M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

181쪽

soritas quidem solvere Os.se, ropterea quod Dolia Parorum ullam Ohis oderit cognition a finium, ut

ulla in rc statuere possiliatis, quatenus '' Quod qui dem magno esse argum 'nto, salsam osse illum ostii liOnom, ossatum esse id, quod aut Verum aut suis tunsi dam Cicero ' , Carneadis Proposita sentcntia, Antioch omnia vcvtero studet. Duo scilicet pincere Carneadi esse visorum genera. In uno lianc divisionem osso alia quae percipi Possint, alia quae non possint in altero autem alia Visa Me probabilis, alia non probabilia. Visum nullum tale esse, ut perceptim consequatur; ut autem Probatio, multa. Itaque et sensibus probauda multa sunt teneatur modo illud, non inesse in iis quicquam tale, quales non etiam salsum, nihil ab eo disserens osse possit. Si vero, sublata eaecepitorie, quamvis relicta probabilitate, vitam omnem, sonsum, artem, celera tolli putent, in eo Valde errare mam in plerisque actionibus probabilitato homines duci, vel Stoicis confesti tientibus, eamque ad actiones sussicere. meque sibi repugnare, si quis concedat, visa esse vel vera vel salsa et contendi tamen, ea nihil inter se di cure.

4 Academ. II. 28. O. 92.5 Academ ΙΙ. 29. f. 95.6 Academ ΙΙ. c. 31. i. 99.

182쪽

Neque enim verum ab Academicis omnino tolli, sed tantum percipiendi ignum. Sub uem hujus libri eleganter atque suaviter eoummorum philosophorum in omnibus philosophiae Partibus dissensionibus iss rit unde eluceat, nihil oploratum esse, sed in omnibus probabilitatem esse Nequendam, atque deo

quod Stoici negabant sapientem opinari posse. 11

183쪽

DE PHYSICA.

Gravissima veteris philosophiae pars est physi logia, quae pulcherrimum do divina humanaque natura, de mundo, de animorum immortalitate complectitur argumentum De qua quidem philosophiae parte

quam animo menteque sua Cicero comprehensam habuerit sententiam, hoc diligentius videtur atquo curatius inquirendum, quod mirum quam Variae atquct diversae et praeposterae de Cicerone in hoc philosophiae loco a recentioris aevi scriptoribus latae sunt sententiae ) Sed antequam nobis exponere licet, quid Cicero senserit de hoc argumento, pauca videntur esse praemonenda quibus neglectis, nulla stabilis

atque certa constitui Potest sententia. Primum enim Probe tenendum, quamquam multa de hac philosoplaiae parte a Cicerone conscripta sunt, eum tamen non persectam quandam disciplinae artem composuisso. Tum vero nec hoc praetermittendum est, Ciceronem,

1 CL Reimanu histor assistam. c. 38. f. 5. Iura etiam in hanc rein attulit reugorus ad Cic. N. D. III. 40. Dissilias by Cooste

184쪽

academicae philosophiae deditum, probabilitatem quuttian atque adeo in perscrutauda hac dissicissima quaestioue magna cum circumspectione atque dubitatione vorsatum esse ).

Quaestio de natura deorum, quam in cognominibus libris pertractavit Cicero, ut et ad agnitionem animi Pulcherrima et ad moderandam religionem necessaria ab eo dicitur ita eandem perdissicilem esse Perque obscuram, idem conquetitur. Posteaquam omnes antiquorum philosophorum disciplinas eorumque Varias interque se dissidentes do hac philosophiae Paulo opiniones excusserat atque examinaverat, et harum sieri profecto posse intellexerat ut nulla vera esset, Nec tamen osse, ut plus una vera esset ' , libros dematura Deorum composuit. De quo philosophiaodoc quum tam variae essent doctissimorum hominum

2 Ceterum conseratur de hoc argumento otrus va Meselen SehoIten tu dias do philosophiae Ciceronianae loco, qui est de Deo. instet. 1783 ct Nahinmache de theologia seceronis , qui tamen inulta confudit, quae diligenter erant disjvligenda atque separanda. Vide quae Eupra P. 73 et 74. in aduol. 4 attigimus.

3 Cic. N. D. I, 1. I. Tusc. Qu. I, 26.4 N. D. I, 2.

185쪽

iamque discrepantes sententia ' , ut magno esse deberet argumento, caussam . . principium philosophiae esse inscientiam, et, quum nihil tam indignum sapientis gravitate esset atque constantia, quam aut salsum sentire, aut quod non satis Aplorate perceptum sit et cognitum, sine ulla dubitatione des eudero, Academicorum rationem, qui prudenter a rebus incertis assensionem cohiberent, in Σplanando hoc argumento

Quod si igitur Cottae, Academici, disputationes contra Velirium Epicureum, atquc Lucilium Balbum, Stoicum, habitas diligenter Xaminamus, facile erspiciemus, Ciceroni in his libris non propositum fuisse, ut sua ipsius de divina natura expromovet sensa; sed ut in medio Ionei ct aliorum lillosopliorum donatura deorum sententias hanc sequutus rationem,

ut eas academico mo sublilissime in utramque Pax-tem veri reperiendi caussa disserendo excuteret, si quid sorte rationibus et rei momentis comparandis

atque ponderandis elici posset probabilo Quo qui-

5 N. D. I, 1. 6 CL do Fato G I. Quod auiei in aliis libris laci, qui sunt de . . itemque in iis, quos de Divinatione edidi, ti utramque altem perpetua exi licaretur Dravo, No

186쪽

lom consilio in tribus illis de Natu a Deorum libris

P cs cruditos Romanos, se auditoro, induciit, qui trium iiij ilosophia disciplinarum Pa incipum minimeque tumo Multum rationcm Api uerent. Velirius epicuream, Iolbus stoicam rationem inplicuit quam utramque a cisti aro conatur Cotta, Academicus sub cujus e Sotia, quamquam dissimulet, et stoici se rationesio probato dicat, latere Ciceronem, Primum exinde clari

Mane patet, quod tu omnibus sere philosophicis li-Lvis liau se philosophiam ampleXari prositetur. Tumucro etiam haec sentcntia confirmatur ipsius Ciceroi iis verbis ), ubi, quum cliejus, non sibi, sed Co tae Cicexonem vetiisse adjutorem, diAisset, quum ambo nilii scire ab eodem Philone didicisscut Cicero respondit: Quod didicerimus, Colla viderit: tu autem nolo Kis limes, o adjutorem liuic euisso, sed auditorem et quidem aequum, libero judicio, iussa ejus modi adstrictum iaccessitato, ut milii, olim olim, sit coria quaedam tuenda sententia. Et Verba quidoni, quibus ultimus de atura Deorum liber clauditur: --Sic ait Cicero, discessimus, ut Velleio Cottae disputatio verior, mihi Balbi ad veritatis similitudinem vidcretur esse Propensior haec, iti quam verba,

facilius id a quoque iubaretur, quod uiriue niaxime pio hubiis videretiar. et Ν. I . . .

187쪽

tantum abest, ut sententiam nostram infringant atque elevent, ut magis cum Academicorum ratione, qui ex qualibet disciplina maxime probabilia eligebant, egregie conciliari queant, clarissimamque nobis accendant luconi de eo, quid de divina Datura Cicero senserit Ciceronis enim de divina Datura sententia etsi non de iii lustria ab ipso in lus libris Aposita est;

e iis tamen, quae de Stoicorum ratione sensit, quo-clammodo elici potest. Enimvero verba laudata, qu bua addi possunt, qua Quintus, Ciceroni sest CP, 3toicae disciplinae acerrimus defensor, in libro de Dirinatione ' protulit: Ejus Cottae orationi non βane desidero, quid respondeam satis enim defensa a eligio est in secundo libro a Lucilio, cujus disputatio tibi ipsi, ut tu extremo tertio scribis, ad veritatem

est Propensior' praeclaro videntur probare atque obtendere, Ciceronem rationes quidem Stoicorum a que argumenta, conquisita omni opera, multa etiam levia et e lovginquo arcessita' , quibus t esse deuiaa, et mundum gubernare et administrare, commonstrΘre satagebant, ut rem obsorirare magis quam illustrare et suae ipsi caussae dissidere viderentur haec igitur argumenta repudiasse atque consutasse sed multa Ox

188쪽

Ealbi disputatione probasse, et, licet Academicoriimmore non certam quandam de deo atque divina providentia proferre voluerit sententiam, utrumque tamen et deum et providentiam probabiliter posuisse ). Cotta enim non solum esse deos concessit, Verum etiam de diis immortalibus habere se, quod sentiat, Non habere autem, quod Stoicis assentiatur, disertis verbis profitetur Ex hoc quidem atque alio loco Iuculenter demonstrari posse arbitror, Ciceronem Cottam ita disputantem induxisse, ut non, quales dii essent, sed quales non essent, ostendere voluisse videretur. Cicero igitur in his libris Carneadis exemplum sequutus videtur, qui ita contra Stoicos disputavit, non ut deos tolleret, quo nihil minus Pliilosopho coiiveniat, sed ut Stoicos nihil do diis eriplicare convincerct ' , atque, ullam critus im- Pictalis invidiam, ingenue constanter et libere '

a tua quidem sententia conmmatur loco aliquo de Divin. I, 5. quem quidem locum integrui mox laudabimus. ido Pag. UT L noti ).ο Ν. D. III, 25. M N. D. I, 21. Rogo me, Vellei, ait, qualem deorum na

turum eas ducain, nitri sortusso resPondeam. Quaere, Putemus taleii esse, qualis modo a to sit exposita nihil dicam mihi videri uiuus.

189쪽

vanas atque inanes de corum natura opiniones re- sollere et religionei ab omni liberare voluisse superstilioue ). Quod oro Cotta subinde ait, divinum nutricii sit, in dubium Vocare videtur, hoc non ru-nitio de divino numitio ejusque providontia intelligendum est, sed tantum de cliej et Balbi rationibus atque argumentis. Ea enim Opinioties, quas a majoreribus accepit de diis immortalibus, defensurum se semper, semperque defendisse neque se ex ea Opi- alioue ullius unquam oratione aut docti aut indocii motum iii, ipso diserte dicit 7 . Huc denique accedunt verba, quibus Cotta disputationem suam contra Balbum ita concludit Ego vero et opto redargui me, et ea, quae disputavi, disserere malui, quam judicare, et facile me a te vinci Os4e, certo cN.

IV. COTTAE DISPUTATIO COΝTRA VELLEIUM.

Iam cro, ut nostra sententia sirmioribus suffulciatur argumentis, paucis immorandum nobis erit Cotta Academici contra Velleium Epicureum atque Balhun Stoicum disputationi. Primum sibi dicit Don

190쪽

tarn sacile in mentem venire solere, quare verum sit aliquid, quam quare absum ). Tum sibi de eo cogitanti idem usu venire dicit quod Simonidi, qui quanto diutius de hac re considerabat, tanto sibi res videbatur obscurior nec tamen, ut illum, omnem despcrare veritatem, sed sibi inprimis placere deos

esse de hac re non pugnaro se rationem tamen eam, quae a Vellejo asseratur, non satis firmam putare. Quomodo autem Epicuri rationes et argumenta consutar aggressus sit, si quis accuratius coguOScere velit, adeat ipsum Ciceronem in prinis libro dematura Deorum inde a capite vigesimo tertio Cotta hoc potissimum sectatus videtin consilium, ut Epicurum, quantumvis ille quidem longe aliter se sentire simularet, si res accurate spectaretur, deos sustulisse, de-

-----

8 N. D. I. 21 et 22. V. Supra Ceterum atteratior Iectoraniniadvortot iu hac disputatione ar Iunoni a Cotta refutari qua tamen alibi ab ipso Cizerone robata fuit. Si N. D. I. 23. urgumentum ab milium hominum do divino numine consevsioue Potitum refellitur. - .iso autem cadetnica displatandi si ratio uirae, ut jam supra Inoniatinus, in eo cousistit, Ut ad invenietidani vertiatoria vel certo verisimilitudincii rom aliquo ni ab otiinibus Paristibus aggrediat tri caque cxculta ut quid tu a firmum atquc cortum, quid infirmum atque incertum sit luculentius a PPareat. E. O .lein codemico moro Cotta ad infirmandum elisit soliteiitium . D. I. 31. aliquid assori. quod Stoicorum decreti des unitum est, ut nihil sit in

Voltcj latione, cui non aliquid Ppom Possit.