dic hiat.

8 Cic. Acadetu II 6. M CL a Ie l. c. s. v. Stacudlini, V. S. Gesch. d. Sheptiatim. 1 Cio do orat. III, 18. II, 38. Fiu. II, 12.2 Cic. Acadeui. II. 9, 1.

175쪽

phantasia, neque ulla re alia quacunque sed laec omnia pariter fallere 3. In his verbis totius carneadeae rationis quasi landamenta continentur. Profectus est in hac disputatione a visorum conditione. Uavit enim, Visum Verum a vera re menti imprimi posse, qualis non posset imprimi a salsa re Carne des tamen ab Arcesilao sententia in eo recessit, quod

Veritatem esse haud negavit; comprehendi tamen illam atque excipi posse negavit, atque adeo nihil esse quod percipi posset, contendit Arcesilas contra nilii orianino veri esse dixerat, atque hanc κατα- λυρίαν seu incomprehensibilitatem magis in rebus ipsis, quam in mentis imbecillitate posuerat ' . Porro Carneades, quum diceret, non omnia esse incerta ud Au), sed homines nihil perciper et Ouasrehendere atque omnia opinari ), multa esse probabilia atque similia veri statuit, et primus Academicoruni probabilitatis doctrinatu ad certain quandam philosophiae formam miro quodam ingenii acumine com Ponere atque conformare, eaque et tu vita agenda et

ii t

176쪽

in quaerendo ac disserendo ' regula esse utendum, demonstrare conatus est. Tres autem Visorum gradus esse dixit: primum probabilem Visionem την πιθανην ταντασίαν et alterum probabilem et quae non impediatur την πιθανὴν α ια και περίσπαστο et tertium ex circumspectione aliqua et consideratione probabilem διεξωδευ/άνην . Ita suae sententiae semper et ubique

Constare poterat; nam ejus disputationis argumenta non pugnabant contra verisimilitudinem, sed contraveritatis cognitionem, omnibus numeris absolutam. Eliam hoc concludere poterat, in nostra verisimilitudinis cognitione multa vera esse, sed hoc negare debebat, Os Verum a salso certa judicandi nota discernere posse ).

XIII. DE ACADEMIA POST CARNEADEM.

Carneadis decreta tuitus est atque defensitavit Clitomachus ejus discipulus, qui doctoris decretaxetinuit litterisque mandavit ). Jam vero Academiae aiactoritas, quae ingenio atque sagacitato Carneadis ad

6 Aeadem. II. 10, 32. τ Cic. N. D. I. 5. Sineudulii V. C., eseh. d. Meptietiam. T. L p. 326.8 Cic. Academ II 6 31. 32. de Orat Ι 10. Diog. L. IV, 67. et quae loca Iaudat Brucker hist Phil. T. I. Ρ π1 sqq. et Tennemann Gesch de Phil. . IV. p. 365. not. 5.

177쪽

summum fastigium vecta, et Clitomachi diligentia sustentata erat ' , Stoicorum disciplina latius in dios manante, decrescere ut Paullatim Stoae se adjungere coopit. Post Cicerouem denique, qui desertae Acadentia auctoritatem crii Ollere conatus est, haec schola, ab omnibus derelicia, acerrimis denique diversarum disciplinarum concertationibus plane est extincta ).

DE HILONE. Primum Philo, Latissa oriundus, qui Clitomacho multos annos operam dederat, Academiam Sisae propius admovit, propiusque ad Platonem rediit quamquam acriter adhuc academicam illam dubitationem amplexus mi ita ut e vivo, patrocinium Academia non deesset ). Philo, superiorum Academicorum exemplum sequutus, OPPuguavit Stoicorum do notaveri salsique doctrinam. Ait enim, quantum attineret ad Stoicorum judicium Veri et salsi, i. e. Visum comprehensivum, Te esse incomprehensibiles quantum autem ad naturam rerum comprehensibiles φ . Porro

probare studuit non duas esse Academias, sed et

M ennem. l. c. p. 390 sq. 1 CL Gerlach. Commentat. P. 29. 2 Cio Academ II 6.

3 Sext. Emp. Pyrrh. hyp. I. 235. Ceterum plura de Philono

178쪽

veterem et noVam cmpor idem institutum, vel andem philosophandi rationcm sequutam esse

Philonis discipulus fuit Antiochus, Ascalonita, quem politissimum et acutissimum omnium suae memorio philosophum Cicero judicavit ' . Hic contra suum doctorem librum edidit, Sosum inscriptum ), quo vel cris et ova Academiae dicterentia conlinebatur. Longe aliam quam cele1 Acadoniici viam ingrcssus est. Alias enim philosophicas disciplinas, inprimis stoicam et peripateticam, cum Acacemia in Coticordiam redigere conatus est ). Qua de re ad Stoicum Balbum librum iisit 7 . in ipse in Academia stoico more philosophari dicebatur, et, si Perpauca aulavisset, germanissimus Stoicus fuissct )Ipse di xit sc ad Veleret Xenocratis et Speusippi Academiam odiisse.

4 Academ Π. 35. f. 113.5 Academ. I. 4, 12.6 is inepto hoc sitidio plures tritor se pugnantes scholas conciliandi disputavit tedeinanti eis de spe ut Philos. T. III. P. 61. τὸ Cic. . D. I, T. Brut. c. 19. 8 Academ II, 3.

179쪽

V. DE CICERONE.

Superest, ut auca de Ciceronis seres addamus. Probabat ex Academicis maxime Philonem atque Carneadcm. Sententiam suam disertissimis verbis expressit in secundo libro Academicorum indo aespite vigesimo. Primum contendit, omnem sapienti sustineudam esse assensionem, quoniam, qui assenti tur, Gu possit nou interdum salsis assentiri atque adeo opinari, quod sit a sapientis gravitate disjunctissimum ' . Tum, sensus esse allaces, probat Aut cum Epicuro dicendum esse, sensu nunquam

sallere hominem, et si unus sensus semel in vita

mentitus sit, nulli utiquam esse credendum, quod esset absurdum, quum propter hebetudinem oculorum multa non videamus, multa aliter ac sint, et ipsius Stoicorum caussae Periculosissimum aut cum Luculla seu potius Antiocho alia sensuum visa osse Vera, alia salsa quo sumto, nullam velorum a salsis discernendoIum notam relinqui. Deinde quatuor esse icit capita, quae concludant, nihil esse, quod nosci, Per-

cipi, comprehendi possit. E quibus phimum est, esse aliquod visum salsum secundum, non posse percipiettea tum, inter quae visa nihil intersit, siexi nous Academ II eaP. 20 sq. 1 Cic. l. c. c. 25, 9 et M.

180쪽

posse, ut eorum alia percipi possint, alia non possint:

quartum, nullum esse i6um Verum a sensu prosectum, cui non oppositum sit risui aliud, quod ab e 1uhil intersit, quodquo percipi non possit ) quorum quido quartum tantum ab Stoicis oppugnari. Deinde, missis sensibus, demonstrare studuit, etiam ratione nihil percipi posse Piimum, qui locus Hiemoratu dignissimus ost, conixa dialecticam disputat, quam quidem Stoici inVentam esse dicchant veri et salsi disceptatricem et judicem. Novam plane eamquoverissimam Cicero protulit animadversionem, quam jam supra verbo tetigimus dialecticam enim in nullis Nebus versari, nec quicquam de iis judicare posse: in id tantum inquit ore, quae Conjunctio, quae disjunctio vera sit, quid ambiguo dictum sit, quid sequatur quamque rem, quid repugneat. Si haec et horum similia judicet, ipsam de se ipsa judicare non igitur, quid sit verum vel sulsum in aliis rebus, ut in geometria, in litteris, in musicis, in philosophia dia- Iecticam iudicaro. Plus autem, addit, pollicebatur; Dam haec quidem judicare ad ceteras res, quae sunt in philosophia multae atque magnae, Non est Satis. Artem igitur illam, in qua tantum ponant Stoici, ne

2 Cico Academ. II. f. 3. M. 3 Acadetii. II. 28. 97.